İlk Derece Mahkemesi 2025/311 E. 2026/367 K.

T.C. ............ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ............ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/311 Esas KARAR NO : 2026/367 ..................... ......................: .............................. .................................

DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) DAVA TARİHİ : 24/11/2020 KARAR TARİHİ : 29/04/2026 KR.YZL.TARİHİ : 22/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili S.S. ....... Konut ve Yapı Kooperatifi I. ve II.etap olmak üzere toplam 335 ortaklı olarak kurulduğunu, ortaklarına konut tahsisi için ............ ili, Yenimahalle ilçesi tapu sicil müdürlüğünün 4.....................parselde kat karşılığı inşaat yapmak ve buradaki binalardan inşaat yapmak ve buradaki binalardan inşaat bedel, olarak elde edeceği bağımsız bölümleri ortaklarına tahsis etmek amacını taşıdığını, konutların tapusunu alan ortaklardan bazıları parasal yükümlülükleri yerine getirmemek için birer birer kooperatiften istifa ettiğini, ancak müvekkili kooperatife üye olup, halihazırda parasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olsa da konutunu edinemediğini ve 98 üye olduğunu, müvekkili kooperatif 16/04/2019 tarihli son Genel Kuru'da tasfiye kararı kararı almış olsa da kooperatif fiilen tasfiye aşamasına geçmediğini, tasfiyeye ilişkin alınan kararın ............ 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'ni 2019/237 Esas sayılı dosyası ile iptal edildiğini, davalının kooperatife 09/11/2005 tarihinde üye olduğunu ve bu kooperatif üyeliği dolayısıyla da ............ ili, Yenimahalle ilçesi 447.............t 35 nolu bağımsız bölüme kayıtlı taşınmazı edindiğini, davalının ...........5. Noterliği 1673 yevmiye no ve 14/08/2015 tarihli istifaname ile kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, istifa eden üyenin istifasının hüküm ve sonuç doğurabilmesi için kooperatiften edinmiş olduğu hakkı, yani konutunu kooperatife iade etmekle yükümlü olduğunu beyanla, davalı Arap Selen adına ............ İli, Yenimahalle İlçesi 44768 A.................5 nolu bağımsız bölüme kayıtlı tapu kaydının iptaline ve davacı kooperatif adına tesciline, şayet bu mümkün değilse, daire bedelinin belirlenebilir hale gelmesinden sonra talebi artırmak üzere, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00-TL daire bedelinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın istemi hukuki yönden dayanaksız olduğunu, istemin hangi kanunun, hangi maddesine, hangi hukuki sebepten dayandırıldığı anlaşılamadığını, müvekkili ...'in davacı kooperatife üye olmuş, kesin maliyet bedeli belirlenen konutun üyelik ve aidat, şerefiye bedeli, ve kooperatif genel giderleri eksiksiz ve zamanında ödemiş ana sözleşmenin 62. maddesine göre 09.11.2005 tarihinde kendisine dava konusu bağımsız bölüm tahsis ve teslim edildiğini ve tapu işlemleri yapıldığını 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortaklarla hesaplaşma süresi ve yükümlülük başlıklı 17.madde gereğince kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, ana sözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Denilmek suretiyle kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemelerde azimi 3 yıllık zamaşanımı süresinin öngörüldüğünü, bu sure müvekkilinin istifa tarihi olan 31/08/2015 tarihinde hesaplanmak üzere zamaşımına uğradığını beyanla, hukuki dayanaktan yoksun davanın husumet, yetki, zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Mahkememizce ............ 6. Ticaret Mahkemesi'nin 2019/237 Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ............ Yenimahalle Tapu Müdürlüğü'nün yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 2020/632 Esas, 2021/152 Karar sayılı 03/03/2021 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ............ Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi 2021/1208 Esas, 2025/223 Karar sayılı ve 05/03/2025 tarihli kararı ile "...Davacı talebi terditli olup tapu iptal tescil bu talep kabul edilmediği takdirde taşınmaz bedeli istemine ilişkindir. Öncelikle dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değerinin uzman bilirkişi aracılığı ile tespit ettirilip, eksik harç tamamlattırıldıktan sonra yargılamaya devam edilip davacı ve davalı delilleri incelenip varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmediğinden davacı vekilinin bir kısım istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/(1).a.6. maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.. " ilamı ile kaldırılmasına karar verilmekle işbu esasa kayıt olmuştur. BAM kaldırma ilamından sonra; dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değerinin tespiti amacıyla alınan 01/12/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda; ............ İli, Yenimahalle İlçesi, ................ no.lu bağımsız bölüm numaralı taşınmazın değerinin dava tarihi (24.11.2020) itibariyle 410.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir. BAM kaldırma ilamından sonra; davacı vekili 17/02/2026 tarihli talep artırım dilekçesi ile 10.000,00-TL olan talebini 410.000,00-TL'ye çıkarmış ve bu miktarın hüküm altına alınmasını istemiştir. Yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında, davalının davacı kooperatife 09/11/2005 tarihinde üye olduğu ve 14/08/2015 tarihli istifaname ile istifası üzerine 21/08/2015 tarihli karar ile istifasının kabul edildiği konusunda bir ihtilaf bulunmayıp, ihtilafın, davalının istifa sebebiyle davacı kooperatiften edinmiş olduğu taşınmazın iade yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı, yükümlülüğü bulunuyor ise taşınmazın dava tarihi itibari ile değeri noktasında toplanmış olduğu anlaşılmıştır. Çıkma (istifa) halinde üyenin kooperatiften talep edebileceği tazminat ve koşulları Kooperatifler Kanunun’nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Öte yandan aynı Kanunun 81/2. fıkrası “Yapı kooperatifleri, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ve/veya işyerlerinin ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır…. Amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar…” hükmünü içermektedir. KK. m.17 ve 81/2. fıkranın dava ile ilgili kısımları birlikte değerlendirildiğinde kural olarak konut kooperatiflerinden çıkan veya çıkarılan üyelerin tazminat talep edebilecekleri istisnaen kooperatif “amacına ulaşmış ve tasfiyeye girmişse” istifa eden ortağa tahsis edilen konutun geri istenemeyeceği sadece tasfiye masraflarının kendisinden talep edilebileceği hükme bağlanmıştır. Kooperatifin amacına ulaşması ise “kooperatifin anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ve/veya işyerlerinin ortaklar adına tescil edilmesi” şeklinde ifade edilmiştir. ( Yargıtay 6. HD, 2024/548E, 2024/2691 K sy ilamı) Davalının 09/11/2005 tarihinde davacı kooperatife ortak olduğu, dava konusu taşınmazın 30/04/2009 tarihinde ferdileşme yoluyla tapuda davalı adına tescil edildiği, davalının 14.08.2015 tarihinde davacı kooperatif ortaklığından istifa ettiği, davacı kooperatifin 21/08/2015 tarih ve 127 sayılı yönetim kurulu kararıyla davalının istifasının kabulüne karar verildiği, davacı kooperatif tarafından sunulmuş olan son genel kurul toplantı tutanağı ve beyanlar doğrultusunda, davacı kooperatifin tüm üyelerine birer konut yapılıp teslim edilmediği, kooperatifin amacına ulaşmadığı, genel kurulun “tasfiyeye girme” kararı ............ 6.Ticaret Mahkemesince iptal edildiği ve bu kararın 26.4.2021 tarihinde kesinleştiği, genel kurul kararlarının mahkemece iptal edilmesi halinde, bozucu yenilik doğuran kararlar olduğu için genel kurul kararının geçmişe etkili olarak ortadan kalktığı ve davacı kooperatifin tasfiye halinin hiç gerçekleşmediği anlaşılmıştır. KK.m.81/2. fıkrasında “taşınmazın geri istenememesi” için iki şartın bir arada bulunması gerekir. Bu şartlardan birincisi kooperatifin amacına ulaşması, diğer tasfiyeye girmesidir. Davacı kooperatif açısından iki şartda gerçekleşmediğinden KK. m. 81/2. fıkrasının somut olayda uygulanması da mümkün değildir. Bu sebeplerle davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile, davacı kooperatif adına tapuya tesciline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kabulü ile; ............ İli Yenimahalle İlçesi Ata Mahallesi 4..........'lu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... (VKN:...)adına TAPUYA KAYIT VE TESCİLİNE, 2- İİK 28 gereği kısa karardan bir suretinin Yenimahalle Tapu Sicil Müdürlüğü'ne gönderilmesine 3-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 28.007,10-TL olduğundan, peşin alınan 7.172,56-TL'nin (peşin harç + ıslah harcı) mahsubu ile bakiye 20.834,54-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 5-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 65.600,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan 7.234,76-TL harç toplamı ile 11.683,90-TL posta, tebligat bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.918,66-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ............ Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/04/2026