İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/166 E. 2025/476 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/166
- Karar No
- 2025/476
- Karar Tarihi
T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/166 Esas - 2025/476 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/166 KARAR NO : 2025/476
DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 21/04/2025 KARAR TARİHİ : 23/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/01/2026
TALEP: Davacı vekili 21/04/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2003/17230, 2004/32030, 2005/56959, 2005/56960, 2006/11166, 2006/35656, 2006/35658, 2007/60268, 2016/94099, 2017/48703, 2018/100995, 2018/98498, 2022/069735, 2022/069736, 2022/069739, 2022/202401 sayılı "... ... şekil", "... ... şekil", "... ... kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri", "... ... pilotage&towage services construction industry trade inc", "... group m şekil", "... ... şekil", "... holding m şekil", "... ... holding", "... ...", "... ... kılavuzluk ve römorkör hizmetleri inşaat sanayi ve ticaret anonim şirketi", "... ...", "... ... ... ...", "...", "medboat", "...", "voltra ... ... since 1995" ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şahsın bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, 2023/116744 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan yüksek derecede benzer olduğunu, ayrıca aynı/benzer mal ve hizmetlerde kullanılacak olmaları nedeniyle aralarında açık bir karıştırılma ihtimali bulunduğunu, davacının “...” ibareli markalarının seri ve sektörde tanınmış markalar olduğunu, “MEDIATRE” ibaresinin davacının “... MARINE” ve diğer seri markalarıyla ilişki kuran, işletmesel bağlantı izlenimi doğuran ve davacının marka ailesine sızma ihtimali bulunan bir işaret olduğunu, ortalama tüketicinin bu ibareyi davacının devam markası veya davacıyla bağlantılı bir işletmenin markası olarak algılamasının kuvvetle muhtemel olduğunu, davalı tarafından seçilen işaretin davacının uzun yıllardır sektörde ulaştığı tanınmışlıktan haksız yararlanma amacını açıkça gösterdiğini ve haksız rekabet niteliği taşıdığını ileri sürerek, 2025-M-1879 sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şahıs vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzerlik göstermediğini, davacının markalarında yer alan “...” ibaresinin yalnızca bir ön ek niteliğinde olduğunu, oysa müvekkili markasında “...” ibaresinin bütünsel bir kelime olarak özgün yapıda oluşturulduğunu ve “...–iatre” birleşiminin sağlık alanına özgü anlam çağrışımları nedeniyle davacı markalarından farklı bir algı yarattığını, kendi kullandığı logo ve şekil unsurlarının da sağlık temalı minimalist bir tasarım içerdiğini, buna karşılık davacının logolarının gemi, dalga ve çapa gibi denizcilik temalarına dayandığını, bu durumun halk nezdinde karıştırılma ihtimalini tamamen ortadan kaldırdığını, “...” kökünün Latince ve diğer dillerde “orta”, “şifa” gibi anlamlara gelen, sağlık sektöründe yaygın kullanılan ve tekelleştirilmesi mümkün olmayan bir ibare olduğunu, bu ortak unsurun tek başına karıştırılma ihtimaline yol açamayacağını, ayrıca markaların tescil edilmek istendiği mal ve hizmet sınıflarının da birbirinden tamamen bağımsız olduğunu, sağlık sektöründeki bir tüketicinin “...” ibaresini denizcilik hizmetleriyle ilişkilendirmesinin mümkün olmadığını, davalı markasının davacı markasının itibarından haksız yararlanmasının veya ona zarar verme ihtimalinin bulunmadığını ve kötü niyet iddiasının da somut bir temele dayanmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/3, 6/5, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2023/116744 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... YİDK tarafından alınan 2025-M-1879 sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şahsın 2023/116744 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/3 maddesine göre eskiye dayalı kullanım iddiasının, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, ...'in 2025-M-1879 sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 24/02/2025 tarihinde tebliğ edildiği, 21/04/2025 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2023/116744 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davalı şahsın 06.09.2023 tarihinde 05, 10, 37 ve 42. sınıfa giren emtialarda kullanılmak üzere dosyaladığı "..." ibareli marka başvurusunun tescil edilmek üzere 13.11.2023 tarihli ve 432 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde ilan edildiği, bu ilana davacının SMK m. 6/1, m. 6/3, m. 6/5 ve m. 6/9 hükümlerine ve 2003 17230, 2004 32030, 2005 56959, 2005 56960, 2006 11166, 2006 35656, 2006 35658, 2007 60268, 2016 94099, 2017 48703, 2018 100995, 2018 98498, 2022 069735, 2022 069736, 2022 069739 ve 2022 202401 sayılı markalarına dayalı olarak itiraz ettiği, davacının itirazını inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 18.05.2024 tarihli ve 240372361 sayılı kararı ile davacının itirazını mesnet alınan tüm markalar ve gerekçeler yönünden reddettiği, bunun üzerine davacının itirazını aynı markalara ve aynı madde hükümlerine dayalı olarak yinelediği, bu itirazın da ... YİDK'in huzurda dava konusu edilen kararı ile nihai olarak ve bütünüyle reddedildiği anlaşılmıştır.
... YİDK'in 2025-M-1879 sayılı kararında; "2023/116744 başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2003 17230, 2004 32030, 2005 56959, 2005 56960, 2006 11166, 2006 35656, 2006 35658, 2007 60268, 2016 94099, 2017 48703, 2018 100995, 2018 98498, 2022 069735, 2022 069736, 2022 069739, 2022/202401 sayılı "... ... şekil", "... ... şekil", "... ... kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri", "... ... pilotage&towage services construction industry trade inc", "... group m şekil", "... ... şekil", "... holding m şekil", "... ... holding", "... ...", "... ... kılavuzluk ve römorkör hizmetleri inşaat sanayi ve ticaret anonim şirketi", "... ...", "... ... ... ...", "...", "medboat", "...", "voltra ... ... since 1995" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali, eskiye dayalı kullanım, tanınmışlık ve kötü niyet gerekçeleriyle 6769 s. SMK'nin 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Başvuru kapsamında yer alan itiraz konusu mal ve hizmetler şunlardır: "Sınıf 05: İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. Sınıf 10: Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. Yapay organlar ve protezler. Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. Ameliyathane giysileri ve steril örtüler. Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. Prezervatifler (kondom/kaput). Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler. Sınıf 37: İnşaat hizmetleri, inşaat araç - gereçlerinin ve iş makinelerinin kiralanması hizmetleri. Temizlik hizmetleri; dezenfeksiyon hizmetleri; haşere ilaçlama hizmetleri; temizlik araçları ve makinelerinin kiralanması hizmetleri. Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri. Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri. Giysilerin temizliği, bakımı ve tamiri hizmetleri. Sınai makinelerin ve cihazların, büro makinelerinin ve cihazlarının, haberleşme cihazlarının, elektrikli ve elektronik cihazların tesisi, bakımı ve tamiri hizmetleri. Asansör tamiri ve bakımı hizmetleri. Saat tamiri hizmetleri. Madencilik, maden çıkarma hizmetleri. Ayakkabı, çanta, kemer tamiri hizmetleri. Sınıf 42: Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi. Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri. Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri." 6769 sayılı SMK'nin "Marka tescilinde nispi ret nedenleri" kenar başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası; ... hükmünü ihtiva etmektedir. ... Yapılan değerlendirme sonucunda, başvurunun figüratif unsur ile bütünleşik olarak yazılı "..." ibaresinden oluştuğu görülmüş, ihtilaf konusu "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin yüksek olmaması ve markaların ihtiva ettikleri tüm unsurlarla birlikte bütünüyle bıraktıkları izlenim dikkate alındığında ilgili tüketicilerin başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen diğer markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve markalar ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamıştır. Bu itibarla, markalar arasında 6769 s. SMK'nin 6/1 maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine varılmış, aynı yönde Markalar Dairesince verilen karar isabetli görülmüş ve bu madde kapsamındaki itirazın reddi gerekmiştir. 6769 sayılı SMK'nin 6/3 maddesi, ... Öte yandan, tescilsiz biçimde kullanılan markaya bilinirlik, tanınmışlık kazandırılmasına gerek bulunmamaktadır. Yapılan incelemede, itiraz gerekçesi markaların başkası tarafından kullanımını veya tescilini engelleme hakkı verecek nitelik ve yoğunlukta, başvuru kapsamındaki hizmetlerle ilgili olarak Türkiye'de ciddi kullanım teşkil edecek şekilde ticaret alanında kullandığını ispatlayamadığı görülmüş olup, bu nedenle bu kapsamdaki itiraz haklı bulunmamıştır. Muterizin, SMK'nın md. 6/5 anlamındaki tanınmışlık iddiası da bu maddede belirtilen koşulların ortaya çıkacağına ilişkin olarak kanaat oluşturacak vakıalar, deliller veya argümanlar sunulmadığından, Kurul'da da bu yönde bir kanaat oluşmamış; dolayısıyla, başvurunun 6769 s. SMK'nın 6/5 maddesi uyarınca reddini gerektirecek haklı ve geçerli bir sebep bulunmadığı görüşüne varılmış ve bu kapsamdaki itiraz haklı bulunmamıştır. Son olarak, başvurunun 6769 SMK'nin 6/9 maddesi kapsamında kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddia da somut delillerle ispatlanmadığı gibi, temelde markalar arasındaki benzerlik iddiasına dayandırıldığından ve Kurul'un kanaatine göre, markalar arasındaki benzerlik, diğer başkaca koşulların varlığı aranmaksızın, tek başına, kötü niyet iddiasının kabulü için bir kanıt teşkil etmediğinden (aynı yönde bkz. AB Adalet Divanı Genel Mahkemesi, 01/02/2012 tarih, T-291/09 sayılı kararı, para. 90) aynı yönde Markalar Dairesince verilen karar isabetli görülmüş, bu gerekçeye dayalı itiraz da haklı görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "..." (2023/116744) 05 / 10 / 37 / 42. sınıflar.
Davacı Mesnet Markaları "... ... şekil", "... ... şekil", "... ... kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri", "... ... pilotage&towage services construction industry trade inc", "... group m şekil", "... ... şekil", "... holding m şekil", "... ... holding", "... ...", "... ... kılavuzluk ve römorkör hizmetleri inşaat sanayi ve ticaret anonim şirketi", "... ...", "... ... ... ...", "...?", "medboat?", "...?", "voltra ... ... since 1995" (2003/17230, 2004/32030, 2005/56959, 2005/56960, 2006/11166, 2006/35656, 2006/35658, 2007/60268, 2016/94099, 2017/48703, 2018/100995, 2018/98498, 2022/069735, 2022/069736, 2022/069739, 2022/202401) 39 / 41 / 44 / 45. sınıflar.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 28/11/2025 havale tarihli raporda özetle; "1) Karşılaştırılan markaların/işaretlerin görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığı, 2) Davalının markasının kapsamına giren mal ve hizmetlerin, davacının muhtelif markalarının tescilli kapsamına giren emtialar ile aynı emtialar olduğu, 3) Davalının markasının kapsamına giren mal ve hizmetlerin hitap ettiği ortalama tüketici/alıcı kitlesinin seçicilik/algı/dikkat/özen seviyesinin düşük olmadığı39, 4) (1) ve (3) nolu bentlerde yer alan değerlendirmeler nedeniyle, (2) nolu bentteki tespite rağmen, taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin/iltibas tehlikesinin bulunmadığı, 5) Davacının “gerçek hak sahipliği” ve “tanınmışlık” iddialarının dava konusu edilen markanın tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı, 6) Davacının “kötü niyet” iddialarının değerlendirmesinin hukuki niteliği yüksek olduğundan Sayın Mahkeme tarafından yapılması gerektiği, 7) Dava konusu edilen 20.02.2025 tarihli ve 2025-M-1879 sayılı YİDK kararının, bu değerlendirmeler ile çelişmediği/uyumlu olduğu, 8) Davacının markanın hükümsüzlüğü talebinin, bu değerlendirmeler ile çeliştiği/uyumlu olmadığı, " ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve 2023/116744 başvuru numaralı davalı başvurusunun 05 / 10 / 37 / 42'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "05: İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. "10: Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar. Yapay organlar ve protezler. Tıbbi ortopedik malzemeler: tıbbi korseler, ortopedik ayakkabılar, elastiki ve destekleyici bandajlar. Ameliyathane giysileri ve steril örtüler. Cinsel amaçlı aletler ve malzemeler. Prezervatifler (kondom/kaput). Biberonlar, biberon emzikleri, emzikler, bebekler için diş kaşıyıcılar. Tıbbi amaçlı bilezikler ve yüzükler, romatizma önleyici bileklikler ve yüzükler. "37: İnşaat hizmetleri, inşaat araç - gereçlerinin ve iş makinelerinin kiralanması hizmetleri. Temizlik hizmetleri; dezenfeksiyon hizmetleri; haşere ilaçlama hizmetleri; temizlik araçları ve makinelerinin kiralanması hizmetleri. Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri. Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri. Isıtma, havalandırma ve su tesisatının kurulması (tesis edilmesi), bakımı ve tamiri hizmetleri. Giysilerin temizliği, bakımı ve tamiri hizmetleri. Sınai makinelerin ve cihazların, büro makinelerinin ve cihazlarının, haberleşme cihazlarının, elektrikli ve elektronik cihazların tesisi, bakımı ve tamiri hizmetleri. Asansör tamiri ve bakımı hizmetleri. Saat tamiri hizmetleri. Madencilik, maden çıkarma hizmetleri. Ayakkabı, çanta, kemer tamiri hizmetleri. "42: Bilimsel ve sınai inceleme, araştırma hizmetleri; mühendislik hizmetleri, mühendislik ve mimari tasarım hizmetleri, kalite ve standart belgelendirme amaçlı mal/hizmetlerin test edilmesi. Bilgisayar hizmetleri: bilgisayar programlama, bilgisayarı virüse karşı koruma, bilgisayar sistem tasarımı, başkaları adına web sitelerinin tasarlanması, bakımı ve güncelleştirilmesi, yazılım tasarımı, kiralanması ve güncelleştirilmesi, internet arama motoru sağlama, hosting, bilgisayar donanımları alanında danışmanlık, bilgisayar donanımlarının kiralanması hizmetleri. Bu sınıfa dahil olup mühendislik, mimarlık, bilgisayar hizmetleri kapsamına girmeyen her türlü tasarım hizmetleri; grafik sanat tasarım hizmetleri (reklam amaçlı tasarım ve peyzaj tasarımı hariç). Sanat eserleri orijinallik onay hizmetleri." İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2003/17230, 2004/32030, 2005/56959, 2005/56960, 2006/11166, 2006/35656, 2006/35658, 2007/60268, 2016/94099, 2017/48703, 2018/100995, 2018/98498, 2022/069735, 2022/069736, 2022/069739, 2022/202401 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 39 / 41 / 44 / 45. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı görülmüştür. Bu durumda; davacının muhtelif markalarının, davalının markasının kapsamına giren 05, 10, 37 ve 42. sınıflardaki mal ve hizmetlerin tamamı ve bunlara ilaveten başka emtialar için de tescilli olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla; somut uyuşmazlıkta, davacının muhtelif markaları yönünden, davalının markasının kapsamına giren tüm emtialar açısından emtia ayniyeti şartının gerçekleşmiş olduğu kanaatine varılmıştır.
Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, davalının markasının kapsamına giren 37 ve 42. sınıflardaki hizmetlerin alıcılarının, söz konusu hizmetleri satın alma kararını verdikleri süreçte daha uzun vakit geçirdiği, muhtelif bilgi kaynaklarından bilgi sağlayarak/ makul süreli bir araştırma yaparak yanlış/eksik/kalitesiz hizmet alma riskini azaltmaya çalıştığı, yani bir süre düşünüp değerlendirerek daha çok zahmete ve gayrete katlanarak satın alma kararını verdiği, bu hizmetlerin bir kısmının da daha ziyade alıcıların profesyonel meslekleri/iştigal alanları ile alakalı olarak satın alınan hizmetler olduğu fiili gerçekleri gözetildiğinde, alıcıların bu hizmetleri satın aldığı anda bilinç/dikkat/özen seviyelerinin düşük olmadığı değerlendirilmiştir. B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davacı yanın mesnet markalarının "... ... şekil", "... ... şekil", "... ... kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri", "... ... pilotage&towage services construction industry trade inc", "... group m şekil", "... ... şekil", "... holding m şekil", "... ... holding", "... ...", "... ... kılavuzluk ve römorkör hizmetleri inşaat sanayi ve ticaret anonim şirketi", "... ...", "... ... ... ...", "...?", "medboat?", "...", "voltra ... ... since 1995" gibi markaları olup davacı markalarının her birinde davacı markalarının her birinde “...” ibaresinin yer aldığı, bu ibarenin kimi markada bağımsız ayırt edici karakterde kullanıldığı kimi markada ise “..., ..., boat, tug, holding, group” gibi bir kısmı ayırt edici bir kısmı jenerik nitelikte kabul edilebilecek ek sözcük unsurları ile birlikte kullanıldığı, davacı yanın hiçbir markasının tek başına “...” kelimesinden oluşmadığı görülmüştür. Dava konusu edilen marka ise; renk, şekil ve kelime unsurlarının bir arada kullanıldığı karma bir markadır; işarette iç içe geçecek şekilde tasarlanmış ve üst kısımlarına kırmızı/gri renkli basit bir figür konuşlandırılmış, yeşil-siyah renkli iki “M” harfinden müteşekkil bir şeklin altına, düz yazım karakterindeki siyah renkli büyük harflerle “...” ibaresi yazılmıştır. Bu kompozisyon/kuru içerisinde, “M” harflerinden oluşturulmuş figürün işarette geniş bir yer kaplaması itibariyle, görsel açıdan geri planda kaldığının söylenmesi mümkün görülmemiştir. Davalının markasında tek başına esas unsur olmasa da, taraf markalarında kullanılmış olan kelimelerde/kelime öbeklerinde ortak olarak “...” hecesinin geçiyor olmasının, karşılaştırılan markaları birbirlerine benzer kılıp kılmadığı ve bu ibarenin ayırt edici niteliğinin olup olmadığı, huzurdaki uyuşmazlığın özünü teşkil etmektedir. Zira; “...” hecesi, tarafların faaliyet gösterdiği sağlık ve denizcilik sektörleri de dahil olmak üzere, bir çok sektörde, muhtelif kavramları işaret eden bir kısaltma hüviyetinde kullanılmaktadır. Keza; sağlık sektöründe “tıpla/sağlıkla ilgili” anlamına gelen “medical” ibaresinin, denizcilik sektöründe de “denizcilik ekipmanları direktifi” anlamına gelen “... equipment directive” kelime öbeğinin kısaltılması olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Böyle, herkes tarafında kullanılan ve ayırt edici niteliği zayıf olan ibareleri/kısaltmaları kendilerine marka olarak seçen kişilerin bunun sonuçlarına katlanmak yani o tanıtma işaretinin bazı tedbirler alınmak ve ilaveler yapılmak suretiyle hafifçe değiştirilmiş şeklinin başkaları tarafından kullanılmasına tahammül etmek zorunda olduğu, böyle ibareleri içeren markalarda ayırt ediciliği düşük olan örtüşen bileşenlerden ziyade diğer unsurlara yönelmek gerektiği yönünde doktrinde ve Yargıtay kararlarında yerleşmiş içtihat bulunmaktadır. Bununla birlikte; zayıf markaların da, zamanla reklam ve yaygın kullanım yoluyla daha yüksek bir ayırt ediciliğe ulaşabileceği, hem öğreti hem Yargıtay tarafından kabul edilmektedir. Zira; tanımlayıcılığı veya bilgilendirme işlevi güçlü olan ibarelerin marka olarak kullanımla ayırt edicilik kazanmaları mümkündür. Öte yandan, herkesin çok sık kullanımına açık, olumlu bir anlamı haiz ibarelerde bu dönüşüme izin verilmemiştir. Farklı sektörlerde farklı kavramlara işaret eden “...” kısaltmasının/hecesinin, böyle dönüşümü hak ettiğinin kabul edilebilmesi için, ülkedeki alıcı/tüketici çevresinin çok büyük bir kısmının bu işareti, davacının işletmesi ile bağlantı içinde algılaması gerekir. Bunun için aranacak ölçünün, hiçbir şekilde bir markanın tanınmış olup olmadığını tespit ederken belirlenen ölçüden daha hafif olmamasına dikkat edilmelidir. Çünkü; herkesin kullanımına açık ve bu yönüyle markasal hüviyette herkes tarafından tercih edilebilecek bir hecenin/kısaltmanın bir kişinin tekeline bırakılması, bir markanın tanınmış sayılmasının sonuçlarından daha önemlidir. Dosya kapsamına göre; “...” hecesi/kısaltması itibariyle bu tür bir bağımsızlaşmanın sağlandığından bahsedilmesi olanaksızdır. Davalının markasında “...” hecesinin/kısaltmasının, “...” kelimesi içerisinde, işarette geniş yer kaplayan bir figürle de birlikte kullanılmış olması ve bütünleşik bir halde markasal hüviyette koruma altına alınmasının istenmesinin, işaretleri farklı kıldığı düşünülmektedir; dava konusu edilen markayı gören tüketicilerin görsel algısında, “...” hecesinin tek başına ön plana çıkması ve işareti davacının markalarıyla ilişkilendirmeye vesile olması ihtimalinin bulunmadığı düşünülmüştür. Görsel açıdan ortaya çıkan bu farklılıklar, duyusal/işitsel/fonetik açıdan bakıldığında da aynı sonucu vermiştir. Taraf markaları çok farklı kelimeler de ihtiva ettiklerinden, bu kelimeler içerisinde “...” hecesinin geçiyor olması, markaların okunuşlarını, kulakta bıraktıkları “tını”ları fonetik açıdan benzer hale getirmeye yeterli değildir. Kavramsal açıdan bakıldığında da; dava konusu edilen markada kullanılmış olan “...” ibaresinin, tüketicinin zihninde bütünleşik bir algı yarattığı ve bu algının davacının “...”li çatı markasından farklı olduğu ve taraf markalarının bu yönüyle de yeterli derecede farklılaşmış olduğu düşünülmüştür. Sonuç olarak; taraf markalarında “...”li ibaresinin ortak olarak geçiyor olmasının, karşılaştırılan markaları görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer kılmaya yetmediği değerlendirilmiştir. Somut olayda; davalının markasında “...” hecesinin, bütünleşik bir kelime öbeği içerisinde ve işarette geniş yer kaplayan bir şekil unsuruyla birlikte kullanılmış olması ve bu şekilde, yani ticari dürüstlük kurallarına uygun olarak, markasal hüviyette koruma altına alınmasının istenmesinin, işaretleri görsel, işitsel ve kavramsal açılardan farklı kıldığı düşünülmüştür. Her ne kadar, dava konusu edilen markanın kapsamına giren emtiaların tamamı ile davacının muhtelif markalarının tescili kapsamına giren emtialar aynı ise de, bu emtiaların hitap ettiği alıcı kitlesinin algı/dikkat/özen seviyesi düşük de olmadığından, ilgili alıcıların bu markalar altında sunulan mal veya hizmetlerin aynı şirketten veya ekonomik olarak bağlantılı şirketlerden geldiği düşüncesine kapılma tehlikesini ve karıştırma/yanılma ihtimalinin bulunmadığı, alıcıların iki farklı marka ile karşı karşıya olduklarını anlayacakları, her iki markanın sahibi arasında idari/ işletmesel bir bağlantı bulunduğunu düşünmeyecekleri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; yukarıda detaylı olarak incelendiği üzere; taraf markaları benzer olmadığından, somut olayda markaların karıştırılma ihtimalinin mevcut olmadığı değerlendirilmiştir.
2. SMK 6/3 MADDESİ UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME SMK m. 6/3 ile “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir” hükmü düzenlenmiştir. Davacı taraf; dava konusu edilen “...” ibaresinin, davalının markasının tescili kapsamına giren 05, 10, 37 ve 42. sınıflardaki emtialarda, kendisi tarafından Türkiye genelinde kullanıldığını ve bu şekilde gerçek hak sahipliğinin doğduğunu tevsik eden herhangi bir delili, dava/marka işlem dosyasına sunmuş değildir. Ayrıca, davacının huzurdaki davasına mesnet aldığı markaları tescillidir; halbuki, SMK m. 6/3 hükmü, tescilsiz marka kullanımlarına ilişkin bir düzenlemedir. Bu nedenle de; somut olayda, davacının önceki kullanıma dayalı gerçek hak sahipliği iddiasının, davalının markasının kapsamına giren emtialarda tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı kanaatine varılmıştır.
3. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesi gereklidir.
Somut olayda ise; taraf markaları benzer olmadığından, davacının markasının denizcilik sektöründe tanınmış olduğu kabul edilse dahi, tanınmış markanın bir benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması somut olayda söz konusu olmayacağından ve davacı da dava dosyalarına aksi yönde bir delil sunmadığından, davalının markasını tescil ettirmesi ve kullanması sonucunda haksız bir yararın sağlanması, tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi ya da tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi şartlarından birinin gerçekleşme ihtimalinin olmadığı değerlendirilmektedir. Davacının “...”li markalarının denizcilik sektöründe belli bir bilinirlik düzeyine ulaşmış olması durumu dahi, SMK 6/5 maddesi hükmünde sayılan şartların “otomatikman” gerçekleştiği veya gerçekleşebileceği anlamına gelmez. Tanınmışlığın varlığı koşulu sağlanmışsa, inceleme, önceki/tanınmış markanın zarar görecek şekilde etkilenmesi koşulu ile devam etmelidir. Bu koşulun gerçekleşme ihtimali, haklı sebeplerle ve mantıklı argümanlarla ortaya konulmalıdır, şöyle, ki; davalının markasının tescil edilmesi halinde, hayatın olağan akışı içinde SMK 6/5 maddesinde sayılan durumların ortaya çıkmasının gerçekten olası olduğu yönünde bir kanaat hâsıl olmalıdır. Bu nedenlerle; davacının SMK m. 6/5 hükümlerine dayalı “tanınmışlık” iddiasının dava konusu edilen markanın tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı değerlendirilmiştir.
4. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Mevzuatımızda 6769 sayılı SMK 6/9'da nispi ret sebebi olarak, “Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayımıza dönüldüğünde; davalı şahsın "..." işaretini kendisine marka olarak seçerken spekülasyon, yedekleme, şantaj vs. gibi amaçlarla veya davacının markaları ve faaliyetleriyle haksız rekabet doğuracak eylemlere giriştiği hususlarında dava dosyasına herhangi bir delil sunulmamış olduğundan, dava konusu edilen marka başvurusunun kötü niyetle yapıldığının ispat olunamadığı düşünülmüştür.
5. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/3, 6/5, 6/9 bendi koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/12/2025