İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/162 E. 2025/462 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/162
- Karar No
- 2025/462
- Karar Tarihi
T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/162 Esas - 2025/462 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/162 KARAR NO : 2025/462
DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 21/04/2025 KARAR TARİHİ : 04/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2025
TALEP: Davacı vekili 21/04/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2012/39213 sayılı "sipromix" ibareli markanın sahibi olduğunu, davalı şirketin bu marka ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "promix" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, 2023/051880 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteni'nde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığı'na itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan yakın benzer olduklarını, davalının markasının davacının markasından “-si” hecesi çıkartılarak oluşturulmuş olduğunu, markaların diğer altı harfinin dizinleri de dahil olmak üzere aynı olduğunu, yani taraf markalarının birbirlerinin serisi niteliğini haiz olduğunu, dolayısıyla taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu ve davalı tarafın kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, 2025-M-966 sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu edilen işlemde bahsi geçen markaların ortalama tüketici nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verebilecek derecede benzemediğini, genel izlenim itibariyle taraf markalarının görsel, kavramsal ve fonetik olarak birbirlerinden farklı olduğunu, bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle karıştırılabilecek ölçüde benzer markalar olmadıklarını, ayrıca taraf markalarının kapsamına giren emtiaların hitap ettiği tüketici kesiminin dikkat ve özen seviyesinin yüksek olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şirket davaya cevap vermemiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2023/051880 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından alınan 2025-M-966 sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2023/051880 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, TÜRKPATENT'in 2025-M-966 sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 21/02/2025 tarihinde tebliğ edildiği, 21/04/2025 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2023/051880 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davalı firmanın 19.04.2023 tarihinde 05. Sınıfa giren emtialarda kullanılmak üzere dosyaladığı "promix" ibareli marka başvurusunun tescil edilmek üzere 27.07.2023 tarihli ve 425 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde ilanı üzerine davacının SMK m. 6/1 hükmüne ve 2012 39213 sayılı markasına dayalı olarak itiraz ettiği, davacının bu itirazını inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 09.02.2024 tarihli ve 240111291 sayılı kararı ile, davacının itirazını haksız bularak reddettiği, bunun üzerine davacının itirazını aynı madde hükmüne ve aynı markaya dayalı olarak tekrar ettiği ve bu itirazın da TÜRKPATENT YİDK'in huzurda dava konusu edilen kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.
TÜRKPATENT YİDK'in 2025-M-966 sayılı kararında; "2023/051880 başvuru numaralı "promix" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2012 39213 sayılı "sipromix" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. 6769 s. Kanun'un 6 ncı maddesi (1) inci fıkrası, "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmünü amirdir. Hükümden de anlaşılacağı üzere, 6769 s. Kanun'un 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinden söz edebilmek için öncelikle, iki koşulun birlikte var olması gerekmektedir. Bu iki koşuldan birincisi, tescili talep edilen markanın daha önceden tescilli ya da başvurusu yapılmış bulunan itiraz gerekçesi marka(lar) ile aynı ya da benzer olması, diğeri ise uyuşmazlığa konu markaların aynı ya da benzer mal ya da hizmetleri kapsamasıdır. Yapılan incelemede, başvuru ile itiraz gerekçesi markaların görsel, işitsel ve kavramsal yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer olmadığı ve markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine varılmış, aynı yöndeki Markalar Dairesi kararı isabetli görülmüş ve itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "promix" (2023/051880) 05. sınıf.
Davacı Mesnet Markası "sipromix" (2012/39213) 05. sınıf.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 27/10/2025 havale tarihli raporda özetle; "1) Karşılaştırılan işaretlerin/markaların görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığı ve markaların bir etken maddenin/farmasötik-terapötik bir takviyenin adını/jenerik ismini içermediği, 2) Davalının markasının kapsamına giren tüm emtialar yönünden emtia ayniyeti/ benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleştiği, 3) Davalının markasının kapsamına giren emtiaların ortalama tüketici kitlesinin seçicilik/algı/dikkat/özen seviyesinin değişiklik gösterdiği, bu hususta bir genelleme yapılamayacağı, davacının “SİPROMİX” markalı kulak damlalarının piyasada “beyaz reçete” ile satılmakta olduğu, 4) (1) nolu bentte yer alan değerlendirmeden dolayı, (2) nolu bentteki tespite rağmen, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin/iltibas tehlikesinin bulunmadığı, 5) Dava konusu edilen 14.02.2025 tarihli ve 2025-M-966 sayılı YİDK kararının, bu değerlendirmeler ile çelişmediği/uyumlu olduğu, 6) Davacının hükümsüzlük talebinin bu değerlendirmeler ile çeliştiği/uyumlu olmadığı," ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "promix" ibareli ve 2023/051880 başvuru numaralı davalı başvurusunun 05'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "05: İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2012/39213 sayılı davacı markasının kapsamında ise 05. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı görülmüştür. Bu durumda, davacının markasının tescilli olduğu “diş hekimliği için ürünler” emtiaları, davalının markasının kapsamında “diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri” şeklinde ayrıntılandırıldığı görülmüştür. Halbuki bütün bu emtialar benzer alıcı çevresine hitap ederler, benzer ihtiyaçları giderirler, son kullanıcıları ve hedeflenen tüketici profilleri aynıdır, dağıtım kanalları ve satış yerleri de aynıdır ve birbirlerini tamamlayıcı niteliği haizdir, ayrıca aralarında ham madde/mamul/yarı mamul ilişkisi de kurulabilir. Neticeten, somut uyuşmazlıkta; davalının markasının kapsamına giren tüm emtialar yönünden emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, çekişme konusu mallar, tıbbi ürünler olup yerleşik Yargıtay kararları ile bu emtiaların hitap ettiği tüketici kitlesinin dikkat seviyesinin yüksek olduğu kanaatine varılmıştır. Bu noktada bu sınıftaki kimi ürünlerin doğrudan son tüketici tarafından eczane vb. yerler dışında da ulaşılabilir olduğu inmekteyse de, işbu aşamada tarafların markalarını hangi sınıflarda kullandı; etmemektedir. Zira bu sınıfta tescil alınması sonrasında markanın ilgili emtialardan hangisi üzerinde kullanılacağı konusunda marka sahibine bir kısıtlama getirilemeyeği değerlendirilmiştir.
B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Taraf markaları, renk ve şekil unsurlarından yoksun, düz yazım karakterindeki siyah renkli harflerle yazılmış ibarelerden müteşekkil kelime markalarıdır; markalarda kullanılmış olan kelime unsurlarının markaların esas/tek unsurları olduğu hususunda herhangi bir tereddüt yoktur. Bu ibarelerin tek tek incelenmesine geçildiğinde; davacının markasının esas/tek unsuru olan “SİPROMİX” ibaresi ile davalının markasının esas/tek unsuru olan “PROMİX” ibareleri arasındaki tek farkın, ibarelerin başlangıç heceleri olduğu görülmektedir; ibarelerde yer alan diğer altı harf, dizinleri de dahil olacak şekilde aynıdır. Ancak; ortalama bir tüketici, dilbilgisi kurallarından kaynaklı olarak markaların başlangıç seslerini oluşturan ibarelere normal şartlarda daha fazla dikkat ettiğinden, yani; tüketiciler markaların başlangıçlarında yer alan ilk unsurlara, soldan sağa okuma alışkanlığı nedeniyle, daha fazla odaklandıklarından; ibarelerdeki altı harfin ortaklığına rağmen, davacının markasının başlangıç kısmındaki “-si” hecesinin yarattığı vurgunun, ibareleri yeterli derecede farklılaştırmış olduğu değerlendirilmiştir. Nitekim; davacının markasının “sip-ro-mix”, davalının markasının ise “...” şeklinde, yani farklı heceleniyor olması da, taraf markalarının kulakta bıraktıkları “tını”yı yeterli derecede farklılaştırmıştır. Taraf markaları kavramsal açıdan karşılaştırıldığında; taraf markalarında geçen ibarelerin, doğrudan, ilacın içeriği/cinsi ile ilgili bilgiyi veren birer terim, ilaç etken maddesi veya jenerik isim olmadığı; taraflarca kurgulanmış, orijinal ibareler olup, bu ibarelerin uyuşmazlık konusu edilen emtialar yönünden kendi başlarına markasal hüviyette ayırt ediciliklerinin yüksek olduğu değerlendirilmiştir. Zira; ilaç markaları yönünden markasal hüviyette ayırt edicilik; ürünün etken maddesine, jenerik adına, tedavisi amaçlanan hastalığa ve diğer karakteristik özelliklerine yakınlaştığı sürece zayıflar, uzaklaştıkça artar. Çünkü; üreticiler ilaç markalarını yaratırken ilacın etken madde ismine, etkili olduğu hastalık ismine veya halihazırda piyasada var olan markalara benzetme eğilimindedirler. Dolayısıyla; tüketici zihninde yarattıkları ilk algının da yakınlaştığından bahsedilmesi mümkün görülmemiştir. Sonuçta; taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olarak nitelendirilemeyeceği ve bir ilacın içeriği/cinsi ile ilgili bilgiyi veren birer terim, ilaç etken maddesi veya jenerik isim olmadıkları anlaşılmıştır. Somut olay açısından bakıldığında; taraf markalarında esas/tek unsur olarak kullanılmış bulunan “... .... .... ” ibarelerinin başlangıç kısımlarının/hecelerinin farklı olması nedeniyle, ibarelerdeki diğer harf ve dizin ortaklıklarına rağmen, taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olduğunun söylenmesi mümkün görülmemiştir. Ayrıca; her ne kadar bu markalar aynı/benzer/türdeş emtialarda kullanılacak ise de, bu emtiaların bir kısmının hitap ettiği alıcı/tüketici kitlesinin seçicilik/algı/dikkat/özen seviyesi düşük de olmadığından, ilgili alıcıların bu markalar altında sunulan emtiaların aynı şirketten veya ekonomik olarak bağlantılı şirketlerden geldiği düşüncesine kapılma tehlikesinin ve karıştırma/yanılma ihtimalinin bulunmadığı, alıcıların iki farklı marka ile karşı karşıya olduklarını anlayacakları, her iki markanın sahibi arasında idari/işletmesel bir bağlantı bulunduğunu düşünmeyecekleri değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak; yukarıda detaylı olarak incelendiği üzere; taraf markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzerlik bulunmadığından, somut uyuşmazlıkta taraf markaların karıştırılma ihtimalinin/iltibas tehlikesinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
2. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.
3. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/9 bendi koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/12/2025