İlk Derece Mahkemesi 2025/159 E. 2026/224 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2025/159 Esas - 2026/224 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/159 KARAR NO : 2026/224

... DAVA : İtirazın İptali (Haksız Fiilden Kaynaklanan, Rücuen Tahsil Talebine Dayalı) DAVA TARİHİ : 01/03/2025 KARAR TARİHİ : 31/03/2026 G.K. YAZIM TARİHİ : 30/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Haksız Fiilden Kaynaklanan, Rücuen Tahsil Talebine Dayalı İtirazın İptali Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. I) DAVA : Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; davacı şirkete nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalı olan ....ait emtiaların 11/10/2024 tarihinde .....'e sevk edilmek üzere .... plakalı araca yüklendiği; nakliye sırasında aracın devrilmesi sonucu hasar meydana geldiği; kazanın oluşumunda davalı firma çalışanı sürücü .... asli ve tam kusurlu olduğu; hasar alan emtiaların taşıma işlemlerinin davalı ....'ye ait araç ile yapıldığı ve aracın işleteninin davalı firma olduğu; meydana gelen 282.553,60.-TL tutarındaki emtia hasarının davacı şirket tarafından ödendiği; ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ve davalı şirket tarafından icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiği beyan edilmiş olup; davalının itirazının iptaline, davalı tarafın alacağın %202sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. II) CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında özetle; davalı şirket aleyhine başlatılan icra takibine yetki, husumet ve esas yönünden itiraz edildiği; yetkili icra dairesinin... olduğu; müvekkili şirketin söz konusu taşıma işlemi ile bir ilgisinin bulunmadığı; ... plakalı aracın müvekkili şirketin L1 yetki belgesi kapsamında kullanılmak üzere dava dışı ... kiralandığı; kira sözleşmesi uyarınca doğabilecek zararlardan araç sahibi ve şoförün sorumlu olduğu ve davalı şirketin, aracın işleteni sıfatına sahip olmadığı beyan edilmiş olup; anılan gerekçelerle davanın reddine, davacı tarafın icra takibi konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkumiyetine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. III) DELİLLER : .... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası. .... Eksperliği Limited Şirketi Tarafından Düzenlenen 16/11/2024 Tarihli ve .... Hasar Ekspertiz Raporu. .... Yevmiye Numaralı Taşıt Kiralama Sözleşmesi. Bilirkişiler Gıda Mühendisi Dr..... Tarafından Düzenlenen Bila Tarihli Bilirkişi Raporu. IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti : Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ....("davacı şirket" olarak anılacaktır) tarafından, .....'ye ("davalı şirket" olarak anılacaktır) yönelik açılan Haksız Fiilden Kaynaklanan, Rücuen Tahsil Talebine Dayalı İtirazın İptali Davası olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında; 11/10/2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği; dava konusu emtianın hasar gördüğü; sigorta poliçesinin varlığı hususlarında, herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; .... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibi ile ilgili olarak; taraflar arasında akdedildiği belirtilen nakliyat emtea sigorta sözleşmesi uyarınca davacı şirketin (icra takip tarihi itibariyle) 282.553,60.-TL asıl alacak ve 5.387,87.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 287.941,47.-TL alacağının mevcut bulunup bulunmadığı; alacağın mevcut bulunduğunun tespiti halinde, icra takip tarihi öncesinde uygulanmış faizin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, türü ve oranı ile icra takip tarihi sonrasında uygulanacak faizin türü ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı; alacağın mevcut bulunmadığının tespiti halinde, kötü niyet tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi : Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; Mahkememiz nezdinde açılan itirazın iptali davasına konu icra takibinin, geçerli bir icra takibi olduğu; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında da eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında yetki itirazında bulunulduğu, tahkim itirazında bulunulmadığı anlaşılmakla; Mahkememizin 25/04/2025 tarihli duruşmasında, kaza yerinin .... il sınırları dahilinde meydana geldiği gerekçesiyle yetki itirazının reddine karar verilmiştir. c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili İrdeleme : Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davacı tarafın sigortalısına ödediği hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında ise özetle; müvekkili şirketin kazaya karışan aracın sadece yetki belgesi kiralayanı olduğu, işleten sıfatının bulunmadığı ve zarardan sorumlu tutulamayacağı belirtilerek davanın yetki ve husumet ile esastan reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. c.1) Bilirkişi İncelemesi : Mahkememizce, itirazın iptali istenen icra takibine konu alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. i. ... Gıda Mühendisi Dr..... Tarafından Düzenlenen Bila Tarihli Bilirkişi Raporu : Anılan bilirkişi raporu kapsamında; dava dışı sigortalıya ait emtia hasar bedelinin KDV hariç 282.553,60.-TL olduğu; davalı ... maliki ve işleteni olduğu tır aracının dava dışı sürücüsü Mehmet AKDEMİR'in kaza oluşumunda tam kusurlu bulunduğu hususları rapor edilmiştir. Bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından itiraz beyanı sunulmadığı; davalı vekili tarafından ise "bilirkişi raporundaki aleyhe olan hiçbir hususu kabul etmedikleri; davalı şirketin L1 yetki belgesi ile aracı kiralamış bulunduğu ve aracın kullanım tasarrufunun davalı şirkete ait olmadığı ve neticeten davalı şirketin, işleten sıfatını haiz bulunmadığı" gerekçeleriyle itiraz edilmiştir. Davalı tarafından sunulan itiraz beyanlarının; hukuki değerlendirme kapsamında bulunduğu ve bu doğrultuda Mahkememiz tarafından verilecek nihai karar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, itirazın reddine karar verilmiş ve bu hususta ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir. ii. Bilirkişi Raporu İle İlgili Nihai Değerlendirme: Söz konusu bilirkişi raporunda; Mahkemenin 25/04/2025 tarihli ara kararı ile belirlediği görevlendirme kapsamında yeterli nitelikte bir inceleme yapılmış olduğu; raporda gıda mühendisi tarafından emtianın niteliği, ambalajı ve basınçlı cam şişelerin trafik kazası sonrası taşıdığı mikrobiyal ve fiziksel risklerin detaylıca değerlendirilmiş olduğu ve fatura üzerinden hasar bedelinin hesaplandığı; adli trafik uzmanı tarafından ise kazanın oluş şeklinin, kaza tespit tutanağına ve yol durumuna dayalı olarak tutarlı bir biçimde incelenmiş bulunduğu; anılan rapor kapsamında belirtilen verilerin, dosyadaki belgelerle birebir örtüşmekte olduğu; hasar bedeli hesaplamasında kullanılan %2 iskontolu 103,88.-TL birim fiyatın ve 282.553,60.-TL toplam hasar tutarının, sunulan emtia faturasındaki veriler ve eksper raporundaki neticelerle örtüşmekte olduğu; raporda, kaza tespit tutanağının, sigorta poliçesinin, hasar ekspertiz raporunın, kaza yeri ve hasar fotoğraflarının, fabrika kalite kontrol raporu ve tutanağının, e-irsaliye ve e-fatura gibi uyuşmazlığın teknik çözümünde etkili olan temel delillerin hepsinin değerlendirilmiş bulunduğu; anılan raporun kendi içinde kusur tespiti yönünden teknik bir çelişki barındırmadığı; hasar bedelinin rayiç bedelinin tespiti ve emtiadaki ziyanın bilimsel gerekçelendirilmesi (basınçlı cam şişelerdeki kılcal çatlak riski, mikrobiyal tehlike vs.) hususlarının da yeterli bulunduğu; "işleten sıfatı" hususundaki itiraz beyanlarının hukuki değerlendirme kapsamında bulunduğu ve bu doğrultuda Mahkememiz tarafından verilecek nihai karar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme : Mahkememizce uyuşmazlık ile ilgili olarak yapılan nihai değerlendirmede, öncelikle davalı tarafın "işleten sıfatı" hususunda sunduğu ısrarlı beyanlarının değerlendirilmesinde; Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında "müvekkil şirketin sahip olduğu L1 yetki belgesi ile.... plakalı araç, kullanılmak ve şehirler arası taşımacılık yapılmak üzere .... kiralanmıştır" beyanının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde belirtilen "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmü uyarınca yapılan değerlendirmede, dava konusu olayda aracın, ticari bir yük taşımacılığında kullanılmakta olduğu ve bu taşımacılık faaliyetinin zaten yasal olarak ancak "Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca alınmış bir "Yetki Belgesi" (L1) çatısı altında yapılabilecek" nitelikte olması; taşımacılık faaliyetinin resmî olarak davalının unvanı ve belgesi altında yapıldığı ve bu doğrultuda davalının, KTK m. 85 uyarınca "teşebbüs sahibi" sıfatıyla zarardan doğrudan ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı tarafından sunulan ısrarlı beyanlar kapsamında "... yapılan 21.06.2022 tarihli Taşıt Kiralama Sözleşmesine dayalı olarak işleten sıfatını haiz olmadığı" hususunun ileri sürüldüğü anlaşılmakta ise de; KTK m. 3 uyarınca aracın uzun süreli kiralanması halinde işleten sıfatının kiracıya geçeceği hususunun aşikar olduğu; ancak bu durumun, aracın ticari yetki belgesi olmaksızın, salt şahsi/olağan kiralama hallerine münhasır bulunduğu (örneğin rent-a-car sözleşmeleri); davalı şirketin ticari yetki belgesinin (L1) bir başka şahsa kullandırarak davalı şirket adına faaliyet yürütmesine izin verilmesinde, aralarında akdedilmiş bulunan işbu taşıt kiralama sözleşmesinin sadece iç ilişkiyi bağlar nitelikte bulunduğu; bu doğrultuda davalı şirketin, davacı sigorta şirketine (zarar gören üçüncü kişiye) karşı sorumluluğundan kurtulamayacağı aşikardır. Başka bir anlatımla; işletenlik karinesinin çürütülmesi için, aracın fiili tasarrufunun ve ekonomik yararının tamamen bir başkasına devredilmiş olması gerekmektedir. Bununla birlikte; yetki belgesini (L1) kullandıran bir şirketin, bu taşımacılık faaliyetine (komisyon, belge kullanım bedeli vb. adlar altında) ekonomik bir yarar sağlamadığı düşünülemez. Bu doğrultuda fiili ve ekonomik tasarruf bütünüyle devredilmiş sayılmayacaktır ve 3. kişilere yönelik ihtilaflarda, hukuki himaye görmeyecektir. Dava konusu uyuşmazlık hususunda yapılan nihai değerlendirmede; Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında; sigortalıya ait emtianın taşınması sırasında 11/10/2024 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucu oluşan hasar bedelinin sigortalısına ödendiği ve halefiyet ilkesi gereğince zarara sebebiyet verenlerden rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır. Dava konusu kazada, davalı şirket adına kayıtlı olan ve dava dışı sürücü ....'in sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın tam kusurlu olduğu maddi hasarlı kaza tespit tutanağı ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile sabittir. Yukarıda detaylı olarak belirtilen gerekçeler doğrultusunda; davalı tarafın "işleten sıfatı" hususundaki itirazına itibar edilmemiştir. Neticeten; Mahkememizce aldırılan ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporunda tespit edilen KDV hariç 282.553,60.-TL hasar bedelinin hakkaniyete uygun bulunduğu ve davacının ...Kanunu uyarınca halefiyet şartlarının oluştuğu kanaatine varılmakla; davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle) 1) Davanın KABULÜNE, Bu doğrultuda; .... Esas sayılı icra takibine yönelik yapılan itirazın iptaline, 282.553,60.-TL asıl alacak ve 5.387,87.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 287.941,47.-TL üzerinden (asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren) işletilecek yasal faizi ile icra takibinin devamına, 2) İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE; 3) Karar ve İlâm Harcı : a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 19.669,28.-TL harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 3.477,62.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 16.191,66.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 3.477,62.-TL peşin harç, 615,40.-TL başvurma harcı ve 87,50.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.180,52.-TL harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 4) Yargılama Gideri ve Gider Avansı : a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 10.000,00.-TL bilirkişi ücreti ile 117,50.-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 10.117,50.-TL yargılama giderinin; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 4.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin, davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, 5) Vekâlet Ücreti : Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen miktar olan 287.941,47.-TL üzerinden) takdir edilen 46.070,64.-TL vekalet ücretinin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememize veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca ... kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 31/03/2026

... ¸ ¸ Gerekçeli Karar