İlk Derece Mahkemesi 2024/983 E. 2025/1057 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/983 Esas KARAR NO : 2025/1057 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/11/2024 KARAR TARİHİ : 27/11/2025 Yukarıda açık kimlikleri yazılı taraflar arasında yapılan yargılama sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin park halindeki... plakalı aracına davalı şirkete ait... plakalı araç ile çarpıldığını ardından olay yerinin terk edildiğini, fazlaya ilişkin talep ve davaya ilişkin saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 50,00-TL değer kaybı bedelinin poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren ve diğer davalılar bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50,00-TL bakiye hasar onarım bedelinin poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren ve diğer davalılar bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50-TL ikame araç bedelinin davalılar...Anonim Şirketi ve tarafımızca bilinmeyen sürücü tarafında faiziyle birlikte tahsiline, işbu dava nedeniyle ekspertiz rapor ücreti dahil sarf edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılardan tahsiline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ...Otomotiv vekili, cevap dilekçesi ile; davanın evveliyetle pasif husumet yokluğu nedeni reddine, bu talepleri kabul edilmez ise diğer göz önüne alınarak reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı... Sigorta A.Ş. Vekili, cevap dilekçesi ile; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Bilirkişi heyetinden alınan 22/04/2025 tarihli rapora göre; "...S O N U Ç: 12.11.2023 tarihinde Davalı sigortaya ZMMS sigortalı ve sürücüsü kaza yerini terk eden... plakalı aracın, Davacıya ait ve park halindeki... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucunda meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle; 1)... plaka sayılı davalı şirkete ait aracın firari sürücüsü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna TAMAMEN HATASI İLE ETKEN OLDUĞU. 2)...plaka sayılı davacı araç park halinde olduğu, kazanın oluşumuna ETKEN FAKTÖRÜ VE HATASI OLMADIĞI. 3)Davacıya ai... plakalı ...marka 2012 model yılı ...Blue 1.6 CRDİ Mode OV tipindeki otomobilin sol yan bölüm kaporta aksamlarında meydana gelen hasarların Bahse Konu Trafik Kazası İle Uyumlu & İlintili Olduğu, 4)Davacıya ait... plakalı ... marka araçta meydana gelen Gerçek Hasar miktarının Yedek parça bedeli + İşçilik + KDV dahil 27.000,00 TL olduğu, 5)Davacıya ait... plakalı ...marka 2012 model yılı ... 1.6 CRDİ Mode OV otomobilde bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 30.000,00 TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı, 6)Davacı aracının onarımda kalmış olduğu 10 gün süre için araç mahrumiyet bedeli olarak 7.500,00 TL hesap edilmiş olduğu,.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişi heyetinden alınan 22/04/2025 tarihli rapora göre; "...Hasar onarım bedeli yönünden: ... plaka sayılı ... BLUE 1.6 CRDİ MODE OV 2012 model otomobilin 12.11.2023 riziko tarihi itibarıyla meydana gelen hasar onarım bedeli KDV dahil 27.000,00 TL. olarak hesaplanmıştır. Değer kaybı bedeli yönünden: ... plaka sayılı ...BLUE 1.6 CRDİ MODE OV 2012 model otomobilde 12.11.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak piyasa rayiçlerine göre 30.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır. İkame araç bedeli yönünden: ... plaka sayılı ... 1.6 CRDİ MODE OV 2012 model otomobilin makul onarım süresi 10 gün olarak belirlenmiş olup, 12.11.2023 riziko tarihi itibarıyla kiralama bedelinin 750,00 TL. mertebesinde olduğu, arz ve izah edilen hususlara bağlı ikame araç bedeli 7.500,00 TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; 1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacı şirkete ait araçta oluşan hasarın onarım bedeli, değer kaybı zararının ve kazanç kaybı zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır. 2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık trafik kazasının meydana gelmesindeki kusur dağılımı, davacıya ait araçta oluşan hasarın onarım bedeli, değer kaybı zararı oluşup oluşmadığı, davacıya ait aracın onarımda geçen sürede kullanılamaması nedeniyle zarar oluşup oluşmadığı ve bu zararların davalılardan tahsilinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmıştır. 3-Yargılama sırasında davalı... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davacı tarafa 30.000,00-TL Asıl Alacak/Islah edilen Hasar Bedeli, 22.065,00-TL Asıl Alacak Hasar Bedeline İşlemiş Faiz, 27.000,00-TL Asıl Alacak/Islah edilen Değer Kaybı Bedeli, 19.860,00-TL Asıl Alacak Değer Kaybı Bedeline İşlemiş Faiz, 30.000,00-TL Dava Vekalet Ücreti, 14.565,00-TL Yargılama Harç ve Giderleri Toplam Tutarı 143.490,00-TL ödeme gerçekleştirildiğinin beyan edildiği ve ödemenin davacı vekilinin de kabulünde olduğu, değer kaybı ve hasar bedelleri yönünden uyuşmazlığın yargılama giderleri de dahil konusuz kaldığı görülmekle bu kısımlar yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, ikame araç zararı yönünden yargılamaya devam olunmuştur. 4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun; 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. 49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." 50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış, -Fiilin hukuka aykırı olması -Zararın meydana gelmesi, -Kusur, -Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır. Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır. 5-Davalı ...A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde yetki itirazı ileri sürmüş ise de davanın haksız fiilden kaynaklandığı ve haksız fiilden kaynaklanana davalarda zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili mahkemelerden olduğu, davacının Menderes-İZMİR adresinde ikamet ettiği ve mahkememiz yargı çevresinde ikamet etmesi nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli ve yetkili olduğu anlaşıldığından yetki itirazının reddine karar verilmiştir. 6-Davalı ...A.Ş. Vekili tarafından davalıya ait aracın dava dışı...a kiralandığı, 12/11/2023-13/11/2023 tarihleri arasında aracın kiracı ... kullanımında olduğu ve kaza sırasında davalının işleten sıfatı bulunmadığı savunulmuş ise de, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre işleten sıfatının sona ermesi için aracın uzun dönem kiralama suretiyle 3.kişiye teslim edilmesinin gerektiği, uzun dönem kiralamanın ise yerleşik uygulamada 3 gün ve üzeri kiralamaları kapsadığı, davalı savunmasında herhangi bir belge sunulmamakla birlikte 12/11/2023-13/11/2023 tarih aralığının 2 gün olduğu ve uzun dönem kiralama olarak kabul edilemeyeceği değerlendirildiğinden husumete yönelik itirazlar yerinde görülmemiş ve davalının işleten sıfatının devam ettiği kabul edilmiştir. 7-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 22/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın davalı şirkete ait araç sürücüsü firari araç sürücüsünün KTK 52/b maddesine yönelik kural ihlali nedeniyle gerçekleştiği, davacıya ait aracın park halinde olduğu ve kazanın oluşumunda etkisinin bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Kusur raporuna karşı davalı tarafça itirazlar ileri sürülmüş ise de dosya içeriğinde yer alan kaza anını gösterir görüntülerde davalıya ait aracın sokağa giriş ve çarpma görüntülerinin yer aldığı, görüntülere göre düzenlenen kaza tespit tutanağı ve kusur dağılımının dosya kapsamı ve kaza oluş şekline uygun olduğu gözetilerek dava konusu kazanın davalı ...A.Ş.'nin maliki ve işleteni olduğu araç sürücüsünün asli ve tam kusuruyla gerçekleştiği kabul edilmiştir. 7-Davacının kaza sonucu oluşan hasar onarım bedeli, değer kaybı zararı ve ikame araç zararının tespiti için otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmıştır. Dosyaya sunulan 22/04/2025 tarihli ve 19/06/2025 tarihli bilirkişi raporlarında aracın onarımının 10 gün süreceği ve bu süre içerisinde günlüğü 750,00-TL bedel ile 7.500,00-TL karşılığında emsal bir araç kiralanabileceği yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı zarar miktarı yönünden taraflarca itirazlar ileri sürülmüş ise de her iki bilirkişi tarafından onarım süresi ve bu sürede saf edilecek kiralama bedelinin eşdeğer olarak belirlendiği, aracın marka, model ve segmenti itibariyle günlük kiralama bedelinin piyasa koşulları ve emsal nitelikteki dosyalarda elde edilen sonuçlarla uyumlu olduğu gözetilerek davacının aracın onarımı süresince oluşan ikame araç zararının 7.500,00-TL olduğu kabul edilmiştir. 8-Davacı vekilinin 07/07/2025 tarihli değer artırım dilekçesiyle dava değeri hasar bedeli yönünden 27.000,00-TL'ye, değer kaybı zararı yönünden 30.000,00-TL'ye ve ikame araç zararı yönünden 7.500,00-TL'ye yükseltilmiştir. Hasar ve değer kaybı zararı yönünden mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında da bu miktarlarda tespit yapılmış olmakla birlikte yargılama sırasında davalı... Sigorta A.Ş. Yönünden bu bedeller ödenmek suretiyle davacı zararı karşılandığından hasar ve değer kaybı istemleri yönünden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. İkame araç zararı yönünden Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre araç malikinin kaza nedeniyle araçtan faydalanamadığı süre zarfında farklı bir araç kiralamamış olsa dahi salt aracın kullanımından yoksun kaldığı için bir zararının oluşacağı, zarar görenin bu zararını ispatı için ayrıca bir araç kiralama belgesi sunmasının gerekmediği, davacı şirketin dava konusu aracı kiraya vermek suretiyle kazanç elde ettiği ve aracın onarımı sırasınca kiralanamaması nedeniyle zarara uğrayacağı, dosyaya sunulan raporda yer alan onarım süresi ve günlük kira bedelinin piyasa rayiçlerine göre makul düzeyde olduğu dikkate alınarak davanın kabulüne ve 7.500,00-TL ikame zararı talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davalılar zarar veren aracın işleteni olması nedeniyle kaza anından itibaren temerrüt halinde olduğu kabulü ile polis görgü tutanağı kaza tarihi olarak kabul edilmekle 12/11/2023'ten itibaren faize hükmedilmiş, zarar veren aracın ticari nitelikte olduğu dikkate alınarak faiz türü olarak avans faizi belirlenmiştir. 9-Yargılama giderleri yönünden yapılan değerlendirmede, davalı... Sigorta A.Ş. Tarafından davacıya 14.565,00-TL yargılama gideri ve harç ödemesi gerçekleştirildiği gözetilerek bu miktar yargılama giderlerinden mahsup edilerek bakiye kısım yönünden davalıdan tahsil yönünde hüküm kurulmuştur. 10-Her ne kadar davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de ,"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur. "(İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 2024/762 Esas 2024/687 Karar sayılı 25/04/2024 tarihli ilamı) Yukarıda alıntılanan istinaf ilamı ve Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre, sigorta şirketine yazılı başvuru dava şartının bulunduğu uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvuru şartı zorunlu olmadığı halde davacı tarafça bu yola gidilmesi halinde bu tutarın davacıya yükletilmesi gerekmektedir. Zira dava şartı arabuluculuk kapsamında arabulucuya ödenen ücretin davalıya yükletilebilmesi için uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında olması gerekmekte olup, yukarıda da açıklandığı üzere somut uyuşmazlıkta alternatif uyuşmazlık çözüm yolu benimsendiğinden ayrıca arabuluculuk başvurusunda bulunulmasına gerek bulunmadığı halde arabuluculuk başvurusu yoluna gidilerek yargılama gideri sarfiyatı yapıldığı anlaşıldığından, mahkememizce Yargıtay ve istinaf uygulaması dikkate alınarak, Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın hasar ve değer kaybı zararları yönünden sulh nedeniyle konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-İkame Araç zararı talebi yönünden davanın KABULÜNE, 7.500,00-TL ikame araç zararından doğan maddi tazminatın davalı ...Otomotiv Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi'nden kaza tarihi 12/11/2023'ten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın peşin olarak alınan 427,60-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 1.100,00-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 912,20-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 7.500,00-TL vekalet ücretinin davalı ...Otomotiv Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi'nden alınıp davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça sarf edilen 427,60-TL başvuru harcı, 455,00-TL posta ve tebligat ücreti, 13.500,00-TL bilirkişi ücreti toplamı 14.382,60-TL yargılama giderinin davalı ... Sigorta A.Ş. Ödemesiyle karşılandığı anlaşıldığından ve dava bu kısım yönünden de konusuz kaldığından yargılama giderlerine dair yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, 6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine, 7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ...vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda karar hüküm altına alınan miktar itibariyle kesin nitelikte olduğundan kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/11/2025

Katip... e-imzalıdır

Hakim... e-imzalıdır