İlk Derece Mahkemesi 2024/888 E. 2025/816 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/888 KARAR NO : 2025/816

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/11/2024 KARAR TARİHİ : 02/10/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

DAVA: Davacı vekili 26/11/2024 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; davalı taraf olan------ Şirketi tarafından hem sahibi ve yetkilisi olduğu ----- hem de şahsı adına başlatılan icra takipleri olduğunu,---- İcra Dairesi----- İcra Dairesi ----. Dairesi-----Sayılı dosyaları kapsamında, şahsi hesabımdan, şirket yetkilisi ----tarafından yapılan ödemeler toplamının 2.032.000 TL olup davalı vekili Av. ----- IBAN'ına gönderildiğini, alacaklı firmanın ayrıca söz konusu icra davalarıyla ilgili bir çok kişi ve şirkete haciz tebligatı yolladığını, UYAP üzerinden kontrol edildiğinde sadece 323.000 TL’lik kısmının icra dosyalarına işlendiğini şirketi adına yaptığı ödemelerin tamamının icra dosyalarına işlenmediğini, -----. tarafından da 250.000 TL tutarında bir ödeme yapıldığını, bu ödemenin hiçbir şekilde borçtan mahsup edilmediğini, İcra ve haciz süreçlerinde de şahsının ve şirketinin doğrudan etkilendiğini, icra dosyalarına ilişkin haciz tutanaklarında, şahsi mal varlıklarına ve şirket mal varlıklarına yönelik haciz girişiminde bulunulduğunu, ayrıca, ilgili avukatların meslek kurallarına aykırı davrandıkları gerekçesiyle ---- Barosu’na ve ---- Cumhuriyet Başsavcılığı’na görevi kötüye kullanma suçundan kamu davası açılması ve zararın tazmini konulu suç duyurusunda bulunulduğunu, bu sebeplerle yapılan ödemelerin icra dosyalarına tam olarak işlenmediği, borcun haksız bir şekilde devam ettirildiği, faiz işletmeye devam edildiği ve hem şahsi hem de şirketi adına sorumluluğuna dayalı borçların bulunmadığının tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı Vekili cevap dilekçesinde özetle; şahsi davacı ----- davaya konu 4 dosyanın sadece 2 sinde borçlu olduğunu,----. İcra Dairesi'nin ----Sayılı dosyasında dosyada lehtar ciranta olarak, -----. İcra Dairesi'nin ----- Sayılı dosyada da aval olarak borçlu olduğunu, icra dosyaları ile de sabit olduğu üzere imzaların kendisine ait olduğunu, bu zamana kadar bu dosyalarla ilgili açmış olduğu bir imza itirazı davası bulunmadığını, yine----- şahsen borçlu olduğu dosyalarla ilgili olarak şahsı ile ilgili 07.12.2023 ve 09.01.2024 tarihlerinde protokol yapılmış ve takipten sonraki bu protokollerle açıkça şirket ve şahsi olarak dosya borçlarını kabul ettiğini, bu açık kabuller dolayısı ile şahsı ve davacı şirket açısından da borçluluk durumları sebebiyle menfi tespit talebinin reddi gerektiğini, ----- İcra Dairesi'nin --- İcra Dairesi'nin -----Sayılı dosyalarında olduğu gibi yine davaya konu diğer 2 dosya olan ---- İcra Dairesi'nin ---- ve ---- İcra Dairesi'nin ---- Dosyaları ile ilgili de davacı borçlularla 14.12.2023 ve 07.12.2023 tarihlerinde protokol yapıldığını ve takipten sonra dosya borçlarını kabul etikleri hususunda anlaşma imzalandığını, tüm icra dosyaları açısından da bu açık kabuller dolayısı ile şahsi ve davacı şirket açısından da borçluluk durumları sebebiyle menfi tespit talebinin reddi gerektiğini, davacı borçlunun dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ve kendisinin sunmadığı dosya borcuna mahsuben ödeme yapan dava dışı ----- firmasından tahsile edilen 250.000 TL de dahil olmak üzere tüm haricen tahsilatların dava açılmadan önce 25.11.2024 tarihinde davaya konu tüm icra dosyalarına sunulduğunu, dava konusu 4 dosya bulunduğunu, ve borçluların halen toplamda 981.000 TL gibi borç bakiyeleri olduğunu bu hususun icra dosyaları kapak hesapları ile de sabit olduğunu, kaldı ki borçluların yaptıkları ödemeleri icra dosyalarına sunarak haricen tahsilat beyanında bulunabileceklerini, yapılan protokollerle de sabit olduğu üzere borç kapandıktan sonraki icra dosyalarının kapatılması için gerekli tahsil harçlarının yatırılması sorumluluğunun borçlulara yüklendiğini, borçlu ile ilgili -----adresinde yapılan hacizde dava dışı 3. şahıs ----- Firması tarafından istihkak iddiasında bulunulduğunu, protokol yapılarak 250.000 TL dosya borçlarına mahsuben ödeme yapılması koşulu ile bu adreste hacze devam edilmeyeceği ve açılan istihkak davaları da alacaklı taraf olarak kabul edileceği taraflar arasında kabul edilmiş ve bu ödemenin bu anlaşmaya istinaden dosya borçlarına mahsuben alınmış olduğunu, ve davaya konu ----sayılı dosyaya haricen tahsilat olarak beyan edildiğini, yapılan ödemeler icra dosyalarına beyan edildikten sonra hesaplamada fazla çıkan dosyalara (----- dosya) alacak bakiyelerinin devam ettiği dosyalardan borçluya iade edilmesi gereken miktarlar olması halinde haciz konulması için müzekkere yazdırıldığını tüm dosyalar bazında hala 981.000 TL gibi alacak bakiyesi bulunduğunu, esasında borçludan fazla tahsil edilen bir miktar bulunmadığını, icra dosyalarından bazılarında fazla tahsilat yapılmış gibi görünmesinin sebebinin 4 icra dosyası bulunması sebebi ile borçlularca yapılan ödemelerin ve tahsilatların dekontlarına bilinçsizce dosya numarası yazılmış olmasından kaynaklandığını, tüm haricen tahsilatların dava açılmadan 1 gün önce 25.11.2024 tarihinde davaya konu tüm icra dosyalarına sunulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, muhtelif takip dosyalarındaki alacağa mahsuben yapılan ödemelerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.15/05/2025 tarihli ara karar ile dosyanın icra iflas mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 29/08/2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir. Bilirkişi kök raporunda özetle; "Davacılar aleyhlerine yapılmış olan ---- İcra Müdürlüğünün ----- İcra Müdürlüğünün -----. İcra Müdürlüğünün ------ İcra Müdürlüğünün-----Sayılı dört adet dosyası kapsamında dosya borçlarına mahsuben haricen ödemeler yaptıklarını, yine söz konusu dosyalarda hacizler yoluyla 3. kişilerden muhtelif miktarlarda tahsilatlar yapıldığını, haricen tahsilatların usulüne uygun bir şekilde ve zamanında dosyalara bildirilmediğini, bu yüzden bazı dosyalardan fazla tahsilat yapılmış olduğunu belirterek, yapılan tahsilatların incelenmesini ve borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiş iseler de; ---- İcra Müdürlüğünün-----. İcra Müdürlüğünün -----dosyalarının fazla tahsilat yapıldığından kapanmış olduğu, bu dosyalardan yapılan fazla tahsilatlar takas mahsup suretiyle ----İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosya borcuna mahsup edildiği takdirde bu dosyadan 26.11.2024 dava tarihi itibariyle 237.411,80.-TL bakiye alacağın mevcut olduğu, yine ---- İcra Müdürlüğünün ------ Sayılı dosyasından cebren ve haricen yapılan tüm tahsilatlar dikkate alındığında 26.11.2024 dava tarihi itibariyle 855.039,31.-TL bakiye alacağın mevcut olduğu tespit ve mütalaa edilmekte olup tüm deliller ve mevzuat hükümlerinin takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere saygı ile sunulur." şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.Hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte bir çıkarının bulunması anlamına gelir. Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan, korunan, bir yararı olmalı; hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalıdır. Hukuki yarar HMK'nın 114. maddesi gereği dava şartı niteliğinde olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. HMK 115/2 madde ve fıkrası gereği dava şartı noksanlığı durumunda davanın usulden reddine karar verilmelidir.Somut olayda her ne kadar davalı alacaklı tarafından haricen tahsil edilen miktarın ilgili takip dosyalarına bildirilmediği ve icra muamelelerinin aynı tutar üzerinden devam ettiği beyan edilmiş ise de bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere ------ İcra Müdürlüğünün ----. İcra Müdürlüğünün ------dosyalarının fazla tahsilat yapıldığından kapanmış olduğu, bu dosyalardan yapılan fazla tahsilatlar takas mahsup suretiyle ----. İcra Müdürlüğünün ------, sayılı dosya borcuna mahsup edildiği takdirde bu dosyadan 26.11.2024 dava tarihi itibariyle 237.411,80.-TL bakiye alacağın mevcut olduğu, yine ---- İcra Müdürlüğünün ------ Sayılı dosyasından cebren ve haricen yapılan tüm tahsilatlar dikkate alındığında 26.11.2024 dava tarihi itibariyle 855.039,31.-TL bakiye alacağın mevcut olduğu tespit edildiği bu haliyle ihtilaf konusu olmayan borcun ödenmiş olması nedeniyle menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı anlaşılmakla davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Davalının 07.12.2023-02.09.2024 tarihleri arasında haricen tahsilat yapmasına rağmen ikrarında da bulunduğu üzere ilgili icra dosyalarına dava açılmadan bir gün önce bildirimde bulunduğu dikkate alındığında davacı aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine takdir edilmemiştir. Arabuluculuk başvuru tarihi itibariyle davacının arabulucuya başvurmakta haklı olduğu dikkate alınarak arabuluculuk ücreti davalıya yületililmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, 2-Peşin alınan 12.558,23 TL harçtan, alınması gerekli 615,40 TL peşin harcın ve 615,40 TL yatırması gerekli başvuru harcının toplamı olan 1.230,80 TL'den düşümü ile geri kalan 11.327,43 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına , 4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 5-3.800,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.