İlk Derece Mahkemesi 2024/883 E. 2025/986 K.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/883 Esas - 2025/986 TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR ESAS NO : 2024/883 Esas KARAR NO : 2025/986

... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 25/12/2024 KARAR TARİHİ : 23/12/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/01/2026 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı .... Sözleşmeleri imzalandığını, davalı şirket ile yapılan sözleşmede sözleşme karar pulu ve damga vergisinden davalı şirketin sorumlu olacağı hususunun açıkça belirtildiğini ve sözleşmenin davalı tarafın özgür iradesiyle imzalandığını, davalı tarafından sözleşmede belirlenen bu husus kabul edilmekle birlikte, .... İhbarnameleri ile hizmet alım sözleşmelerine ait karar pulu bedelinin mükellefe (davalı) iade edilmesi gerekçesiyle müvekkili Teşekküle karar pulu damga vergisi ile vergi ziyaı cezası düzenlendiğini, anılan vergi ziayı cezası üzerine müvekkili Teşekkül tarafından Vergi/Ceza İhbarnamelerinin iptal edilmesi istemiyle.... cezası yönünden davanın kabulüne, dava konusu vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına, damga vergisi yönünden davanın reddine" olmak üzere davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiğini, kararların kesinleştiğini, mahkeme kararları gereği .... İhbarnameleri düzenlenmiş olup İYUK 28. Maddesi gereği söz konusu karar pulu tutarının ... vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harcı olmak üzere ödendiğini, davalı tarafından yapılan başvuru sonucu.... ikame edilen davalarda, davacı Teşekkülün damga vergisi ve gecikme zammı bedeli yanı sıra, yargılama gideri de ödemek zorunda kaldığını, davalının hem sözleşme bedeli içerisinde damga vergisini Teşekkülden tahsil ederek hem de mahkeme sonucu iadesine karar verilen tutarın Şirkete dolaylı olarak ödenmesiyle davalı malvarlığında haksız biçimde sebepsiz zenginleşme meydana geldiğini, davalının sebep olduğu kamu zararının bu sebeple kendisinden tahsilinin gerekli olduğunu, açıklanan sebeplerle, sözleşme kapsamında yerine getirilen yükümlülük sonras.... ihbarnamesi sonucu yatırılan vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harçları ile açılan davalara ilişkin dava giderlerinin yasal yollardan tahsilinin talep edilmesi gerektiğini, bu kapsamda .... Arabuluculuk numarası kayıtlı başvurunun yapılmış olmasına karşın, davalı şirketle arabuluculuk müzakerelerinde bir anlaşma sağlanamadığından işbu davanın ikamesinin zorunlu olduğunu ileri sürerek, açıklanan sebeplerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davanın kabulü ile sebepsiz zenginleşen davalının sebep olduğu kamu zararı olan toplam 570.837,44 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasını yasal süresi içerinde açmadığını, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davanın zamanaşımına uğramasından dolayı reddini talep ettiklerini, davanın temelinde anlaşmazlığın sözleşme damga vergisine ilişkin olmayıp, ihale karar pulu olarak adlandırılan, ihale karar damga vergisine ilişkin olduğunu, bu durum davacının dava dilekçesinde açtığı davalar ve masraflar listesinden de anlaşıldığını, somut olayda, damga vergisine konu ihale kararını alan ....., 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmadığı gibi, .....'nin tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunun belirtildiğini ve taraf olduğu işlemlerde vergiden muaf tutulacağına ilişkin düzenlemeye de yer verilmediğini, ... A.Ş.'nin 488 sayılı Kanunun yukarıda anılan 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatına da haiz olmadığı hususu göz önüne alındığında, ilgili kurumun damga vergisinden muaf olmadığının ortada olduğunu, bu bağlamda olmak üzere, ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ... Anonim Şirketi olmakla, mükellefi ve sorumlusu olmayan müvekkili şirketten "İhale karar pulu" adı altında damga vergisi tahsil edilmesinde hukuki uyarlık bulunmadığından, davacı tarafın damga vergisini ödemesi sonucunda taraflarına ödemiş olduğu tutarın iadesi istemli açmış olduğu davanın usul ve esasa uygun olmadığını, davacının dava dilekçesinde müvekkili şirketin sözleşme hükümlerine uymadığı iddiası ile zarara uğradığını beyan ettiğini, ancak söz konusu damga vergisini ödemekle mükellef olan tarafın davacı taraf olduğunu savunarak, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davalı ile imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında, davalı tarafça yerine getirilen yükümlülük sonrasında davalı tarafa Vergi İdaresince yapılan iade nedeniyle davacı tarafça .... Vergi Dairesi Müdürlüğüne yatırılan vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harçları ile açılan davalara ilişkin olarak yapılan dava giderlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Mahkememizce yapılan yargılama sırasında uyuşmazlığın çözümü için gerekli tüm delillerin toplanmasına ve tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, verilen ara karar uyarınca dosyanın tevdi edildiği bilirkişiler ....tarafından düzenlenen 02.05.2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunun dosyaya sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itirazlarda bulunulduğu, itirazların değerlendirilmesi amacıyla dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmesi üzerine 02.12.2025 tarihli ek raporun dosyaya sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itirazlarda bulunulmuş ise de sunulan bilirkişi kurulu raporunun gerekçeli ve denetime elverişli olup, dosya kapsamına sunulanların dışında toplanması gereken başkaca bir delil ve araştırılacak başkaca bir hususun da kalmadığı anlaşılmakla, tahkikata son verilmiştir. Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli olan ihale kararından kaynaklanan damga vergisi, Damga Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı listede yer aldığı, söz konusu listenin “II. Kararlar ve mazbatalar” başlığı altında yer alan 2. Maddede, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının binde 5.69 oranında damga vergisine tabi olduğunun düzenlendiği, anılan kanun hükümleri uyarınca söz konusu verginin mükellefinin ihale kararında imzası bulunan TEİAŞ olduğu, Vergi Usul Kanunu madde 8 uyarınca “Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüb eden gerçek veya tüzel kişi olduğu, vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna müteallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.” hükmü uyarınca Vergi Hukukunda yasallık ilkesinin geçerli olup, mükellefin yasa ile belirlendiği, tarafların mükellefiyete dair yaptıkları sözleşmelerin Vergi Dairesi açısından hüküm ifade etmediği, bununla birlikte söz konusu maddenin, sözleşme serbestisi ilkesi gereği verginin, sözleşmenin diğer tarafınca ödenmesinin kararlaştırmasını engellemediği, bu tür kayıtların vergi idaresi ile mükellef arasındaki dikey vergilendirme ilişkisini ilgilendirmediği, ancak taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olduğu, .... Yapım İşlerine Ait Sözleşmenin 7.1. maddesinde, taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb. giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu, ilgili mevzuatı gereğince hesaplanacak KDV'nin sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ödeneceğinin kararlaştırıldığı, İdari Şartnamenin; 25.1. maddesinde, isteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahil olduğu, 44.6. maddesinde ise sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, sözleşme, birim fiyatlı sözleşme olarak kararlaştırılmış olup, taraflar arasında bununla ilgili bir uyuşmazlık bulunmadığı, davalı şirketin teklif verirken bu hususu göz önünde bulundurduğu, bununla birlikte birim fiyata ilişkin bir belirleme bulunmadığı, Sözleşmenin 5.1. maddesinde, bu sözleşmenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinde ve ihale dokümanında oluşturan diğer belgelerde yer alan tanımların geçerli olduğunun belirtildiği, sözleşmenin 32.1. maddesinde ise bu sözleşme eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun hükümleri, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği, .... tarafından hazırlanan ve ihale dosyasında mevcut, Şartnamenin 4.1.maddesinde ihale dokümanının isteklilerce görülebileceği; teklif vereceklerin satın almalarının zorunlu olduğu; 5.1..maddesinde; ihale dokümanının hangi belgelerden oluştuğu, 5.2. maddesinde; isteklilerin yazılı talepleri üzerine İdare tarafından yapılan yazılı açıklamaların ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olduğu; 5.3.maddesinde; istekli tarafından ihale dokümanının dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiği; 13.1.maddesinde; isteklilerin tekliflerin hazırlanması aşamasında, ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duydukları hususlarla ilgili olarak, ihale tarihinden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilecekleri; 23.2.a. bendinde; teklif mektubunda, ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi gerektiğinin düzenlendiği, davalı şirketin yazılı açıklama talep etmediği, her ne kadar .... Tebliğine şartname ve sözleşmede yer verilmese de tanımlar ve hüküm bulunmayan durumlar için atıf yapılan Kamu İhale Kanunu’nun verdiği yetkiye istinaden çıkarılan Kamu İhale Genel Tebliği yürürlükte olup bu konuda bağlayıcı kaynak olduğu, bu sebeple Kamu İhale Genel Tebliği madde 78.30 uyarınca ihale karar damga vergisinin birim fiyat teklifi içinde olması gerektiği, açılan işbu davada davacı .... tarafından sebepsiz zenginleşen davalının sebep olduğu kamu zararı olan 570.837,44 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, .... düzenlenmiş olup İYUK 28. maddesi gereği söz konusu karar pulu tutarının .... Dairesine vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harcı olmak üzere davacı tarafça ödendiği, davalı tarafından yapılan başvuru sonucu... tarafından yapılan haksız işlem nedeniyle ... ikame edilen davalarda, davacı Teşekkülün damga vergisi ve gecikme zammı bedelinin yanı sıra, yargılama gideri de ödemek zorunda kaldığı, davacı tarafça ödenen toplam tutarın 568.179.08 TL olduğu hususlarının tespit edilmiş olması karşısında, davalı tarafın sözleşme ile üstlenmiş olduğu yükümlülüğü yerine getirdikten sonra... Başkanlığına karşı açtığı dava sonucu ihale karar pulunun kendisine iadesini sağlaması üzerine davacı Kurum aleyhine Vergi İdaresince Vergi ve Ceza İhbarnamelerinin düzenlendiği, davacı Kurum tarafından yapılan idari işlemin iptali için Vergi Mahkemesi nezdinde dava açıldığı ve dava sonucu kesinleşen hukuki duruma göre, davacı tarafça Vergi İdaresine ödemelerde bulunulduğu, davalı tarafça sözleşme koşulları kabul edilerek yapılan ödeme sonrasında başlatılan hukuki süreç sonunda davaya konu ihale karar pulu damga vergisinin gecikme zammı ile birlikte davacı Kurum tarafından ödendiği ve açılan dava nedeniyle yargılama giderleri de yapılmak zorunda kalındığı, davalının imzaladığı sözleşme hükmü gereği ödediği ihale karar pulu damga vergisini sonradan açtığı dava ile geri alması nedeniyle davacının yaptığı ödemelerden davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle sorumlu bulunduğu anlaşılmakla, davacının yaptığı ödemeler toplamı olan 568.179,08-TL'nin son ödeme tarihi olan 03.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; 568.179,08-TL'nin son ödeme tarihi olan 03.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 2-Davacının fazlaya ilişkin istemlerinin REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu gereğince hüküm altına alınan 568.179,08-TL üzerinden hesaplanan 38.812,31-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 9.748,48-TL harcın mahsubu sonucu kalan 29.063,83‬-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvuru harcı, 9.748,48-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 10.236,88-TL‬ harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yargılama sırasında yapılan 245,00-TL posta ve tebligat gideri, 27.000,00-TL bilirkişi ücreti, 25,00-TL dosya kapak masrafı olmak üzere toplam 27.270,00-TL yargılama giderinden, tarafların davadaki haklılık oranına göre hesaplanan 27.143,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 90.908,65-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Davalı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca davanın reddedilen kısmına göre belirlenen 2.658,36-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, 8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk giderinin 3.583,23-TL'sinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, kalan 16,77‬-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 9-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ....'da İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2025 ....