İlk Derece Mahkemesi 2024/853 E. 2025/879 K.

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/853 KARAR NO : 2025/879

DAVA : Tespit DAVA TARİHİ : 18/11/2024 KARAR TARİHİ : 20/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili -----. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; Davalı ---- tarafından ----- numaralı zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı ----- plakalı aracın 13.12.2023 tarihinde müvekkiline ait ----- plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, Bahse konu hasarın tazmini amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonda ---- başvuru numarasıyla yapılan başvuruda Uyuşmazlık Hakemince verilen----- sayılı kararda, bilirkişi raporunda hasar miktarının 26.880,00-TL olduğu belirtildiğini ve bu tutar üzerinden hüküm kurulduğunu, müvekkilinin, aracın kazalarını öğrenmek için Tramer sistemine mesaj gönderdiğini, gelen mesaj içeriğine göre aracın 13.12.2023 tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle 26.880,00-TL olan hasar bedelinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne(TRAMER) 27.225,42-TL olarak işlenmiş olduğunu öğrendiğini, Sigorta şirketi gerçekleşen kazaya ilişkin olarak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (TRAMER)'e 13.12.2023 tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle oluşan hasar bedelini doğru bildirmeyip Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. Maddesini ihlal ederek müvekkile ait aracın değer kaybına sebep olduğnu ve bu nedenle müvekkilinin mağdur olduğunu, davalı Sigorta şirketine 28.10.2024 tarihinde bu hususta başvuru yapmalarına rağmen herhangi bir gelişme sağlanamadığını, HMK 106/1 maddesinde "Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilebileceği" düzenlendiğini, Buna göre, davaya konu ------ plakalı araçta 26.880,00-TL hasar meydana geldiğinin tespiti ile bu tutarın TRAMER’e doğru bir şekilde bildirilerek düzeltilmesi gerektiğinden davanın tespit davası olarak açılması zarureti hâsıl olduğunu, 9.08.2008 tarihli Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. Maddesinde “Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından kendilerinden istenen tüm bilgileri, doğru ve eksiksiz olarak, belirlenen şekilde ve sürelerde Merkeze iletmekle yükümlüdür. Üye sigorta şirketleri, zorunlu sigortalar, zorunlu trafik sigortası, zorunlu taşımacılık sigortası ve zorunlu ferdi kaza sigortası sözleşmelerine ait poliçe bilgileri ile güncellenmiş ve günlük muallâk ve ödenmiş hasarlara ve kaza tutanaklarına ilişkin bilgileri Merkez tarafından hazırlanarak Müsteşarlık tarafından onaylanan veri yapısında ve en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zorundadır.” şeklinde yasal düzenleme bulunduğunu, bu yönetmeliğe göre Sigorta şirketleri gerçekleşen kazaları yönetmeliğe göre doğru bir şekilde en geç 1 gün içerisinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne (TRAMER) bildirmekle yükümlü olduğunu, Sigorta şirketleri, gerçekleşen kazaları anılan yönetmeliğe göre doğru bir şekilde en geç 1 gün içerisinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (TRAMER) bildirmekle yükümlü olup yanlış kaydın düzeltilmesinde sorumluluk ve haliyle kaydın düzeltilmesi talebinde muhatap da ilgili sigorta şirketi olduğunu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne bu sorumluluğun yüklenemeyeceğini, davalı sigorta şirketinin, araçta meydana gelen hasar bilgilerini Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne doğru bildirim yapması hususunda yükümlülüğü olduğunu, Sigorta Bigi ve Gözetim Merkezine (SBM) hasar miktarını sigorta şirketleri bildirdiğinden ve sigorta şirketlerinden gelen verileri veya dayanak belgeleri denetleme yükümlülüğü olmayan SBM verileri kendisine bildirildiği haliyle TRAMER'e işlediğinden husumetin davalı sigorta şirketine tevcihinde bir isabetsizlik bulunmadığını,09.08.2008 tarihli Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. Maddesinin 2. fıkrasında güncellenmiş ve günlük muallâk ve ödenmiş hasarların TRAMER kaydına gecikmeksizin bir gün içinde doğru bildirme zorunluluğu bulunduğunu, Sigorta şirketleri tarafından yalnız ve sadece hasar ile ilgili bilgileri bildirme yükümlülüğü bulunduğunu, Sigorta şirketleri açık mevzuata rağmen değer kaybı ve yargılama giderleri gibi ödedikleri tüm bedelleri TRAMER kaydına işlettikleri, bu durumun kişilerin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, Bir kişi aracını ister kasko, isterse trafik sigortasından yaptırmak istediğinde sigorta şirketleri sigortalı adayının riskine bakarak teklif sundukları, TRAMER kaydında gerçekleşen hasar için ödenen bedelden daha fazla bir bedelin görülmesi halinde teklifin daha yüksek olacağı, sigortalının riskli olarak değerlendirileceği, ödenecek prim bedelinin artış gösterdiği sıklıkla karşılaşılan bir olgu olduğunu, ayrıca aracını satmak isteyen kişinin TRAMER kaydına bakan alıcı, hasarın gerçekleşenden daha yüksek olduğunu görmesi halinde daha fazla indirim için satıcıyı zorlayacağını, her iki durumda TRAMER kaydında sigorta şirketi tarafından hasar için ödenenden daha fazla bedelin yazılı olması araç sahibinin mağduriyetine neden olacağını, izah edilen sebeplerle, HMK 106/1. madde gereğince tespit davalarının kabulü ile; 13.12.2023 tarihinde gerçekleşmiş olan kaza sebebiyle müvekkile ait -----plakalı araçta oluşan ve davalı tarafça TRAMER'e hatalı olarak bildirilen hasar kaydının 26.880,00-TL olduğunun tespitine, Karar kesinleştiğinde, kaydın düzeltilmesi amacıyla karardan bir örneğin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER'e) gönderilmesine, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; Söz konusu davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Dava, davalı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi veri tabanında kayıtlı hasar bedeli kaydının düzeltilmesi istemine ilişkin olduğunu, Yargı yolunun caiz olmaması, dava sartı olup yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliginden gözeteceğini, Sigorta Bilgi Merkezi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca Hazine Müstesarlıgı nezdinde kurulan, tüzel kisiligi haiz, yine denetimi adı geçen Müstesarlık tarafından gerçeklestirilen bir kamu tüzel kişisi olduğunu, Davalı, kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve islemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesinde olduğunu, Istemin ileri sürülüs biçimine göre davacı; açıkça, davalı kamu tüzel kişisinin hizmet kusuruna dayandığını, Kamu hizmetinin görülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğan zararların gideriminde idari yargının görevli olduğunu, (2577 sayılı IYUY. m.2) (Emsal:Yargıtay ----HD 29/01/2015 tarihli ----- sayılı kararı) Yine Uyusmazlık Mahkemesi’nin 29/12/2014 tarihli ----- sayılı kararı ile, kaza tespit tutanagındaki kusur oranlarının yeniden tespiti istemiyle Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine karsı açılan davada, kaza tespit tutanagının adli yargıda açılacak bir eda davasında kullanılabilecek bir belge olması ve idari yargıda tespit davası seklinde dava olmaması nedeniyle adli yargı görevli bulunmus, aksi halde idari yargının görevli olacagı kabul edilmistir, is bu davanın ise tespit davası niteliginde olmaması ve düzeltilmesi talep edilen hasar kaydının adli yargıda açılacak bir eda davasında kullanılabilecek bir belge niteliginde olmaması nedeniyle idari yargının görevli oldugu sonucuna varıldığını, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar verilmesi gerektiğini, Ayrıca ; ----. tarafından ----- numaralı zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı ----- plakalı araç, 13.12.2023 tarihinde müvekkile ait ----- plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, Bahse konu hasarın tazmini amacıyla Sigorta Tahkim Komisyonda ----- başvuru numarasıyla yapılan basvuruda Uyusmazlık Hakemince verilen ------ sayılı kararda, bilirkisi raporunda hasar miktarının 26.880,00-TL oldugu belirtildiği ve bu tutar üzerinden hüküm kurulduğu ve karar gereğince icrası yerine getirildiğini, Davaya konu ----- plakalı araçta 26.880,00-TL hasar meydana geldiğinin tespiti ile bu tutarın TRAMER'e doğru bir şekilde kaydedilmiş olup davanın konusuz kaldığını, Söz konusu olayın neticesi aracın TRAMER kayıtlarının değiştirilmesine ilişkin olduğunu, TRAMER'e doğru bir şekilde kaydedilmiş olup davanın konusuz kaldığını, Yargı yolunun caiz olmaması, davaya bakmakta idari yargının görevli olması nedeniyle HMK 114/1-b maddesi uyarınca davanın dava sartı yoklugundan usulden reddine, Aksi yönde ise söz konusu davaya mahal veren uyuşmazlığın düzeltilmesi neticesinde davanın konusuz kalması yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE : Dava, tramer sistemine hatalı kaydedilen hasar miktarının düzeltilmesine ilişkin tespit davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın davalı sigorta şirketi tarafından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yanlış bildirilen tramer kaydının düzeltilmesi talebine ilişkin tespit davası olduğu, davacının 13/12/2023 tarihinde gerçekleşmiş olan kaza sebebiyle müvekkile ---- plakalı aracında oluşan 26.880-TL hasar bedelinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER'e) doğru bir şekilde bildirilerek düzeltilmesine, karar kesinleştiğinde kaydın düzeltilmesi amacıyla karardan bir örneğin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER'e) gönderilmesini talep ettiği, davalının ise davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, yargı yolunun caiz olmadığını, idari yargının görevli olduğu, haksız davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı vekilinin cevap dilekçesi, SBGM yazılan müzekkere cevabı ve davacı vekilinin 20/11/2025 tarihli beyan dilekçesi ve ekleri dikkate alındığında davalı sigorta şirketi tarafından dava ve ön inceleme duruşmasından sonra dava konusu hatanın düzeltilmesi sebebiyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmış, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Yargıtay ------ Hukuk Dairesinin ----- Esas ----- Karar sayılı ilamında; "...Kural olarak yargılama giderleri davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir.(HMK m. 326/1) Ancak, feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilir. (HMK 312/1) Mahkemece konusuz kalan davada yargılama gideri ve vekalet ücretine davanın açıldığı tarihteki davacı ve davalının haklılık durumları gözetilerek karar verilmesi gerekir.....Somut olayda; eski yönetici ------ ile davalı arasında 01.11.2011 başlangıç tarihli beş yıl süreli kira sözleşmesi hususunda uyuşmazlık bulunmamakta, kiralananın ise yargılama devam ederken boşaltıldığı anlaşılmaktadır. Davacı, taşınmazı eski yönetici ile yapılan kira sözleşmesine dayanarak kullanan davalı hakkında elatmanın önlenmesi isteminde bulunamayacağından davaya devam edilmesi halinde açılan davanın ret edilmesinin gerektiği, davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği, dolayısıyla vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığı hususu dikkate alınmaksızın..." şeklinde belirtilmiştir.Dava açıldıktan sonra davalı sigorta şirketi tarafından hatanın düzeltilmesi sebebiyle davacının dava açmakta haklı olduğu, davanın devam etmesi halinde davanın kabul ile sonuçlanmasının gerektiği, davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından vekalet ücretinin (ön inceleme aşamasından sonra olduğundan tamamına) davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere : 1-Konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2-HARÇLAR Alınması gerekli 615,40 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 427,60 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 187,80 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-VEKALET ÜCRETİ Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 345,42-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-YARGILAMA GİDERLERİ Davacı tarafından harç olarak yatırılan 427,60 TL peşin harç ile 427,60 TL başvuru harcı toplamı olan 855,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından sarf edilen 73,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.