İlk Derece Mahkemesi 2024/650 E. 2025/990 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/650 Esas - 2025/990 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2024/650 Esas KARAR NO : 2025/990

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/09/2024 KARAR TARİHİ : 24/12/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 24.01.2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında; DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında Covit-19 tespitine yönelik .... test striplerinin (yatay akışlı immünokramatografik test çubukları) geliştirilmesine yönelik ... faaliyetlerinin başlatılması konusunda mutabakat sağlandığını, bu bağlamda davalı firma danışmanlarından .... koordinatörlüğünde bir sözleşme taslağı hazırlandığını ve davacı tarafından imzalanarak davalıya sunulduğunu, temel olarak yürütülecek çalışmaların iki fazla ek alınması, birinci fazda test striplerinin geliştirilmesi ile ilgili ... faaliyetlerinin yürütülmesi, bu aşamada istenen koşulların sağlanabilmesi durumunda üretim için gerekli çalışmaların yapılacağı ikinci faza geçilmesinin planlandığını, planlandığı şekilde .... akreditasyonuna sahip müvekkili şirketin ... Laboratuvarında gerekli düzenlemelerin yapıldığını ve birinci faz ... çalışmalarının başlatıldığını, çalışmalar için gerekli kimyasal sarf ve ekipman parçaları ile ilgili tedarik süreçlerinin başlatıldığını, ilk parti siparişlerinin verilmesi sürecinde sürekli olarak davalının personellerinin ve yöneticilerinin bilgisi dahilinde hareket edildiğini, tedarik süreçlerinin ek olarak, deneyler için gerekli olan bazı kimyasal ve malzemeleri ise direkt müvekkili tarafından tedarik edildiğini ve stoklarından kullanıldığını, başlanan çalışmalar süresince; çok sayıda deneysel çalışma gerçekleştirildiğini, temmuz 2020 tarihinde malzemelerin en optimum şekilde entegrasyonu gerçekleştirilerek, ilk çalışır ... ürün ortaya çıkarıldığını ve müvekkili şirket tarafından üretilen protiplerden belirli miktarda stripin davalıya teslim edildiğini, denemelerin yapılmış ve olumlu sonuçlar alındığını, davalının bilgisi dahilinde gerekli malzeme alımları gerçekleştirildiğini, dolayısıyla ... ve ... geliştirme sürecinin sonuçlandırıldığını, mevcut cihazlarla ve altyapı imkanları ile endüstriyel seviyede istenen kalitede üretimin gerçekleştirilemeyeceği ve bu seviyede üretim için temiz oda, otomatik cihaz altyapısı ve yüksek miktarda ham madde tedariki gibi hususlar gerektiği belirlenecek bu durumun davalı iye yapılan toplantıda görüşüldüğünü, elde edilen bu çıktılar topluca değerlendirilerek davalı tarafından çalışmanın ikinci fazına geçilmemesine yönelik karar verildiğini, ancak bu kararın tamamen davalı tarafa ait ticari bir karar olduğunu, 8 aylık çalışma sürecinde davacının maliyet, işçilik gümrük vs masrafları olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmede belirtilen tüm edimlerini yerine getirmiş olmasına rağmen, davalının sözleşmenin ikinci fazında geçilmek istenilmemesi üzerine, sözleşme kapsamında davalı tarafından müvekkili şirkete ödenen avans ile müvekkili tarafından yapılan toplam harcama tutarının karşılaştırılması suretiyle müvekkilinin davalıdan olan alacağı hesaplanarak 31.12.2021 tarihli, 724.207,56 TL tutarlı e-faturanın davacı şirket tarafından düzenlenerek davalı yana iletildiğini, söz konusu fatura karşısında davalının herhangi bir açıklama yapmaksızın haksız ve hukuka aykırı şekilde iade e-faturası düzenlediğini, bu faturanın 07.01.2022 tarihinde müvekkiline ulaştığını, bahse konu faturanın yasal süresi içinde 14.01.2022 tarihinde ..... Noterliği'nin .... no'lu ihtarnamesi ile davalının iade faturasına itiraz edildiğini, davalı şirketin müvekkilinin alacağını ödemediği gibi sanki kendisi alacaklı konumundaymış gibi haksız, kötü niyetli olarak ....Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibinin kesinleştiğini, icra takibinin kamu düzenine aykırılığı sebebiyle iptali için .... Esas sayılı dosyası ile açılan davada takibin iptaline karar verilerek müvekkili lehine kesinleştiğini, kararın kesinleşmesi ile hacizler kaldırılarak ve icra takibinin iptali kararı yerine getirilerek dosyasının kapatıldığını, dosyadaki tüm bilgi ve belgelerden imzası olmasa dahi davalı şirketin ilgili sözleşmeyi zimnen kabul ettiğini ispatladığını, ... projesinin yapılıp tamamlanmış olduğuna ilişkin ....'e de sunulmuş olan ... projesi için ....'ndan alınmış proje bitirme belgesi bulunduğunu, sözleşmesinin davalı tarafça imzalanmasa da dikkate alınması gerektiğini, ... faaliyetine ilişkin çalışmasının sözleşmedeki gibi yerine getirilmiş olduğu, davalının kendisinin ikinci faza geçmek istemediğini ileri sürüp müvekkili lehine sözleşmeden doğan ve 31.12.2021 tarihli faturaya konu edilen 724.207,56 TL alacağın şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 27.11.2025 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL olarak açtığı davasını 288.344,13 TL'ye çıkartmıştır. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında bir sözleşme taslağı hazırlandığını ancak bu sözleşmenin müvekkili şirketi yetkilisi tarafından imzalanmadığını, müvekkili tarafından imzalanmayan bir sözleşme gereğince kesilen faturanın ve buna istinaden talep edilen zararın taraflarından istenemeyeceğini, davacının kestiği faturanın iade faturasın kesilerek ..... Noterliği'nin 12.01.2022 tarih, .... yevmiyeli ihtarnamesi ile faturaya itiraz edilerek iade faturasının gönderildiğini, sözleşmenini geçerli kabul edilemeyeceğini, ... çalışması sonucunda ortaya çıkarılmış ve kullanıma hazır bir ... ya da ürün bulunmadığını, yapılmayan ve müvekkiline sunulmayan bir ürüne karşılık olarak müvekkilinden alacak istenemeyeceğini, davacı tarafça dosyaya sunulan ödemelerin hak edildiği iddia edilen çalışma için kullanıldığının davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, davalı tarafından açılan icra takibinin usule ilişkin sebeplerle iptal edilmiş olup takibin iptal edilmiş olmasının haksız ve kötü niyetli talip başlattığını kanıtlanmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, covit 19 test kitinin satışına yönelik sözleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; ..... Noterliği'nin, ..... Noterliği'nin, .... Hukuk Mahkemesi'nin, ....'in , ....'nın ve ....'nün cevabi yazıları dosya arasına alınmış, Mahkememizce tanık beyanları alınmış, tarafların BA-BS formları ve ticari defterlerinin yerlerinin bildirildiği görülmüş ve mevcut deliller üzerinden bilirkişi incelemesi yapılarak bilirkişi raporunun dosyaya kazandırıldığı görülmüştür. .... Hukuk Mahkemesi'nin .... sayılı ilamında; "Davacı ... Anonim Şirketi tarafından, davalı ... Şirketi aleyhine .... Esas sayılı icra dosyası için yaptığı şikayet talebi kabul edilerek ; şikayetin kabul ile ....Esas sayılı dosyasından müşteki/ borçlu aleyhine başlatılan icra takibini iptaline karar verildiği, ..... Hukuk Dairesi'nin ....sayılı ilamı ile; davalı (alacaklı) ... Şirketi'nin istinaf talebinin 29.12.2022 tarihinde istinaftan reddine karar verildiği, kararın davalı ... Şirketi tarafından temyizi üzerine ..... Hukuk Dairesi'nin 29.11.2023 tarih, .... sayılı ilamı ile; esas kararın onanarak kesinleştiği," görülmüştür. 28.05.2025 tarihli celsede davacı tanığı ...'ın duruşmadaki beyanına göre; "Ben ... Firmasının çalışanıyım, ... personeli olarak laboratuvarda çalışıyorum, Covid-19'un patlak verdiği 2020 yılında çalıştığım firmanın Covid-19 testi geliştirmek üzere davalı firmaya test kiti geliştirmek üzere çalışıyorduk, laboratuvarda bu konu üzerinde sürekli olarak çalışan dört arkadaş 2020 yılının tamamında bu konu için çalıştık ve test kitinin ilk aşamasını tamamladık, zaten sonraki aşama büyük ölçekli üretim aşamasıydı, o aşamaya geçemedik, bize dönen çalışmalarda test kitinin başarıya ulaştığını öğrenmiştik, ancak işe niye devam edilmediğini bilemiyorum, bence çalıştığım firma üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiştir, test kitinin prototipi hazırlanıp karşı tarafa sunulmuştu ve bununla ilgili raporlama yapılmıştı, yaptığımız her çalışmanın raporunu düzenliyorduk, biz birinci fazın bitiminde yine raporumuzu düzenlemiştik, ben sözleşmenin içeriğini bilemediğim için yaptığımız çalışmaların sözleşmeye uygun olup olmadığını bilemiyorum, bize ticari olarak gönderilen örnek testlerle bire bir benzer testleri hazırlamıştık, " şeklinde beyanda bulunmuştur. 28.05.2025 tarihli celsede davacı tanığı ...'un duruşmadaki beyanına göre; " Ben uzmanlık alanım gereği ... şirketine zaman zaman danışmanlık hizmeti veriyordum, üniversitede viroloji öğretim görevlisi olarak çalışıyorum, davacı ve davalının arasında gerçekleşen toplantılarda ben de yer aldım, davalı hızlı tanı sistemi geliştirmek istemiş bunu bana bir arkadaşım iletti ben de bu alanda çalıştığını bildiğim davacı şirket ile irtibat kurarak birlikte çalışmalarını sağladım, ben de Covid-19 hastalığının çıktığı sıralar bu virüs üzerine çalışmalarım vardı, bu nedenle tarafların bu konuda çalıştıklarını biliyordum, ben yazılı sözleşmeyi görmedim ancak sözleşme hazırlanma aşamasında tarafların tüm görüşmelerinde ben de vardım, ... hizmeti için malzeme alımı konusunda tarafların mutabık olduklarını biliyorum, ayrıca test kiti hazırlandığında örneklerinde davalıya gönderildiğini ve davalının kendi laboratuvarında bunları denediğini de biliyorum, test kiti hazırlandı ancak seri üretime başlanmadı, neden başlanmadığını da ben bilemiyorum, ben test kitlerinin çalıştığına bizzat şahit oldum, ayrıca ... laboratuvarından gelen sonuçları da gördüm, çalışır vaziyette idi, sonuçlar gayet iyiydi, "şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık beyanların alındıktan sonra dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Mahkememizce re'sen seçilen Mikrobiyoloji Uzmanı ..., SMMS ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ...'dan 28.05.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde;

-... tarafından Proje kapsamında yapıldığı ileri sürülen harcamalar tutarı KDV hariç (475.103,51 TL+ 33.033,61 TL + 349.957,53 TL= )858.094,65-TL olup, bahse konu harcamalara ilişkin davacı tarafından davalı yana;

-2021 yılında 31.12.2021 tarih .... numaralı 724.207,56 TL tutarlı fatura tanzim edildiği, bahse konu fatura davacı yasal defterlerinde kayıtlı iken davalı tarafından bahse konu faturaya karşılık 31.12.2021 tarih .... numaralı ve 724.207,56 tutarlı İADE faturası tanzim edildiği, İADE faturasının davacı yasal defter kayıtlarına intikal ettirilmediği,

- Davalı tarafından davacı yana; - 07.04.2020 tarih 20.000,00 USD

- 09.04.2020 tarih 65.000,00 USD - 20.04.2020 tarih 2.261,00 USD

- 27.04.2020 tarih 2.118,00 USD - 06.05.2020 tarih 20.000,00 USD

- 07.05.2020 tarih 25.000,00 USD - 25.06.2020 tarih 11.500,00 USD karşılığı toplam 1.027.828,60 TL ödeme yapıldığı,

- 30.04.2020 tarih .... no.lu 303.621,04 TL ( 43.506,82 USD )tutarlı kit bedellerinin mahsubu sonrasında davalı tarafından yapılan ödemler tutarının 724.207,56 TL hesaplandığı, Genel değerlendirme neticesinde; Taraflar arasındaki yazılı sözleşmenin geçerliliğinin takdirinin Sayın Mahkemede olduğu, ancak yazılı sözleşmenin kabul edilmemesi halinde dahi taraflar arasında sözlü sözleşme yapıldığı, bu çerçevede işlemlerini yürüttükleri, Davalının sözleşme kapsamında ödemeler yaptığı, ödemelerin yazılı sözleşme ile örtüştüğü,

Davacı sözleşmeden doğan ve 31.12.2021 tarihli faturaya konu edilen 724.207,56 TL alacağın şimdilik 10.000,00 TL’lik kısmının temerrüt tarihinden başlamak üzere işleyen TCMB reeskont avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği,

Mali inceleme neticesinde, davacının masraflar + işçilik toplamının KDV hariç 858.094,65 TL olduğu, buna KDV’nin eklenmesi suretiyle (858.094,65 TL + % 18 KDV 154.457,04 TL olmak üzere toplam) 1.012.551,69 TL alacağının olacağı,

Davalının da 724.207,56 TL ödediği, (1.012.551,69 TL KDV dahil alacak- 724.207,56 TL davalı ödemesi=) 288.344,13 TL alacağının kaldığı

Tespit ve hesaplanmış olup, Sayın Mahkemenin takdirlerine sunulur. " şeklinde kök rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporu usulüne uygun taraflara tebliğ edilmiş, tarafların beyan ve itirazları sonrasında ek rapora tevdi edilmiştir. Mikrobiyoloji Uzmanı ..., SMMS .... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ....'dan 28.10.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Yukarıda ilgili bölümlerde izah edildiği üzere,

Davacının bilirkişi raporuna somut itirazının bulunmadığı, davalının itirazlarının da raporu değiştirecek mahiyette bulunmadığı,

Yerinde yapılan incelemeler neticesinde,

1-... yerleşkesinde bulunan ... A.Ş. ait ..., ... Laboratuvarı ve ... akredite edilmiş .... seviyeli laboratuvar da 22 Ekim 2025 tarih ve13:30-15:30 saatleri arasında keşif görevi gerçekleştirildiği, 2-Sözleşmenin ifası için tedarik edilen malzemelere ilişkin gümrük ve faturalar, malzeme ve işçiliğe ilişkin faturalar, bir kısmı davalı tarafından ödenmiş, ... faaliyeti kapsamında yapılan çalışmalar ve sonuçlar, çalışmalara ilişkin deney raporları ve sonuçları, taraflar arasında toplantılara ait dosyaya ibraz edilen tüm bilgi ve belgeler incelendiği, 3-Proje kapsamında yapılan ... geliştirildiği tespit edildiği, 4-... tarafımızca incelenmiş şahit numuneler bizzat test edilmiş, çalıştığı, 5-Üretilen prototipler, yurt dışından temin edilen benzer ürünler ile de karşılaştırmalı olarak denenmiş ve olumlu neticeler alındığı, 6-... gelişim süreçlerinde kullanılan malzemeler işin mahiyetine uygun olduğu, 7-Davaya konu Proje ile ilgili olarak gerek dosya içeriği gerekse proje ile ilgili birinci fazın gerçekleştirildiği, Tespit ve değerlendirildiği" şeklinde ek rapor sunulmuştur.

Somut olayda; taraflar arasında akdedilen 2020 yılında yaptıkları sözlü Covit 19 test çubuklarının yapımı konusunda aralarında anlaştıkları, davacının işin 1. Fazını tamamladıktan sonra davalı adına 724.207,56-TL tutarındaki faturayı düzenlendiği, davalının aynı faturayı aynı tarihli iade faturası düzenleyerek davacıya ilettiği, davacının ise 14.01.2022 tarihli Ankara 38. Noterliğinin ihtarnamesi ile davalının iade faturasına itiraz ettiği, iade faturasının davacı yan ticari defterlerine intikal ettirilmediği, davacının incelenen ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 288.344,13 TL alacak bakiyesinin bulunduğu anlışılmıştır. Dosya içerisindeki kayıtlara, icra dosyası, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasındaki test kiti satım sözleşmesinin mevcut olduğu, verilen hizmetler gereğince davacı tarafından davalı şirkete çeşitli faturalar tanzim edildiği, davalının faturaların bir kısmını ödediği, ödenen miktarın tarafların ticari defterlerinde birbiriyle uyumlu olarak gösterildiği, ancak bakiye 288.344,13 TL bedelli fatura bakiyesinin davalı tarafça ödenmediği, faturanın davacının usulüne uygun olarak tutulan ve sahibi lehine delil özelliğine sahip ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafça hem fatura hem de faturaya konu ürünlerin eksiksiz şekilde teslim alınmış olup itirazsız kabul edildiği, test kitinin 1. Faz çalışmaları tamamlandıktan sonra hızlı test kitlerinin maliyetinin yüksek olması, daha ucuza tedarik edilebileceğinin anlaşılması nedeniyle 2. Faza geçilmeden sözleşmenin karşılıklı mutabakatla sona erdirildiği, davalının oluşan zararı karşılamakla yükümlü olduğu, taraflar arasındaki fatura, fiyat teklifleri ve tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış olmakla davacı tarafın bilirkişi raporu ile belirtilen fatura alacağı miktarı için dava açmakta haklı olduğu, yukarıda belirtilen olgular ve taleple bağlılık ilkesi gereği davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, davalının çekilen ihtarname ile temerrüde düşürüldüğü anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne ve yargılama giderlerinin kabul-red oranında taraflardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere, 1-DAVANIN KABULÜNE, 288.344,13 TL'nin 15.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Alınması gereken toplam 19.696,79 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 5.181,60 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 14.515,19 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç ve 4.754,00 TL olmak üzere toplam 3.609,20‬ TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan 575,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 22.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 23.075,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 46.135,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.24/12/2025

Katip .... e-imzalıdır

Hakim .... e-imzalıdır