İlk Derece Mahkemesi 2024/550 E. 2026/110 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/550 KARAR NO : 2026/110

DAVA : 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan Menfi Tespit ve İpoteğin Fekki DAVA TARİHİ : 18/06/2024 KARAR TARİHİ : 20/02/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA VE İSTEM : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerden ...'nun davalı Bankadan kullandığı kredinin teminatı olarak ... ili ... ilçesi ... Mah. 1836 ada 5 parselde kayıtlı taşınmazın 4 kat 9. Nolu bağımsız bölümünü ipotek verdiğini, akabinde taraflar arasında yapılan protokol ile ipoteğe konu kredinin ödenmesi ve taşınmaz üzerine konulan ipoteğin fekki koşullarında anlaşıldığını, müvekkil protokol gereği borcunu ödedikten sonra davalı banka işbu taşınmazın diğer müvekkil ...'e satışına muvafakat ettiğini, davalı banka yetkililerince sözlü olarak kendilerinin ipoteğin fekki işlemlerini başlatacaklarını tapudan haber gelince de ipotek fek harçlarının müvekkiller tarafından yatırılması yönünde beyanda bulunulduğunu, müvekkil de tapudan haber gelmesini beklerken aradan uzun sürenin de geçmesi ile olayın unutulduğunu, daha sonra davalı banka anlaşmaya rağmen ipoteği fek etmeyerek ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığını, arabuluculuk görüşmeleri sırasında davalı banka borcun kaynağını ve faizin hesaplanma yöntemin açıklayamamış ve dosya borcunun ödenmesi hususunda ısrar etmesi üzerine işbu davanın açılması zorunlu olduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle; protokol ile borç ödendiğinden ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyasından takibe konu borçlarının bulunmadığına, protokol ile borcun ödenmesi sebebiyle takibe konu ipoteğin fekkine, haksız takip ve satış işlemlerine başlaması nedeniyle davalı alacaklının %20 'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili banka ile .. Şti. arasında 24.12.2004 tarihli genel kredi sözleşmesi ve ekleri akdedilmiş ve ...'nun maliki bulunduğu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 403 ada 6 parsel 9 nolu bağımsız bölüm üzerinde müvekkil banka lehine 30.09.2011 tarih 650.000,00 TL bedelli ipotek hakkı tesis edildiğini, bu kapsamda dava dışı şirkete kredi kullandırıldığını, borçluların akde aykırı davranışları sebebi ile hesap kat edilmiş ve ... 7. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesi keşide edildiğini, akabinde11.06.2013 tarihinde davalı ... ve müvekkil banka arasında protokol akdedildiğini, davalı tarafça protokol vade ve ödeme tutarlarına uyulmadığını, bu durumda durumda protokolün 6.1.nolu maddesi gereği borçlu tarafa protokol ile sağlanmış indirim ve kolaylık ortadan kalkmış, alacağın tümünün tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesine dahi başvurabilmek imkanına gelinmiş durumda olduğunu, ayrıca protokolün 3nolu maddesi, 6.2.nolu maddesi ve muhtelif maddelerinde de atıf yapıldığı üzere ödeme vade tarih ve tutarlarına tamamen uyulmuş dahi olsa her şartta müvekkil bankanın gayrinakit riskin talep edilmesine ilişkin haklarının saklı tutulduğunu, gayrinakit riskinin devam etmekte olduğunu, borçlu tarafça depo edilmediğini, diğer davalıyı da ... 24. Noterliği'nin... tarih ... yevmiyeli ihtarname ile yeniden bildirimde bulunulduğunu, müvekkil bankaca takip talebine konu bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin terkinine gidilmesinin mümkün bulunmadığını belirterek; davanın reddine, davacı taraf aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, protokol, tapu kayıtları, ihtarname, resmi senet, ...Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosya Uyap mündericatı, ... 3.İcra Hukuk Mahkemesi'nin... esas sayılı dosya Uyap mündericatı, ... 20.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosya Uyap mündericatı, banka ile akdedilen genel kredi sözleşmesi, ödeme evrakları, ihtarname, taşınmazın değerine ilişkin kıymet takidiri raporu, arabuluculuk tutanağı, bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı.... Taraf delilleri toplanmış, dava konusu icra dosyası uyap kayıtları dosyamız arasına alınmış, davacılara ait hesap hareketleri ve ekstreleri celp edilmiş, mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır Bilirkişi ...'dan alınan 20/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle "Davacıların 29.08.2014 tarihinde 2.017.12 TLfazla tahsilatta bulunduğu,03.09.2024 tarihinde 20.000.00TL 04.09.2014 tarihinde 13.850.00 TL 05.09.2014 tarihinde 6.500.00 TL olmak üzere toplam 42.367.12 TL fazla tahsilatta bulundukları, 02.02.2017 tarihinde 39.585.00 TL TM tazminleri nedeniyle (42.367.12-39.585.00-) 2.782.12 TL fazla tahsilat sağlandığı tespit edildiği" şeklinde rapor ibraz edilmiştir. Mahkememizce, davalı yanın ipotek alacağının temerrüte düşmesi ve bu nedenle temerrüt hükümlerinin hatalı değerlendirildiğine yönelik itirazları ile kök rapordaki taraf sıfatları ile sonuç kısmında bulunan çelişkilerin giderilmesi yönünden bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi ...'dan alınan 06/01/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle "Davalı kefiller yönünden; Taraflar arasında imzalanan sözleşmede kefiller yönünden ÇEK VE TEMİNAT MEKTUBU DEPO TALEBİNE İLKİŞKİN net bir ifadeye rastlanılamadığı, Kefilin gayrinakdi kredilerin deposundan sorumlu tutulabilmesi için açık ve net bir şekilde sorumluluk içeren düzenleme bulunmaması nedeniyle aşağıdaki Yargıtay içtihatları doğrultusunda davacı bankanın çek ve teminat mektubu talebinin yerinde olmadığı sayın mahkemenizin takdirlerinde olduğu, aksi kanaatte olunması halinde 297,606,00 TL teminat maktu depo talebinde bulunabileceği, davacıların takip tarihi itibari ile, 84.986,78 TL borçlu oldukları" şeklinde rapor ibraz edilmiştir. GEREKÇE : Dava, Genel kredi sözleşmesi kapsamında başlatılan ilamsız icra takibi nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti ile dava konusu taşınmaza konulan ipoteğin fekki istemlerine ilişkindir. Davalı banka ile dava dışı ...Ltd. Şti. arasında 24.12.2004 tarihli genel kredi sözleşmesinin akdedildiği, söz konusu kredi uyarınca davalı ...'ya ait ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1836 ada 5 parsel 4. Kat 9 nolu bağımsız bölüm üzerinde davalı banka lehine 30.09.2011 tarih 650.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği, davalı bankanın alacağına ilişkin davacı ... ile davalı banka arasında 11/06/2013 tarihinde protokol imzalandığı ve borcun protokol kapsamında ödenmesine rağmen davalı bankanın haksız olarak icra takibi yapması ve taşınmaz üzerinde bulunan ipoteğin terkin etmemesi nedeni ile davacıların menfi tespit ve ipoteğin fekki talepli dava açtıkları olayla ilgili olarak; Davacıların iddiasının, davalı bankaya ait borcun tamamının ödendiği, davalı banka tarafından haksız olarak ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığı, icra dosyası bakımından borçlarının bulunmadığı ve borcun ödenmesi nedeni ile dava konusu taşınmazda bulunan ipoteğin davalı banka tarafından fek edilmesi gerekmesine rağmen söz konusu işlemi yapmaması nedeni ile kusurlu ve sorumlu olduğu şeklinde olduğu, Davalının savunmasının ise, protokol kapsamında davalı ... tarafından ödemelerin zamanında tam ve eksiksiz olarak yapılmadığı, dava konusu alacaklarının halen devam ettiği, ipoteğin fekki şartlarının oluşmadığı ve yapılan takip bakımından davacıların borçlu olduğu şeklinde olmakla, Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Hususunun; Davacıların icra takibi bakımından davalı bankaya borçlarının bulunup bulunmadığı, davacı ... ile davalı banka arasında gerçekleştirilen protokol hükümlerinin yerine getirilip getirilmediği, davacıların aktif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davalı bankanın alacaklı olması halinde icra dosyasındaki alacak miktarının ne kadar olduğu ve ipoteğin fekki şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır. ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, alacaklının davamızın davalısı, borçlunun ise davamızın davacısı ... Şti. olduğu, takibin ... tarihli ... yevmiye numaralı ipotekten kaynaklı olarak gösterildiği ve 655,00 TL asıl alacak, 71.970,58 TL işlemiş faiz, 8.762,67 TL masraf, 3.598,53 TL vergi olmak üçere toplam 84.986,78 TL talep edildiği, davacı ... tarafından borca itiraz edildiği, takibin itiraz üzerine durmadığı, bunun üzerine davacı tarafından ... 23. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında icra takibinin devamına ilişkin memur muamelesinin iptali talepli dava açtığı ve Mahkemece yapılan inceleme neticesinde 29/12/2023 tarihinde davanın kabulü ile davacıya gönderilen hesap kat ihtarının bulunmaması nedeni ile takibin davacı bakımından iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı banka tarafından dosyamız arasına sunulan ve icra takiben esas olan alacak bakımından yapılan incelemede; Davalı banka ile dava dışı ... Şti. arasında 24/12/2004 tarihinde genel kredi sözleşmesinin imzalandığı, davacı ... tarafından söz konusu kredinin teminatı olarak dava konusu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1836 ada 5 parsel 4. Kat 9 nolu bağımsız bölümü 30.09.2011 tarihinde 650.000,00 TL bedelli olacak şekilde ipotek ettiği anlaşılmıştır. Dava dışı firma tarafından söz konusu kredi borcunun tamamının kapatılmaması üzerine davacı ... ile davalı banka arasında 11/06/2013 tarihinde protokolün imzalandığı, protokole göre söz konusu borcun taksitlendirildiği, buna göre; protokol tarihinde 50.000,00 TL peşin, 30/06/2013 tarihinde 50.000,00 TL, 30/07/2013 tarihinde 50.000,00 TL, 30/08/2013 tarihinde 50.000,00 TL, 30/09/2013 tarihinde 43.815,00 TL asıl alacak ve 6.185,00 TL faiz, 30/10/2013 tarihinde 2.117,00 TL faiz, 30.000,00 TL vekalet ücreti ve 17.883,00 TL gayrınakit riskler için bloke tutarı ve 30/11/2013 tarihinde 50.000,00 TL gayrınakit riskler için bloke tutarı olmak üzere toplam 243.815,00 TL asıl alacak, 8.302,00 TL işlemiş faiz, 30.000,00 TL vekalet ücreti ve 57. 883 TL gayrınakit riskler için bloke tutarı olmak üzere 350.000,00 TL olarak geri ödenmesine şeklinde kararlaştırdıkları anlaşılmıştır. Bu kapsamda davalı bankanın alacaklı olup olmadığı hususunda yapılan incelemede alanında uzman banka bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporu uyarınca, davacı ... tarafından protoklün son taksit tarihi olan 30/11/2013 tarihine kadar toplam 251.250,00 TL ödediği, bu tarihe kadar ödemesi gereken miktarın 350.000,00 TL olmasına rağmen davacı tarafından ödemelerin zamanında yapılmadığının anlaşıldığı, bu durumda protokolde kararlaştırılan 350.000,00 TL bedelin protokolde belirtilen tarihe kadar ödenmediği, bu tarihten sonra 05/09/2014 tarihine kadar davacının ödeme yapmaya devam ettiği ve toplam 114.800,00 TL ödediği, böylece davacının borca ilişkin toplam 366.050,00 TL ödemeyi protokolde belirlenen tarihten sonra tamamlayabildiği anlaşılmıştır. Davacının protokol kapsamında ödeme yapmaması halinde protokolün 6.1 maddesi uyarınca protokol tarihinde temerrüde düşeceğinin kararlaştırıldığı, davacının ödemeleri tamamlayamaması nedeni ile protokol tarihinde temerrüde düştüğünün anlaşıldığı, bu durumda davacının protokolde kararlaştırılandan daha fazla ödemesinin TBK 100. Maddesi uyarınca öncelikle faiz ve ferilerine hükmedilmesi gerektiğinden davalının ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasında başlattığı takibinin yerinde olduğu ve takip talebinde belirtilen miktar bakımından davalının davacılardan alacak hakkının bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı ... bakımından; Dava konusu... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyası ile icra takibinin yapıldığı ve yapılan hesaplama uyarına söz konusu takip talebinde belirtilen miktar bakımından davacının borcunun bulunduğu anlaşıldığından davacı ...'un menfi tespit isteminin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. İpoteğin fekki talebi bakımından ise, söz konusu borca istinaden konulan ipotek bakımından davalının alacak hakkının devam etmesi nedeni ile ipoteğin devam etmesinde hukuka aykırılık görülmediğinden davacı ...'un bu kapsamdaki talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı ... bakımından; Bir davada davacı ve davalı olmak üzere daima iki taraf bulunur. Davada taraf olarak gösterilen bu kişilerin gerçekten o dava ile ilgili olup olmadığı ise taraf sıfatı ile ilgilidir. Sıfat, dava konusu subjektif hak olan dava hakkı ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti, davayı takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka yöneliktir. Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan davacı sıfatı (aktif husumet), yani davacı olma yetkisi de o hakkın sahibine ait olacaktır. Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek kişi ise, o hakka uymakla borçlu olan kişiye (davalı sıfatı, pasif husumet) ait olacaktır (Baki, Kuru: Medeni Usul El Kitabı, Ankara 2020, C.I, s. 332). Mahkemenin de taraflar arasındaki dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu subjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve Mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir olgudur. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 27.01.2016 tarihli ve ... Esas, ... Karar; 30.11.2021 tarihli ve... Esas,... Karar ve 24.02.2022 tarihli ve ... Esas, ... Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir. Bu kapsamda yapılan incelemede, Dava konusu ...Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalı alacaklı tarafından yalnızca davacı ... ile dava dışı ... Şti. hakkında takip yaptığı, davacı hakkında icra takibi yapmadığı, davacının ise açıkça söz konusu icra dosyası bakımından menfi tespit talebinde bulunduğu anlaşıldığından davacı ...'nun icra dosyasının tarafı olmaması nedeni söz konusu talebi bakımından husumetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. İpoteğin fekki talebi bakımından ise, dava konusu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1836 ada 5 parsel 4. Kat 9 nolu bağımsız bölüm üzerine 30.09.2011 tarihinde 650.000,00 TL bedelli olacak şekilde ipotek tesis edildiği, ipotek tesis tarihinde taşınmaz malikinin davacı ... olduğu, söz konusu taşınmazın tüm takyidatları ile birlikte davacı ...'a 11/09/2015 tarihinde satıldığı, davacı ...'un ipotek nedeni ile sorumluluğunun bulunduğunu kabul ettiği anlaşıldığından söz konusu taşınmaz malikinin davacı ... olması ve taşınmaz ile davacı ...'nun ilgisinin kalmaması nedeni ile ipoteğin fekki talebinde de husumetinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : 1-)Davanın ... bakımından REDDİNE, 2-)Davacı ... bakımından açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan REDDİNE, Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00-TL harar ve ilam harcının peşin yatırılan 1.451,37-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 719.37 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı taraflara iadesine, Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 150,00 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.100,00-TL arabuluculuk giderinin davacılardan alınarak Hazineye irat kaydına, Davalı yan davada kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle davası reddedilen davacı ... açısından karar tarihinde geçerli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2. Maddesi gereğince hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalıya ödenmesine, Davası esastan reddedilen davacı ... yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarfesi uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...' dan alınarak davalıya ödenmesine, 6100 sayılı HMK'nun 333.maddesi uyarınca hüküm kesinleştikten sonra artan gider avansının yatırına iadesine, HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe çıkartılmasına, Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe çıkartılmasına, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20.02.2026

KATİP e-imzalıdır

HAKİM e-imzalıdır