İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/530 E. 2025/419 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/530
Karar No
2025/419
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/530 Esas - 2025/419 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/530 KARAR NO : 2025/419

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 26/12/2024 KARAR TARİHİ : 11/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/12/2025

TALEP: Davacı vekili 26/12/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin seri marka oluşturur şekilde... .... .... .... .... .... .... .... .... vs. ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şahısların bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "savunma 101" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, 2023/036435 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığı'na (MDB) itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; dava konusu marka ile davacıya ait markalar arasında SMK madde 6/1 anlamında benzerlik olduğunu, davalıya ait “Savunma 101” markasındaki “101” ibaresinin markanın esas unsurunu oluşturduğunu ve bunun davacıya ait markalara benzetilmek amacıyla yapıldığını, markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğunu, “savunma” ibaresinin ayırt edicilik niteliğinin bulunmadığını, davalıya ait markanın davacıya ait markaların serisi şeklinde algılanacağını, davacıya ait markaların tanınmış marka olduğu, davalının marka başvurusunun kötü niyetle yapıldığını ileri sürerek, 2024-M-14180 sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: SMK m.6/1 bağlamında bir tescil engelinden söz edilebilmesi için bütünsellik ilkesi çerçevesinde bir değerlendirme yapılarak markalar arasında benzerlik olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği ve dava konusu marka açısından bu yönde bir benzerlik bulunmadığı, markalar arasında sadece “101” sayısının ortak olarak kullanılmış olmasının markalar arasında karıştırılma ihtimaline yol açmayacağı ve dolayısıyla YİDK kararının tüm yönleriyle hukuka uygun olduğu, SMK m.6/3 yönünden yapılan YİDK değerlendirmesinde davacının markasını, dava konusu tescil başvurusundan önce markasal olarak kullanımını ispatlayamamış olmasından dolayı eskiye dayalı kullanım iddiasının reddedilmesinin yerinde olduğu, SMK m.6/5 bağlamında aranan şartlardan benzerlik unsurunun somut olayda sağlanmamış olmasından dolayı bir ihlalden ve tescil engelinden söz edilemeyeceği, ayrıca davalının kötü niyetli oluşunu ispatlar bir kanıt sunulmadığını, bu nedenle kötü niyet itirazının da haklı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı Birkan ... ve Doğukan ... cevap dilekçesinde özetle: Davalıların eşi ve babası olan merhum ...’ın savunma sanayii sektöründeki tecrübelerini aktarmak üzere devam ettirdikleri çalışmalarını “savunma 101” ibareli marka altında devam ettirmek için marka başvurusunda bulunduklarını, markaların şekil unsurlarının başlıca ayırt edici özellikte olduğunu, markaların farklı sınıflarda tescil edildiğini, markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığından tanınmışlık iddiasına dayalı itirazın yerinde olmadığını, “101” ibaresinin bir konunun ya da dersin giriş seviyesindeki temel bilgilendirmeyi, başka bir ifadeyle başlangıç derslerini ifade ettiğini, dava konusu markadaki bu kullanımın davacıya ait markadaki ibareden bağımsız olarak özgün biçimde kullanıldığını, marka özgün şekilde oluşturulduğundan davacıya ait markanın taklidi gibi herhangi bir kötü niyetin de söz konusu olmadığını iddia ve beyan ederek, davacının dava konusu markanın tescil sınıflarında (35, 41 ve 45. sınıflarda) kullanılmadığından bahisle kullanmama defi ileri sürdüklerini, açıklanan nedenlerle davanın reddini ve dava konusu marka tescil başvurusunun tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/3, 6/5, 6/6, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2023/036435 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... YİDK tarafından alınan 2024-M-14180 sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şahısların 2023/036435 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/3 maddesine göre eskiye dayalı kullanım iddiasının, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/6 maddesine göre ticaret unvanına dayalı hak iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, ...'in 2024-M-14180 sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 28/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 26/12/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2023/036435 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; dava konusu 2023/036435 sayılı "savunma 101" ibareli marka başvurusunun 22.03.2023 tarihinde 35, 41 ve. 45. sınıflar için yapıldığı, markanın 27.04.2023 tarihli 419 Sayılı Marka Bülteninde ilan edildiği, yayına karşı davacı tarafından SMK 6/1, 6/3, 6/5, 6/6, 6/9 gerekçeleri ile itiraz edildiği, MDB tarafından yapılan inceleme sonucunda 15.01.2024 tarihli kararla itirazın reddine karar verildiği, davacı tarafından MDB kararına itiraz edildiği ve YİDK tarafından yapılan inceleme sonucunda itirazların reddine karar verildiği ve markanın tescil işlemlerinin devam ettiği anlaşılmıştır.

... YİDK'in 2024-M-14180 sayılı kararında; "2023/036435 başvuru numaralı "savunma 101" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2008 12764, 2008 12766, 2008 14037, 2008 14038, 2008 14144, 2008 14145, 2008 14147, 2008 14148, 2008/14151, 2008/14152, 2008 14668, 2008 22009, 2008 32572, 2008 32573, 2008 32574, 2008 32575, 2008 67187, 2009 22675, 2010 33661, 2010 40323, 2010 40324, 2012/104887, 2012 26724, 2012 26737, 2012 26744, 2012 91795, 2013 63068, 2013 63086, 2013 63092, 2013 63099, 2013 63158, 2013 63169, 2017 02087, 2017 02091, 2017 02093, 2017 62253, 2018 50139, 2018 95050, 2019 45765, 2019 45780, 2019 51101, 2020 148146, 2020 148147, 2020 148148, 2020 152374, 2020 15994, 2020 161486, 2020 161494, 2020/161495, 2020 48733, 2020 97304, 2020 97305, 2021 023068, 2021 023069, 2021 023070, 2021 023071, 2021 023072, 2021 023073, 2021 023215, 2021 023216, 2021 023217, 2021 023218, 2021 024204, 2021 024206, 2021 024208, 2021 024209, 2021 024839, 2021 024840, 2021/024841, 2021 024842, 2021 024843, 2021 025052, 2021 025053, 2021 025055, 2021 025056, 2021 025061, 2021 025062, 2021 025063, 2021 025064, 2021 032232, 2021 032236, 2021 112191, 2021 112193, 2021 122666, 2021 122667, 2021 122818, 2021 122819, 2021 176288, 2021 182470, 2021 182471, 2021 182478, 2022 034613, 2022 092131, 2022 092132, 2022 203956, 2022 203957, 2023/023127, 2023/023132, 2023 037556, 2023 037557, 2023/047826, 2023/047851, 2023 048886, 2023 048887, 2023 048888, 2023 048890, 2023 048891, 2023 052904 sayılı "a 101", "a-101", "aa 101", "aa-101", "a-101", "a 101", "aa-101", "aa 101", "101-a", "101 a", "a.101 harca harca bitmez", "101", "a.101 aksiyon", "a.101 spot", "a.101 aktüel", "a.101 flash", "a.101 şekil", "a 101 spot", "a-101 alışverişin gülen yüzü şekil", "101-a", "101 a", "a.101 alışverişin gülen yüzü", "a.101cell", "101cell", "a101cell", "c 101", "... harca harca bitmez ekstra büyük fırsat", "... harca harca bitmez xl", "... xl", "... ekstra büyük fırsat", "... harca harca bitmez ekstra büyük fırsat xl", "... ekstra büyük fırsat xl", "... aldın aldın!", "... haftanın yıldızları", "... yetişen alır!", "... çok al az öde", "... harca harca bitmez", "... ucuzluk makinesi", "... kapıda", "... express", "xroll vegan", "101", "para101", "101pay", "money101", "note 101", "tom101", "atom101", "a-tom101", "... kapıda", "a101pos", "a101pos.com", "f101", "ç101", "e101", "c101", "b101", "d101", "h101", "i101", "g101", "ı101", "m101", "k101", "j101", "l101", "p101", "r101", "n101", "o101", "ö101", "s101", "t101", "u101", "ş101", "z101", "y101", "ü101", "v101", "fatura101", "epara101", "... plus", "... yanında", "... aldın aldın xxl", "... xxl", "... harca harca bitmez aldın aldın xxl", "... harca harca bitmez xxl", "... ekspress market", "... bugün gelirsen", "... plus bugün gelirsen", "... plus'ta bu hafta", "... plus", "... yıldızları", "%101 arkasındayız", "sigortası ...", "... sigorta", "hadi ...", "... hadi", "101.gün", "dünya ... günü", "... hadi", "... hadi", "... kapıda ekspres", "... pos", "... kapıda", "... express", "... sigorta", "... yetişen alır" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesi ve 6769 s. SMK'nın 6/3, 6/5, 6/6, 6/9 bentleri uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ... Yapılan incelemede, başvuru ile itiraz gerekçesi markaların görsel, işitsel ve kavramsal yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer olmadığı ve markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine varılmış, aynı yöndeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararı isabetli görülmüş ve itirazın reddi gerekmiştir. Markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığından eskiye dayalı kullanım gerekçeli itirazın da reddi gerekmiştir. Öte yandan 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hali saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir" hükmünü içermektedir. Somut olayda, başvuru ile itiraz gerekçesi markalar karıştırılmaya yol açabilecek derecede benzer görülmediğinden, başvurunun tescili halinde 6769 sayılı SMK'nın 6/5 maddesinde belirtilen koşulların ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmış ve tanınmışlık gerekçeli itiraz haklı bulunmamıştır. SMK m. 6/6 gerekçeli itiraz ise hükümde yer alan şartların varlığı ispatlanamadığından kabul edilmemiştir. Başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddianın somut delillerle ispatlanamadığı tespit edilmiş, ayrıca markalar arasındaki benzerlik iddiası, tek başına kötü niyetin kabulü için yeterli görülmediğinden (aynı yönde bkz. AB Adalet Divanı Genel Mahkemesi, 01/02/2012 tarih, T-291/09 sayılı kararı, para. 90) kötü niyet gerekçeli itirazın da reddi gerekmiştir. Son olarak, Kurum kendisine yapılan başvuruyu, marka örneği kapsamında ve tescili talep edilen mallar/hizmetler kapsamında değerlendirmekle mükellef olduğundan farklı marka örneklerini haiz markalar hakkında verilen kararlar işbu başvuru için emsal teşkil eder nitelikte bulunmamıştır. Sayılan nedenlerle işbu itirazın reddi gerekmiştir. KARAR İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "savunma 101" (2023/036435) 35 / 41 / 45. sınıflar.

Davacı Mesnet Markaları "a 101", "a-101", "aa 101", "aa-101", "a-101", "a 101", "aa-101", "aa 101", "101-a", "101 a", "a.101 harca harca bitmez", "101", "a.101 aksiyon", "a.101 spot", "a.101 aktüel", "a.101 flash", "a.101 şekil", "a 101 spot", "a-101 alışverişin gülen yüzü şekil", "101-a", "101 a", "a.101 alışverişin gülen yüzü", "a.101cell", "101cell", "a101cell", "c 101", "... harca harca bitmez ekstra büyük fırsat", "... harca harca bitmez xl", "... xl", "... ekstra büyük fırsat", "... harca harca bitmez ekstra büyük fırsat xl", "... ekstra büyük fırsat xl", "... aldın aldın!", "... haftanın yıldızları", "... yetişen alır!", "... çok al az öde", "... harca harca bitmez", "... ucuzluk makinesi", "... kapıda", "... express", "xroll vegan", "101", "para101", "101pay", "money101", "note 101", "tom101", "atom101", "a-tom101", "... kapıda", "a101pos", "a101pos.com", "f101", "ç101", "e101", "c101", "b101", "d101", "h101", "i101", "g101", "ı101", "m101", "k101", "j101", "l101", "p101", "r101", "n101", "o101", "ö101", "s101", "t101", "u101", "ş101", "z101", "y101", "ü101", "v101", "fatura101", "epara101", "... plus", "... yanında", "... aldın aldın xxl", "... xxl", "... harca harca bitmez aldın aldın xxl", "... harca harca bitmez xxl", "... ekspress market", "... bugün gelirsen", "... plus bugün gelirsen", "... plus'ta bu hafta", "... plus", "... yıldızları", "%101 arkasındayız", "sigortası ...", "... sigorta", "hadi ...", "... hadi", "101.gün", "dünya ... günü", "... hadi", "... hadi", "... kapıda ekspres", "... pos", "... kapıda", "... express", "... sigorta", "... yetişen alır" (2008 12764, 2008 12766, 2008 14037, 2008 14038, 2008 14144, 2008 14145, 2008 14147, 2008 14148, 2008/14151, 2008/14152, 2008 14668, 2008 22009, 2008 32572, 2008 32573, 2008 32574, 2008 32575, 2008 67187, 2009 22675, 2010 33661, 2010 40323, 2010 40324, 2012/104887, 2012 26724, 2012 26737, 2012 26744, 2012 91795, 2013 63068, 2013 63086, 2013 63092, 2013 63099, 2013 63158, 2013 63169, 2017 02087, 2017 02091, 2017 02093, 2017 62253, 2018 50139, 2018 95050, 2019 45765, 2019 45780, 2019 51101, 2020 148146, 2020 148147, 2020 148148, 2020 152374, 2020 15994, 2020 161486, 2020 161494, 2020/161495, 2020 48733, 2020 97304, 2020 97305, 2021 023068, 2021 023069, 2021 023070, 2021 023071, 2021 023072, 2021 023073, 2021 023215, 2021 023216, 2021 023217, 2021 023218, 2021 024204, 2021 024206, 2021 024208, 2021 024209, 2021 024839, 2021 024840, 2021/024841, 2021 024842, 2021 024843, 2021 025052, 2021 025053, 2021 025055, 2021 025056, 2021 025061, 2021 025062, 2021 025063, 2021 025064, 2021 032232, 2021 032236, 2021 112191, 2021 112193, 2021 122666, 2021 122667, 2021 122818, 2021 122819, 2021 176288, 2021 182470, 2021 182471, 2021 182478, 2022 034613, 2022 092131, 2022 092132, 2022 203956, 2022 203957, 2023/023127, 2023/023132, 2023 037556, 2023 037557, 2023/047826, 2023/047851, 2023 048886, 2023 048887, 2023 048888, 2023 048890, 2023 048891, 2023 052904) 01 / 02 / 03 / 04 / 05 / 06 / 07 / 08 / 09 / 10 / 11 / 12 / 13 / 14 / 15 / 16 / 17 / 18 / 19 / 20 / 21 / 22 / 23 / 24 / 25 / 26 / 27 / 28 / 29 / 30 / 31 / 32 / 33 / 34 / 35 / 36 / 37 / 38 / 39 / 40 / 41 / 42 / 43 / 44 / 45. sınıflar

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 07/07/2025 havale tarihli raporda özetle; "1) Taraf markalarının bir bütün halinde bıraktığı izlenimin benzer olmadığı ve ilgili tüketici yönünden uyuşmazlık konusu mal/hizmetler yönünden SMK 6/1 uyarınca karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, 2) Dava konusu markanın SMK 6/3 ve 6/5 Maddeleri kapsamında koşullarının oluşmadığı, 3) Huzurdaki uyuşmazlık açısından SMK m.6/6 kapsamında değerlendirme yapılmasına olanak bulunmadığı, 4) Davalının başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut bilgiye rastlanmamış, mevcut bilgiler ışığında bu yönde kanaat oluşmamakla birlikte takdirin Sayın Mahkemede olduğu" ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor ya da ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

KULLANIM İSPATI HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME Mevzuatımızda yer alan düzenlemeye göre; yalnızca benzerlik ve karıştırılma ihtimali kapsamında yapılan itirazlarda (SMK m. 6/1), itiraz gerekçesi markanın itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartıyla, başvuru sahibinin talebi üzerine, itiraz sahibinden, itiraza konu başvurunun başvuru veya rüçhan tarihinden önceki beş yıllık süre içinde itiraz gerekçesi markasını itirazına dayanak gösterdiği mal veya hizmetler bakımından Türkiye’de ciddi biçimde kullanmakta olduğuna ya da kullanmamaya dair haklı sebepleri olduğuna ilişkin delil sunması talep edilir. Aynı talebin hükümsüzlüğe ilişkin taleplerde de ileri sürülmesi mümkündür. Bu durumda ise kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi öncelikli olarak esas alınır. Kullanmama defi iddiasında, itiraza konu markanın başvuru tarihinde veya varsa rüçhan tarihinde, itiraza gerekçe gösterilen markanın/markaların Türkiye’de en az beş yıldır tescilli olması şartı aranmaktadır. Bu şartı sağlamayan markalar için otomatik olarak bu savunmaya itibar edilmesi mümkün değildir. Somut olayda başvuru sahibinin kullanım ispatı talebinin Markalar Dairesi Başkanlığı’nın “...hükmü gereği başvuru sahibinin kullanım ispatına yönelik talebi kullanım ispatı istenilen markaların tescil numaraları açıkça belirtilmediğinden yerinde bulunmamıştır.” şeklindeki gerekçeyi içeren 15.01.2024 tarihli kararı ile reddedilmiştir. Bu doğrultuda davacı şirketin itiraza mesnet markaların kullanım ispatına ilişkin bir değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı, davacının itiraz aşamasında davalı Kuruma sunmuş olduğu delillerin incelenmesine yer olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle YİDK kararına itiraz bakımından SMK 6/1 uyarınca inceleme yapılırken davacının mesnet gösterdiği tüm markalar üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "savunma 101" ibareli ve 2023/036435 başvuru numaralı davalı başvurusunun 35. 41. 45'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "35: İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme ( başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. "41: Eğitim ve öğretim hizmetleri. "45: Sosyal ağ oluşturma hizmetleri."

İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan ve yukarıda belirtilen davacı markalarının kapsamında ise 01 ilâ 45. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu durumda; dava konusu marka başvurusu kapsamında yer alan 35. sınıf İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. 41. sınıf Eğitim ve öğretim hizmetleri 45. sınıf Sosyal ağ oluşturma hizmetleri davacının itiraza mesnet markalarında aynen yer aldığı, bu hizmetlerin davacı markasının kapsamında yer alan hizmetlerle aynı olduğu görülmüştür.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, 35. Sınıfta yer alan "İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri." ile 41. Sınıftaki "Eğitim ve öğretim hizmetleri ve 45. Sınıftaki Sosyal ağ oluşturma hizmetleri"ni kapsamaktadır. Bu mal ve hizmetler herkes tarafından sıklıkla satın alınan mal ve hizmetler olmadığından; ilgili tüketici kitlesinin dikkat seviyesinin yüksek olduğu, bu tüketici kitlesinin alışkanlıkları, eğitim ve eğilimleri, anılan mal ve hizmetlerin üretim ve dağıtım kanalları, satış noktaları, satın almaya ayrılan süre, alım sıklığı itibariyle yüksek seviyede özenli ve seçici oldukları, tüketicinin anlık kararlar ile bu mal ve hizmetlerden yararlanmadıkları değerlendirilmiştir.

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Dava konusu marka başvurusu düz yazı ile siyah ve büyük harflerle “SAVUNMA 101” kelimelerinin üzerinde, turkuaz ve siyah renklerde çizgiler içeren ve ortasında turkuaz-beyaz yuvarlak şeklinin bulunduğu, 3 adet siyah-beyaz renkte daha küçük boyuttaki üçgen ve 3 adet turkuaz-beyaz renkte daha büyük boyuttaki üçgenin bir araya gelmesi ile oluşan altıgen şekilden oluşmaktadır. Davacının itiraza mesnet markalarından esas markanın turkuaz kare veya dikdörtgen zemin üzerinde beyaz ve büyük harflerle “...” ibaresini içeren şekilden oluştuğu ve bu şeklin ve ibarenin yanına davacının diğer markalarının “harca harca bitmez” “aldın aldın” gibi kelimelerin beyaz veya siyah renklerde eklenerek oluşturulduğu görülmüştür. Taraf markaları görsel, işitsel ve kavramsal olarak değerlendirildiğinde; davacı taraf markalarında turkuaz-siyah renkler baskın olmakla beraber, "101" ibaresinin ön planda olduğu, dava konusu davalıya ait marka ile karşılaştırıldığında davalının mavi-siyah renk seçiminde davacının mesnet markalarına yanaşma şeklinde renk tercih edildiği ve "101" ibaresinin her iki taraf markalarında da kullanılıyor olması nedeniyle görsel olarak benzerlik olduğunu, davalı markasının “savunma" ve "101” kelimelerinin birleşmesinden oluştuğu, davalı markasının bir bütün halinde “Savun- ma-yüz-bir” şeklinde okunacak ve telaffuz edileceği, taraf markalarında ortak olarak “101” ibaresinin yer aldığı görüldüğünü, davacıya ait markalarda “101” ibaresinin bulunduğu kelime unsurunun genel itibariyle başta kullanıldığı, dava konusu markada ise “101” ibaresinin markanın kelime unsurunun son kısmında fakat asli unsur olarak yer aldığı, "savunma" ibaresinin tali unsur olduğu anlaşılarak markaların işitsel olarak benzerlik taşıdığı, davalı markasındaki "101" ibaresinin ilgili tüketiciler nezdinde davacıya ait seri markalardan birini çağrıştırabileceği, dolayısıyla taraf markaları arasında kavramsal olarak benzerlik unsuru bulunduğu değerlendirilmiştir. Nitekim; eldeki davaya emsal olabilecek nitelikteki, ...11. Hukuk Dairesi'nin 2025/93 E. , 2025/4773 K. sayılı kararında davacının "..." ibareli markaları ile davalının "101" ibareli markasının benzer bulunduğunu, yine emsal nitelikteki ...11. Hukuk Dairesi 2024/4262 E. , 2025/2468 K. sayılı kararında davacını "..." ibareli markaları ile davalının "HOTEL101" ibareli markasının benzer olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, dava konusu markanın kapsamındaki mal/hizmetlerin, davacının mesnet markalarının kapsamında benzer / ilişkili olarak yer aldığı, dava konusu marka ile davacı markaları arasında görsel ve işitsel benzerlik bulunması nedeniyle dava konusu marka ile mesnet markalar arasında benzerliği tespit edilen mallar / hizmetler bakımından karıştırılma ihtimalinin söz konusu olduğuna Mahkememizce kanaat getirilmiştir.

2. SMK 6/3 UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME SMK m. 6/3 ile “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir” hükmü düzenlenmiştir. Davacı yan; davalı markasının yayınına itiraz ederken SMK 6/3 maddesine de dayanmış olup; 18.01.2023 tarihli MDB kararında md. 6/3 kapsamında yapılan inceleme sonucunda sunulan bilgi ve belgelerin, söz konusu ibarenin, itiraza konu mallar/hizmetler üzerinde, başvurudan önce Türkiye'de yaygın, fasılasız ve ticari etki doğuracak şekilde kullanıldığını ispatlamaya yeterli olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Davacının tescilsiz bir işaret ya da marka için hak elde etmiş olduğuna ilişkin dosya kapsamında herhangi bir belge sunulmadığı anlaşıldığından SMK 6/3 maddesinde anılan şartların oluşmadığı değerlendirilmiştir.

3. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesinin gerekli olduğu, davalı başvurusunun davacıya ait markanın sahip olduğu imaj ve prestijden faydalanma amacı taşıdığına yönelik somut bir kanaat oluşmadığı, sonuç olarak davalıya ait markanın tescilinin 6769 s. SMK 6/5 hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açmayacağı ve dava konusu başvuru bakımından 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

4. SMK 6/6 KAPSAMINDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK’nin 6/6 maddesi “Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir” şeklindedir. Buna göre başkasına ait ticaret unvanı, işletme adı, internet alan adı, endüstriyel tasarım tescili gibi sınaî hak sahiplerinin ve telif hakkı gibi fikri hak sahiplerinin, bu hak konularının bir başkası tarafından izinsiz olarak tescili taleplerine itirazda bulunarak tescili engellemeleri veya tescil gerçekleşmiş ise hükümsüzlüğünü talep etmeleri mümkündür. Bu halde, davalı marka tescillerinin davacıya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde, başvurunun önceki hak kapsamında kalıp kalmadığı incelenmelidir. SMK 6/6 hükmü ile korunan hakların ortak özelliği, 6. maddenin 3. fıkrasındaki işaretlerden farklı olarak tescil edilmiş olmalıdır. Şu kadar ki, bunların kullanım sonucu ayırt edici hale gelmeleri gerekmez. Bu düzenleme kapsamında inceleme yapıldığında; davacının ticaret unvanı... MAĞAZACILIK ANONİM ŞİRKETİ olup somut uyuşmazlığa etkisi yoktur. Bunun dışında işletme adı, internet alan adı, endüstriyel tasarım tescili gibi bir sınaî hakka dayalı iddia da bulunmamaktadır. Dolayısıyla SMK m. 6/6 kapsamında davacının öncelik hakkı bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

5. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

6. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME Yukarıda açıklanan gerekçelerle SMK 25 yollaması ile SMK 6/1 kapsamında hükümsüzlük koşullarının da oluştuğu anlaşılmış, dava konusu edilen 2023/036435 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Her ne kadar bilirkişi heyeti dava konusu marka ile davacı markaları arasında iltibas tehlikesinin oluşmadığını belirtmiş ise de; ...Hukuk Genel Kurulunun 08.06.216 tarih ESAS NO: 2014/11-696 KARAR NO: 2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesi hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgi ile çözümlenmesi gerekli olduğundan, raporun aksi yönde ve emsal kararlar dikkate alınarak, taraf markaları arasında görsel, işitsel, kavramsal açıdan ve dahi genel görünümleri itibariyle benzerlik bulunduğu, karıştırılma ve ilişkilendirilme ihtimali koşullarının somut olayda oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜNE, 2-TÜRK PATENT YİDK'nun 2024-M-14180 sayılı kararının iptaline, 3-Dava konusu edilen 2023/036435 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 4-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 16.031,00TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/11/2025

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 1.115‬,00.-TL Bilirkişi Ücreti 14.000,00.-TL Toplam 16.031,00.-TL

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/530, K. 2025/419, T. 11.11.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-530-e-2025-419-k-0ece89959c14