İlk Derece Mahkemesi 2024/528 E. 2025/754 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO : 2024/528 Esas KARAR NO : 2025/754

DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ:30/05/2019 KARAR TARİHİ:25/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının yurtiçi ve yurtdışı taşımalara aracılık eden forwarder hizmeti sağlayan bir firma olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta davacı, davalının ...'den Gana'ya ihraç edeceği ticari mallarının nakliye ve gümrük İşlemlerini organize etmek için görevlendirildiğini, davalıya ait ticari emtiaların 02.02.2018 tarihinde ... limanından ... ... gemisi ile taşındığını, malların Gana'daki ... Limanına 04.03,2018 tarihinde vardığım, davalının alıcısının mallan çekmediğini, davalının alıcısı tarafından malların çekilmemesi île konteyner toplam free time hariç 216 gün demuraja girdiğini, davaya konu demuraj bedelinin doğduğunu, bahse konu yükün 40/HC tip konteyner ile taşındığını» armatörün ... limanı için paylaştığı demuraj tarifesi uyarınca 1. Periyot; 7 Gün * 40 USD : 280 USD ( Free Time sonrası tik 7 gün), 2. Periyot; 7 Gün * 60 USD : 420 USD ( İlk Haftadan Sonraki ikinci 7 gün), 3. Periyot ; 202 gün * 100 USD : 20.200.00 USD ( 14 Günden Sonraki günler için)bu bedellerin toplam 20.900 USD etmekle ancak davacının armatörle ilişkilerinden bu bedel üzerinden % 50 indirim sağlanarak toplamda 10.450 USD demuraj armatör tarafından davacıya fatura edildiğini, armatöre davacı tarafından ödenen bu bedelin dava ile davalıya rücu edildiğini, davacının davaya konu demuraj faturasını 28.11.2018 tarihinde o fatura olarak kestiğini, avm gün davalı tarafından davacıya iade faturası kesildiğini, davalının iade faturasını .... Noterliğinin 10.12.2018 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarname ile borcun ödenmesi ihtarında bulunulduğunu, ..., Noterliğinin 11.12.2018 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile davalının iade faturasını iade ettiğini, davacı tarafından alacağın tahsili amaçlı olarak davalı aleyhinde.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, durduğunu, İcra takibinin başlatıldığı gün davalının davacıya ... 7. Noterliğinin 25.12,2018 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarım keşide ettiğini belirterek, fazlaya dair talep hakları saklı kalmak üzere.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız itirazının kısmen iptali ve icranın 10.450,00 USD üzerinden devamını, davalının davaya konu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının davacının haksız taleplerinden sorumluluğu bulunmadığını, 3. Kişilere yersiz Ödeme yapan davacının davalıya rücu etme hakkının bulunmadığının, davacının talepleri taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, hiçbir sözleşmesel veya yasal dayanağı bulunmayan haksız davanın reddinin gerektiğini, davacının yetkisiz icra dairesinde takip başlattığını ve yetkisiz mahkemede dava açtığını, davalının .../Kocaeli'nde mukim olduğunu, yetkili icra dairesinin ... İcra Daireleri olduğunu, yetkili Mahkemelerinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacının dava dilekçesinde ödeme ve cari hesap sözleşmesi içeriğinde Anadolu icra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu belirttiğini, anılan sözleşmedeki imzanın davalının yetkilisine ait olmadığını, bir an için sözleşmedeki yetki şartına üstünlük tanınacak olsa dahi yetki şartında taraflar arasındaki hukuki anlaşmazlıklar halinde İstanbul Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun yazıldığını, davada davacının talep ettiği tüm alacak kalemlerine karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, Esasa yönelik itirazlarının aksi anlamına gelmemek üzere zamanaşımı sebebi ile davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, dava konusu olayda davalının hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, husumet İtirazında bulunduklarını, davalının davacı ile arasındaki sözleşme hükümlerinde davalının demuraj bedellerinden sorumlu olacağına dair hüküm olmadığım, davacının alıcının Ödemesi gereken demuraj bedellerini kendi ödemiş ise bedeli malların alıcısından tahsil etmesi gerektiğini, husumet itirazında bulunduklarını, davalının bu bedelden sorumlu olmadığını, husumetin davalıya yöneltilmiş olmasının hatalı olduğunu, hiçbir şekilde sorumluluk kabul etmemekle birlikte davada alacağı ve tutan ispat yükünün davacı taraf üzerinde olduğunu, davada öncelikle davacının borçlarını gereği gibi ifa ettiğini, alıcıya varış İhbarını gönderdiğini ve buna rağmen ürünlerin alıcı tarafından teslim alınmadığını ispatlaması gerektiğini, belirtilenler davacı tarafça ispatlanmaz ise bu durumda demuraj bedelinden sorumluluk buna sebebiyet veren davacıya ait olduğunu, davacının alıcıya bu yönde usulüne uygun olarak gerekli ihbarı yapmasına rağmen alıcı firma ürünleri teslim almamış ise bu durumda demuraj bedelinden sorumluluk alıcı firmaya ait olacağını, bu sebeple davanın reddinin gerektiğini, demuraj bedelinin hesabı da ispata muhtaç olduğunu davacının belirttiği rakamlar aşın fahiş tutarlar olduğunu, İcra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını belirterek, yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini» husumet itirazlarının ve esasa ilişkin itirazları sebebi ile davanın reddini, davalının borçlu olmadığı bir tutar için kötü niyetli olarak takip başlatan davacı tarafın kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. Dava, Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa Demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten fiili taşıyana demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı ile icra dairesinin ve mahkememizin yetkisi, zamanaşımı itirazı hususunda toplandığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... A.Ş tarafından borçlu ... Şirketi aleyhine 01/03/2019 toplam 10.450,00USD'nin 'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, ödeme emrinin borçluya 07/01/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 10/01/2019 tarihli itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 30/05/2019 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 26/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ile davalı arasındaki muavin kayıtlarının karşılaştırılması neticesinde; davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve takibe konu edilen 28.11.2018 tarih ... seri nolu 10.450 USD bedelli "Demuraj" bedelini ihtiva eden faturanın davalı tarafından kabul edilmeyerek, 28.11.2018 tarihlî ... seri nolu 10.450 USD bedeli iade faturası tanzim ederek davacı hesabına borç kaydedildiği, Dava konusu ... nolu konteynerin 02.02.2018 tarihinde ... limanından ... nolu konşimento tahtında ... ... gemisi ile taşınarak Gana'daki ... Limanına 04.03.2018 tarihinde ulaştırıldığı, davalının alıcısının mallan çekmediği, davalının alıcısı tarafından malların çekilmemesi ile kontevner toplam serbest süre hariç 216 gün demuraja girdiği, bahse konu yükün 40/HC tip kontevner ile taşındığı, Fiili taşıyan ... firmasının ... limanı için paylaştığı demuraj tarifesi uyarınca 14 Gün serbest süre sonrasındaki günler için demuraj bedellerinin toplamı 20.900 USD olarak hesaplanmakta olup, ancak davacının armatörle ilişkilerinden dolayı bu bedel üzerinden % 50 indirim sağlanarak toplamda 10.450 USD demuraj bedelinin armatör tarafından davacıya fatura edildiği ve davacı tarafından fiili taşıyan ... firmasına söz konusu demuraj bedelinin çek ile ödendiği dosyaya ekli belgeler/dekontlardan anlaşıldığı, demuraj tarifesinin Denizcilik sektöründeki emsalleri ile uyumlu olduğu, Taraflarca düzenlenmiş olan 16.10.2012 tarihli Ödeme ve Cari Hesap Sözleşmesinin madde 6. Yargı Yeri, yetki şartı gereğince İstanbul (Kadıköy) İcra Dairelerinin yetkili olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın deniz ticaretinden kaynaklanan demuraj bedeli 10.450 USD. alacağına ilişkin olduğu ve Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girdiği, davanın yargı yerinin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir. Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 10/11/2021 tarihli raporda; Davalının alıcısının malları çekmediği, alıcı/gönderilenin eşyanın teslimini talep etmediği/istemediği dikkate alındığında; TTK madde 1203'deki düzenlemeye göre demuraj ücretinden gönderilenin sorumlu tutulamayacağı, TTK madde 1207 (1) hükmü gereğince söz konusu demuraj ücretinden davalı tarafın yükümlü olduğu, Kök raporumuzda detaylı bir şekilde açıklandığı üzere, İstanbul (Kadıköy) İcra Dairelerinin yetkili olduğu, uyuşmazlığın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, Demuraj bedelleri, sektördeki uygulamalar ile uyumlu olup bu bedellerin makul sınırlar içinde olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 17/02/2022 tarih ve ... sayılı davanın kabulüne dair kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 07/11/2024 tarih ve 2022/852 Esas, 2024/1747 Karar sayılı ilamıyla Kaldırılarak geldiği anlaşılmıştır. İstanbul BAM 13 Hukuk Dairesi Mahkememiz kararını, "Dosyada malın varma limanında alıcısı tarafından hangi tarihte teslim alındığına dair hiçbir belge bulunmamaktadır. Bilirkişi heyeti malın 19/10/2018 tarihinde teslim alındığını belirtmiş iseler de, bu tespitin davacı yanın cevaba cevap dilekçesinde bildirdiği tarih esas alınarak yapıldığı anlaşılmıştır. Konişmento üzerinde de TTK'nun 1236 maddesine uygun bir teslim şerhi de bulunmadığı tespit edilmiştir. Mahkemece HMK'nun 31 ve 194 maddeleri uyarınca, emtianın varma limanında dava dışı alıcı tarafından hangi tarihte konteynerden taliye edilerek teslim alındığına ilişkin belgelerin ve bu belgelerin yeminli tercümelerinin dosyaya sunulması için davacı yana kesin süre verilmesi, buna göre fiili taşıyıcının konteynerin boşaltılması ve eşyanın teslim alınması ve için ne kadar süre beklediği tespit olunup, talep edilen demurajın yerinde olup olmadığı buna göre belirlenmek gerektiği gibi, davalının bekleme süresinin uzatılması ile demurajın dolayısıyla zararın artmasında davacının ifa yardımcısı konumundaki fiili taşıyıcının müterafik kusuru bulunduğu yönündeki savunması da tarıtışılmak ve bu hususlarda gerekli görülmesi davalı itirazlarını da karşılar ek rapor alınmak gerekirken, davalının bu yöndeki itirazlarının değerlendirilmediği ek ve dayanağı kök rapora göre hüküm kurulması, gerekçede de bu itirazların karşılanmaması isabetsiz olmuş, davalı yanın bu yöndeki istinaf sebebi yerinde bulunmuştur." gerekçesi ile kaldırmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler, ... tarafından tanzim edilen 28/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının alıcısının malları çekmediği, alıcı/gönderilenin eşyanın teslimini talep etmediği/istemediği dikkate alındığında; TTK madde 1203’deki düzenlemeye göre demuraj ücretinden gönderilenin sorumlu tutulamayacağı, TTK madde 1207 (1) hükmü gereğince söz konusu demuraj ücretinden davalı tarafın yükümlü olduğu, Sayın Mahkemenize daha önce 2019-163 sayılı dosya kapsamında sunulan Bilirkişi Kök ve EK raporumuzda detaylı bir şekilde açıklanan görüşümüzü muhafaza ettiğimizi Demuraj bedellerinin, sektördeki uygulamalar ile uyumlu olup bu bedellerin makul sınırlar içinde olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir. Davaya konu edilen demuraj bedelinin davacı tarafından dava dışı konteyner sahibi olan ve davacı adına demuraj faturası düzenlediği tespit olunan ... ... AŞ firmasına, bu firma adına 23/11/2018 tarihinde tevdi edilen, 13-18/12/2018 tarihli çekler ile ödenmiş olduğu bilirkişilerce tespit edilmiş olmakla, TTK 1246 maddesi uyarınca eldeki dava bakımından 1 yıllık zamanaşımı süresinin bu tarihten başlaması gerektiği dikkate alınarak, dava konusu icra takip tarihinin başlatıldığı 03/01/2019 tarihi itibarı ile 1 yıllık sürenin henüz dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 07/11/2024 tarih ve 2022/852 Esas, 2024/1747 Karar sayılı ilamı ile; davaya konu emtianın varma limanında alıcı tarafından hangi tarihte teslim alındığına dair herhangi bir bilgi bulunmadığından bahisle mahkememiz kararı kaldırılmakla, bu hususta emtianın akıbetinin tespiti için davacı vekilinin talebi doğrultusunda, davaya konu taşımayı gerçekleştiren taşıyan dava dışı ... firmasına müzekkere yazılmış olup; gelen yazı cevabından, konu emtialarını alıcısı tarafından hiç teslim alınmadığı, ilgili varış gümrüğü tarafından yüke el konulduğu, alıcıya teslimin gerçekleşmediği anlaşılmıştır. Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile emtianın dava dışı alıcı tarafından teslim alındığı savunulmuşsa da, teslime ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Dava dilekçesi ekinde sunulan taraflar arasındaki e posta yazışmalarında da ( 7 Kasım 2018 tarihli) yüke el konulduğu belirlidir. 1 Kasım 2018 tarihinde davalı tarafından davacıya gönderildiği anlaşılan e posta yazışmasında ise; dava dışı ithalatçı-alıcı firmanın kendi ülkesindeki mevzuat değişikliği nedeni ile ithalatını gerçekleştiremediği anlaşılmıştır. Bu hali ile, dava konusu demuraj bedelinin oluşması bakımından davacının yahut dava dışı fiili taşıyanın herhangi bir dahilinin olmadığı, buna göre de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 07/11/2024 tarih ve 2022/852 Esas, 2024/1747 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi, bekleme süresinin uzatılması ile demurajın dolayısıyla zararın artmasında davacının ifa yardımcısı konumundaki fiili taşıyıcının müterafik kusurunun bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir. Dosyada bulunan gümrük beyannamesi, e posta yazışmaları, dosyanın taraflarının imzasını içerir 16/10/2012 tarihli ödeme ve cari hesap sözleşmesi, Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ancak TTK 1203 maddesi koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir. Gönderilenin TTK 1203 maddesi kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından tesliminin istenmesi gereklidir. Bu koşullar karşılandığında taşıtan borçtan kurtulur. Bu kapsamda dava konusu uyuşmazlıkta davalının taşıtan olduğu hususu ile dava dışı gönderilen tarafından yükün teslim alınmadığı hususu sabittir. Bu kapsamda, davalının taşıtan sıfatı ile dava konusu demuraj ve ardiye bedelleri bakımından sorumluluğu bulunduğu kabul edilmiştir. Demuraj alacağı yönünden yapılan değerlendirmede ; Dava konusu ... nolu konteynerin 02/02/2018 tarihinde ... limanından ... numaralı konşimento tahtında ... ... gemisi ile taşınarak ... Limanına 04/03/2018 tarihinde ulaştırıldığı, davalının alıcısının malları çekmediği, davalının alıcısı tarafından malların çekilmemesi ile konteyner toplam serbest süre hariç 216 gün beklediği, bahse konu yükün 40 lık diye tabir edilen konteyner ile taşındığı, Fiili taşıyan ... firmasının ... Limanı için paylaştığı demuraj tarifesi uyarınca 1. Periyot: 7 Gün * 40 USD : 280 USD ( Free Time sonrası İlk 7 gün) 2.Periyot: 7 Gün * 60 USD ; 420 USD (İlk Haftadan Sonraki ikinci 7 gün) 3.Periyot: 202 gün * 100 USD ; 20.200,00 USD olduğu, 14 Gün serbest süre sonrasındaki günler için demuraj bedellerinin toplamı 20.900 USD olduğu , ancak davacının armatörle ilişkilerinden dolayı bu bedel üzerinden % 50 indirim sağlanarak toplamda 10.450 USD demuraj armatür tarafından davacıya fatura edildiği ve bu bedelin de davacı tarafından dava dışı taşıyana ödendiği dosya kapsamında tespit olunmuştur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda talebe konu demuraj bedelinin tarife ve rayiç ile uyumlu bulunduğu belirtilmiş olup; açıklanan nedenlerle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki tespitler de mahkemece esas alınarak, dava konusu taşımada, Konteyner demurajının asıl alacaklısının dava dışı fiili taşıyan olduğu, Demuraj hesabının fiili taşıyan hesabına ve tarifeye göre yapılması gerektiği, davacı şirket taşıma işlerini organize ettiği ve adına düzenlenen faturaların dava dışı fiili taşıyana ödediğini kanıtladığı, tarifeye uygun olan demuraj tutarını davalı şirketten talep edebileceği kanaati ile davanın kabulüne ve dava konusu faturalara ilişkin dava dışı armatörden indirim alındığı dikkate alınarak tarife uyarınca yapılmayan hesaplama bakımından İİK 67 maddesi kapsamında koşulları oluşmadığı anlaşılan icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın iptali ile takibin 10.450,00USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD faizi UYGULANMASINA, -Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı taleplerinin REDDİNE, 2-Karar harcı olan 4.312,75.TL'den peşin alınan 798,69.TL'nin mahsubu ile bakiye 3.514,69.TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (bozma öncesi 3.502,34.TL, 55,00. posta ücreti ve 7.500,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 11.057,34.TL'nin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davacı vekili için takdir edilen 45.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, 6-Arabulucuk ücretine ilişkin kararın kaldırılmasından önce hüküm kurulduğu ve harcın tahsil edileceği taraf değişmediğinden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/11/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır