İlk Derece Mahkemesi 2024/511 E. 2025/275 K.

T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/511 KARAR NO : 2025/275

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA : Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli) DAVA TARİHİ : 16/12/2024 KARAR TARİHİ : 17/07/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/08/2025

TALEP: Davacı vekili 16/12/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin 1906'da Boston'da kurulup yıllar içinde yenilikçi tasarımları, dayanıklılığı ve rahatlığı ile tanındığını, müvekkilinin ayakkabıları, performans odaklı teknolojileri ve ikonik "N" logosuyla sporcuların ve sokak modası meraklılarının tercihi haline geldiğini, müvekkilinin çok sayıda tescilli markasının ve tasarımının olduğunu, vekil eden adına tescilli markaların tüketiciler nezdindeki çekim gücü ve güvenilir marka algısı nedeniyle marka haklarına tecavüz eden taklit nitelikteki ürünlerin üretilip satışa sunulduğunu, davalıya ait işletmede vekil edenin marka haklarına tecavüz teşkil eden taklit nitelikteki ürünlerin satışa sunulduğu bilgisinin akabinde; davalıya ait işletmeden 1 çift “...” ibareli ve logolu ayakkabının satın alındığını, davalı tarafın satışa sunmuş olduğu ve/veya ticari amaçla elde bulundurduğu ürünlerin müvekkilinin marka haklarına tecavüz teşkil ettiğini, davalı eylemlerinin marka hakkına tecavüz fiiline karşılık geldiğini, 6769 sayılı SMK m.29 ve 149/1-A hükümleri uyarınca davalı eyleminin vekil edenin marka haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitini talep ettiklerini, bu bağlamda, dava dilekçesinde sundukları belgeler ve Sayın Mahkemece keşif incelemesi ve bilirkişi raporu dâhil toplanacak deliller dikkate alınarak; davalının eyleminin SMK’nın 29. Maddesi kapsamında marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespit edilmesini talep ettiklerini, SMK’nın 149. Maddesinin “1-c” hükmünde düzenlendiği üzere sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin tecavüz fiillerinin durdurulmasını isteme hakkına sahip olduğunu, dolayısıyla davalı tarafın marka hakkı ihlalinin durdurulmasına karar verilmesini ve SMK m.149/1-d hükmü uyarınca vekil edenin marka haklarına tecavüz teşkil eden taklit niteliğindeki ürünlere el konulmasını talep ettiklerini, bu kapsamda bilirkişi tarafından yapılacak ilk incelemede dahi davalı tarafça satışa sunulan ve ticari amaçla elde bulundurulan ürünlere el konulmasını ve davanın mahiyeti gereği davalı tarafa tebligat gönderilmeksizin davalıya ait işletmede bilirkişi eşliğinde keşif ve delil tespiti yapılmasına karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek; öncelikle davalarının kabulünü, davanın mahiyeti gereği davalıya tebligat gönderilmeksizin; davalıya ait “Karşıyaka Mah. İvedik Caddesi No:482 Yaren İletişim sağ yanı, LeydiPark karşısı YENİMAHALLE/...” adresinde yer alan “...” ticaret unvanlı ve tabelalı işletmede hukukçu marka vekili unvanına sahip bilirkişi eşliğinde keşif yapılmasını, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesinde; vekil edenin marka haklarına tecavüz eden taklit nitelikte ürünlerin satışa sunulup sunulmadığının tespitini, satışa sunulan ve/veya ticari amaçla elde bulundurulan taklit nitelikte ürünler mevcut ise; işbu ürünlerin adedinin, fiyatının ve keşif tarihi öncesinde kaç adet satış gerçekleştiğinin tespitini, satışa ilişkin belge, fatura ve ayrıntılı ürün görsellerinin düzenlenecek olan bilirkişi raporuna eklenmesini, vekil edenin marka haklarına tecavüz teşkil eden satışa sunulan ve/veya ticari amaçla elde bulundurulan taklit nitelikteki ürünlerin muhafaza altına alınmasını, davalının eylemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 106. maddesi ve 6769 sayılı SMK’nın, 29 ve 149/1-a uyarınca vekil edenin marka haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitini, marka haklarına yönelik ihlalin durdurulmasını, marka haklarına tecavüz teşkil eden taklit nitelikteki ürünlere el konulmasını ve vekâlet ücreti ve tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Dava dilekçesi davalı şahısa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şahıs davaya cevap vermemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; davanın marka hakkına tecavüzün tespiti, ihlalin durdurulması ve el koyma istemlerinden ibaret olduğu anlaşıldı. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı eylemlerinin, davacının 2022/041250, 93879, 2009/56825, 2004/16440, 93878, 94142, 2007/25290 sayılı markalarına ilişkin marka hakkına tecavüz oluşturan eylemlerinin bulunup bulunmadığı, varsa bu eylemlerin tespiti, durdurulması, ürünlere el konulması istemlerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29 ve 149. maddeleri şu şekildedir: Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller Madde 29- (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır: a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak. b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek. c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. (2) 19 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmü tecavüz davalarında def’i olarak ileri sürülebilir. Bu durumda kullanıma ilişkin beş yıllık sürenin belirlenmesinde dava tarihi esas alınır.

Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler MADDE 149- (1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c) Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması. f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi. (2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir. (3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer. (4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez.

SMK'nın 29. maddesinde önce 7. maddeye gönderme yapılarak, belirtilen maddede sayılan hallerin birer tecavüz olduğu belirtilmekte, devamında ise kısmen tekrar yoluyla marka hakkına tecavüz sayılan diğer haller sıralanmaktadır. SMK'nın 7/2(a) maddesinde "Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması" hali düzenlenirken 29/1(b) maddesinde marka sahibinin izni olmaksızın markayı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek durumu düzenlenmiştir. Bir malın sahte olduğunun kabul edilebilmesi için önemli olan husus, markanın aynısının veya esas unsurları itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzerinin, mal üzerine marka sahibinin izni ve bilgisi dışında konulmuş olmasıdır (ÇOLAK Uğur, Türk Marka Hukuku, 4. Baskı, Oniki Levha Yayıncılık, s: 470 ). Bu sebeple malın kalitesi orijinallik vasfını tayinde belirleyici olmayıp, önemli olan marka sahibin bilgisi ve izni olmaksızın markanın kendisinin ya da ambleminin ürün üzerinde kullanılmış olmasıdır. Belirtilen durumda marka hakkının ihlali söz konusu olacaktır.

Tarafların iddia ve savunmaları, davacıya ait marka tescil belgesi, tarafların ibraz ettiği deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında göre; 2022/041250 sayılı "N" ibareli markanın 25. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 22/03/2022 tarihinde tescil edildiği; 93879 sayılı "..." ibareli markanın 18, 25. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 05/05/2016 tarihinde tescil edildiği; 2009/56825 sayılı "NB" ibareli markanın 25. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 24/10/2019 tarihinde tescil edildiği; 2004/16440 sayılı "N" ibareli markanın 25. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 30/03/2017 tarihinde tescil edildiği; 93878 sayılı "NB" ibareli markanın 18, 25. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 05/08/2016 tarihinde tescil edildiği; 94142 sayılı "N+şekil" ibareli markanın 25. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 05/08/2016 tarihinde tescil edildiği; 2007/25290 sayılı "..." ibareli markanın 35. sınıf alt gruplarındaki bir kısım emtialar bakımından 09/05/2017 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından, dava dilekçesi ekinde görseline yer verilen ve işyerinden önceden alındığı belirtilen ürün örneğinin sunulduğu görülmüştür. Bu ürünün ... marka ayakkabı olduğu, fiş kağıdında "MODA KUNDURA - ..." isminin bulunduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce alınan 02/01/2025 havale tarihli delil tespit raporunun sonuç bölümünde özetle: "1) Tespite konu “Karşıyaka Mah. İvedik Caddesi No:482 Yaren İletişim sağ yanı, LeydiPark karşısı YENİMAHALLE/...” adresinde yer alan ayakkabı mağazasında yapılan incelemede: işletmenin iş yerinden temin edilen vergi levhasına göre davalı ...’e ait olan ve ... tabelasıyla faaliyet yürüten ayakkabı mağazası olduğu, iş yerinde farklı marka ve çeşitteki ürünlerin yanı sıra uyuşmazlık konusu 1 çift NB LOGOLU ayakkabının da bulunduğu belirlenmiştir. 2) Davacı vekilinin sunduğu NB LOGOLU 1 çift ayakkabı ile davalı iş yerinde tespit edilen ... ibareli ve NB LOGOLU 15 çift ayakkabı üzerinde kullanılan markalar ile davacı "... ATHLETİCS, İNC." adına 2022 041250 sayı ile tescilli, 93879 sayı ile tescilli, 2009 56825 sayı ile tescilli, 2007 16440 sayı ile tescilli, 93878 sayı ile tescilli ve 94142 sayı ile tescilli markalarının aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, tüketicilerin aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer markalar karşısında iltibas yaşamasının kaçınılmaz olduğu, davacı ... ATHLETİCS, İNC. adına 2022 041250, 93879, 2009 56825, 2007 16440, 93878 ve 94142 sayı ile tescilli markaların eşya listesinde bilirkişi tarafından incelenen "ayakkabı” malının yer aldığı ve "..." marka orijinal ürünler ile bilirkişi tarafından incelenen toplam 2 çift ayakkabı arasında ürünlerin karşılaştırılması bölümünde ayrıntılarıyla açıklanan farklılıkların bulunduğu, bu sebeple davacı vekilinin sunduğu ... ibareli ve NB LOGOLU 1 çift ayakkabı ile davalı iş yerinde tespit edilen NB LOGOLU 1 çift ayakkabının orijinal olmadığı tespit edilmiştir. Tüm bu hususlar birlikte dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde: davacı vekilinin sunduğu ... ibareli ve NB LOGOLU 1 çift ayakkabı ile davalı iş yerinde tespit edilen NB LOGOLU 1 çift ayakkabı üzerinde kullanılan markaların, davacı "... ATHLETİCS, İNC." adına 2022 041250 sayı ile tescilli “N LOGO”, 93879 sayı ile tescilli “...”, 2009 56825 sayı ile tescilli “NB LOGO”, 2007 16440 sayı ile tescilli “N LOGO”, 93878 sayı ile tescilli “NB LOGO” ve 94142 sayı ile tescilli “N LOGO” markalarından doğan hakları ihlal ettiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." ifade edilmiştir.

Davacının 2007/16440 sayılı markası beyaz fon üzerinde mavi kalın karakter ile yazılı “N” ibaresinden oluşmakta olup, 2009/56825 markada “NB” ibaresi yine aynı şekilde bu kez stilize bir logo üzerinde yer almaktadır. 93879 sayılı markada ise “...” ibaresi standart büyük harflerle yazılı olup, markanın ilk unsuru durumunda bulunmaktadır. 2022/041250 sayılı marka ise beyaz fon üzerinde siyah kalın karakter ile yazılı “N” ibaresinden oluşmaktadır. Görüldüğü gibi davacı markaları “...” ibaresinden müteşekkil ya da “N” harfi asli unsur olarak içeren marka örneklerini haizdir. Davalının satışa arz ettiği üründe "N" ibaresinin muhtelif renkte büyük kalın harflerle yazılı “N” ibaresinden oluştuğu görülmüştür. Bunun yanında ürünün kabında beyaz büyük harflerle "NB" ibaresi bulunmakta olup bu ibarenin tüketici nezdinde markasal algı yaratır nitelikte ve markasal fonksiyon icra edecek şekilde kullanıldığı anlaşılmıştır. Davacı markaları ile davalının satışa arz ettiği üründeki kullanımları karşılaştırıldığında; davacının 2022/041250, 2007/16440, vb. sayılı olan ve tüketici nezdinde marka algısı yaratan markasal unsuru “N” olan markalarıyla davalının kullanımına konu olan ve tüketici nezdinde markasal algı yaratır nitelikte bulunan “N” ibarelerinin benzer olduğu; davacının dava konusu satışını yaptığı ürünün markasını oluşturan “N” ibaresiyle de davalının kullanımına konu olan ve tüketici nezdinde markasal algı yaratır nitelikte bulunan “N” ibaresi ile aynı olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında “N+şekil” ibareli markası 94142 sayı ile davacı adına tanınmış marka olarak tescilli olup, davalının ürünleri üzerinde kullanılan “N” ibarelerinin 94142 tescilli marka ile güçlü bir benzerlik arz ettiği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkması için markaların benzerliği yeterli olmayıp mal ve/veya hizmetlerin de aynı ya da benzer olması ya da mal ve hizmetler farklı olmasına rağmen davacı markasının Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle, davalının markanın itibarından haksız bir yarar elde etme, markanın itibarına zarar verme ya da ayırt edici karakterini zedeleme ihtimallerinin mevcut olması gerekir. Mal ve hizmetlerin benzerliğinin tespitinde, mal ve hizmetlerin kullanım amacı, kullanım alanları, karşıladıkları ihtiyaçlar, kullanıcıları, ticari pazara ulaşmasında kullanılan satış kanalları, birbirleriyle rekabet içinde ya da birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olup olmadığı, aynı ortamlarda ya da mağazaların aynı reyon veya raflarında satışa sunulup sunulmadığı gibi kriterler esas alınır. Bu kriterler çerçevesinde, aynı ya da benzer ihtiyaçları karşılayan, birbirlerinin ikamesi durumunda olan ya da birbirlerini tamamlayan, aynı ortamlarda benzer şekilde satışa sunulan mal ve/veya hizmetlerin benzer nitelikte olduğu kabul edilir. Somut olay mal ve hizmetlerin benzerliği yönünden incelendiğinde; davacının 2022/041250, 93879, 2009/56825, 2004/16440, 93878, 94142 sayılı markaların tescil kapsamında 25' inci sınıfa ait “Ayak giysileri ve giyim eşyaları” yer almaktadır. Davalının eylemlerine konu mallar ise ayakkabı olup bu mallar ayak giysileri başlığı altında yer almaktadır. Bu durumda davalının satışa arz şeklindeki eylemlerindeki kullanımlarının davacı markalarının tescil kapsamında bulunduğu görülmüştür. Davalı asil savunmasında her ne kadar ayakkabının başkasına ait olduğunu belirtmiş ise de ayakkabı satıcılığı işi meşgul olan davalının savunmasının yerinde olmadığı ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Yukarıda yer verilen tespitlere göre somut olay değerlendirildiğinde; öncelikle davalının satışa arz ettiği/bulundurduğu ürünlerin orijinalliğine ya da lisanslı olduğuna dair herhangi bir ispat aracı sunmadığı dikkate alınarak, davalının üzerinde "N" ibaresi bulunan ürünlerini satışa arz edecek şekilde ve ticari amaçlı olarak işyerinde sergilediği, davalı ürünlerinde yer alan "N" ibareli ürünün davacıya ait mesnet "N" ibareli marka ile görsel, işitsel ve kavramsal olarak ayırt edilemeyecek derecede benzer oldukları, davalının ve "N" ibareli ürüne yapmış olduğu ticari faaliyet ile davacıya ait mesnet marka kapsamında yer alan bir kısım hizmetlerin aynı olduğu hususlarına göre; davalının satışa arz eylemlerinin davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini tespitine, SMK 149/1-d hükmü uyarınca davalının, davacının marka hakkına yönelik ihlalinin durdurulmasına, SMK 149/1-d hükmü uyarınca davacının marka hakkına tecavüz teşkil eden taklit nitelikteki davalı ürünlerine el konulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davalı eylemlerinin davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine ve davalının ihlal eylemlerinin durdurulmasına, 3-Delil tespit raporunda tespiti yapılan 1 çift ayakkabıya el konulmasına, 4-Dosya kapsamında alınan 02/01/2025 tarihli delil tespit raporunun infaz aşamasında dikkate alınmasına, 5-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 5.856,00TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.

Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 916,00.-TL Posta Masrafı 440,00.-TL Bilirkişi Ücreti 4.500,00.-TL Toplam 5.856,00.-TL