Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/508 E. 2025/864 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/508 Esas KARAR NO : 2025/864 DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) DAVA TARİHİ : 09/07/2024 KARAR TARİHİ : 21/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Ltd. Şti. ... ilinde ... yaptığını, müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde yapılan sözleşme gereği; müvekkilinin kendisine ait olan ... İli ... İlçesi ... ... ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu taşınmazı davalıya devredeceğini, davalı ise bu devir karşılığında müvekkiline ... -TL tutarında inşaat malzemeleri vereceğini, yine bu malzemelere karşılık olmak üzere müvekkiline ... -TL tutarlı 1 adet teminat çeki ile ... İli ... İlçesi ... ... Mah. ... Ada ... Parsel ... Blok ... .Kat ... nolu daireyi teminat olarak verdiğini, davalı iş bu sözleşme karşılığı müvekkiline bir kısım inşaat malzemeleri göndermiş, müvekkilininde güven oluşturunca da müvekkiline teminat olarak verdiği ... İli ... İlçesi ... ... Mah. ... Ada ... Parsel ... Blok ... .Kat ... nolu daireyi iade istediğini, müvekkilinin de zaten malzemelerin geleceği inancıyla davalıya bu taşınmazı iade ettiğini, ancak müvekkili, ilerleyen süreçte davalıdan malzeme taleplerine bir türlü olumlu dönüş alamadığını, sürekli bir şekilde oyalanmış ve yaklaşık 3 aylık süreçte de hiç bir şekilde taleplerine olumlu dönüş yapılmadığını, taraflar arasında imza altına alınan sözleşmede açık bir şekilde "Dubleks bedeli olan ... -TL (... TL) 'lik malzeme teslim edilemediği takdirde ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu bağımsız bölümün tapusu alıcı firmaya iade edilecek, teslim edilen malzeme tutarı kadar alıcı firma tarafından satıcı firmaya ödeme yapılacaktır." yazıldığını, bu maddeye rağmen davalı tarafça tapu iadesi de gerçekleştirilmediğini, sözleşmenin yukarıda belirtilen özel maddesi gereği, davalı tarafça edimler yerine getirilmediğinden davalı adına kayıtlı olan ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini müvekkilnin duyumlara göre davalı bir kısım borçlarını bahane göstererek iş bu davaya konu taşınmazı satmaya çalışmakta, bunun için de bir kısım emlakçılarla da görüşme halinde olduğunu, bu süreçte davalının, işbu davanın açıldığını öğrenmesi halinde taşınmazları yok pahasına devredileceği son derece aşikar olup, böyle bir durum halinde zaten son derece mağdur müvekkilinin telafisi mümkün olmayacak zararlara uğrayabileceğini, tüm bu nedenlerle müvekkilinin daha fazla mağdur olmasını engellemek adına davalı adına kayıtlı olan ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu bağımsız bölümüne kayıtlı taşınmazın üzerine 3. Kişilere satışını engelleyecek mahiyette öncelikle teminatsız, bu uygun görülmediği takdirde müvekkilinin mağduriyeti de gözetilerek belirlenecek uygun bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mal değişim (trampa) sözleşmeleri, tarafların karşılıklı olarak birbirlerine devretmeyi üstlendikleri sözleşmelerdir. Mal değişim sözleşmesi, iki tarafa da borç yüklemektedir. TBK m. 282 hükmüne göre, “Mal değişim sözleşmesi, taraflardan birinin diğer tarafa bir veya birden çok şeyin zilyetlik ve mülkiyetini, diğer tarafın da karşı edim olarak başka bir veya birden çok şeyin zilyetlik ve mülkiyetini devretmeyi üstlendiği sözleşmedir.” Kural olarak mal değişim sözleşmesi için herhangi bir şekil şartı öngörülmemiştir ancak mal değişim sözleşmesine konu olan malın mülkiyet ve zilyetliğinin devredilmesi için kanunen herhangi bir şekil şartına yer verilmişse mal değişim sözleşmesi de bu şekilde yapılmadıkça geçerli olmayacağını, davacı tarafça dayanılan ... tarihli sözleşme uyarınca davacı kendisine ait olan ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu taşınmazı davalıya, davalı ise kendisine ait olan ... İli ... İlçesi ... ... Mah. ... Ada ... Parsel ... Blok ... .Kat ... nolu daireyi devretmeyi ve iade etmeyi vaad ettiklerini, sözleşmeye konu olan mallar taşınmaz mal olduğu için devri resmi yazılı şekle tabi olduğunu, dolayısıyla dava konusu sözleşmenin geçerli olabilmesi için yazılı resmi şekilde yapılması gerektiğini, dava konusu .... tarihli sözleşme incelendiğinde adi yazılı şekilde yapıldığı görülmekle; geçerlilik koşulunu haiz olmadığını, dolayısıyla geçersiz sözleşmeye dayalı olarak tapu iptal ve tescili talep edildiğini, Türk Ticaret Kanunu m.18/2 uyarınca tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği düzenlendiğini, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme deyimi ile kastedilen; tacirin, ticari işletmesi ile ilgili bir faaliyetinde, tedbirli ve öngörülü bir tacirin aynı durumda göstereceği özeni göstermediğini, basiretli iş adamı gibi davranma yükümü, tacirlerin, sağduyu sahibi olma, işlemlerini ileriyi düşünerek organize etme, sözleşmeyi yaparken her türlü ihtimali düşünme, borcun yerine getirilebilmesini engelleyecek hareketleri önceden nazara alma gibi kabiliyetleri haiz olmalarını gerektirdiğini, davacı Limited Şirket olmakla tacir olma vasfını haiz olduğunu, dolayısıyla basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü olup; sözleşme imzalarken objektif özen yükümü altında olduğunu, işbu nedenle davacı tacir sıfatıyla imzalamış olduğu geçersiz bir sözleşmeye dayanarak tapu iptal ve tescili talebinde bulunamayacağını, bu nedenlerle davanın reddini talep ve cevap vermiştir. Dava konusu taşınmaz başında ... tarihinde keşif icra edildiği keşif sonrası bilirkişi heyetinin ... tarihli müşterek raporlarında; Rapor içerisinde özellikleri belirtilen ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parselde yer alan ... Blok ... bağımsız bölüm numaralı dubleks mesken ile ilgili olarak yapılan incelemeler sonucunda; taşınmazın dava tarihi olan ... itibariyle serbest piyasadaki alım satım değerinin ... TL (... ) olduğu rapor edilmiştir. Mali Müşavir bilirkişisinin .... tarihli raporunda özetle; Tarafların ticari defterleri ve dava dosyası kapsamına göre, ... tarihinden itibaren faturalar mukabilinde davacının toplam ... .-TL. tutarında davalı taraftan mal satın alındığı, davacı şirketin teslim aldığı bu mal bedeli karşılığında davalı şirkete bir borcunun kalmadığı, aksine davacı şirketin ... .-TL. tutarında davalı şirkete fazla ödeme yaptığı rapor edilmiştir. Dava; ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu taşınmazın tapu iptal ve tesciline ilişkindir. Davacı vekilinin ... tarihli ıslah dilekçesinde özetle; taraflar arasında imza altına alınmış olan sözleşmede de belirtildiği üzere "Dubleks bedeli olan ... -TL'lik malzeme teslim edilemediği takdirde ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu bağımsız bölümün tapusu alıcı firmaya iade edilecek, teslim edilen malzeme tutarı kadar alıcı firma tarafından satıcı firmaya ödeme yapılacaktır." maddesinden hareketle ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu taşınmazın tapusunun iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiş, alınan bilirkişi raporuna istinaden de dava değerini olan ... -TL'nin harcı dosyaya yatırıldığını, ancak dava dosyasına konu edilen taşınmaz ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı dosyasından satıldığından, davanın tamamen ıslah edilerek davaya konu taşınmaz bedeli olan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında düzenlenen ... tarihinde yapılan sözleşme gereğince; Davacı kendisine ait olan ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel ... Blok ... nolu taşınmazı davalıya devredeceği, davalı ise bu devir karşılığında davacıya ... -TL tutarında inşaat malzemeleri vereceği yine bu malzemelere karşılık olmak üzere davacıya ... -TL tutarlı 1 adet teminat çeki ile ... İli ... İlçesi ... ... Mah. ... Ada ... Parsel ... Blok ... .Kat ... nolu daireyi teminat olarak verileceği düzenlenmiştir. Davaya konu olan ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel ... Blok ... numaralı taşınmaz tapuda davalıya devredilmiş, davalı tarafça davalıcıya devredilen ... İli ... İlçesi ... ... Mah. ... Ada ... Parsel ... Blok ... .Kat ... nolu bağımsız bölümün de davalıya iade edildiği akabinde dava dışı ... tarafından davalı şirket hakkında yürütülen icra takibi sırasında ntalya İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parsel ... Blok ... numaralı taşınmaz açık arttırma ile satılarak ihale sonucu devir edilmiştir. Davacı taraf söz konusu taşınmaz karşılığından kendisine mal teslim edilmediğini beyan etmiş ve tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde; davacının toplam ... .-TL. tutarında davalı taraftan mal satın alındığı, davacı şirketin teslim aldığı bu mal bedeli karşılığında çek ve fatura karşılığı yapılan ödeme ile davalı şirkete bir borcunun kalmadığı, aksine davacı şirketin ... .-TL. tutarında davalı şirkete fazla ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Tapulu taşınmazın satışına ilişkin sözleşme resmi biçimde yapılmadığından, Türk Medeni Kanununun 706/1. maddesi, Borçlar Kanununun 213. maddesi ve Tapu Kanununun 26. maddesi uyarınca haricen satışı geçerli değildir. Ancak, hukuken geçersiz sözleşmeden kaynaklanan bu nitelikteki bir uyuşmazlığın haksız iktisap kurallarına göre çözümlenip tasfiye edilebilmesi için birinci olarak TMK 2/2 maddesinde düzenlenen hakkın kötüye kullanılması yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Taraflar arasında düzenlenen ... tarihinde yapılan sözleşme resmi şekil şartlarını taşımadığı için geçerli olmasa da taraflarca bu sözleşme benimsenerek tapuda devir işlemlerini gerçekleştirmiş olmakla davalı tarafın sonradan sözleşmenin geçersizliğini ileri sürmesi hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğundan davacı tarafça devir yapılan taşınmaz bedeli olan ... TL'yi davalının iade ile yükümlü olduğu kanaatine varılmış, ancak davacı taraf ıslah dilekçesinde faiz talep etmediğinden taleple bağlılık ilkesi gereği asıl alacak yönünden davanın ıslah edilmiş hali ile kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın ıslah edilmiş haliyle KABULÜNE;... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam ... -TL harçtan daha önceden ödenen toplam ... -TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ... -TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ... -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; ... -TL Başvuru Harcı, ... -TL Peşin Harcı, ... -TL Keşif Harcı, ... -TL Tebligat, Bilirkişi, Posta, Keşif ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ‬... -TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. . 21/11/2025

Başkan ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Katip ... ¸ e-imzalıdır