İlk Derece Mahkemesi 2024/482 E. 2026/213 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/482 Esas KARAR NO : 2026/213

DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 20/08/2024 KARAR TARİHİ : 25/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından ...'den ithal edilen emtianın, nakliyat muhataralarına karşı müvekkili ... A.Ş. tarafından sigortalandığını, satıcı şirket tarafından dava dışı sigortalı alıcısına gönderilen emtiaların, taşıma işini üstlenen ve sigorta ettiren ... firması tarafından hava yolu ile taşındığını, bir kısım emtianın ambalajlarının ve üretim makinesinin içinde yer alan bazı parçaların ıslandığını ve hasarlandığını ve paslandığını, nihai incelemeler sonucunda söz konusu hasarın nakliye sürecinin 17 gün sürmesi ve bu süreçte yükte gerekli koruma ve gözetme tedbirlerinin alınmaması sonucu dış ambalajda meydana gelen hasar sonucu su girmesi ve nem oluşması ile ürünlerde paslanma meydana geldiği, bu hususta ... yetkilileri tarafından hasar tespit tutanağı düzenlendiğini, taşımaya konu olan emtiaların hasarlı bir şekilde sigortalı alıcısına teslim edilmiş olması nedeniyle sigortalı şirketin, sigorta poliçesi kapsamında müvekkili sigorta şirketine zararın tazmini amacıyla başvurduklarını ve yapılan incelemeler neticesinde, uçağa tam ve sağlam olarak yüklenmesine rağmen taşıma sırasında hasarlandığı tespit edilen emtialar için 32.535,92 USD değerinde tazminat tutarının 28/09/2020 tarihinde sigortalıya ödendiğini, işleten sıfatını haiz ... gerçekleşen zarardan sorumlu olmasından bahisle müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısının haklarına halef olarak ...Şirketine izafeten ...Şubesi'ne karşı ... 13. İcra Müdürlüğü nezdinde ... Esas sayısı ile icra takibi başlatıldığını ve fakat söz konusu takibe karşı borçlu davalı şirket tarafından haksız olarak itiraz edilerek takibin durduğunu davalının itirazının iptali ile icra takibine karşı yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazlar nedeniyle %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu uyuşmazlığa Montreal Konvansiyonunun uygulanması gerekmekte olup işbu uluslararası sözleşme çerçevesinde hüküm tesis edilmesi gerektiğini, söz konusu emtiaların taşıma işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiğini, taleplerin kabulünün mümkün olmadığını, hasar halinde, teslim almaya yetkili kişi tarafından hasarın öğrenilmesinde derhal ve teslimlerinden itibaren yük için taşıyana bildirimde bulunması gerektiğini, şirket tarafından kargo taşıma işleminde özen yükümlülüğüne uygun hareket edildiğini, söz konusu taşıma işine ilişkin emtianın havalimanına gelmesinin akabinde Havaş tarafından yalnızca dış ambalajına bakılarak hasar tutanağı tutulduğunu, havaş tarafından iletilen hasar tutanakları ve hasar fotoğraflarının sadece dış ambalajı kapsar nitelikte olduğunu, havayolu şirketlerinin ya da yer hizmetleri işletmecisi olarak ...'ın söz konusu emtiaların içini açıp bakarak ıslak olup olmadıklarını veyahut paslı olup olmadığını kontrol etme hakkı ve yetkisi bulunmadığını, bu durumun oluşan paslanmanın taşıma sırasında gerçekleştiğini kanıtlamaya yeterli olmadığını, davacı sigorta şirketinin sigortalısından kaynaklı halefiyet ilişkisi doğmadığını aktif dava ehliyeti bulunmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davanın öncelikle usul yönünden reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, Havayolu Taşıma Sözleşmesi kapsamında taşınan emtianın kısmen hasara uğraması nedeni ile dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedeli tazminatının davalı şirkete rücuen takibe konulan ... 13. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına vaki davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda; davacının emtia nakliyat sigorta poliçesiyle sigortaladığı, dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait emtianın 22/06/2020 tarihinde ...'den Türkiye'ye taşınmasında davalının taşıyıcı olduğu, taşıma sürecinin sonunda hasarlanan bir kısım emtia üzerinde sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz sonucu tespit edilen hasar bedelinin sigortalısına ödendiği, davaya konu taşımanın ... arasında gerçekleştirildiğinden her iki devletin taraf olduğu uyuşmazlığa Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında ise 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanması gerektiği görülmüştür. Davalı vekili tarafından davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığına yönelik itirazda bulunulmuş ise de, dosya kapsamına göre alacak talebinin sigorta ödemesinden kaynaklı rücuen alacak talebi olduğu anlaşıldığından davalının bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir. Yine davalı vekili tarafından zamanaşımı def'i ileri sürülmüş ise de; somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında taşıma ilişkisi bulunmayıp sigorta poliçesinden doğan sigorta ilişkisi bulunduğu, davacı sigorta şirketinin TTK'nın 1472. maddesi gereğince sigorta tazminatını ödediği anda, hukuken sigorta ettirenin yerine geçeceği, sigortalının, zarardan sorumlu olan kişilere karşı sahip olduğu dava hakkı, ödenen tazminat miktarı kadar sigortacıya geçeceği, bu itibarla davacı sigorta şirketi tarafından hasar ödeme tarihinin 02/10/2020, takip tarihinin, 03/05/2021, itiraz tarihinin ise 26/06/2023 tarihi olduğu anlaşılmakla, TTK'nın 1420 maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıl ve her halde 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu bu itibarla 2 ve 10 yıllık zaman aşımı sürelerinin dolmadığından davalı tarafın zaman aşımı def'i yerinde görülmemiştir. Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, Havayolu Taşımacılık Sözleşmesi kapsamında taşınan emtianın hasara uğraması nedeni ile dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedeli tazminatının davalı şirkete rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının tespiti ile bu miktara hangi oranda ve ne miktarda faiz talep edebileceği, takip tarihine kadar işleyecek faiz miktarının tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti raporunda; Dava Dışı ... Ltd. şirketinden Dava Dışı ... Tic. Ltd. Şti. yapılan ithalata konu ürünlerin hasar görmesinden kaynaklı ithalatın sigortacısı Davacı ... sigortanın Sigortalısı ... şirketine yaptığı hasar ödemesinin Döviz cinsinden olması nedeni ile 3095 Sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca şirket 32.535,92 USD asıl alacağı 02.10.2020 ödeme tarihinden 14.04.2021 icra tarihine kadar 557,90 USD faiz talep hesaplanmış olup Takdirin Mahkemeye ait olduğu, Davacının sigortalısı dava dışı ...tarafından yükün ...taşımasının davalı yanla organize edildiği, davalının taşımasının 22.06.2020 tarihinde gerçekleştiği, bu taşıma süreci sonunda hasar tespiti olmadığı, ...antreposunda geçici depolanan emtianın 17.07.2020 tarihli gümrük beyanı aşamasında da hasar bildirilmediği, hasarın 24.07.2020 tarihli tutanak ile tespit edildiği, karine olarak hasarın ... antreposu, ... iş taşıma aktarma sürecinde meydana gelmiş olabileceği, Somut olayda, Montreal Konv. m.31 gereği davalının sorumluluk alanında hasarın sabit olmadığı, bildirim sürelerinde hasar ihbarı yapılarak davalı aleyhine hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği yönünde karine de oluşmadığı, davacının ödemesi ile sigortalısına halef olduğu ve sorumlulara rücu edebileceği, Hesaplanan tazminatın Montreal Konvansiyonu sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde kaldığı şeklinde görüş bildirmişlerdir. Celse arasında dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporu, davacı vekilinin ve davalı vekilinin rapora karşı itirazlarının ve ek rapor alınması talebini içeren dilekçelerin incelenmesi neticesinde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan ek raporda; kök rapor sonuç ve değerlendirmelerine ek yeni bir sonuç ve kanaat hasıl olmadığını bildirmişlerdir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait emtianın 22/06/2020 tarihinde ...'den ...'ye taşınmasında davalı havayollarının taşıyıcı konumunda olduğu, taşımanın aynı tarihte gerçekleştiği, davaya konu taşımanın ...arasında gerçekleşmesi nedeniyle uyuşmazlığa her iki devletin taraf olduğu uyuşmazlığa Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında ise 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanması gerektiği, 22/06/2020 tarihinde gerçekleşen taşımadan kaynaklı olarak taşıma süreci sonunda emtianın hasarlandığının tespitine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı, İstanbul Havalimanında ... antreposunda geçici depolanan emtiaya ilişkin17/07/2020 tarihli gümrük beyanı aşamasında da hasara ilişkin bildirim bulunmadığı, hasarın 24/07/2020 tarihli tutanak ile tespit edildiği, karine olarak hasarın ... antreposu veya ...iş taşıma aktarma sürecinde meydana gelmiş olabileceği, Montreal Konvansiyonunun 18. Maddesine göre taşıyıcının (havayolu firmasının) tazminat sorumluluğunun doğabilmesi için hasarın, ziyanın taşıyıcının sorumluluk alanı (gözetimi) içinde veya "hava taşımacılığı" olarak adlandırılan süre zarfında meydana gelmiş olması gerektiği bu itibarla yukarıda açıklandığı üzere hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği sabit olmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 17.705,41 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 16.973,41 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA, 5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 173.408,57-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, ihbar olunan tarafın yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 25/03/2026

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır

***Bu evrak, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır