İlk Derece Mahkemesi 2024/414 E. 2026/172 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/414 Esas KARAR NO : 2026/172

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/07/2024 KARAR TARİHİ : 24/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların Talepleri Davacı vekilinin 19/07/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle: Bir nolu davalının, İstanbul ...’ta yer alacak öğrenci yurdu binası yapım işlerini davalı ... İnşaat firmasına verdiğini, Projenin 2021 tarihinde başlanıp, 2023 tarihinde bitiminin ön görüldüğünü, Üç numaralı davalı ... İnşaat firmasının ... İnşaat firmasının alt yüklenicisi olduğunu, müvekkilinin, üç numaralı davalı ... İnşaat firmasıyla aracılığıyla kaba inşaatın tamamlanması işini üstlendiğini, müvekkilinin, ahşap ve çelik kalıp iskele malzemelerini, kalıp işçiliklerini, tel, çivi, epoksi, paspayı, yağ, eldiven iş güvenlik malzemelerini temin ettiğini, müvekkilinin 30 işçi çalıştırdığını, SGK kayıt ve primlerini davalıların üstelendiğini, Yevmiyelerin davalılara ait olduğunu, müvekkili kalıp malzemelerinin bir kısmını elindeki malzemelerden kullandığını, yetmeyen ( 1. bodrum, 2. bodrum ve zemin kat yüksekliği 6 metre arasında olduğu için ayrıca kalıp altı çelik iskele kiralamak zorunda kalmıştır.) malzemeler için de kiralama (15.300m2 kalıp) yaptığını, beton ve demirinin davalıların temin ettiğini, ilk üç katın kaba inşaatını müvekkillerinin inşa ettiğini, müvekkilinin bu suretle 40.000m2 imalat yaptığını, 01.04.2022 tarihinde işe başladığını, biir kısım cüz' i ödemeler aldığını, devam eden süreçte ödemelerin yapılmadığını, müvekkilinin bir numaralı davalının tüzel kişiliğine güvenerek işlere devam ettiğini, 40.000m2 imalat yaptığını, müvekkilinin ödemelerinin yapılmasını talep ettiğini, müvekkilinin talebi kabul edilmediğini, işi bırakmasının istendiğini, 225.TL/m2 birim fiyatı olarak anlaşılan imalat bedelleri, yevmiye bedelleri, kalıp kiralama bedeli artı kullanılan malzeme bedellerinin ödenmediğini, ...' nın işlerinin aksamaması, işin devamını temin etmek ve içeride ki alacaklarını tahsil etmek için ahşap ve çelik kalıp ile iskele malzemelerini davalılara kiraladığını, müvekkilinin malzemeleriyle 45.000m2 iş yapıldığını, davalıların bu malzemelerin kira ücretini ödemediğini belirterek Davaya konu yurt için müvekkilinin yapmış olduğu imalatların tespitiyle (belirsiz alacak davası olarak şimdilik) 20.000,00.TL' sinin ( Kira alacağı için 5.000,00.TL, imalattan kaynaklı işçilik için 5.000,00.TL ve imalat için kullanıp sarf ettiği malzeme alacağı için 5.000,00.TL, teslim edilmeyen kalıp iskele malzeme bedeli için 5.000,00.TL olmak üzere) 15.092023 tarihinden itibaren bankaların mevduata uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Eğitim vekilinin 20.09.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle:Müvekkili ..., başta şehit çocukları olmak üzere ... mensuplarının çocuklarına ve tüm yükseköğrenim öğrencilerinin eğitimine destek olmak maksadı ile çeşitli illerde öğrenci yurdu açıp işlettiğini, İstanbul ... 826 kapasiteli yükseköğrenim öğrenci yurdu binası yapım işi için ihaleye çıkıldığını, yapılan ihale sonunda en avantajlı teklifi veren davalılardan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile 16 Kasım 2021 tarihinde “826 Kişilik ... Öğrenci Yurdu İnşaat Sözleşmesinin imzalandığını, müvekkili ile davalılardan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan sözleşme gereğince ihale konusu iş yüklenici tarafından tamamlanarak 20 Mart 2024 tarihinde Geçici Kabul işlemi yapıldığını, işbu davanın HMK gereğince belirsiz alacak davası şeklinde açılması yasaya ve usule aykırı olduğunu, davacının davasını belirsiz alacak davası şeklinde açmasında hukuki yararının olmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin davacının talep ettiği alacaklar bakımından hukuken herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını, müvekkili genel müdürlüğe husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili ile davalı ... A.Ş. arasındaki sözleşme gereği alt yüklenici çalıştırılması halinde tüm sorumluluğun asıl yükleniciye ait olduğunu belirterek davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılması koşulları oluşmadığından ve müvekkili Vakfa husumet yöneltilemeyeceğinden davanın usul ve davalı ... ile müvekkili arasındaki sözleşmeye aykırı olarak alt alt yüklenici olan davacının alacaklarından müvekkilinin sorumlu tutulması sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğundan müvekkiline karşı açılan davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir., Davalı ... İnşaat vekilinin 08.10.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirketin adresi "..." olduğu, yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetki yönünden itirazlarının mevcut olduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin davacı taraf ile herhangi bir alt yüklenicilik veya kiralama vs sözleşme ilişkisi olmadığından husumet nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın iddia etiiği işler için müvekkili şirket ile davacı taraf arasında değil, müvekkili şirket ile diğer davalı ... Mühendislik İnşaat Müteahhitlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında sözleşme imzalandığını, Davacı ile sözleşmesel bir ilişkinin söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin bu davada taraf sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının alamadığını iddia ettiği alacak kalemlerine dair taleplerinin muhatabının müvekkili şirket olmadığını, işbu davanın müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıla, davacının diğer davalı ... mühendislik'in alt yüklenicisi olduğu iddiasının kabulü varsayımında dahi tüm sorumluluk diğer davalı ... mühendislik'e ait olduğunu belirterek davanın, davalı müvekkili yönünden de usulen ve esasen reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ... MÜHENDİSLİK tarafından herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır. B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe Dava, davacının alt yüklenicisi olduğunu beyan ettiği işe ilişkin gerçekleştirdiği imalatlar için ödeme alamadığından bahisle açılan belirsiz alacak davasıdır. Uyuşmazlık, davacının taleplerini hangi davalılara yöneltebileceği, alt yüklenici olarak yaptığı işler var ise bunların neler olduğu davacının davalılardan alacaklı bulunup bulunmadığı davacının davalılardan kira alacağının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir. Mahkememizce seçilen mali müşavir bilirkişi ..., Borçlar Hukukundan Kaynaklı Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi ... ve İnşaat Mühendisi bilirkişi ... hazırladığı bilirkişi raporunda; Davacı ... tarafından 14.03.2025 tarihi ve saat 14:00’te ibraz edilmesi gereken ticari defterler ibraz edilmemiş olup, davacı vekilinin beyanı “Bir defter sunmuyoruz. Müvekkil gerçek kişidir. 1 no.lu davalıya ait yurt üzerinde keşif ve inceleme yapılmasını böylelikle müvekkilin yapmış olduğu masraf harcamaların tespit edilmesi gerekmektedir. Mahalde yapılacak inceleme öncesi bilirkişilerin bizimle iletişime geçmesini talep ederiz” şeklindedir. Bu nedenle davacının ticari defterleri üzerinde tarafımızca inceleme yapılamamıştır. Davalı ... MÜHENDİSLİK İNŞAAT MÜTEAHHİTLİK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. tarafından 14.03.2025 tarihi ve saat 14:00’te ibraz edilmesi gereken ticari defterler ibraz edilmemiş olup, bu nedenle davalının ticari defterleri üzerinde tarafımızca inceleme yapılamamıştır. Davalı ... tarafından 14.03.2025 tarihi ve saat 14:00’te ibraz edilmesi gereken ticari defterler ibraz edilmemiş olup, bu nedenle davalının ticari defterleri üzerinde tarafımızca inceleme yapılamamıştır. İncelememiz dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ve davalı tarafından dosyaya sunulan cari hesap ekstresi ve hakediş raporları üzerinden gerçekleştirilmiştir. İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 11.02.2025 tarihli ön inceleme tutanağı gereğince; davalı ... İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. tarafından 14.03.2025 tarihi ve saat 14:00’te ibraz edilmesi gereken ticari defterler ibraz edilmiştir. Yapılan incelemede; Ocak-2023 dönemine ilişkin defteri kebir ve yevmiye defterlerinin, 2024 yılına ilişkin envanter defterinin eksik olduğu tespit edilmiştir. Yapılan incelemede; davalı tarafın ticari defterlerinin (yukarıda belirtmiş olduğumuz eksikler haricinde) Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222/2 maddesi hükümlerine uygun olarak tutulduğu, Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, davalı lehine delil olma niteliklerini taşıdığı,Davalının yasal defterlerinde yaptığımız inceleme neticesinde; davalının, diğer davalı ... ve diğer davalı ... MÜHENDİSLİK İNŞAAT MÜTEAHHİTLİK SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ. ile dava konusu edilen inşaat ve taahhüt işi kapsamında yasal defterlerine kaydettiği işlemler olduğu görülmüştür. Söz konusu işlemler davalı ve diğer davalıların beyanlarıyla uyumludur. Davalının diğer davalı ... ile gerçekleşen ve yasal defterlerinde yer alan kayıtların, diğer davalı ... tarafından dava dosyasına sunulan cari hesap ekstresi/hakediş raporlarıyla karşılıklı uyumlu olduğu görülmüştür. davalının yasal defter kayıtlarında davacıya ilişkin herhangi bir kayıt ve işlem yer almamakta olup, davalının davacıya herhangi bir borcu veya davacıdan herhangi bir alacağı bulunmamaktadır. Davacı ile davalılar arasında imzalı bir sözleşme bulunmadığı, dava dosyasına ekli Malzeme Teslim Formlarında yazılı iskele malzemelerinin m² miktarı ve tutarlarının belirsiz olduğu, dosyaya ekli iki hakkedişte birtakım hesaplamaların olduğu, ancak ödenip ödenmediğinin belirsiz olduğu kanaati edinilmiştir. Davacının ifa ettiğini beyan ettiği ve hakedişlerini sunduğu işgörme borcunun bedelini ve sözleşme kapsamında teslim ettiği malzemelere ilişkin bedellerinde miktarının da ispatlanması şartı ile alt yüklenicilik sözleşmesi akdettiği ... Mühendislik İnşaat Müteahhitlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’nden talep edebileceği..” şeklinde mütalaada bulunmuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" şeklindedir. Aynı kanunun 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." demek sureti ile ticari dava kavramını açıklamıştır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. 6100 Sayılı Kanunun 2. Maddesinde bulunan "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesi ile Asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkeme olarak belirlenmiştir. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, davacının tacir yahut esnaf kaydı bulunup bulunmadığı araştırılmış olup tacir olmadığı anlaşılmış, uyuşmazlığın çözümünde genel yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilip HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca görev yönünden USULDEN REDDİNE, 2-HMK'nın 20. Maddesi uyarınca; bu karar verildiği anda kesin ise kararın tebliği tarihinden, karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşir ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan biri veya ikisi mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli olan İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce dosya üzerinden re'sen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 3-Harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/02/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır