İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/319 E. 2025/332 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/319
Karar No
2025/332
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/319 Esas - 2025/332

T.C. "TÜRK MİLLETİ ADINA" ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2024/319 KARAR NO : 2025/332

DAVA : FSEK 68.nci maddeye göre Telif Tazminatı DAVA TARİHİ : 22/07/2024 KARAR TARİHİ : 15/09/2025 Yazım Tarihi:10/10/2025 İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: Davacının, lisans hakkı kendisine ait olan "..." isimli bilgisayar yazılımının FSEK uyarınca eser sahibi olduğunu, Davacının ... yazılım programını ... tarafından 24.05.2012 tarihinde tescil ettirdiğini, Davacının ... nezdinde ... isim hakkının marka tescilini de ... nosu ile gerçekleştirmiş olduğunu, "..." isimli programın, sahibinin hususiyetini taşıdığını ve FSEK kapsamında ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğunu, Davacı şirketin, tüm yasal hakları kendisinde bulunan bu programın kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması, tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması v.b. konularında yurt içinde veya yurt dışında hiçbir kişi ya da kuruluşa izin ya da yetki vermediğini, Davalı firma müvekkiline ait ... programının lisanssız olarak kullanılıp kullanılmadığının tespiti için ....D. İş sayılı dosyasıyla firma adresinde davalı mahkemece keşif / delil tespiti gerçekleştirildiği. İşbu tespit sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda da açıkça görüldüğü üzere; davalının faaliyette bulunduğu işyerindeki 2 adet bilgisayarda, ... programının çeşitli modülleriyle birlikte lisanssız (kaçak) şekilde ticari amaç ile kullanıldığı tespit edilmiş ve davalılar tarafından hak sahibi olduklarına yönelik hiçbir evrak sunulmadığını. Lisanssız kullanım tespit edilen bilgisayar/lara ilişkin bilgiler; ... ... adresli bilgisayarda, ... isimli bilgisayar programının ... sürümünün kurulu olduğu, Programın ... olmadığı ve aktif olarak kullanıldığı ve program içerisinden erişilen lisans bilgilerinde davalılara ait bir lisans görünmediği, kullanımın lisanssız olduğu, Programın 15.04.2024 tarihinde kurulmuş olduğu, Programın ... ...(ana modül), .... modülleri ile birlikte kurulu olduğu . ... ... adresli bilgisayarda, ... isimli bilgisayar programının ... sürümünün kurulu olduğu, Programın ... olmadığı ve aktif olarak kullanıldığı ve program içerisinden erişilen lisans bilgilerinde davalılara ait bir lisans görünmediği, kullanımın lisanssız olduğu, Programın ... ...(ana modül), .... modülleri ile birlikte kurulu olduğu İlgili bilirkişi raporu ile birlikte davalı tarafından müvekkili şirket yazılımlarının izinsiz olarak, korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanılmakta olduğu tespit edildiğini. avalı şirketin, davacının sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarını herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın, şifre kırmak suretiyle bilgisayarında kullandığını, işi ve faaliyet alanı gereği bu programlardan haksız kazanç elde ettiği açıkça ortaya çıktığını, davalının FSEK’e aykırı hareket etmek suretiyle müvekkil şirketin mali haklarına tecavüz ettiğini; bu nedenle davalı aleyhine FSEK’in 68. maddesi uyarınca, davaya konu bilgisayar programının satımı konusunda sözleşme olması halinde belirlenecek bedelin 3 katı tutarında tazminat talep ettiklerini. İfade ederek; davanın kabulüne, Müvekkili Şirkete ait bilgisayar programlarının davalı tarafından izinsiz ve lisansız kullanılması nedeniyle müvekkil şirketin mali hakları ihlal edildiğinden, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’nin öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren, mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir. Davacı vekili 08/05/2025 tarihli ISLAH / bedeli artırım dilekçesi ile talebini 1.832.926,29 TL.ye çıkarmıştır. SAVUNMA: Davalı Şahıs Vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Davacı tarafından açılan dava haksız ve hukuka aykırı olup reddini talep ettiği. Usul itirazları bulunduğu. Zamanaşımı itirazı olduğunu. Talep edilen faiz oranına ve faize itirazı bulunduğu. Bununla birlikte dava yetkili mahkemede açılmadığını. Genel yetki kuralları gereği davanın müvekkilinin ikametgah adresi olan ... Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiği. Değişik iş dosyası kapsamında yapılan işlemler usule aykırı olup bilirkişi tarafından yapılan aleyhe tespitlere itirazı bulunmadığı. Davacı yan, dürüstlük ilkesine aykırı hareket ettiğini; huzurdaki dava bir hak arama davası olmayıp, pazarlama taktiğini anımsattığını. Davacı firmanın ... programı adı altında pek çok yazılımı olduğunu. Dava konusu sürümlerin ... ... ve ... versiyonları olduğu; hali hazırda piyasada satışı yapılmayan eski sürümler olduğu. Davacı firmanın internet sitesinde ... sürümünün ismi dahi geçmediğini. Davacı firmaya ait bağlantı incelendiğinde, dava konusu özellikle ... ... sürümlerine ilişkin herhangi bir verinin olmadığı, adı geçen sürümün isminin dahi geçmediğinin görüleceğini. Davacı firma tarafından dava konusu bu iki sürümün satışta bile olmadığının en önemli ispatı olduğunu. Davacı firma, dava dilekçesinin ekinde sunduğu fiyat bilgisinde sadece ... ... adı altında bir fiyat bildirdiği. Ekteki ekran görüntüsünden görüldüğü ve tanıklarla ve/veya bilirkişi raporuyla da ispat edebileceğimiz gibi adı geçen programın pek çok sürümü mevcut olduğunu ve her bir sürümün birbirinden farklı fiyatlandırması olduğunu. Buna rağmen davacı firma, dava dilekçesinde ve ekinde sanki sadece ... ... isimli bir programı ve bu programa ait başkaca sürümleri yokmuş gibi iddialar ileriye sürdüğünü. Ekte örnek bir fatura da sunulduğunu. Gerçek satışın güncel ... ... ... sürümü olmasına rağmen, faturada sadece ... ... adının geçiyor olması, iş bu davalarla haksız kazanç sağlamada aleyhe herhangi bir hususun doğmaması düşünülerek hazırlandığı izlenimi verdiğini. FSEK 68. Madde kapsamında aleyhe karara hükmedilecek ise - müvekkili tarafından söz konusu kanun maddesinin ihlal edildiğinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte - müvekkiliyle sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin en çok üç katına kadar olan tutarın belirlenmesi gerektiğini. Davacı firma, dava dilekçesinin ekinde sunduğu "fiyat listesi" ile dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini; Davacı Firmanın ... ... adı altında tek bir sürümünün ya da versiyonunun olduğu tek bir programı olmadığını. Söz konusu bu programın pek çok sürümü ya da versiyonu satışa sunulduğunu. Dava dilekçesinde sürekli ... ... isminden bahsetmekte ekte sunduğu fiyat listesinde de sadece ... ... adı altında fiyatlandırma yaptığını. Davacı Firma tarafından sunulan "fiyat listesi" de dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini. Ekte sunulan ve müvekkili tarafından haricen edinilen faturada da görüleceği gibi adı geçen programın ... ...'in ... olan son sürümü, satın alan firma tarafından KDV dahil 82.054,06.-TL'ye edinildiğini. Bununla birlikte davacı firmanın ticari kayıtlarının incelenmesi talebi olduğunu. Dava konusu versiyonlar ... ... programının ... ve ... nolu versiyonları olduğunu. Bu iki versiyonu eski olup davacı firma tarafından satışı dahi gerçekleştirilmediğini. Dolayısıyla bu eski ve kullanılmayan versiyonların piyasa satış bedellerinin ya da müvekkili almak istediğinde ( satmayı kabul etselerdi ) müvekkiline maliyetinin, ekte sunulan fatura tutarından çok daha düşük olacağı ortada olduğunu. Dava konusu versiyonların piyasa değerlerinin 10.000,00.-TL'den yüksek olmayacağının ortada olduğunu Üç katı istenecek bedelin hesaplanmasında davacının ortak kusurunun da araştırılması gerektiğini. Müvekkilinin kusuru olduğunun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, kabul edilse dahi kanunun "en çok 3 kat fazlası " yönündeki vurgusu gözden kaçırılması gerektiğini. Talep ve sonuç kısmında : İzah edilen ve re'sen gözetilecek sebepler neticesinde davanın reddini talep etmiştir. MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır. 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun " 2/1 maddesinde bilgisayar programlarının ilim edebiyat türünde "Eser" olduğu belirtildiği, eser sahibinin FSEK 14-17.nci maddelerde MANEVİ HAKLARI ( Umuma arz -Adın belirtilmesi Eserde değişiklik yapılmasını menetmek yetkileri - zilyed ve malike karşı hakları (bazı hallerde asıllarından geçici bir süre için yararlanmayı talep etme, eserin bozulmasını-,yok olmasını engelleme, eser tek ve özgün ise kendisine ait tüm dönemleri kapsayan çalışma ve sergilerde kullanmak amacıyla, koruma şartlarını yerine getirerek iade edilmek üzere eseri isteyebilme hakkı) ). 21-25.nci maddede ve 45.nci maddede ise MALİ HAKLARI (İşleme - Çoğaltma - Yayma - Temsil - Umuma İletim Hakkı ve Pay Alma Hakkı.) sayılmıştır. (çoğaltma hakkı) Madde 22 "Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, her türlü ses ve müzik kayıtları ile mimarlık eserlerine ait plan, proje ve krokilerin uygulanması da çoğaltma sayılır. Aynı kural, kabartma ve delikli kalıplar hakkında da geçerlidir. Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar." 52.nci madde de "Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." hükmü ile Madde 68/1 " Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan,çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır. DELİLLER ve DEĞERLENDİRME: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı tarafın ... isimli bilgisayar programının ....Değişik İş delil tespitine bağlı olarak davalı işyerinde lisanssız olarak bilgisayara yüklendiği ve kullanıma hazır olduğu iddiasına bağlı FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat telif tazminatı talebinin yerinde ve doğru olup olmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır. Yetki ve zamanaşımı itirazlar reddedilmiştir. Dosyaya yansıtılan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporuna göre ... adlı bilgisayar proğramının davacı taraf ait olduğu tespit edilmiştir. .... D. İş sayılı dosyasında" davalı ... – ...’nın, .... adresinde Bilirkişi ve mahkeme heyeti ile 30.04.2024 tarihinde birlikte tespit yaptırdığı, alınan 31.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1. “... ... adresli ... marka ... model dizüstü bilgisayarda ... ... programının kurulu olduğu, programın 15.04.2024 tarihinde ... seri numarası ile kurulduğu ve bilgisayar üzerinde bir çok çizim dosyasının olduğu tespit edilmiştir..” 2. “... ... adresli ... marka dizüstü bilgisayarda ... ... programının kurulu olduğu, programın ... seri numarası ile kurulduğu ve bilgisayar üzerinde birçok çizim dosyasının olduğu tespit edilmiştir." ifade edilmiştir. Mahkememizce ön inceleme duruşması yapıldıktan sonra tahkikata geçilerek uzman bilirkişi heyetinden alınan 17.03.2025 tarihli raporda ÖZETLE:" 2. Davaya Konu Yazılımın ve Ekli Modüllerin Eser Niteliği ..............Tüm bu hukuki ve teknik anlatımlar bağlamında ... ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının, sahibinin hususiyetini yansıtacak biçimde şekillenmiş bulunması, FSEK’de öngörülen eser türlerinden birinin içine girmesi ve fikri bir çabanın ürünü olması nedeniyle FSEK anlamında eser olduğu ve “ilim ve edebiyat eseri” vasfında olduğu kanaatine varılmıştır. 3. Mali Haklarının veya Kullanılma Yetkisinin Davacıya Ait Olup Olmadığı Dosyada davacı tarafından sunulmuş olan tescil belgeleri ve FSEK hükümleri de nazara alındığında, dava konusu bilgisayar programının, davalı tarafından kullanımının tespiti tarihinden de evvel, davacı tarafından hazırlatıldığı ve pazarlanmakta olduğu, eserle ilgili mali hakların tasarruf yetkisinin davacı şirkette olduğu; FSEK’ten doğan mali hakların davacı şirket eliyle kullanılacağı, davacı şirketin engelleme ve tazminat davası açma haklarının olduğu kanaatine varılmıştır. 4. Davalı İş Yerinde Yapılan Delil Tespiti Sonucu Tanzim Edilen Bilirkişi Raporu Gözetilerek Anılan Yazılımın ve Ekli Modüllerin Davalının Kaç Adet Bilgisayarına Yüklenmiş Olduğu .... D. İş dosyası kapsamında, davalı ... – ...’nın, .... adresinde Bilirkişi ve mahkeme heyeti ile birlikte 30.04.2024 tarihinde tespit yaptırdığı, bu kapsamda düzenlenen 31.04.2024 tarihli Bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporu incelendiğinde; ... Marka ... model ... ... numaralı dizüstü bilgisayarda; ... ... ana modül ve ..., ek modüllerin yüklü olduğu, Kurulum tarihinin: 15.04.2024 olduğu. ... Marka ... ... numaralı dizüstü bilgisayarda; ... ... ana modül ve .... (...) ek modüllerin yüklü olduğu, Kurulum tarihinin: tespit edilemediği, haksız fiilin başlangıç tarihi tespit tarihi olan 30.04.2024 olarak alınacaktır. 5. Yüklü Yazılımların ... Mahiyetinde Olup Olmadığı Davalı bilgisayarlarında kurulu ... yazılımlarının yüklü yazılımın ... sürümü olmadığı, normal ticari sürüm olduğu anlaşılmaktadır. 6. Yükleme Tarihinin Ne Olduğu Bilgisayarda yükleme tarihi ... Marka Laptop’da kurulum tarihi: 15.04.2024 ... Marka Laptop’da Kurulum tarihinin tespit edilemediği, haksız fiilin başlangıç tarihi tespit tarihi olan 30.04.2024 olarak alınacaktır. 7. Hangi Sürümünün Yüklendiği ... Marka Laptop’da; ... ... ... Marka Laptop’da ... ... Sürümünün yüklü olduğu, 8. Hangi Modüllerinin Olduğu ... Marka Laptop’da; ... ... ana modül ve .... ek modüllerin ... Marka Laptop’da ... ... ana modül ve .... (...) ek modüllerin yüklü olduğu, 9. Kullanılıp Kullanılmadığı Davacı işyerinde bulunan yukarıda anılan iki bilgisayarda ... Programının kurulu ve çalışır durumda olduğu, ... programı ile oluşturulmuş çizim dosyası bulunduğu. ... programın açılarak var olan çizimlerin görüntülenmesi de kullanım olarak değerlendirileceği. 10. Nasıl Çalıştırıldığı ... yazılımın lisanlı olarak alınmasıyla, Anahtar, Token, Dongle, Aladdin gibi isimlerle adlandırılan programa özel USB cihazı verilmekte, bu anahtar olmadan program çalışmamaktadır. Lisanslı yazılımlarda, kullanılacak ürünler kullanıcıya özel tanımlanarak müşteriye verilmektedir. Lisansız yazılımlarda bu USB cihazı bulunmamaktadır. Yazılımın, “kırık (Crack)” olarak tabir edilen bir kurulum dosyasından kurulduğu, diğer bir ifadeyle, yazılımın lisanslı alınması halinde yazılım CD’si ve beraberinde gelen kilit aparatı (dongle) mevcut olmadığı halde, bilgisayarca “varmış gibi algılanacak şekilde düzenlenmiş bir kurulum dosyasından” yüklendiği değerlendirilmiştir. 11. Lisanslı Olup Olmadığı Davalı bilgisayarlarında tespit edilen davacıya ait programlar için taraflar arasında yapılmış herhangi bir lisans sözleşmesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. 12. İhlal Olunan Mali Hakların Neler Olduğu Olayda, davacıya ait eserin davalı tarafın bilgisayara yüklenebilmesi için, hak sahibinin izninin alındığını gösteren bir belge dosyada mevcut değildir. Yine olayda mali hakları davacının tasarrufunda olan bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara izinsiz (lisanssız) yüklenerek çoğaltılması söz konusudur. Dolayısıyla hak sahibinin FSEK m.22’den kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlal edildiği değerlendirilmiştir. 13. Tespit Edilen Yazılım ve Modül Sürümlerinin, Tespit Edilebilen Yükleme Tarihi İtibariyle Rayiç Bedelin Hesaplanması Davalı işyerinde tespiti yapılan ... ... ve ... ... yazılımın 2024 yılında güncel sürüm olmadığı, güncel sürümün ... ... olduğu görülmektedir. Davalı işyerinde tespit edilen bilgisayardaki lisansız, ... ... programı için hâksiz fiilin başlangıç tarihi kurulum tarihi olan 15.04.2024, ... ... haksız fiilin başlangıç tarihi tespit tarihi olan 30.04.2024 tarihinin baz alınacağı1, dolayısıyla heyetimizce tazminat hesabı yapılırken 2024 yılındaki fiyat listesi dikkate alınacaktır. Bu kapsamda davacı vekilinin sunmuş olduğu ... A.Ş. raporu, 2024 yılına ait fiyat listesi ve davalı tarafın sunmuş olduğu örnek faturaya göre bedel tespiti yapılacaktır. ... A.Ş. raporunda 2024 yılına ait rapor bulunmadığından dolayı bazı ürünlerin geçmiş yıllardaki iskonto bilgilerinden yararlanılacaktır. 1. ... Bilgisayarda bulunan ... ... ana modül ve ek modüllerin lisans bedeli KDV hariç toplam 296.796,30 TL olduğu; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 296.796,30 TL x 3 = 890.388,90 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. ... ... ürünün 2006 yılında çıktığı, ... ... yazılımın 2012 yılında, ... ... sürümünün de 2017, ... ... sürümünün 2019, ... ... sürümünün 2021 yılında çıktığı, davalı işyerindeki bilgisayara 27.11.2021 tarihinde kurulduğu dikkate alındığında, 2021 yılında güncel sürümün ... ... olduğu, davalının üç eski sürüm yazılım aldığı değerlendirildiğinde ürünün eski sürüm oluşu ve eksik özellikleri sebebiyle %20 oranında daha indirim yapılabileceği değerlendirilmiştir. ... ... anamodül ve ek modül için yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç toplam 296.796,30 TL olduğu bunun üzerinden %20 indirim yapıldığında lisans bedelinin: 237.437,04 TL olduğu hesaplanmış olup; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talep edildiğinden davacının talep edebileceği tazminat tutarının 237.437,04 TL X 3 = 712.311,12 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. 2. ... Bilgisayarda bulunan ... ... ana modül ve ek modüllerin lisans bedeli KDV hariç toplam 466,922,99 TL olduğu; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 466.922,99 TL x 3 = 1.400.768,97 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. ... ... ürünün 2006 yılında çıktığı, ... ... yazılımın 2012 yılında, ... ... sürümünün de 2017, ... ... sürümünün 2019, ... ... sürümünün 2021 yılında çıktığı, davalı işyerindeki bilgisayara 27.11.2021 tarihinde kurulduğu dikkate alındığında, 2021 yılında güncel sürümün ... ... olduğu, davalının üç eski sürüm yazılım aldığı değerlendirildiğinde ürünün eski sürüm oluşu ve eksik özellikleri sebebiyle %20 oranında daha indirim yapılabileceği değerlendirilmiştir. ... ... anamodül ve ek modül için yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç toplam 466,922,99 TL olduğu bunun üzerinden %20 indirim yapıldığında lisans bedelinin: 373.538,39 TL olduğu hesaplanmış olup; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talep edildiğinden davacının talep edebileceği tazminat tutarının 373.538,39 TL X 3 = 1.120.615,17 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. Sonuç olarak iki bilgisayarda toplam: Lisans bedeli : 296.796,30 TL + 466,922,99 TL = 763.719,29 TL FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 763.719,29 TL x 3 = 2.291.157,87 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. Bununla birlikte ürünlerin eski sürüm olması sebebiyle %20 eski sürüm indirimi uygulandığı durumda; Lisans bedeli : 237.437,04TL + 373.538,39 TL = 610.975,43TL FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 610.975,43 TL x 3 = 1.832.926,29 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır." şeklinde ifade edilmiştir. GEREKÇE: Davacı taraf iddiası, davalı savunması , sunulan deliller, delil tespitine dair .... D. İş dosyası içeriği ve bu dosyaya sunulan rapor , tahkikat aşamasında alınan bilirkişi raporu ve dosya bütünü ile birlikte ele alınıp değerlendirildiğinde; Davacı tarafın ... isimli bilgisayar programı üzerinde eser sahibi olarak mali hak sahibi olduğu sunulan hak sahipliği belgeleri ve bilirkişi raporlarıyla anlaşıldığı; Davalı tarafın .... adresindeki işyerinde 30.04.2024 tarihinde yapılan delil tespit işleminde; ve sonrasında sunulan 31.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda; 1. “... ... adresli ... marka ... model dizüstü bilgisayarda ... ... programının kurulu olduğu, programın 15.04.2024 tarihinde ... seri numarası ile kurulduğu ve bilgisayar üzerinde bir çok çizim dosyasının olduğu tespit edilmiştir..” 2. “... ... adresli ... marka dizüstü bilgisayarda ... ... programının kurulu olduğu, programın ... seri numarası ile kurulduğu ve bilgisayar üzerinde birçok çizim dosyasının olduğu .... D. İş delil tespiti dosyası ile tespit edilmiştir. Tahkikat aşamasına alınan 17.03.2025 tarihli raporda ise ÖZETLE " 1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) 2. Madde kapsamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, 2. Davacı ... Yazılım A.Ş.’nin söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine sahip olduğu, 3. Dava konusu bilgisayarda tespit edilen programların lisanssız olması karşısında bu yazılımların yüklemesinin davacının FSEK 22. Maddede düzenlenen çoğaltma hakkının ihlali anlamına geleceği, 4. Davalının işyerindeki 2 (iki) bilgisayarda 2 adet ... Ana Modül ve ek modüllerin yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu; ... Marka Laptop’da; ... ... ana modül ve ....ek modüllerin bulunduğu, kurulum tarihi: 15.04.2024 olduğu, ana modül ve ek modüllerin kurulu ve çalışır durumda olduğu, yazılımların lisansız olduğu, ... sürümü olmadığı ... Marka Laptop’da ... ... ana modül ve .... (...) ek modüllerin Kurulum tarihinin tespit edilemediği, haksız fiilin başlangıç tarihi tespit tarihi olan 30.04.2024 olarak alınacaktır. ana modül ve ek modüllerin kurulu ve çalışır durumda olduğu, yazılımların lisansız olduğu, ... sürümü olmadığı 5. Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK md. 22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu, 6. Programlar için haksız fiilin başlangıç tarihi, 15.04.2024 ve 30.04.2024 olarak dikkate alınacağı; taraflar arasında farazi sözleşmenin bu tarihte kurulduğu kabulünden hareketle; 1. ... Bilgisayarda bulunan ... ... ana modül ve ek modüllerin lisans bedeli KDV hariç toplam 296.796,30 TL olduğu; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 296.796,30 TL x 3 = 890.388,90 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. ... ... ürünün 2006 yılında çıktığı, ... ... yazılımın 2012 yılında, ... ... sürümünün de 2017, ... ... sürümünün 2019, ... ... sürümünün 2021 yılında çıktığı, davalı işyerindeki bilgisayara 27.11.2021 tarihinde kurulduğu dikkate alındığında, 2021 yılında güncel sürümün ... ... olduğu, davalının üç eski sürüm yazılım aldığı değerlendirildiğinde ürünün eski sürüm oluşu ve eksik özellikleri sebebiyle %20 oranında daha indirim yapılabileceği değerlendirilmiştir. ... ... anamodül ve ek modül için yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç toplam 296.796,30 TL olduğu bunun üzerinden %20 indirim yapıldığında lisans bedelinin: 237.437,04 TL olduğu hesaplanmış olup; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talep edildiğinden davacının talep edebileceği tazminat tutarının 237.437,04 TL X 3 = 712.311,12 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. 2. ... Bilgisayarda bulunan ... ... ana modül ve ek modüllerin lisans bedeli KDV hariç toplam 466,922,99 TL olduğu; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 466.922,99 TL x 3 = 1.400.768,97 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. ... ... ürünün 2006 yılında çıktığı, ... ... yazılımın 2012 yılında, ... ... sürümünün de 2017, ... ... sürümünün 2019, ... ... sürümünün 2021 yılında çıktığı, davalı işyerindeki bilgisayara 27.11.2021 tarihinde kurulduğu dikkate alındığında, 2021 yılında güncel sürümün ... ... olduğu, davalının üç eski sürüm yazılım aldığı değerlendirildiğinde ürünün eski sürüm oluşu ve eksik özellikleri sebebiyle %20 oranında daha indirim yapılabileceği değerlendirilmiştir. ... ... anamodül ve ek modül için yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç toplam 466,922,99 TL olduğu bunun üzerinden %20 indirim yapıldığında lisans bedelinin: 373.538,39 TL olduğu hesaplanmış olup; FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talep edildiğinden davacının talep edebileceği tazminat tutarının 373.538,39 TL X 3 = 1.120.615,17 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. Sonuç olarak iki bilgisayarda toplam: Lisans bedeli : 296.796,30 TL + 466,922,99 TL = 763.719,29 TL FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 763.719,29 TL x 3 = 2.291.157,87 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. Bununla birlikte ürünlerin eski sürüm olması sebebiyle %20 eski sürüm indirimi uygulandığı durumda; Lisans bedeli : 237.437,04TL + 373.538,39 TL = 610.975,43TL FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 610.975,43 TL x 3 = 1.832.926,29 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır.," şeklinde ; tespit ve değerlendirmeye mahkememizce de iştirak edilmiştir. Dosyaya sunulan aksi yöndeki uzman görüşüne ise yukarıdaki gerekçe ile iştirak edilmemiştir. Buna göre ; ... adlı bilgisayar programının 5846 sayılı FSEK kapsamında " ilim ve edebiyat eseri" niteliği bulunduğu; Bu eserin üzerinde davacının mali hak sahibi olduğu, davalı işyerindeki çalışır şekilde "... marka ... model dizüstü bilgisayarda ... ... programının kurulu olduğu, programın 15.04.2024 tarihinde ... seri numarası ile kurulduğu ve bilgisayar üzerinde bir çok çizim dosyasının olduğu " ve " ... marka dizüstü bilgisayarda ... ... programının kurulu olduğu, programın ... seri numarası ile kurulduğu ve bilgisayar üzerinde birçok çizim dosyasının olduğu " delil tespiti dosyası,bilirkişi raporları ile anlaşıldığı; 5846 sayılı FSEK 22.nci maddede eser sahibinin mali haklarından olan çoğaltma hakkı düzenlenmiş olup bir eserin herhangi bir şekilde çoğaltılması hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Anılan maddenin son fıkrası kapsamında çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsadığı ifade edildiği üzere ; davalının işyerindeki 2 ayrı bilgisayarda ... yazılımlarının kurulu ve yüklü bulunduğu tespiti yapıldığı yukarıda izah edildiğinden davalının , davacı tarafla FSEK 52.nci madde kapsamında herhangi bir sözleşme yapılmadan veya davacının yazılı izni olmadan gerçekleşen eylemde çoğaltma hakkının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır. Bu açıdan 5846 sayılı FSEK 68.maddesi uyarınca mali hakkı ihlal edilen eser sahibi veya eser sahibinden bu hakkı devir alanlar, “… sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir ” hükmü uyarınca varsayımsal sözleşme bedeli veya raiç bedel hesabı üzerinden ; Benimsenen bilirkişi heyetinin ..... tarihli ek raporunda " Sonuç olarak iki bilgisayarda toplam: Lisans bedeli : 296.796,30 TL + 466,922,99 TL = 763.719,29 TL FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 763.719,29 TL x 3 = 2.291.157,87 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. Bununla birlikte ürünlerin eski sürüm olması sebebiyle %20 eski sürüm indirimi uygulandığı durumda; Lisans bedeli : 237.437,04TL + 373.538,39 TL = 610.975,43TL FSEK m.68 uyarınca 3 kat telif tazminatı talebinde bulunduğundan, davacının talep edebileceği tazminat tutarının 610.975,43 TL x 3 = 1.832.926,29 TL mertebesinde olabileceği hesaplanmıştır. " şeklinde tespit ve değerlendirmeye iştirak edilmiş, neticeden bedel artımı da gözetilerek dava kabul edilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davacı tarafça talep edilen bilirkişi raporunda hesap edilen 1.832.926,29 TL nin FSEK 68. Maddesi kapsamında 30/04/2024 tarihinden itibaren yürütülecek ticari faizle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 125.207,195 TL karar ilam harcından peşin alınan 615,40 TL'+31.132,00 TL = 31.747,40 nin düşümü ile bakiye 93.459,795 TL'nin davalıdan tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına, 4-AAÜT uyarınca 261.621,89 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 18/A-13 ve Arabuluculuk Asgari Ücreti Tarifesi m. 7/3 hükmü uyarınca 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Davacının yaptığı; 10.000,00 TL bilirkişi ücreti, 380,00 TL tebligat ücreti, 31.747,40 TL harç masrafı olmak üzere toplam 42.127,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 15/09/2025

Katip .... Hakim .... E- imzalıdır E- imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/319, K. 2025/332, T. 15.09.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-319-e-2025-332-k-cc545d52575a