İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/301 E. 2026/220 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2024/301
- Karar No
- 2026/220
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO:2024/301 Esas KARAR NO :2026/220
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ:15/02/2023 KARAR TARİHİ:09/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyasına Sunduğu Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin ... plakalı aracı 28.05.2022 tarihinde turizm faaliyetlerinde kullanmak üzere davalıdan .... Noterliği'nin 28.05.2022 tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile 409.000,00-TL karşılığında satın aldığını, 309.000,00-TL'lik kısmın ...'ın hesabına 100.000,00-TL'lik kısmın ...'ın bildirdiği ...'un hesabına gönderildiğini, söz konusu araç satın alınmadan önce aracın müvekkilince ... ... Tic. Ltd. Şti'ye götürülerek ekspertiz raporu aldırıldığını, aracın 26/09/2022 tarihinde arızalandığı ve ... isimli özel servise çekildiğini, müvekkilince ... plakalı araçta meydana arızanın motor kaynaklı olması ve bu nedenle gizli ayıplı olarak satılmış olabileceği düşünülerek 06.10.2022 tarihli talep dilekçesiyle .... Sulh Mahkemesi'nin 2022/124 değişik iş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını, mahkeme dosyası kapsamında alınan raporda tamir süresinin 15 gün olarak öngörüldüğünü ancak müvekkilinin 1 ay aracı kullanamadığını ve bu süreçte araç kiralayarak 39.28,00-TL ikame araç kira bedeli ödediğini, yine arıza nedeniyle 177.295,00-TL tamir masrafı da ödendiğini, tüm bu nedenlerle .... Noterliği'nin 31.10.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile araçtaki ayıbın ve uğranılan zararın davalıya ödenmesi amacıyla ihtar edildiğini ancak ödeme yapılmadığını, bunun üzerinde davalı aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2022/... sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu iddia ederek; davanın kabulü ile itirazın iptalini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir. Davalı Vekilinin .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas Sayılı Dosyasına Sunduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Öncelikle görev itirazlarının olduğunu, davacının aracı alırken ağır hasar kaydı vardır notunu görerek aracı satın aldığını, davacının aracı satın almadan önce kendi tercih ettiği bir işletmeye götürerek ekspertiz raporu aldığını ve tüm kusurlarıyla aracı almayı kabul ettiğini, bu nedenle davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini ve davanın kötüniyetli açıldığını iddia ederek; davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir. .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20/03/2024 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı gerekçeli kararı ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize tevzi edilerek mahkememizin 2024/301 esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine 271.323,19-TL asıl alacağın ödenmesi amacıyla 09/11/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 29/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 21/11/2022 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür. .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20/02/2024 Tarihli Duruşmasında Tanık ...'in (TCKN: ...) Dinlenildiği, Tanığın; "Davacı benim müşterim olan şirketlerdendir. Ben Maslakt'a oto tamir işleri yapmaktayım. Motor ustasıyım. Davacı şirket davalıdan satın aldığı beyaz renkli ... aracı satın aldıktan sonra benim dükkanıma getirdi. Orada gerekli incelememeleri yaptım. Motora kalın yağ dediğimiz yağ türünden koyulduğu için o yağı değiştirdim. Normal yağ koydum. Motorda mavi renkli duman geldiğini fark ettim. Motorda bir arıza vardı . Yağ yakıyordu. Genellikle bu durumun gizlenmesi için kalın yağ konulduğunda bir süre motorun yağ yaktığı anlaşılamamaktadır. Bu hususu ekspertizler dahi anlayamıyor. Araçtaki diğer arızaları gidermek için araçta sibopları, sibop lastiklerini, piston ve segmanları ayrıca turbo parçasını değiştirdim. Ana yatakları, kor yatakları değiştiği için motor normal hale geldi. Mevcut ayıplarından kurtuldu. Yapmış olduğum bu parça değişimi ve işçilikten dolayı yaklaşık 200.000,00-TL civarında bir parayı davacıdan tahsil ettim. Faturayı yanıma almadığım için kesin miktarı hatırlamıyorum. Aracın motor arızasını tamir etmek için benim dükkanda yaklaşık 15 gün kaldı. Hatta bilirkişi incelemesinde yaptırılacaktı. Onun içinde bir 15 gün bekledi. Benim dükkanda aracın motorunda arıza olduğunu fark edince davacı şirket yetkilisine söyledim. Dava açacağını ve bilirkişi incelemesi yaptıracağını söyledi. Bilirkişi gelmeden önce ben motoru söktüm. Arızanın kaynağını tespit ettim. Ondan sonra bilirkişi incelemesi yapıldı. Aracın tek problemi yağ yakma problemiydi ve motor kısmındaydı. Başka bölgelerinde arıza olduğu söylenmedi. Ben faturayı davacıya vermiştim." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20/02/2024 Tarihli Duruşmasında Tanık ...'un (TCKN: ...) Dinlenildiği, Tanığın; "Ben 2018 yılından beri davacı şirkette çalışıyorum. Davaya konu ... aracın şirketin patronu ... Bey ile almaya ben gittim. Davalının Pendik'te ki iş yerinde aracı gördük. Oraya yakın bir ekspertiz firması varmış oraya götürelim dediler. Götürdük. Test sürüşü yapıldı gerekli incelemelerden sonra motorunun temiz olduğu, kaportada bazı yerlerde çizikler olduğu söylendi. Bunun üzerine aracı satın aldık. Şirketi getirdik. Daha 1 ay olmadan aracın bakım zamanı geldi. Devamlı çalıştığımız ... Usta'ya götürdük. Orada gerekli incelemeler yapıldığında aracın motorunda arıza olduğu belirlendi. ... Bey dava açacağını söyledi. Bilirkişi incelemesi de yapıldı. Bakımdan sonra aracın beyaz duman çıkarttığını fark ettik. Yine motorda güç kaybı oluştu. ... Usta baştan sona kadar tamir yapacağını söyledi. Tamirden sonra motordaki bu arızalar giderildi. Aracın bakım zamanı gelinceye kadar araçta herhangi bir arıza tespit etmedik. Bir aracın davalıdan satın aldıktan sonra trustik için yolcu taşımak için kullandık. Ağır yük taşımadık. Bu süreçte herhangi bir arıza tespiti yapılmadı. Aracı şehir içinde yolcu taşımak için kullandık. Bilgim bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Makine Mühendisi/Adli Trafik Uzmanı Bilirkişinin 19/12/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Dava konusu aracın, satın alımından sonra yaklaşık 4 ay sonrasında çıkan motor arızasının, 11.06.2018 tarihli Ağır Hasar kaydında yer alan ve sonrasında onarımı yapılan motor arızası ile ilgili olmadığı, herhangi bir illiyet bağının kurulamayacağı, ağır hasar kaydındaki arızanın tam ve yerinde onarım yapılmaması durumunda aracın 4 yıl ve yaklaşık 100.547 km kullanılamayacağı, bu hususun davacıya, dava dışı ... ... Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş ekspertiz raporunda yer alan bilgiler doğrultusunda bilgilendirilmiş olduğu; dava konusu ... plakalı aracın davacı tarafından satın alındığı 28.05.2022 tarihinde 138.959 km olduğu, dava dışı ... ... Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş ekspertiz raporunda aracın motor yağı seviyesinin düşük olduğu hususunun özellikle belirtilmiş olduğu ve bakım yapılması gerektiğinin belirtilmiş olduğu, araç üzerinde yapılan delil tespitinde yer alan arıza fotoğraflarında, aracın yağ yakması ve yağsız kalması sonucunda motor arızasının meydana gelmiş olduğu, davacı tarafından ekspertiz raporunda belirtilen hususlara dikkat edilmeden ve araca gerekli bakım ve onarım yapılmadan aracın kullanılmış olduğu, tanık beyanlarında yer alan bakım ve onarım yapıldığına dair herhangi bir belge (servis formu, fatura vb.) dosyaya sunulmamış olduğu görülmekle, davacının ekspertiz raporunda belirtilerek satın almış olduğu araç ile ilgili bakım ve onarım sorumluluğunu 4 ay süresince yerine getirmemiş olduğu veya yeterli bakım ve onarımı yaptırmamış olduğu, dava konusu aracın satın alımından önce dava dışı ... ... Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş Ekspertiz Raporunda, dava konusu aracın daha evvelinden 11.06.2018 ERP-Sel, Su Baskını (Ağır Hasarlı) bilgisine yer verilmiş olduğu ve araç üzerinde yapılan ekspertiz neticesinde de dava konusu aracın motor yağı seviyesinin düşük olduğu hususunun özellikle belirtilmiş olduğu ve bakım yapılması gerektiğinin belirtilmiş olduğu anlaşıldığından, davalı tarafından bilgi verilmiş olsa da olmasa da, dava konusu aracın hem geçmişi hem de satın alma aşamasındaki durumu ile ilgili bilgilerin davacıya verilmiş olduğu anlaşıldığından, dava konusu aracın davacı tarafından 4 ay kullanımı sonucunda ortaya çıkan yağ yakma ve yağsız çalışma problemleri ile ilgili motor hasarının teknik olarak “Ayıp” olarak değerlendirilemeyeceği ve araçtaki motor arızasından davalının sorumlu olmayacağı, dava konusu ... plakalı aracın, davacı tarafından satın alınması aşamasında, aracın motoru ile ilgili “Ayıp” bulunmadığı hususunun tarafımca kanaat edilmesi nedeniyle, davacının onarım bedeli talebinin ve ikame araç bedeli (Ticari Kazanç Kaybı) talebinin teknik olarak yerinde olmayacağı, Hukuki takdirin sayın Mahkemeye ait olacağı" görüş ve kanaatine varılmıştır. Makine Mühendisi/Adli Trafik Uzmanı Bilirkişilerden Oluşan Bilirkişi Heyetinin 09/02/2026 Tarihli Raporunda Özetle; "Davalı yan tarafından davacıya satılan ... plaka sayılı ... marka 2015 model yolcu nakli için kullanılan ticari minibüsün satım tarihinde açık veya gizli ayıplı olmadığı, aracın ağır hasar kaydının mevcut olduğunun satın alımdan önceki ekspertizde açıkça tespit edildiği ve davacı yan tarafından bu durumun bilindiği, 11.06.2018 tarihinde sel suyunda kalması ile ağır hasarlanmış olan taşıtın o zaman yapılan onarımının davacının satın alımından sonra aracın motorunda meydana gelen motor arızası ile ilintili olmadığı görüşüne varıldığı, dava konusu araçta meydana gelen motor arızasının aracın yağ yakması ve yağsız kalması sonucunda meydana geldiği ve aracın davacı tarafından kullanımı esnasında gerekli bakım ve onarımlar yapılmadan kullanılması kaynaklı olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır. DELİLLER: -.... Sulh Mahkemesi'nin 2022/124 değişik iş sayılı dosyası -Davacı vekili tarafından sunulan; 22.125,00-TL bedelli fatura, .... Noterliği'nin 28.05.2022 tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi sureti, .... Noterliği'nin 31.10.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi sureti, ekspertiz raporu, 309.000,00-TL bedelli dekont sureti, 100.000,00-TL bedelli dekont sureti, 17.700,00-TL bedelli fatura sureti -...Noterler Birliği'nden gelen ... plakalı araca ait araç tescil özet raporu ekli müzekkere cevabı -İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalının ticari işletme kaydının bulunmadığını bildirir müzekkere cevabı -İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nden gelen davalının esnaf kaydının bulunduğunu bildirir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalıya ilişkin kayıtları içerir müzekkere cevabı -Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen davacı aracına ilişkin tramer kayıtlarını içerir müzekkere cevabı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Tanık beyanları -Bilirkişi raporları DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, davacının alıcı, davalının satıcı olduğu, dava konusu aracın gizli ayıplı satışına dair iddia kapsamında yapılan masraf ve araç mahrumiyetine dayalı zararın davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Davacı, dava konusu aracı 28/05/2022 tarihinde davalıdan noterde gerçekleşen resmi satışla edinmiş, satış evrakının altına da şirket temsilcisi tarafından aracın ağır hasarlı olduğunun bilindiği şerh edilmiştir. Davacının iddiasına ve .... SHM delil tespiti dosyasından yapılan tespitlere göre davacı, aracın bundan ayrı gizli ayıplarının bulunduğunu ancak bildirilmediğini, saklandığını iddia etmektedir. Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, 2017/19-1633 E.- 2017/1013 K. Sayılı kararı). Ayıba karşı tekeffül borcu, satılan şeyde satıcı tarafından zikir ve vaat edilen vasıfların bulunmamasından veya satılan şeyin değerini yahut akit gereğince ondan beklenen faydaları azaltan veya kaldıran noksanları bulunmasından satıcının sorumlu tutulmasını ifade eder. Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinden alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 23/1-c maddesi; "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 223/2. maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, ticari satımlarda satılanı incelemek veya inceletmekle, adi satışlarda ise satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Satış sözleşmesinde, satıcı zapttan ve ayıptan ari bir şekilde satılanın, mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. Satılanın ayıplı olması halinde alıcı TBK'nın 227/1. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarını kullanabilir. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise, alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklı tutulmuştur. Dönmenin sonuçları ise TBK'nın 229. maddesinde düzenlenmiştir. Dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporları gözetildiğinde davacının aracı alırken motorunun sel hasarı nedeniyle revizyonlu olduğunu bildiği, bu haliyle ağır hasarlı olarak aracı kabul ettiği, yine eksper incelemesinde de yağ ve bakıma dair gerekliliklerini öğrendiği ancak satıştan sonra buna rağmen süresinde bakım yaptırmadığı, arızanın 4 ay sonra meydana geldiği, bu suretle oluşan hasarın gizli ayıp niteliği taşımadığı, hasarın satış sonrasında yağsız kalan aracın bakım eksikliğinden dolayı ortaya çıktığının dosyamızdan alınan ilk ve son raporla sabit olduğu, delil tespiti dosyasından genel olarak sel hasarına dayalı tespitlerin yapıldığı, revizyonlu motor bulunduran aracın bakımını zamanında yaptırmamanın istenmeyen sonuca neden olduğu, dolasıyla davalıya izafe edilecek bir gizli ayıp tespiti veya kusurluluğun bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Kötü Niyet Tazminatı Yönünden; Kötüniyet tazminatı İİK 67/2 maddesinde düzenlenmiştir. İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası uyarınca alacaklının kötü niyet tazminatına mahkûm edilebilmesi için takibin haksız ve kötü niyetle yapılmış olması gerekir. Alacaklının satış sözleşmesi ile bildiği ayıp davaya konu ayıp iddiasından farklı olmakla takibi kötü niyetli olarak yaptığı hususunda tespit veya ispat bulunmadığından yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın reddine, 2-Davalını yasal şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 3-Alınması gereken 732,00-TL maktu harcın 4.551,81 TL peşin harçtan düşümü ile artan 3.819,81-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 09/03/2026
Katip ... Hakim ... e-imza e-imza