İlk Derece Mahkemesi 2024/286 E. 2025/520 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/286 Esas - 2025/520 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/286 Esas KARAR NO : 2025/520

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ : 29/04/2024 KARAR TARİHİ : 27/06/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 08/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19/10/2023 tarihinde müvekkili kuruluşa ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüsün Fuat YALIN”a çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, kaza sonrasında Fuat YALIN”ın hayatını kaybetmesi nedeniyle Hüsniye ...ve Mehmet ...tarafından kuruluşları aleyhine ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2014/151 E. Sayılı dosyada dava açtığını, mahkeme kararı doğrultusunda Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne Kuruluşumuzca 15.791,33 TL ödendiğini, kuruluşları tarafından ödenen 15.791,33 TL'nin kuruluşları ile ...Sigorta A.Ş arasında imzalanan sözleşme kapsamında düzenlenen 111734213 numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve 522076512 numaralı üçüncü şahıs mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında değerlendirilerek kuruluşlarına ödenmesi gerektiğini belirterek alacağın likit, belirlenebilir, açık olması ve borçlunun kötü niyetle borca itiraz etmiş olması nedeniyle %20 icra inkâr tazminatı ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla borçlunun itirazının iptal edilerek takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 14/01/2013/14 vadeli 111734213 numaralı ZMM Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Dava; trafik kazası sebebiyle davacı yanca ödenen veraset harçlar vergisine ilişkin girişilen icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. Takibin para alacağına ilişkin olması davacının merkezinin ... olması nedeni ile davalı yanın yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davalı yan zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de ,ödemenin 06/03/2023 takibin olması ve takip tarihi itibari ile zaman aşımı süresinin dolmadığı görülerek davalı yanın zaman aşımı itirazının reddine karar vermek gerekmişitir. Delillerden, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, 31/12/2012-31/12/2023 tarihlerini kapsayan 522076512 nolu Muhtelif Sorumluluk Sigorta poliçesine esas ...Teknik Şartnamesinin bir sureti, davaya konu icra takip dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır. ... 8. Genel İcra Dairesi'nin 2023/36004 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklıların Hüsniye ...ve Mehmet ...borçluların ...Genel Müdürlüğü, ...Sigorta A.Ş ve ... olduğu, takip toplamının 361.450,62 TL olduğu, mehil vesikasının alındığı, ...Sigorta A.Ş vekili tarafından 16/10/2019 tarihinde "... BAM 22. HD. 2017/1522 Esas ve 2019/1390 Karar sayılı ilamı gereği istinaf başvurumuz reddedilmiş olup dosyaya sorumluluğumuz oranınca tazminat yatırılmıştır. Bu tazminatın alacaklı yana gönderilmesine, dosyanın müvekkil açısından infazına ve dosyada bulunan teminat mektubunun iadesine karar verilmesini talep ederim" şeklinde istemde bulunulduğu görülmüştür. ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2024/12783 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; İlamsız icra takip dosyasının incelenmesinde, alacaklının ... Elektrik Havagazı ve Otobüs İşletmesi Müessesesi, borçlunun ...Sigorta Şirketi olduğu, asıl alacak tutarının 15.791 ,33 TL olduğu, 06.03.2023 tarihinden itibaren icra takip tarihi 20.02.2024 tarihine kadar yıllık reeskont avans faiz tutarının 2.830,11 TL olduğu, takip toplamının 18.621,44 TL olduğu, borçluya gönderilen ödeme emrine itiraz üzerine İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu görülmektedir. 31.12.2012- 31.12.2013 tarihler arası ihale doküman belgeleri incelendiğinde; Taraflar arasında “Kuruluş Varlıklarının (Taşınır- Taşınmaz) Muhtelif Risklere Karşı 2013 Yılı Sigortalanması Hizmet Alımı İşi” ne ait ihale sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 6.1 maddesinde, “Bu sözleşme birim fiyat sözleşme olup, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 5.698.196,94 TL (Beş milyon altı yüz doksan sekiz bin yüz doksan altı Türk lirası doksan dört kuruş) bedel üzerinden akdedilmiştir. Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar ile varsa, sonradan Genel Şartname 'nin 37'nci maddesine göre tespit edilen yeni birim fiyatlar esas alınır.” 7.1 maddesinde, “Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin teklif edilen prim nispetine tüm vergi, resim ve harçlar sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” 9.1 maddesinde, “İşe başlama tarihi 31.12.2012 Saat 12:00; işi bitirme tarihi 31.12.2013 Saat 12:00” Teknik Şartnamenin 2.1 maddesinde, “Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortası 1.250.000 €, ...'nun ve taşeronlarının (BUGSAŞ ve özel işleticiler) T.C. Hudutları dahilindeki trafik kanununa konu araç işletimi ve kurum tarafından yapılan faaliyetler dahil hizmetler sırasında (otobüs, Ankaray, metro vs.) bu hizmetlerin yerine getirilmesinden kaynaklanan her türlü şahıs, resmi, tüzel kişi, kurum ve sair 3. Şahıslara verilecek zararlara karşı maddi, bedeni ve manevi tazminat taleplerini karşılamak üzere, aşağıdaki genel ve özel şartlar doğrultusunda, herhangi bir tazminat limiti ayırımı yapılmaksızın sigorta teminatı verilecektir. (Kesilen fatura tutarı üzerinden ödeme yapılacaktır.)” Teknik Şartnamenin 2.2 maddesinde, “2:2. Artan Mali Mesuliyet Sigortası (Yıllık Toplamda) 1.500.000,00 TL, Bu sigorta ile aracımızın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu'na ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine düşen hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı limitlere kadar temin eder. Maddi ve manevi tazminat talepleri, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası limitleri de dahil olmak üzere teminata dahildir.” “Özel Şartlar” başlıklı 1.maddesinde ise, “1-Bu teminat, ...'nun ve taşeronlarının Otobüs, Finansal Kiralama (Leasing), Ankaray, Metro ve tüm diğer araçlarının çalışması Ve işletilmesi ve diğer tüm işletme faaliyetleri (örneğin bakım, onarım, İşaretleme, sinyalizasyon, yayaya verilen hasarlar ve ambulans hizmeti, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretleri vs. dahil inşaat projeleri hariç) sırasında verebileceği hasarları kapsam içine alacaktır.” 2.maddesinde, “Bu teminat 12 aylık bir sigorta dönemi boyunca hadise başına ve azami 1.250.000 Euro üst limitle akdedilecek olup, kişi başına bedeni, manevi, maddi limitleri ayırımı yapılmayacaktır.” Araç listesinde kazasına karışan ... plaka sayılı araç bulunduğu görülmektedir. Dosya kapsamı bilirkişiye tevdii edilmiş, 27/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/36004 Esas sayılı dosya borcunun ...Sigorta A.Ş tarafından ödenerek dosyanın infazen işlemden kaldırıldığı ancak T.C Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih, 2019/6604 esas ve 2020/8798 karar sayılı ilamında 11.133,70 TL karar İlam harcı hesapladığı, bu tutarı davacı ...Genel Müdürlüğü tarafından gecikme cezası olan 4.657,63 TL olmak üzere toplam 15.791,33 TL şeklinde Vergi Dairesine 06.03.2023 tarihinde yatırmak zorunda kalındığı, CD içeriğinde bulunan 31 Mayıs 2024 Tarihinde Gönderilen Sözleşme ve Teknik Şartnamelerin incelenmesinde, taraflar arasında İmzalanan “Kuruluş Varlıklarının (Taşınır- Taşınmaz) Muhtelif Risklere Karşı 2013 Yılı Sigortalanması Hizmet Alımı İşi” ne ait ihale sözleşmesinin 6.1, 7.1, 9.1 maddeleri ile Teknik Şartnamenin 2.1, 2.2 ve “Özel Şartlar” başlıklı 1 ve 2.maddelerine göre, mahkeme masrafı mahiyetinde olan T.C Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih, 2019/6604 esas ve 2020/8798 karar sayılı ilamında yazılı olan 11.133,70 TL karar ilam harcından Davalı ...Sigorta Şirketi” nin sorumlu olduğu, davacı ...Genel Müdürlüğü, Vergi Dairesi Alındı Makbuzu ile karar ilam harcı 11.133,70 TL, gecikme cezası 4.657,63 TL olmak üzere toplam 15.791,33 TL 06.03.2023 tarihinde ödeme yaptığından, Davacının Davalıdan 15.791,33 TL rücuen alacağının oluştuğu, ödeme tarihi 06.03.2023'ten ... 3. Genel İcra Müdürlüğü 2024/12783 Esas sayılı icra takip tarihi 20.02.2024'e kadar işleyen avans faiz tutarının 3.795,00 TL hesap edildiği, davacı faiz talebinin 2.830,11 TL olduğu, asıl alacak tutarı üzerinden %20 icra inkar tazminatının ise 3.158,26 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamına göre; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19/10/2023 tarihinde müvekkili kuruluşa ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüsün Fuat YALIN”a çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, kaza sonrasında Fuat YALIN”ın hayatını kaybetmesi nedeniyle Hüsniye ...ve Mehmet ...tarafından kuruluşları aleyhine ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2014/151 E. Sayılı dosyada dava açtığını, mahkeme kararı doğrultusunda Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne Kuruluşumuzca 15.791,33 TL ödendiğini, kuruluşları tarafından ödenen 15.791,33 TL'nin kuruluşları ile ...Sigorta A.Ş arasında imzalanan sözleşme kapsamında düzenlenen 111734213 numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve 522076512 numaralı üçüncü şahıs mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında değerlendirilerek kuruluşlarına ödenmesi gerektiğini belirterek ,davalı aleyhine giriştiği icra tabine her ne kadar davalı yan itiraz etmiş ise de, taraflar arasındaki 'Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi 'sinin özel şartlarında verilen hasardan kaynaklana her türlü mahkeme masraflarının teminat kapsamında olduğunun açıklandığı ,mahkememizce aldırılan raporda 1 Mayıs 2024 Tarihinde Gönderilen Sözleşme ve Teknik Şartnamelerinde , taraflar arasında İmzalanan “Kuruluş Varlıklarının (Taşınır- Taşınmaz) Muhtelif Risklere Karşı 2013 Yılı Sigortalanması Hizmet Alımı İşi” ne ait ihale sözleşmesinin 6.1, 7.1, 9.1 maddeleri ile Teknik Şartnamenin 2.1, 2.2 ve “Özel Şartlar” başlıklı 1 ve 2.maddelerine göre, mahkeme masrafı mahiyetinde olan T.C Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih, 2019/6604 esas ve 2020/8798 karar sayılı ilamında yazılı olan 11.133,70 TL karar ilam harcından Davalı ...Sigorta Şirketi” nin sorumlu olduğu, davacı ...Genel Müdürlüğü, Vergi Dairesi Alındı Makbuzu ile karar ilam harcı 11.133,70 TL, gecikme cezası 4.657,63 TL olmak üzere toplam 15.791,33 TL 06.03.2023 tarihinde ödeme yaptığı,... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/36004 Esas sayılı dosya borcunun ...Sigorta A.Ş tarafından ödenerek dosyanın infazen işlemden kaldırıldığı ancak T.C Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih, 2019/6604 esas ve 2020/8798 karar sayılı ilamında 11.133,70 TL karar İlam harcı hesapladığı, bu tutarı davacı ...Genel Müdürlüğü tarafından gecikme cezası olan 4.657,63 TL olmak üzere toplam 15.791,33 TL şeklinde Vergi Dairesine 06.03.2023 tarihinde yatırmak zorunda kalındığı, anlaşıldığından davalı yanın mükerrer ödeme talep edildiği itirazı mahkememizce kabul görmemiş olup ,incelenen ... 2.ATM'nin 2016/563 esas nolu ilamda her iki tarafında davalı olduğundan ödeme tarihlerinden itibaren faiz istenebileceği, bilirkişice talep edilebilecek faizin takip tarihi itibari ile 3.795,00 TL hesap edildiği, davacı faiz talebinin 2.830,11 TL olması karşısında talep ile bağlılık ilkesi gereğince, davalı borçlunun ... 3 Genel İcra Dairesi'nin 2024/12783 Esas nolu takip dosyasına asıl alacak ve işlemiş faiz tutarına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynı miktar asıl alacak ve işlemiş faiz alacağı miktarı üzerinden ve takipten sonra asıl alacak miktarına işletilecek değişik oranlarda avans miktarı üzerinden aynen devamına, takip tarihi itibari ile alacak miktarının likit olduğu anlaşılarak 15.791,33 TL asıl alacak miktarı üzerinden %20 oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE; 2-Davalı borçlunun ... 3 Genel İcra Dairesi'nin 2024/12783 Esas nolu takip dosyasına asıl alacak ve işlemiş faiz tutarına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynı miktar asıl alacak ve işlemiş faiz alacağı miktarı üzerinden ve takipten sonra asıl alacak miktarına işletilecek değişik oranlarda avans miktarı üzerinden aynen devamına, 3-15.791,33 TL asıl alacak miktarı üzerinden %20 oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 1.272,03 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 844,43 TL karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 18.621,44TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 3.500,00 TL bilirkişi masrafı, 611,00 TL posta masrafı, 427,60 TL başvurma harcı toplamı olan 4.538,6 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı yanın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına , 9-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 10-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/06/2025