İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/259 E. 2025/35 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/259
Karar No
2025/35
Karar Tarihi

T.C. ... 5. FİKRİ ... SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. FİKRİ ... SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/259 Esas KARAR NO : 2025/35

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - .... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : 1- ... -... . VEKİLİ : Av. ... -. DAVALILAR : 2- ... - ....... 3- ... -...... VEKİLİ : Av. .....

DAVA : Marka Hakkının İhlali DAVA TARİHİ : 05/06/2024 KARAR TARİHİ : 29/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03/02/2025 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hakkının İhlali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 05/06/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2020/79941 sayılı ''... ... ... ...&...'' ibareli, 30/35/43. sınıflarda tescilli markanın sahibi olduğunu, davalıların birlikte kullandığı ''... ... ... ..." markası adı altında işletilen kafeye gidildiğinde ''... ... ... ...&...'' markasının neredeyse birebir kopyası olan işletmeyi davalıların faaliyete geçirdiğini tespit ettiklerini, davalılara ... 77. Noterliği'nin .... yevmiye numaralı, 22.05.2024 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, buna rağmen eylemlerine son verilmediğini, müvekkilinin markasının taklit edildiğini, davalının eylemlerinin müvekkilinin marka hakkına tecavüz eder nitelikte olduğunu, müvekkilinin kazanç kaybına uğradığını, yoksun kalınan kazançlarını talep ettiklerini ... bunun hesaplanmasında SMK m. 151/2-c bendinin uygulanmasını talep ettiklerini, bu kapsamda markasını franchising sözleşmeleri ile 3. firmalara vererek franchising sistemine giriş bedeli 35.000 Amerikan Doları alan, işletmelerin ... ... malzeme tedariğini yapan, işletmeler faaliyete geçtikten sonra da işletmelerde kullanılacak tüketim ürünlerini satan ... aylık ciro bedeli üzerinden %5+KDV ciro payı bedeli alan müvekkilinin açıkça zarara uğradığını ... yoksun kalınan kazancının hesaplanabilir olduğunu, davalının, müvekkilinin markasını taklit ederek kafe işletmeye devam etmesi sonucunda müvekkilinin sektördeki itibarının zedelenmiş olduğunu, SMK m.149/1-ç uyarınca manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, tecavüz oluşturan ürünler, tabelalar, totemler, mimari iç dekorasyon, broşürler, tabak, bardak gibi ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulması gerektiğini, el konulan ekipman ... ürünler üzerinde hak sahibine mülkiyet hakkı tanınması veya imha edilmesi gerektiğini, bu kapsamda el konulan ürünlerin imha edilmesini talep ettiklerini, ifade ederek; ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalının müvekkilinin marka hakkına tecavüz ettiğinin tespitine, marka tecavüzünün durdurulmasına, markaya yapılan tecavüzün kaldırılmasına, SMK m.149/1-(ç) bendi kapsamında müvekkili lehine 1.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, SMK m. 151/2-(c) bendi kapsamında belirsiz alacak davası olarak ... sonradan bilirkişilerce hesaplanan tutara artırmak kaydıyla yoksun kalınan kazanç olarak müvekkili lehine şimdilik 500,00 TL maddi tazminata hükmedilmesine, ticari iş kapsamında haksız fiil teşkil eden eylemlerin gerçekleştirilmesi sebebiyle tecavüz tarihinden itibaren hükmedilecek tutarlara avans faizi uygulanmasına, tecavüz konusu ürünler ... üretiminde kullanılan araç ... gereçlere el konulmasına, SMK md. 149/1-(f) bendi kapsamında el konulan ürünlerin imha edilmesine, imhası mümkün görülmezse müvekkiline mülkiyet hakkı tanınmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalılar ... ... ... vekili 02/07/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ortağı olan Kayhan SURAT’ın 2020/123708 sayılı ... 2022/021255 sayılı markaların sahibi olduğunu, müvekkilleri tarafından kullanılan markalar ile davacı markalarının farklı olduğunu, aralarında benzerlik ... iltibas ihtimali bulunmadığını, emsal yönde kararların da bu yönde olduğunu, kullanımlarının hukuka uygun olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili 16/07/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; İş bu davanın zorunlu arabulucuğa tabi olduğunu, öncelikle bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin, davalılardan ... Gıda Tic. A.Ş.’nin ortaklarından . .... adına kayıtlı ... ... ... ... marka ürünlerini ... Gıda Tic. A.Ş ile yapmış olduğu sözleşme çerçevesinde kullanmakta olduğunu ... ..../... adresinde "..." ...&... adı altında faaliyet gösterdiğini, markaların yazımı, yazı karakteri ... görseli bakımından hiçbir benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin kullanımında yer alan "..." ibaresinin "güçlü ... bir aslan kadar cesur" anlamına geldiğini, bu nedenle aslan başı figürüne yer verildiğini, bu kullanımın da davacı markasındaki görsel kullanımdan farklı olduğunu, aslan figürünün ... mavi beyaz renk kullanımının davacı tekelinde olmadığını, mavi beyaz renk kullanımında farklı markaların da olduğunu, davacının marka hakkının ihlal edilmediğini ifade ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. UYUŞMAZLIK:

Dava, 6769 sayılı SMK m.29 ... m.149 hükümlerine göre; marka hakkı ihlali iddiasından kaynaklı hukuki korunma istemlerine yöneliktir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalıların, davacıya ait 2020/79941 sayılı markaya tecavüz oluşturan eylemlerinin bulunup bulunmadığı, varsa bu eylemlerin tespiti, durdurulması, kaldırılması, mütecaviz olduğu iddia edilen ürün, araç ... gereçlere el konulması, el konan nesnelerin imha edilmesi, bunun mümkün olmaması halinde davacı lehine mülkiyet hakkı tanınması, maddi tazminat, manevi tazminat istemlerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip dilekçe teatisi tamamlanmış, tarafların sunduğu deliller alınmış, marka tescili ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel veya teknik hususlar bakımından bilirkişi incelemesi yapılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'... yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ... Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ... Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü ... gözetilerek taraflara tahkikat ... yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri ... sorulmuş; sözlü iddia ... savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇE: Tarafların iddia ... savunmaları, ibraz ettikleri deliller, marka tescil belgeleri, ticari sicil kayıt bilgileri, özel veya teknik hususlarda saptamalar barındıran bilirkişi raporu ... tüm dosya kapsamına göre; Davanın konusunun birden fazla olması ... bunlardan bir kısmının bir miktar para alacağına, bir kısmının ise miktara tabi olmaması halinde, yani HMK 110. maddesi anlamında bir dava yığılması ... talepler arasında da HMK 166. maddesi anlamında bağlantı bulunması halinde, uyuşmazlığın ne şekilde çözümleneceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakta ise ..., Anayasamız uyarınca, uyuşmazlığın çözümünde asıl olanın mahkeme yargısı olduğu dikkate alındığında, aralarında bağlantı bulunan ... miktara tabi olan ... olmayan talepleri bir arada içeren, talep yığılmasının söz konusu olduğu davaların, ticari arabuluculuğa tabi olmaksızın mahkemece çözüme kavuşturulması gerekir. Yargıtay 11. HD.'nin 09.12.2020 tarih ... 2020/933 E.- 2020/5776 K., 04.11.2020 tarih ... 2019/3611 E.- 2020/4734 K., 10.02.2020 tarih ... 2019/3048 E.- 2020/1093 K., 17.02.2020 tarih ... 2020/197 E.- 2020/1578K. sayılı kararları da bu yöndedir. Somut olayda yapılan değerlendirmede; dava konusu taleplerin bir kısmının para alacağına ilişkin olmadığı, para alacağına ilişkin taleplerle bu talepler arasında bağlantı bulunduğu, talep yığılmasının söz konusu olduğu anlaşıldığından, eldeki davanın bir bütün olarak zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının tespitine, bu hususta davalı ... Proje Müh. Tic. Ltd. Şti. vekilinin ileri sürdüğü usuli itirazın reddine kara verilmiş ... işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Davaya konu ".... Tic. A.Ş'ye; ..../..." adresindeki işyerinin davalılardan ...'ne ait olduğu, tespiti yapılan ".://./.../" ... adresli .... hesabının, davalılar ... tespiti yapılan işyerleriyle bağlantılı olduğu, davalılar tarafından ticari faaliyette bulunulduğu, yiyecek ... içeceklerin sağlanması hizmetinin sunulduğu, tespit edilen bu ticari faaliyetin, davacının markası kapsamında yer alan 43.01 sınıftaki “Yiyecek ... içecek sağlanması hizmetleri.” ile aynı hizmetler olduğu, tespit edilen ticari faaliyetlerin, davacının markası kapsamında yer alan 30. sınıftaki “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ... fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” mallarıyla ... 35. sınıfta bu malların satışı hizmetleriyle benzer/ilişkili mal ... hizmetler oldukları tespit edilmiştir. Davacı markası incelendiğinde; markanın kelime, şekil ... renk unsurlarından oluştuğu görülmektedir. Markada, “... ... ...” ibarelerine büyük puntolarla, bu ibarelerin altında olacak şekilde “...&...” ibarelerine ... nispeten küçük puntolarla yer verildiği görülmektedir. Markada ... ibaresi stilize bir yazı karakteriyle düzenlenmiştir. ...&... ibarelerinin herkesin kullanımına açık tali unsurlar olduğu, anlamı ... yaygın kullanımı itibariyle ... çekişme konusu emtialarda ayırt ediciliğinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu ibareler doğrudan iltibasa neden olabilecek nitelikre değildir. Markada, “... ... ...” ibaresinin ön plana çıkarıldığı, kullanımı ... konumlandırılışı itibariyle baskın ... ayırt edici unsur olduğu değerlendirilmiştir. Sözcük kısmının ayırt ediciliği üzerinde taşıyan unsur olduğu değerlendirilemekle beraber, bu ibarenin üzerinde karşıya bakarak oturan bir aslan görseline yer verildiği, bu aslanın da stilize bir şekilde oluşturulduğu, esas unsurun parçası olduğu değerlendirilmektedir. Bunların yanı sıra markada mavi tonlarında kare zemin renginin kullanıldığı görülmüştür. Zemin renk unsuru yaygın kullanımı olan bir uygulamadır. İş bu davada, davacı markasındaki baskın ... ayırt edici esas unsurlara göre geri planda olan mavi tonlarındaki zemin renginin markanın asli unsuru konumda olduğunun kabul edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Kaldı bu unsurun markanın asli unsurlarının okunup algılanmasını değiştirmediği, diğer unsurlar karşısında markanın genel görünümüne ... doğrudan ayırt edicilik katmadığı tespit edilmiştir. Fiziki ... sanal ortamdaki tespit edilen davalılara ait markasal kullanım örnekleri incelendiğinde, bir kısım kullanımlarda “...” ibaresinin münhasıran, bir kısım kullanımlarda “... ... ... ...” olarak yer aldığı, bir kısım kullanımlarda ise aslan başı şekil unsuruyla birlikte yer aldığı görülmüştür. Yine kullanımların bir kısmında renk unsuruna yer verilmediği, bir kısım kullanımlarda ise zemin renklerinin kullanıldığı görülmektedir. Kullanımlar incelendiğinde, ... ibaresinin, münhasır kullanımlarda ... “... ... ...” eklemeli kullanımlarda esas usnur konumunda olduğu değerlendirilmiştir. Zira, “... ... ...” ibaresi kullanımı ... konumlandırılışı itibariyle geri planda yer almaktadır. Ayrıca, çekişme konusu emtialarda tasviri anlamı ön plana çıkmaktadır. “...” ibaresinin aslan başı şekil unsuruyla birlikte kullanıldığı markasal örneklerde, aslan başının ibare ile aynı boyda hatta nispeten daha büyük olduğu, markanın başında yer alan görselin ön plana çıkarıldığı, esas unsurun parçası olduğu değerlendirilmektedir. Bir kısım kullanımların farklı renk unsurlarıyla bir arada verildiği görülmüş, zemin rengi olarak algılanacak bu kullanımların markaya ayırt edicilik katmadığı değerlendirilmiştir Davacı markası ile davalılara ait markasal kullanımlar global olarak karşılaştırıldığında; davacı markasında esas unsur olarak yer alan “... ... ...” ibaresiyle kullanımlarda esas unsur olarak yer alan “...” ibaresinin görsel, işitsel ... kavramsal düzeyde farklı olduğu, aralarında benzerlik ... iltibas ihtimali bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu yönüyle markaların farklı olduğunun tarafların da kabulünde olduğu dosya kapsamından görülmektedir. Davacı markasında karşıya bakar şekilde oturan, pençesinin altında yuvarlak nesne bulunan ... kükreyen aslan görseline yer verildiği, görselin özgün bir kompozisyonun olduğu görülmektedir. Davalılar kullanımlarında yan tarafa doğru bakan aslan başı görseline yer verildiği görülmektedir. Davacı markasında yer alan görseldeki aslan vücudu figürünün ... bütünsel kompozisyonun davalılar kullanımlarında yer almadığı görülmektedir. Bu yönüyle görsellerin bütünsel olarak farklı olduğu değerlendirilmektedir. Davalılar kullanımlarında sadece aslan başına yer verilmiş olup, bu kullanımda yüz hatları ... yele belirgin olarak oluşturulmuştur. Yine yüz hatları ... yelenin tasarımının davacı markalarındaki kükreyen aslan kullanımından tamamen farklı olduğu görülmektedir. Diğer bir ifadeyle görsellerin tasarımlarının ... tertip tazlarının farklı olduğu tespit edilmiştir. Bu yönüyle ... markaların görsel düzeyde farklı olduğu, aralarında benzerlik ... iltibas ihtimali bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Davacı taraf, mavi renk unsurunun da kendi markası içerisinde ... kullanımlarında yer aldığını, davalıların kullanımlarında da mavi renk unsurunun tercih edildiğini ... bu durumun da iltibas yaratarak marka hakkını ihlal ettiğini ifade etmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere davacı markasındaki renk unsurunun markanın asli unsuru konumunda olmadığı değerlendirilmiştir. Zira davacı markalarında baskın ... ayırt edici “... ... ...” esas unsuruna ... aslan vücudu figürüne yer verildiği, mavi tonlardaki zemin rengi kullanımının geri planda tali unsur olduğu, markaya ayırt edicilik katmadığı değerlendirilmiştir. Benzer yönde değerlendirme davalıların kullanımlarında yer alan renk unsurları için ... geçerlidir. Davacı markası renk markası olmayıp, kelime ... şekil unsurundan oluşan bir markadır. Kaldı ki tek renk markalarının esasen ayırt edici olmadığı, kullanım sonucu ayırt edicilik kazanmadığı sürece tek rengin bir kişinin tekeline bırakılmasının mümkün olmadığı sabittir. Bu noktada, yukarıdaki tüm açıklamalar ... taraf markalarındaki asli unsurlar göz önüne alındığında, geri plandaki renk unsurunun markaların görsel, işitsel ... kavramsal olarak farklı olduğu, aralarında benzerlik ... iltibas ihtimali bulunmadığı sonucunu değiştirmeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. Öte yandan, davacı markasında yer alan zemin tasarımı ile davalılar kullanımlarında yer alan zemin tasarımlarının ... mavi rengin tonunun farklı olduğu bu yönüyle ... aralarında benzerlik olmadığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; davalılar tarafından gerçekleştirilen markasal kullanımlar ile davacıya ait mesnet marka arasında iltibas tehlikesi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Davacı taraf 27/01/2025 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde müvekkiline ait tasarımlar ... müvekkilinin marka sahibi olduğu cafelerin genel görünümleri ile davalıların işletmelerinin genel görünümleri arasında benzerlik bulunduğunu ileri sürmüşse ..., iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı başlamadan evvel, davasını salt mesnet markasının ihlali iddiasına dayandırdığı, bu nedenle Kanun'da belirtilen istisnalar söz konusu olmadıkça, davacı yanın iddiasının genişletilmesi veya değiştirilmesi niteliğindeki taleplerin mahkememizce incelenemeyeceği, davacı yanın 27/01/2025 tarihli dilekçesi ile ileri sürdüğü hususların iddianın genişletilmesi mahiyetinde olduğu, ancak davacı yanın bu iddiasını genişletmesine davalıların açık muvafakatinin bulunmadığı, bununla birlikte davacı yanın ıslah müessesesinden ... faydalanmadığı, bu nedenle davacı yanın söz konusu iddialarına itibar edilmeksizin yargılama sonuçlandırılmıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davalıların tespit edilen markasal kullanımlarının davacıya ait marka hakkına tecavüz oluşturmadığı tespit edildiğinden, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu karar ... ilam harcından peşin alınan 427,60 TL'nin düşümü ile alınması gereken 187,80 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, kaldırılması istemleri bakımından; davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Maddi tazminat istemi bakımından; davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 ... m.13 hükmü gereği hesaplanan 500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 5-Manevi tazminat istemi bakımından; davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 ... m.13 hükmü gereği hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 17.000,00 TL bilirkişi ücreti, 825,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 18.741,00 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalılar ... ... Gıda Ltd Şti. ... ... Gıda Tic. A.Ş. tarafından yapılan 148,30 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılar ... ... Gıda Ltd Şti. ... ... Gıda Tic. A.Ş.'ye verilmesine, 8-Davalı ... Proje Müh. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 60,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Proje Müh. Tic. Ltd. Şti.'ne verilmesine, 9-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalılar ... Gıda ... ... ... vekili ... davalı ... Proje vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ... m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/01/2025

Katip ... E imzalıdır

Hakim ... E imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/259, K. 2025/35, T. 29.01.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-259-e-2025-35-k-3a99013d69e3