İlk Derece Mahkemesi 2024/24 E. 2025/780 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/24 Esas - 2025/780 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/24 Esas KARAR NO : 2025/780

...

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 10/01/2024 KARAR TARİHİ : 12/11/2025 KARAR Y.TARİHİ : 19/11/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda yüklenici firmalar bünyesinde çalışan işçilerden olan ... işçilik alacaklarının tazmini amacıyla davacı kurum tarafından toplam 109.080,31 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 109.080,31 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile dava değerini artırmaksızın her bir davalıdan talep edilen alacağı ayrı ayrı belirtmiştir. SAVUNMA : Davalılardan ...vekili cevap dilekçesinde özetle: zamanaşımı definde bulunduğunu 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarına ilişkin olarak düzenlenen 8 madde gereğince kıdem yükümlüğünün üst işveren kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanması gerektiğini, taşeron firmaların ihaleye teklif verirken işçilik modülünü esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, zamanaşımına uğrayan ve rücu davasındaki sürelere uygun olmayan ödemelerin rücu edilmesinin mümkün olmadığını, davacının ödemiş olduğu alacak kalemlerinden davalı şirketlerin sorumlu olduğu düşünülse dahi bahsi geçen işçiyi alt işveren olarak davalı şirketlerde çalıştığı süre dikkate alınarak davalı şirketlerdeki çalışma dönemiyle sınırlı olarak sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, Dava dışı işçilerin davalı alt işverenlik bünyesinde çalıştığı dönemler nedeniyle davacın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ayrıca 4734 Sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerde kıdem tazminatının firmalara rücu edilmesinin Anayasanın mülkiyet hakkına aykırı olduğunu, kurumların hazırlamış olduğu yaklaşık maliyet cetvelinde kıdem hesaplaması bulunmadığını, kurumların hazırlanan yaklaşık maliyetin üzerinde olan tekliflerinin geçersiz sayıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir. Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, savunma haklarını kullanmamışlardır. YARGILAMA VE GEREKÇE : Dava, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından mahkeme kararı ile aleyhine hükmedilen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ...kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur. Dava konusu hizmet sözleşmesi olmakla uygulanacak zamanaşımı 10 yıl olduğundan ödeme tarihi dikkate alınarak def'in reddi gerekmiştir. .... Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının dava dışı işçi .... olduğu, davalılarının ihbar edilen olarak yer aldığı, dava sonucunda, kıdem tazminatı yıllık ücretli izin alacağı, fazla mesai ücreti ve UBGT alacağı yönünden hüküm verildiği, hükmün icra takibi neticesinde ... tarafından 22.05.2018 tarihinde 43.635,00-TL, 05.06.2018 tarihinde 8.720,00-TL olmak üzere 52.355,00-TL toplam ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. .... olduğu, dava sonucunda kıdem tazminatı yıllık ücretli izin alacağı, fazla mesai ücreti ve UBGT alacağı yönünden hüküm verildiği, hükmün icra takibi neticesinde... sayılı dosyasına ... tarafından 13.06.2018 tarihinde 48.000,00-TL, 27.06.2018 tarihinde 8.725,31-TL olmak üzere 56.725,31-TL toplam ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanmış sözleşmeleri ve sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamelerin incelenmesinde; sözleşmenin 7.8. maddesinde "Yüklenici bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı personelin işvereni olarak İş Kanunu ... Kanunu ve çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre her türlü ücret, vergi harç,ssk primi vs tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecektir.”(Bazı sözleşmelerde 12.4., 13.3 madde) Sözleşmenin 14. Maddesinde “ Sözleşme konusu hizmet işinde Yüklenicinin çalıştıracağı personelin ücret ve tüm masrafları Yükleniciye aittir. Yüklenici ve personeli arasında yasalardan ya da sözleşmeden doğacak ilişkilerin sorumlusu ve muhatabı Yüklenicidir.” hükmüne yer verildiği açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçilere ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmeler dikkate alınarak davacı tarafından yapılan ödemenin rücu koşulları ve ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin denetlenmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporu ve itirazlar üzerine alınan bilirkişi ek raporunda özetle, davacı tarafından icra dosyalarına yapılan ödemeler ile ilgili her bir işçi yönünden ayrı olarak rücu hesaplaması yapıldığı, Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğuna karar verildiği takdirde, alt işverenlerin sorumlu olacağı tutarların dava dışı işçi ... yönünden toplam 52.355,00-TL ödeme yapıldığı, bu bedel üzerinden rücu hesaplaması yapıldığında husumet yöneltilen alt işverenlerin sorumlu olabileceği tutarların ... tarafından icra dosyasına 22.05.2018 tarihinde 43.635.00-TL, 05.06.2018 tarihinde 8.720,00-TL olmak üzere 52.355,00-TL toplam ödeme yapıldığından belirlenen rücu tutarları ödeme tarihleri ve miktarlarına göre ayrılarak; faiz başlangıç tarihi konusunda takdir edilmesi halinde ödeme tarihlerinden itibaren faiz uygulanacak tutarlar ayrı ayrı belirlendiği, davalı alt işverenler yönünden rücu edilebilir toplam tutarın 49.920,97-TL olduğu, işverenlerin kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olabileceği, İş Mahkemesi dosyasında davalı alt işverenlere ihbar yapıldığından belirlenen tutarlara ödeme tarihlerinden itibaren faiz uygulanmasının yerinde olacağı, dava dışı işçiyi çalıştırmış olan .... şirketine husumet yöneltilmediğinden bu şirketin nihai sorumluluğuna 2.434,03-TL olarak yer verilmediği, Dava dışı işçi ... yönünden yapılan toplam 56.725,31-TL ödeme yönünden rücu hesaplaması yapıldığında, her bir alt işverenin sorumlu olabileceği tutarların, ... tarafından icra dosyasına 13.06.2018 tarihinde 48.000,00-TL, 27.06.2018 tarihinde 8.725,31-TL olmak üzere 56.725,31-TL toplam ödeme yapıldığından belirlenen rücu tutarları ödeme tarihleri ve miktarlarına göre ayrılarak; faiz başlangıç tarihi konusunda takdir edilmesi halinde ödeme tarihlerinden itibaren faiz uygulanacak tutarlar ayın ayrı belirlendiği, davalı alt işverenler yönünden rücu edilebilir toplam tutarın 53.826,09-TL olduğu, işverenlerin kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olabileceği, İş Mahkemesi dosyasında işbu dava davalılara ihbar yapılmadığından faizin hangi tarihten itibaren başlatılacağının mahkemenin takdirinde olduğu, dava dışı işçiyi çalıştırmış olan ... şirketine husumet yöneltilmediğinden yapılan rücu hesabında bu şirketin nihai sorumluluğuna denk gelen 2.899,22-TL'ye yer verilmediği bildirilmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçiler arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ...kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçilerin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları ilkeleri gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile davacının davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, ödenen tazminata ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : 1-Davanın Kabulüne, 2-Dava Dışı işçi ... dosyası yönünden; 4.754,04.- TL'nin ... 3.938,42.-TL'nin... 4.692,59.-TL'nin ... 1.675,92.-TL'nin... 1.843,51.-TL'nin ... 9.756,84.-TL'nin... 735,07.-TL'nin ... 740,65.-TL'nin ... ... yönünden; 4.566,29.-TL'nin ... 5.759,28.-TL'nin ... 2.948,20.-TL'nin ... 2.831,64.-TL'ni... 3.215,60.-TL'nin... 12.621,03.-TL'nin ... 1.020,02.-TL'nin A..., 972,03.-TL'nin ... ... 22.967,48.-TL'nin ... ... 27.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya ödenmesine,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.434,06-TL harçtan peşin alınan 1.862,82-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.571,24-TL harcın; Dava Dışı işçi ... yönünden; ...... 240,22.-TL'nin ... 85,79.-TL'nin ... 94,37.-TL'nin... 137,55.-TL'nin ..., 499,48.-TL'nin ... 108,82.-TL'nin ..., 238,05.-TL'nin ... ...05.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya ödenmesine, Dava Dışı işçi.... 233,76.-TL'nin... 294,83.-TL'nin ... 150,92.-TL'nin ... 144,95.-TL'nin .... 52,21.-TL'nin ... 49,76.-TL'nin ... ..., 1.175,77.-TL'nin ... .... 4-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan 1.862,82 TL peşin harç, 427,60TL başvuru harcı 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.351,22 TL harçtan; Dava Dışı işçi ... dosyası yönünden; 102,71.- TL'nin ... 85,08.-TL'nin ... 101,38.-TL'nin ... 36,20.-TL'nin... 39,82.-TL'nin... 58,05.-TL'nin...15,88.-TL'nin ... 16,00.-TL'nin ... ... 455,91.-TL'nin ... ... Dava Dışı işçi ... 98,65.-TL'nin... 124,42.-TL'nin ... 63,95.-TL'nin ... 61,17.-TL'nin ... 22,03.-TL'nin .. 21,00.-TL'nin ... ... 496,20.-TL'nin ..... tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 6.836,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 2.500,00 TL olmak üzere toplam 9.336,00 TLden Dava Dışı işçi ... dosyası yönünden; 407,83.- TL'nin .. 337,86.-TL'nin... 402,56-TL'nin ... 143,77.-TL'nin ... 158,14.-TL'ni... 230,51.-TL'nin ... 63,05.-TL'nin ... 63,53.-TL'nin ... ... Dava Dışı işçi ... yönünden; 391,72.-TL'nin ... 494,06.-TL'nin.. 252,91.-TL'nin... olmak üzere davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince -Dava Dışı işçi ... dosyası yönünden; 4.754,04.- TL'nin ... Dava Dışı işçi ... dosyası yönünden; 4.566,29.-TL'nin ... 12.621,03.-TL'nin... dosyası yönünden; 136,29.- TL'nin ... 21,07.-TL'nin ... 29,24.-TL'nin ... yönünden HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... istinaf yasa yolu açık olmak üzere, diğer davalılar yönünden miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/11/2025

...