İlk Derece Mahkemesi 2024/1063 E. 2025/1217 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2025/

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/08/2018 KARAR TARİHİ : 06/11/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 09/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE SAVUNMA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... adresli iş yerinin müvekkilinin sahibi olduğu, ... Gıda İşletmeleri şubelerinden birisi olarak 01/04/2012 tarihinde kiralandığı ve faaliyete başlandığı, o tarihlerde gider olarak gösterilecek olan faturalarda elektrik aboneliğinin işletme adına alındığı, bu adresle ilgili su aboneliğinin ise sehven kiralayan adına alınmadığı, ... bayi olarak belirtilen işletmenin su sayacının takılı bulunmasından dolayı, iş yeri sorumlularınca işletmenin faaliyete açıldığı, kiralanan bu bayide su sayacının takılı olması nedeniyle, faturaların aşamalı ya da topluca geleceği düşünülerek suyun kullanılmasında bir ard niyet ya da beis görülmediği, davalı kurum tarafından yapılan denetim sırasında 09/10/2014 tarihinde yaptığı denetim sonucunda sayacın ...'ye ait olmadığı ve kayıt dışı takılan bir sayaç olduğu, akabinde müvekkili tarafından davalı idareye başvuruda bulunularak kayıt yapıldığı ve kullanılan su bedelinin ödendiği, 01/04/2012 - 09/10/2014 tarihleri arasındaki dönem için müvekkiline 38.507,60 TL'lik ceza ve su kullanım bedelinin tahakkuk edildiği belirtilerek, davalı şirkete 36.587,60 TL borçlu olmadığının tespitine, % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, 09/10/2014 tarihinde müvekkili idare kaçak su görevlileri tarafından, abone olmaksızın sayaç takılması suretiyle davacı hakkında zabıt tutulduğunu, akabinde davacının 16/10/2014 tarihinde müvekkili idareye başvurarak abonelik sözleşmesi tesis edildiğini, davacının elektrik aboneliği almasına rağmen su aboneliği almaması durumunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, dava dilekçesinde iddia edildiği şekilde talep edilen miktarın fazla olmadığını, davacının borçtan yasa ve yönetmelik gereği sorumlu olduğunu, davacıya ait başka bir şubede de aynı konuda zabıt tutulduğunu, davacının kaçak su kullanımı konusunu alışkanlık haline getirdiğini savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/ esas 2021/ karar sayılı dosyasında yapılan yargılama da;Davalı idareye müzekkere yazılarak, ... abone nolu ... / ... adresinde bulunan ... Gıda İşletmeleri şubesine abonelik tesis tarihi olan 13/14/2014 tarihi sonrasında gelen aylık faturaların Mahkememize gönderilmesi istenilmiş, davalı idare tarafından 25/02/2020 tarihli yazılı ile verilen cevap dosyaya kazandırılmıştır.Duruşmada dinlenilen davacı tanığı beyanında: '' Davacı ...'ın sahibidir, ben 2013 yılından beridir ... ... şubesinde çalışırım, su sayacı olduğunu bildiğimiz bir sayaç ben orda çalışmaya başladığımda vardı, şantiyeden beridir var olduğu söyleniyordu, denetim sonucunda kayıt dışı bir sayaç olduğu ortaya çıkmış, 5-6 ay içinde kayıt dışı olduğu anlaşıldı, anlaşıldığının hemen ertesinde zaten ... ile sözleşme yapıldı, ben ... şubesine ...'ın ... ... şubesinden geldim, aylık 60-70 TL fatura gelirdi, sonradan buskinin kestiği faturalar çok fahiş geldi, ben su sayacının denetim yapılırken kayıt dışı olduğunun tespit edildiğini biliyorum '' şeklinde beyanda bulunmuştur.Davacı tanığı beyanında: '' Ben o sırada ... şubesine ürün götürüyordum, şofördüm, elimi yıkadığım zamanlar olurdu, gittiğimde orada sayacı görmüştüm, bilgim ve görgüm bundan ibarettir '' şeklinde beyanda bulunmuştur.Davalı tanığı ... beyanında: '' Ben o dönem yaklaşık 4 yıl önce ... Kaçak Su Biriminde çalışıyordum, şuanda birimim değişti, hala Buskideyim, ben az önce tanık olarak dinlenilen ... ile birlikte bize verilen iş emri doğrultusunda kontrol için gittik, kontrolümüz sırasında kayıtlı olmayan bir sayaç olduğunu farkettik, tutanak tuttuk, resimlerini çektik, zaten sayacın üzerinde endeks vardı, zabıtı tutup buskiye teslim ettik, sayaç dükkanın içinde bir sayaçtı, alt katta bulaşık yıkanan kısımda duruyordu '' şeklinde beyanda bulunmuştur. Dükkanın ortalama kullanım kapasitesinin belirlenmesini ve bu doğrultuda hesap çıkarılmasını (01/04/2012 - 09/10/2014), ... sayacı bağlandıktan sonra ki faturalar da gözetilmek suretiyle ve tüm dosya kapsamına göre mevcut borcun bulunup bulunmadığı hususlarında rapor hazırlanmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilerek, bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır.Makine mühendisi tarafından düzenlenen 05/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda: Davacının iş yerine abonelik tesis ettiği 16/10/2014 tarihi sonrasındaki 4 aylık dönemde ortalama 12,5 m3 su kullanıldığı ve davacının 31 ay 5 gün kaçak su kullandığı dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu davalı kuruma 8.238,22 TL su borcunun bulunduğunun hesaplandığı, davalı kurum tarafından davacıya tahakkuk edilen 38.507,60 TL 'sinin davalı kurum yönetmeliklerine uygun olarak hesaplandığı, ancak davacının iş yerini kiralama tarihinde adreste mevcut sayaç endeksinin belli olmaması nedeniyle, sayaçta tespit edilen 1821 m3 suyun tamamının davacıya tahakkuk edildiği, ancak 1821 m3 suyun bir kısmının önceki kiracılar veya mal sahipleri tarafından kullanılma ihtimalinin bulunduğu, bu durumda davacının abonelik işlemi tesisi sonrasındaki ortalama su tüketim miktarları dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu davacının, davalı kuruma 8.238,22 TL su borcunun bulunduğuna dair tespitler içerir rapor dosyaya sunulmuştur.Davacı vekilinin 23/03/2020, davalı vekilinin ise 18/03/2020 tarihli itiraz dilekçelerinin değerlendirilmesi açısından talepleri kabul edilerek dosya ek rapor tanzimi hususunda bilirkişiye tevdi edilmiştir.14/11/2020 Tarihli bilirkişi ek raporunda: Kök raporda yapılan 05/03/2020 tarihli değerlendirmeler ve hesaplamalarda herhangi bir değişiklik olmadığı bildirilmiştir.... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/ esasında yapılan yargılama sonunda davanın KISMEN KABULÜ'ne, davacının davalı idareye 28.349,38 TL yönünden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, karar verilmiştir. Davacı vekilince dava istinaf edilerek ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 21/01/2021 tarih ve 2018/ Esas 2021/ sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 16/05/2023 tarih, 2022/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/ Esas numarası alarak yargılamaya devam edilmiş ve mahkemece Görevsizlik kararı verilmiştir. ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/ esas, 2024/ karar sayılı 26/03/2024 tarihli görevsizlik kararı ile mahkememiz esasına kaydedilmiş olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce verilen 10/06/2024 tarihli kararı ile " Dosya mahkememize ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/ esas, 2024/ karar sayılı 26/03/2024 tarihli görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın resen ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine gönderilmesine" karar verilmiştir.Mahkememiz 2024/ esas 2024/ karar 06/06/2024 tarihli Görevsizlik kararı ... BAM 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/ esas 2024/ karar 30/09/2024 tarihli ilamı ile yargı yeri mahkememiz belirlenmiş olup mahkememiz 2024/1063 esasına kaydı yapılarak yargılama bu esas üzerinden devam etmiştir. Mahkememiz 15/05/2025 tarihli celse de dosya bozma önceki bilirkişiye tevdi edilerek davacı şirketin bahse konu adreste başlama tarihi 29/04/2014 tarihi olarak değerlendirilerek tekrar kaçak su kullanım bedelinin tespit edilmesi istenmiştir.Mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; Dava dosyası içeriğindeki tüm bilgi, belge, tarafların iddia ve savunmaları, ... 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/ E. Sayılı dosyası gerekçeli kararı, Ceza dosyası bilirkişi raporu, tanık beyanları, ... Tarifeler Yönetmeliği, Bölge Adliye Mahkemesi 16.05.2023 tarihli 2022/E. 2023/K. Sayılı İlamı ile davalı ... tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu: Davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... adresindeki işletme faaliyetine 01.04.2012 tarihinde başladığının sabit olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde ve 11.03.2025 tarihinde mahkemeye sunulan beyan dilekçesinde bu hususu kabul ederek davacının fiili su kullanıcısı olduğunu kabul ettiği ve davacının işletmesinde abone olunmadan kayıt dışı sayaç üzerinden kaçak su kullanımın yapıldığı, Davalı kurum tarafından 09.10.2014 tarihinde yapılan kontrolde kaçak su kullanımının tespit edildiği ve Kaçak Su Zabıt Varakası düzenlendiği, davalı kurum tarafından Yönetmelik hükümleri doğrultusunda 33.2 maddesine uygun tahakkuk düzenlendiği ve davacıya KDV dahil 38.507,60 TL cezalı tahakkuk yapıldığı, düzenlenen tahakkuk miktarının yasal mevzuata uygun düzenlendiği, davacı tarafından işyerinin kiralandığı tarih olan 01.04.2012 tarihinde adreste mevcut kayıt dışı sayaç endeksinin sıfır (0) olduğuna dair somut bir delilin dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle davacı tarafından 01.04.2012-09.10.2014 tarihleri arasında kullanılan su miktarının tespiti için, davacının 16.10.2014 tarihi sonrasındaki aylık ortalama tüketim miktarlarının emsal alınmasının hakkaniyete uygun olacağı, Davacının işyerinde 16.10.2014 tarihi sonrasındaki 4 aylık dönemde ortalama 12,5 m3 su kullanıldığı ve davacının 31 ay 5 gün kaçak su kullandığı dikkate alınarak yapılan yönetmelik hükümleri doğrultusunda hesaplama sonucu davalı kuruma 8.238,22 TL su borcunun bulunduğunun hesaplandığı, kaçak Su Tespit Tutanağında tespit edilen 1821 m3 suyun kaçak kullanıldığının kabulü halinde davacı borcunun 38.507,60 TL olduğu, Mahkemenin 15.05.2025 tarihli ara kararında belirtiği “Davacının adreste faaliyete başlama tarihinin 29.04.2014 taril ikkate alınması ile davacının 5 ay 10 gün kaçak su kullandığı dikkate alınarak yapılan yönetmelik hükümleri doğrultusunda hesaplama sonucu davalı kuruma 1.409,59 TL su borcunun bulunduğunun hesaplandığı mütalaa edilmiştir. Tüm dosya kapsamı, yapılan yargılama ve toplanan delillerden, HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE : Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı taraf, işletme olarak kullandığı iş yerinde ki sayacın aboneliğinin sehven üzerine alınmayarak kullanılmaya devam edildiği davalı kurumca tespit neticesinde yapılan işlemler neticesinde olağan dışı miktarda cezalı faturanın taraflarına aksedilmesinden dolayı bu miktardan borçlu olmadıklarının tespitini istemekle, davalı taraf davacının abonelik iddialarının asılsız olup tespit doğrultusunda cezalı kullanımları gereği taahhuk edilen miktardan sorumlu olduklarından dolayı davalarının reddini talep etmişlerdir.Taraflar arasında, su kullanılan dönem itibariyle abonelik işlemleri ve kullanım bakımından husumet olmamakla, cezalı işlem ve taahhuk ettirilen kullanım bedelleri bakımından ihtilaf bulunmakta olup, menfi tespit talebinde alacak iddiasında bulunan davalı taraf, iddiası bakımından TMK m.6 ve HMK m.190 gereği alacağını ispat yükü altındadır. ... Bölge Adliyesi 13. HD 2022/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamında belirtildiği haliyle, uyuşmazlığın, dava konusu işyerinin davalıdan önce başka kişiler tarafından kullanılıp kullanılmadığı ile kullanılmış ise davalı tarafından okunan sayaç tüketim endeks miktarının tamamından ve tutanak tarihi öncesi dönem için hesaplanan gecikme zammından davacının sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplandığı, davacıya ait işletmenin ticari işletme olup olmadığı araştırılmadan karar verildiği, kural olarak abonelik sözleşmesi bulunmayan yerlerde kullanılan kaçak su bedelinden, ancak kaçak kullanım yapan gerçek ve tüzel kişiler sorumlu olması nedeniyle bu çerçevede davalının hangi tarihten itibaren fiili kullanıcı olup olmadığının tespiti önem arz ettiğinden, tutanak tarihinde ve tutanakta yazılı adreste davalının hangi tarihten itibaren ticari faaliyette bulunduğunun tespiti için ilgili ... Odası Başkanlığı, ... Sicil Müdürlüğü, ... Dairesi Müdürlüğü, ... Başkanlığı, ... Odası, ..., ... gibi diğer kurumlardan sorularak saptanması ayrıca kaçak su bedelinin yukarıda ... Tarifeler Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen hükümlerine göre yöntemince belirlenmesi gerekmektedir, şeklinde karar verilerek dosyada verilen ilk hüküm kaldırılmıştır.Buradan hareketle davacının tacir araştırılması yapılması sonucu yargılamaya mahkememizce devam edilmiştir.Her ne kadar davacı tarafça abonelik öncesi ve sonrası tarihleri arasında kullanıma yönelik itirazlar bulunsa da esasında hem devalı hem davacı tarafça kira sözleşmesi bakımından ihtilaf olmamakla celbedilen belgelerden davacının 31 ay 5 günlük fiili kullanımı konusunda aksi yönde bir durum ortaya çıkmadığı gibi davacının kiralaması ve faaliyeti bakımından aynı tesisat ve abonelik mevcut durumunun mal sahibi kiraya veren tarafından da beyanlarında belirtildiği haliyle taşınmazın eski sahibinden itibaren devam ettiği hususu göz önüne alınarak bu tarihler itibariyle kaldırma ilamında bahsedilen yönetmelik hükümlerine göre hesaplama yaptırılarak alınan bilirkişi raporuna göre davacının davalıya borçlu olduğu kaçak su kullanım bedeli hesaplanmıştır.Bu bakımdan tespit edilen borç bedeli kadar davacının sorumluluğu bulunduğu anlaşıldığından menfi tespit talebinin kısmen kabulüyle bu doğrultuda yargılama giderlerine hükmedilerek aşağıda ki şekilde hüküm verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; davacının davalı idareye 28.349,38 TL yönünden borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.936,54 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 624,83 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.311,71 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin kabul ret oranına göre 810.59 TLsi'nin davacıdan 2.789,41 TLsi'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi, posta, talimat ve tebligat gideri olan 3.335,80 TL yargılama gideri ile 660,73 TL (peşin+başvuru harcı) harç olmak üzere toplam 3.996,53 TL yargılama giderinden kabul/ret oranına göre 3.183,66 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 28.349,35 TL kabul vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 8.238,22 TL ret vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.06/11/2025

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.