İlk Derece Mahkemesi 2023/884 E. 2025/617 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/884 Esas - 2025/617 T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA ... GEREKÇELİ KARAR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/884 Esas KARAR NO : 2025/617

HAKİM : ... KATİP :...

DAVACI : ... .. VEKİLİ : Av. . DAVALI : ... .. VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Rehin Karşılığında Ödünç Verme İşinden Kaynaklanan (TMK M. 962 - 969) (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 25/12/2023 KARAR TARİHİ : 17/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/09/2025 Mahkememizde görülmekte olan Rehin Karşılığında Ödünç Verme İşinden Kaynaklanan (TMK M. 962 - 969) (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA Davacı vekili iddiasında özetle; Yetkilisi olduğu şirket ile davalı şirket arasında ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15842, ... 28. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15796 sayılı takiplerinden ve bunlara yapılan itirazların iptali için açılan ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/146 Esas sayılı ve birleşen dosya ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/147 Esas sayılı dosyalarına konu davalarından kaynaklanan borçların sulh yoluyla tasfiyesi hakkında protokol düzenlendiğini ve davacının protokolde belirtilen ödeme yükümlülüğü yerine getirdiğini; davalı şirketin ise protokolde belirtilen dava ve icra takiplerinden feragat ettiğini, ancak protokolün 5.maddesinde belirtilen, "ödemelerin aşağıda belirtilen hesap numaralarına, aşağıda belirtilen vade ve miktarlarda yapılması halinde ... 12. İcra Müdürlüğün'ün 2021/15842 Esas, ... 28. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15796 Esas sayılı takip dosyaları ve bunlara bağlı itirazların iptali için açılan ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/146 Esas sayılı dava dosyası ve birleşen dosya ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/147 Esas sayılı dava dosyası derhal kapanacak, davacı alacaklı yanca dosyalara bağıl rehin terkin edilerek 'Rehinli Paylar'ın fiziken ... ... Bankası A.Ş. ... Kurumsal Şubesi nezdinde bulunması sebebiyle, Rehin Alan alacaklı rehnin kaldırıldığını.. ... ... Bankası A.Ş. ... Kurumsal Şubesi'ne ihtarname ile bildireceğini ve bu durumdan da borçlu.... Üretim A.Ş.'nde ... ... ...'a ait hisselerin üzerindeki rehni kaldırmadığını, yani yükümlülükleri yerine getirmediğini, bu nedenle bu davanın açılmasının gerektiğini belirterek; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik Yaylaköy Res Elektrik Üretim Anonim Şirketi'ndeki (fiziken ... ... Bankası A.Ş. ... Kurumsal Şubesi Nezdinde Bulunan) ... ... ...'a ait hisselerin üzerine ... ... Dış Tic. Loj. Ltd. Şti. tarafından konulan rehnin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA Davalı vekili savunmasında özetle; Açılan davanın usul ve esasa açısından haksız ve yersiz olduğunu, davacının imzaladığı bir protokol bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtilen protokole davacı taraf olmadığından bu protokole aykırı davranıldığı iddiasıyla bir talepte bulunamayacağını ve rehinin fekkini talep edemeyeceğini; zira protokolün ... ... ... ile değil, ... Tic. A.Ş. ile imzalandığını, davacının taraf olmadığını, imza atmadığını, hukuki ilişki kurmadığı bir protokole dayanarak protokol maddelerinden birinin eksik ifa edildiğini iddia edip, bunun uygulanmasını isteme hak ve yetkisinin bulunmadığını, bu yetkinin protokolün tarafı olan .... A.Ş. tüzel kişiliğine ait olduğunu, bu nedenle taraf sıfatının bulunmaması nedeniyle aktif dava açma ehliyeti bulunmayan davacının davasının öncelikle husumet eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini; davanın esas yönünden de mesnetsiz olduğunu, davacı sıfatı olmayan ... ... ...'un fekkini talep ettiği rehinle ilgili protokolde her hangi bir madde olmadığı gibi davalı şirketin de bu konuda hiç bir taahhüdü bulunmadığını; öte yandan davacının protokole dayanarak fekkini talep ettiği rehinin ne olduğunu, davacı adına veya aleyhine bir rehin tesis edilmediğini, kime ait hangi değerler üzerindeki hangi rehinin fekkinin istendiğini, hangi tür hissenin üzerinde ne miktarda rehin olduğu ve rehin konusunun yazılı/basılı/olup olmadığını, hangi paya ne miktarda işlendiği bile belirtilmeyen rehnin protokole istinaden fekkinin talep edilmesinni de mümkün olmadığını; ayrıca dava dışı .... A.Ş.'nin protokole açıkça aykırı davrandığını, zira protokolde belirtilen ödemelerin zamanında yapılmaması halinde sonuçlarının ne olacağını düzenleyen 6.maddeye aykırı davranıldığını, bu maddede "ödemelerin aşağıda belirtilen numaralara, aşağıda belirtilen vade ve miktarlarda yapılacak olup ödemelerden biri dahi vade-miktar ve ödeme adresinde hata olması durumunda ... bu protokol geçerli olmayacak..." denildiğini, böylece ödemelerin davadışı .... A.Ş. tarafından tam ve zamanında yapılmaması halinde protokolün geçersiz olacağının belirtildiğini, ödemeler zamanında yapılmadığı için de davacının isteminin haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek; açıklanan nedenlerle davacının taraf ehliyeti bulunmadığından davanın öncelikle usulden, bu mümkün görülmez ise dava dışı şirket ödemelerini süresinde yapmadığı için esastan reddine karar verilmesini etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE Dava, protokol nedeniyle rehnin terkinine yönelik menfi tespit davasıdır. REHİN KARŞILIĞINDA ÖDÜNÇ VERME İŞİ İLE UĞRAŞANLAR A. Ödünç verenler I. İşletme izni alma Madde 962- İşletme olarak taşınır rehni karşılığında ödünç verme işiyle uğraşmak isteyenler, yetkili makamdan izin almak zorundadırlar. II. Süre Madde 963- Özel işletmelere ancak belli süre için izin verilebilir. Sürenin bitiminde bu izin yenilenebilir. Gerekli kurallara uyulmaması hâlinde, verilen izin her zaman geri alınabilir. B. Taşınır rehni karşılığı ödünç I. Kurulması Madde 964- Rehnedilen taşınırın işletmeye teslim edilmesi ve karşılığında bir makbuzun alınmasıyla rehin kurulmuş olur. II. Hükümleri 1. Rehnin paraya çevrilmesi Madde 965- Borç vadesinde ödenmezse, ödünç veren, borçluya önceden noter aracılığı ile borcunu ödemesini ihtar ettikten sonra rehni icra yoluyla paraya çevirtebilir. Borçlu, ödünç verene karşı kişisel olarak sorumlu değildir.

2. Arta kalan para üzerindeki hak Madde 966- Satış bedelinin rehinli alacak miktarından fazla olması hâlinde, arta kalan para hak sahibine ödenir. İşletmenin aynı borçludan birden fazla alacağı varsa, bunlar arta kalan para hesaplanırken bir bütün olarak göz önünde tutulur. Arta kalan miktarı isteme hakkı, rehnedilen taşınırın paraya çevrilmesinin üzerinden beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. III. Rehnin sona ermesi 1. Rehinden kurtarmayı isteme hakkı Madde 967- Rehnedilen taşınır, satılıncaya kadar rehin makbuzunun geri verilmesi suretiyle rehinden kurtarılabilir. Rehin makbuzu geri verilmezse, alacağın muaccel olmasından sonra hak sahibi olduğunu ispat eden kimse taşınırı rehinden kurtarabilir. Ödünç veren, rehnedilen taşınırı makbuzun teslimi karşılığı geri verme hakkını açıkça saklı tutmuş olsa bile; alacağın muaccel olmasının üzerinden altı ay geçtikten sonra hakkını ispat eden kimse, taşınırı rehinden kurtarabilir. Dosyamız arasına protokol, dava dosyası, icra dosyası, banka kayıtları alınıp, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır. Bilirkişi raporunda, İlke ve gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere, davalı şirket ile dava dışı .... A.Ş.arasında düzenlenen sulh protokolü ile dava dışı şirketin ilgili protokolde belirtilen ödemeleri yapma, davalı şirketin ise ... 12.İcra Dairesi'nin 2021/15842 ve ... 28.İcra Dairesi'nin 2021/15796 sayılı icra dosyaları ile bunlara bağlı itirazların iptali için açılan ... 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/146 ve birleşen ... 11.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/147 E.sayılı dosyalarına konu davalardan feragat etmeyi; ayrıca davacı ... ... ...'un dava dışı ... RES Elektrik Üretim A. Ş. nezdindeki payları üzerine davalı ... Ltd. Şti. lehine konulan rehnin kaldırılmasını kabul ve taahhüt ettikleri anlaşılmış olup; dava dışı şirketin ödemeleri hangi tarih ve miktarlarda yaptığını gösterir bilgilerin dosyada olmadığı, ancak davalı şirketin icra ve dava dosyalarından feragat ettiği ve ilgili mahkemenin de davaların feragat nedeniyle reddine hükmedip, hükmün de kesinleştiği anlaşılmış olup; davalı şirketin, protokole aykırı bir davranış iddiası ve itirazi kayıt ileri sürmeden ve kayıtsız şartsız takip ve davalardan feragat ettiği anlaşılmış olmakla, protokoldeki diğer taahhüdüne de uyması gerektiği, takdirin mahkemenin olduğu, yönünde rapor verilmiştir. Dosya arasındaki protokol incelenmiş, 5. Maddede, ödemelerin belirtilen hesap numaralarına aşağıda belirtilen vade ve miktarlarda yapılması halinde ... 12. İcra müdürlüğü'nün 2021/15842 E., ... 28. İcra Müdürlüğü'nün 2021/15796 E. ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/146 E. Ve 2022/147 E. Sayılı dosyaları kapatılacak, hisseler üzerindeki rehinlerin kaldırıldığını, rehinli payların bulunduğu ... Bankası ... Kurumsal Şubesi ve ... A.Ş, ile ... Tarım A.,Ş., yetkilisi ... ... ... ve avukatı Mesut Uslu'yu ihtarname ile bilgilendirecek, şeklinde hüküm bulunduğu anlaşılmıştır. Protokol konusu tutarlar davacı tarafından yatırılmış, davalı tarafından protokol konusu icra dosyaları ve mahkeme dosyaları feragat ile kapatılmıştır. Bu haliyle davacı protokolde belirlenen yükümlülükleri yerine getirmiştir. Karşı taraftan beklenen üzerine düşen edimi yerine getirmektir. Protokol kapsamında hisseler üzerindeki rehnin kaldırılmasıdır. Bu durum bilirkişi raporu ile de ortaya konulmuştur. Açık ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulü gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre; 1-Davanın KABULÜNE, Yaylaköy RES Elektrik Üretim Anonim Şirketindeki (fiziken ... ... Bankası A.Ş. ... Kurumsal Şubesi nezdinde bulunan) ... ... ...'a ait hisselerin üzerine davalı ... ... Dış Ticaret Lojistik Ltd. Şti tarafından 16/12/2021 tarihinde konulan rehinin kaldırılmasına, 2-Alınması gereken 40.986,00 TL harçtan, 269,85 TL peşin harç, 10.246,50 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 30.469,65 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 10.246,50 TL tamamlama harcının olmak üzere toplam 10.786,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 65,00 TL e-tebligat gideri, 103,75 TL KEP ve yazışma ücreti, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.668,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 600.000,00 TL üzerinden takdir edilen 94.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2025

Katip .... e-imzalı

Hakim .... e-imzalı