İlk Derece Mahkemesi 2023/740 E. 2024/70 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/740 Esas - 2024/70 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

K A R A R ESAS NO : 2023/740 KARAR NO : 2024/70 BAŞKAN : Yusuf Çerçi 33532 ÜYE : ... ÜYE : ... KATİP : ... DAVACI : ...

DAVALI : ...

VEKİLİ : ...

DAVA : Genel Kurul Kararının İptali DAVA TARİHİ : 27/11/2023 KARAR TARİHİ : 14/02/2024 KARAR YAZIM TARİHİ : ... I- DAVA 1. Davacı taraf 27.11.2023 tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine kooperatif genel kurul kararının iptali istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre; davacı, davalı kooperatifin üyesidir. Davalı kooperatifin 18.11.2023 tarihinde genel kurul toplantısı yapılmıştır. Birlik (kooperatif) üyesi 2330 kişi olmasına rağmen toplantı 180 kişilik bir salonda yapılmıştır. Bu konudaki itirazlar davacı tarafından divan başkanına bildirilmiştir. Davacının İl Tarım Müdürlüğüne verdiği dilekçeleri dikkate alınmayarak toplantı yapılmıştır. Kooperatifler Kanununun 27. Maddesine göre toplantının uygun bir yerde yapılması yönündeki hükmü ile ana sözleşmenin 25. Maddesindeki ‘genel kurul toplantısının yapılacağı mekan ve gerekli fiziki donanım asıl üye sayısı dikkate alınarak belirlenir’ hükmüne aykırı bir şekilde yetersiz salonda yapılan toplantının kanuna aykırı olduğu ileri sürülerek genel kurulda alınan kararların iptaline, kooperatife yönetim kayyımı atanmasına karar verilmesi talep edilmiştir. II- SAVUNMA 1. Davalı kooperatif vekili 22.12.2023 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davacı tarafın iddialarının aksine genel kurul toplantısı mevzuat ve anasözleşmeye uygun bir biçimde yapılmıştır. 04.11.2023 tarihinde yapılan ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanmadığından 18.11.2023 tarihinde ikinci toplantı yapılmıştır. Genel kurul bakanlık temsilcilerinin katılımı ile yapılmıştır. Toplantı salonunun yetersiz olduğu iddiası gerçek dışıdır. Davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek reddine karar verilmesi talep edilmiştir. III- DELİLLER 1. Davalı kooperatifin (Kooperatif Birliği) sicil dosyası getirtilmiştir. Adana Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil numarası ile kayıtlı davalı kooperatifin ilk tescil tarihi 20.11.2002’dir. Dava konusu 18.11.2023 tarihli genel kurul toplantısı hazır bulunanlar listesinin ‘Kozan’ bölümüne göre davacı, ... üye numarası ile kooperatif ortağıdır. Kooperatif anasözleşmesinin 27. Maddesinde genel kurul toplantısına çağrı şekli ve gündem düzenlenmiştir. 25. Maddeye göre olağan genel kurul toplantısı asıl üye tamsayısının salt çoğunluğu ile yapılır, ilk toplantıda bu çoğunluk sağlanamaz ise en erken 7 gün en geç 30 gün içerisinde çoğunluk aranmaksızın ikinci toplantı yapılır. Anasözleşmenin 30. Maddesinde de karar yeter sayısı düzenlenmiştir. 2. 04.11.2023 tarihinde yapılan ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamaması üzerine 18.11.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısı İl Tarım ve Orman Müdürlüğü toplantı salonunda bakanlık temsilcileri ..., ..., ..., ... ve ... gözetiminde yapılmıştır. Toplantıya 2343 üyeden 516’sı katılmıştır. Toplantıda divan başkanlığının seçimi sonrası 2021,2022 yılı YK ve denetim kurulu faaliyet raporunun okunup üyelerinin ibrası, 2021-2022 dönemi bilanço ve gelir-gider tablosu, 2023-2024 dönemi tahmini bütçe, üye giriş aidatı ve yıllık aidat, YK ve denetim kurulu üyelerinin huzur hakkı vd. konular görüşülüp karara bağlanmıştır. Toplantı tutanağına göre; davacının toplantının yapılmasına ve alınan kararlara ilişkin bir muhalefeti bulunmamaktadır. IV- GEREKÇE 1. 1163 sayılı Yasanın ilgili hükümleri şu şekildedir: Madde 45 – Genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü olarak toplanır. Olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur. (Ek cümle: 18/6/2017-7033/9 md.) Ancak, usul ve esasları ilgili Bakanlıkça yapılacak düzenlemede gösterilmek üzere; kooperatif üst kuruluşuna ortak olunması ve genel kurul toplantısının gündemine konuyla ilgili madde konulması şartıyla, olağan genel kurul toplantıları en fazla iki hesap dönemini kapsayacak şekilde ve birleştirilerek yapılabilir. Genel kurul, anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır. Genel kurul toplantı tarihi, yeri ve gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir. Genel kurulun sevk ve idaresi, ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasında seçilen başkan ve üyeler tarafından sağlanır. (Ek altıncı fıkra:21/10/2021-7339/4 md.) Genel kurul toplantısına, yönetim kurulu tarafından ...’ten alınan ortaklar listesinde adı bulunanlar katılabilir. (Ek yedinci fıkra:21/10/2021-7339/4 md.) Genel kurul toplantısı anasözleşmede hüküm bulunması şartıyla elektronik ortamda da yapılabilir. Genel kurullara elektronik ortamda katılma, öneride bulunma, görüş açıklama ve oy verme, fiilen katılmanın ve oy vermenin bütün hukuki sonuçlarını doğurur. Bu hükmün uygulama esasları ile genel kurula elektronik ortamda katılmaya ve oy vermeye ilişkin anasözleşme hükmü örneği Ticaret Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Madde 51 - Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur. Kooperatifin dağılması veya diğer bir kooperatifle birleşmesi ve anasözleşmenin değiştirilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların 2/3'ü çoğunluğu gereklidir. Anasözleşme, bu kararların alınması için oy çoğunluğu hakkında daha ağır hükümler koyabilir. Madde 52 – Ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4'ünün rızası gereklidir. Ancak, kamu kuruluşlarından kredi alan kooperatiflerin kredi miktarının artırılmasından yararlanmak üzere alacakları kararlarda bu şart aranmaz ve 51 inci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Kararlar, ilandan başlayarak üç ay içinde kooperatiften çıktıklarını bildirmeleri halinde bunlara katılmayan ortakları bağlamaz. Bu takdirde kooperatiften çıkma beyanı,kararın yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere hüküm ifade eder. Bu suretle kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, bir ayrılma tazminatı ödenmesine bağlı kılınamaz. Madde 53 - Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2. Yönetim Kurulu; 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur. Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür. Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir. Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder. 2. Kooperatif organları tarafından alınan kararlar hukuki işlem niteliğini taşıması nedeniyle bu işlemlerin hükümsüzlüğü/geçersizliği söz konusu olabilir. Geçersizlik halleri; yokluk, butlan, iptal edilebilirlik olmak üzere üçe ayrılır. 2.1 Yokluk, hukukî işlemin kurucu unsurlarının bulunmaması nedeniyle söz konusu işlemin, hukuk dünyasında hiç meydana gelmemiş sayılacağını ve herhangi bir hukukî sonuç doğurmayacağını ifade eder. Yoklukla malul olan hukukî işlem, sonradan düzeltilmesi mümkün olmayan hükümsüzlük halidir. Hukukî işlemin yokluk yaptırımıyla karşılaştığı durumlarda, ilgili herkesin bunu ileri sürmesi mümkün olduğu gibi, taraflarca ileri sürülmese dahi hâkim tarafından resen dikkate alınır. Bu tür kararların hükümsüzlüğüne ilişkin olarak tespit davası açılabilir. Yokluğun tespitine ilişkin hüküm; yenilik doğurucu nitelik taşımaz, açıklayıcıdır. Dava sonucu verilen karar kesinleştiğinde herkesi bağlayacaktır. Yokluğun tespiti zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Kanunun öngördüğü çerçevede genel kurul toplantısı gerçekleştirilmeksizin, bir araya gelinerek karar alınması, genel kurulun toplantıya, kanuna ve ana sözleşmeye göre yetkili olmayanlar tarafından davet edilerek alınan karar yoklukla malul olacaktır. 2.2 Butlan, bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının tamam olması fakat işlemin geçerlilik şartlarından bazılarının olmamasıdır. Hukuki işlemin kurucu unsurların bulunmaması durumunda yokluktan söz edilirken; butlan kararın/işlemin içeriğine, yani konusu ile ilgili incelemeye tespit edilir. Kooperatifler Kanunun 98. Maddesi atfıyla TTK 447 maddesi uyarınca pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan kararlar batıldır (TTK 447). Bu kararlar yenilik doğurucu nitelikte değil açıklayıcı mahiyettedir bir başka ifadeyle batıl olan genel kurul kararı başlangıçtan itibaren hükümsüzdür. Butlanın tespiti zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir. 2.3 Genel kurul kararının kanuna, kooperatif ana sözleşmesine veya iyi niyet kuralına aykırılığı halinde iptal edilebilirlik söz konusudur. Yokluk ve butlan durumundan farklı olarak genel kurul kararlarının iptal edilebilirliği, itiraz veya defi şeklinde ileri sürülemeyeceği gibi, mahkemece re’sen nazara alınamaz. İptal davası bir genel kurul kararının geçersiz olduğunun hükme bağlanmasını amaçladığından yenilik doğurucu bir eda davası niteliğindedir. 3. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca; oy kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında, yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık hallerine dayalı iptal isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin red oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve toplantıyı izleyen bir ay içerisinde dava açılması gerekmektedir. Somut olayda iptal istemine konu 18.11.2023 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin ‘yokluk’ veya ‘butlan’ iddiasına dayalı bir dava bulunmamaktadır. Toplantı tutanağından alınan kararların yokluk veya butlanını gerektirecek bir neden bulunmamaktadır. Toplantı ve karar yetersayısına ilişkin kurallara uyulmuştur. Toplantının toplantıya katılım sayısına göre yetersiz bir salonda yapıldığı ileri sürülmüş olmakla birlikte toplantıda hazır bulunmasına rağmen davacı taraf, dava konusuna ilişkin muhalefet şerhini ve ret oyunu toplantı tutanağına geçirtmemiştir. Toplantıya bakanlık temsilcisi olarak 5 kamu görevlisi katılmıştır. Sonuç itibariyle iptal isteminde bulunmanın ön şartı yerine getirilmediğinden davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. V- KANUN YOLLARI 6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 28.250,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava konusu değere bağlı olmadığından hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır. İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir.

H Ü K Ü M

1- Davanın reddine, 2-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından, 269,85 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından harcaması yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere davacı ... ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Başkan ... E-İmza Üye ... E-İmza Üye ... E-İmza Katip ... E-İmza