İlk Derece Mahkemesi 2023/558 E. 2025/1081 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/558 Esas KARAR NO : 2025/1081

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 15/05/2023 KARAR TARİHİ : 23/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı icra dosyasında davacı şirketçe sigortlanan ve davalı şirket ile Ankara' dan Almanya' ya taşınması için anlaşılan iki adet nem kabininin taşıma sırasında hasar alması nedeni ile uğranılan 218.821,23 TL( 10.830,00 EUR) zararın ödenmesi için yapılan icra takibine davalı şirketçe yapılan itirazın iptaline, davalı tara aleyhine %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, CMR Konvansiyonu'na tabi olarak yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içerisinde açılması gerektiğini, dava konusu icra takibi ve dava emtianın alıcıya teslim tarihinden itibaren bir yıl içinde ikame edilmediğini, davanın reddi gerektiğini, hasarın süresi içerinde ihbarının yapılmadığını, emtianın teslim alıcıya teslim edildiği 14.12.2021 tarihinden yedi gün içerisinde dava konusu hasar hakkında davalı şirkete usulüne uygun bir bildirimde bulunulmadığını, davacı sigortacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davalının .... Taş. Ve Tic. A.Ş. Dava konusu taşımada taşıyıcı şirket olmayıp, taşımayı yapan ... isimli yabancı şirketin acentesi olduğunu, doğrudan davalı şirket aleyhine dava açılamayacağını, davalı şirketin fiili olarak yapmış olduğu işlemlerden uygulamalı bir acentelik ilişkisi olduğu açıkça ortada olduğunu, davalı şirket ve davalı şirketin acenteliğini yaptığı şirketin hasarın oluşumunda kusuru bulunmadığını, oluşan zarardan da sorumlu olmadıklarını, davalı şirket davaya konu taşımada üstüne düşen tüm yükümlülükleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirerek gerekli özeni gösterdiğinden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu edilen hasarın taşıma esnasında mı yoksa eşya alıcıya teslim edildikten sonra mı ortaya çıktığı belirsiz olduğunu, hasarın tümünün taşımada oluştuğunun ispat külfeti hasar için ödeme yaptığını iddia eden davada olduğunu, hasarlı mallara ilişkin zarar hesabının belirsiz olduğunu, sovtaj ve ikinci el satış bedelleri dikkate alınmaksızın yapılan zarar hesaplarının kabul edilmeyeceğini, davacının eşyanın uğradığı hasardan kaynaklı zarar talebi davalı şirketin düzenlenmesine dahil olmadığı 10.02.2022 tarihli ekspertiz raporuna dayandığını, ekspertiz raporu incelendiğinde raporda tazminat hesabının doğrudan satıcının beyanı doğrultusunda yapıldığının anlaşıldığını, Satıcı / gönderici firmanın davacı sigorta şirketine ilettiği hasar beyanında ise müşterinin hasara uğradığı iddia olunan ... seri nolu kabini kabul etmediği, bu sebeple kabinin sıfırdan yenisinin üretileceğini, ... seri nolu kabinin ise kapısının yeniden üretileceğini, üretim ve işçilik maliyeti olarak toplamda 11.110,50-EUR maliyet doğacağını belirttiğini, davacı sigorta şirketi satıcı / göndericinin söz konusu beyanını olduğu gibi kabul edip ödeme yapmış olup bu ödemeyi müvekkiline rücu ettiğini belirterek davacı vekili davanın reddini, davacının %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını istemiştir. ARAŞTIRMA; 1-Küçükçekmece İcra Dairesi' nin ... esas sayılı icra takip dosyası UYAP üzerinden çıkartılarak dosya arasına alınmıştır. İncelendiğinde, davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından, davalı ... Taşımacılık ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine başlatılan taşıma sırasında meydana gelen zararın tahsili nedenine dayalı ilamsız icra takibi olduğu, takip çıkışının 10.830,00-EUR asıl alacak, 131,58-EUR işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.961,58-EUR alacak olduğu, davalı (borçlunun) 03/05/2023 tarihinde borca itiraz dilekçesi verdiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce makine mühendisi ve taşıma bilirkişisinden rapor aldırılmıştır. 25/11/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda; 1.Dosyada mübrez fotoğraflar incelendiğinde, kabinlerde oluşan hasarın devrilme v.b. bir hareketle oluşmadığı, birbirine ve/veya başka bir cisme çarpması ile veya taşıma esnasında başka bir cismin bahse konu kabinlere çarpması ve/veya darbesi ile oluştuğu, 2.6021 seri nolu kabin kapısının maliyetinin 1.200 EUR, işçilik 210 EUR olmak üzere toplam 1.310._EUR, ... seri no.’lu kabinin satış fiyatı olan 8.950 EUR ve toplam 250._EUR nakliye bedeli olmak üzere toplam 9.200._EUR hasar bedeli oluştuğu, genel hasar tazminatı olarak ortaya çıkan (1.310+9.200) toplam 10.510._EUR’dan yukarıda açıklandığı üzere, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, %50 sovtaj bedeli olan 4.475._EUR mahsubu ile bakiye 6.035._EUR hasar tazminatı oluştuğu, oluşan bu tazminatın piyasa rayiçlerinde makul ve mantıklı olduğu, kadr-i maruf kabul edilebileceği, 3.Zararın asıl sebebinin KISMİ ARAÇ YÜKÜ gözetilerek, yapılması gereken yükleme-istifleme-sabitleme faaliyetlerinin gereği gibi yapılmamasından kaynaklandığı, bunun da taşıyıcı risk alanında olduğu, 4.Davacının dosyada sunulu temlik hükümleri içeren makbuz ve yine ödeme dekontuna göre akdi ve yasal halefiyet şartlarını taşıdığı, 5.Davalının düzenlediği faturaya göre akdi taşıma taahhüdü altında olduğu, taşıyıcı sıfatı ile pasif husumet şartlarını taşıdığı, 6.Hesaplanan zarar 6.035,00 EURO olmakla, davalının sorumlu tutulabileceği tazminat CMR m.23/3 gereği azami 2.082,50 SDR karşılığı 2.570,31 EURO hesaplanmakta olup, ancak bu miktar ile davalı yanın sorumu tutulabileceği, 7.Hesaplanan SDR bakımından, davacının sigortacı sıfatı ile yaptığı ödemesinin EURO olması ve ödeme tarihi sınırlı sorumluluk denetimine göre EURO miktarının belirlendiği, mahkemece hüküm tarihi EURO hesabı yapılması bakımından takdirinin yüce mahkemeye ait olduğu,

8.Davacı alacağına CMR m.27 gereği yıllık %5 oranını aşmayacak hesaplama ile takip tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilebileceği, 9.Takip konusu alacağın tazminat alacağı olduğu hususu gözetilerek sair taleplerin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

13/05/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda; 1-Dava konusu alacak bakımından 12.03.2021 tarihinde başlayan zamanaşımı süresinin 12.03.2022 tarihinde sona erdiği gözetilerek, dava konusu takibin zamanaşımı süresi geçtikten sonra başlatıldığı, zamanaşımını durduran veya kesen bir sebep ortaya konulmadığı sürece zamanaşımı definin yerinde olduğu değerlendirilmekle, nihai hesaplama ve değerlendirme ile takdirin yüce mahkemeye ait olduğu, 2-Tazminat tutarı bakımından davacı yanca fatura edilen navlunda hasar oranı da gözetilerek hasarlı malın katkısının 88,33 EURO hesaplandığı, bunun KÖK raporda hesaplanan 2.570,31 EURO tutarına eklenerek rücu edilebilir tazminatın 2.658,64 EURO hesaplandığı, 3-Husumet, ihbar süresi, sovtaj ve sair itirazların yerinde olmadığı, Ek sonuçlarına varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, uluslararası karayolu taşımasına konu yükün taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalısının uğradığı zararı tazmin eden sigorta şirketinin, ödediği zarar tutarını taşıyıcıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Tarafların üzerinde anlaşamadıkları konuların; davacının icra takibindeki tutar kadar davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine itirazının haksız olup olmadığı, haksızsa icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının icra takibi başlatmasında kötü niyetli olup olmadığı, kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı, hasar bildiriminin süresinde yapılıp yapılmadığı veya hasar bildiriminin yapılmasının gerekip gerekmediği, hasarın taşıma sırasında gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleştiyse sorumluluğun kime ait olduğu, kusur durumu, taşımaya uygun olarak emtiaların ambalajlanıp ambalajlanmadığı, yüklemenin taşımaya uygun olup olmadığı, varsa ortaya çıkan hasara göre zarar tutarı, zarardan sorumluluk tutarı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Dava konusu Küçükçekmece İcra Dairesi' nin ... esas sayılı icra takip dosyası UYAP üzerinden çıkartılarak dosya arasına alınmıştır. İncelendiğinde, davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından, davalı ... Taşımacılık ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine başlatılan taşıma sırasında meydana gelen zararın tahsili nedenine dayalı ilamsız icra takibi olduğu, takip çıkışının 10.830,00-EUR asıl alacak, 131,58-EUR işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.961,58-EUR alacak olduğu, davalı (borçlunun) 03/05/2023 tarihinde borca itiraz dilekçesi verdiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.

2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

CMR Konvansiyonu'un 1. Maddesinde, sözleşmenin, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda davaya konu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. CMR Konvansiyonunun "IV. Bölüm" "Taşımacının Sorumluluğu" Başlıklı 17. Maddesinde; "1-Taşımacı, yükü teslim aldıgı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve dogacak hasardan sorumludur. 2- Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından degil de, istek sahibinin verdigi talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

CMR Konvansiyonun 17/2 maddesi uyarınca taşıyıcı zayi ve hasarın kendisine isnat edilmeyecek bir sebepten ileri geldiğini kanıtlaması halinde sorumluluktan kurtulabilir. Yani taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için olayda kendisinin herhangi bir kusurunun olmadığını kanıtlaması gerekir.(Yargıtay 11. HD.'nin 16/09/2013 tarih ve 2012/15448 Esas-2013/15829 Karar) Mahkememizce taşımaya ilişkin bilgi ve belgeler, hasar dosyası, ödeme kayıtları dosya arasına alınmış, tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır. Uyuşmazlık hususunda rapor düzenlenmesi için dosya Makine Mühendisi ve taşıma uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek yukarıda deliller kısmında ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, bilirkişi raporu ve ek raporu aldırılmıştır.

Bilirkişi heyet raporu ve ek rapor taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, Mahkememizce kök rapor ve ek rapor dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur. Dosyada mevcut poliçe evrakları, hasar dosyası, yasal mevzuat ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalıya ait 3 adet nem alma kabininin Ankara'dan Almanya'ya karayolu ile taşınması sırasında kabinlerden 2 tanesinde hasar meydana geldiği, davalının CMR'nin 1. maddesi kapsamında taşıyıcı olduğu, söz konusu emtiaların 26/11/2021 başlangıç, 25/01/2022 bitiş tarihli, .... poliçe nolu nakliyat emtia abonman sözleşmesi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, 2 adet nem alma kabinin taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına 17/02/2022 tarihinde 10.830 Euro ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Dosyada mevcut bilgi ve belgeler nazara alındığında davalının taşıma sözleşmesi kapsamında akdi taşıyıcı sıfatına sahip olduğu, dava konusu hasarın davalının taşıyıcı sıfatına sahip olduğu taşıma sırasında meydana geldiği, davacı sigorta şirketinin, sigortalısına yaptığı ödeme ile sigortalının haklarına halef olduğu anlaşılmaktadır.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Davalı taraf cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürdüğünden, somut olayda zamanaşımı yönünden değerlendirme yapılması gerekmektedir. CMR 32. Madde uyarınca somut olayda meydana gelen hasarın taşıyıcının kasta varan kusuru/ağır kusuru ile gerçekleştiğine dair bir delilin bulunmadığı, keza bu yönde bir iddia ve delilin de bulunmadığı, bu nedenle 1 yıllık zamanaşımı süresinin olduğu, somut olayda emtianın alıcısına 14/12/2021 tarihinde teslim edildiği (hasar tutanağının ise daha önceki tarihli olduğu), davalı sigorta şirketi tarafından ödemenin ise 17/02/2022 tarihinde yapıldığı, buna göre sigorta şirketinin, 1 yıllık sürenin dolmasından sonra kendi sigortalısına ödeme yaptığı, icra takibinin 10/01/2023 tarihinde başlatıldığı, buna göre takip tarihi itibariyle, hasar ve teslim tarihine göre 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu anlaşılmakla, davanın zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM; Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeniyle REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40-TL karar harcından dava açılırken yatırılan 2.674,93-TL peşin harç, 227,97-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.902,90-TL harcın mahsubu ile fazla kalan 2.287,50-TL harcın davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki bulunan AAÜT uyarınca takdir edilen 37.572,79-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 5-Arabuluculuk ücreti 3.120,00-TL'nin davacıdan alınması ile hazineye gelir kaydına, 6-Kullanılmayan yargılama gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakiben yatırana iadesine,

Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır