İlk Derece Mahkemesi 2023/55 E. 2024/858 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/55 Esas KARAR NO : 2024/858

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/01/2023 KARAR TARİHİ : 20/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA/ Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından müvekkili aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı olan ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, 11/01/2023 Tarihli, 209.120,00 TL bedelli çek keşide edildiğini ancak ilgili çekin tahsil edilemeden kaybolduğunu, müvekkili şirketçe yapılan tüm araştırmalara rağmen işbu çekin bulunamadığını, kaybolan işbu çek hakkında ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ödemeden men kararı verilmesi talepli çek iptali davası ikame edildiğini ve mahkeme tarafından ödemeden men yasağı verildiğini neticeten müvekkili şirketin davalılara karşı ... 14. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına istinaden müvekkilinin borcu olmadığının tespitine, İcra dosya borcunun icra tehdidi altında ödenmesi halinde söz konusu ödemenin istirdadına, davalının %20'den az olmamakla birlikte icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA/ Asıl davada davalılara dava dilekçesi ve ekleri ekli duruşma gün ve saatini bildirir usule uygun tebliğ yapıldığı ancak davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır. DAVA/ Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ticari faaliyette bulunduğu ... Şirketi tarafından keşide edilen, ... Bankasına ait, düzenleme yeri ..., 11/01/2023 tarihli olan, 209.120,00 TL bedelli ve ... seri numaralı çekin lehtarı olduğunu, davaya konu çekin müvekkili şirket tarafından ciro edilerek ... Ltd. Şti'ye teslim edildiğini ancak ilgili çekin tahsil edilemeden kaybolduğunu, kaybolan işbu çek hakkında ... Şti tarafından ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası ile ödemeden men kararı verilmesi talepli çek iptali davası ikame edildiğini ve mahkeme tarafından ödemeden men yasağı verildiğini, davalı tarafından ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını neticeten müvekkilinin haksız takibe konu edilen çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, davalının %20'den az olmamakla birlikte kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA/ Birleşen davada davalıya dava dilekçesi ve ekleri ekli duruşma gün ve saatini bildirir usule uygun tebliğ yapıldığı ancak davaya cevap davaya cevap vermediği anlaşılmıştır. DELİLLER VE GEREKÇE/ Asıl ve birleşen dava, menfi tespit davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığın asıl dava bakımından davacı ...Şti elinde olan ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, 11/01/2023 Tarihli, 209.120,00-TL bedelli çekin tahsil edilmeden kaybolması nedeniyle ... 7. ATM ... esas sayılı dosyasında açılan çek iptali davasında ilgili çekin bankaya ibrazı nedeniyle ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasında borçlu olup olmadığının tespiti ile ödeme durumunda davalılardan istirdatını talep edip edemeyeceği; birleşen dava davacısı ... şirketinin davalı ...’a borçlu olup olmadığı ve takibin iptalini talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkindir. Mahkememizin 07/02/2024 tarihli duruşma ara kararı ile dava konusu çekin asıl dava davacısı ve birleşen dava davacısı tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davacı taraflarca hangi ticari ilişki nedeniyle çekin alındığı ve çekin davacıların elinden çıktığını gösterir kaydın bulunup bulunmadığının tespiti ile çeke dair fatura ve kayıtların mevcut olup olmadığı hususunun belirlenmesi açısından celse arasında resen belirlenecek Mali Müşavir Bilirkişi vasıtasıyla 6100 Sayılı HMK 266 vd maddeleri gereğince inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ...'dan alınan 30/07/2024 tarihli bilirkişi raporu ile Asıl ve birleşen davanın davacılarının ibraz olunan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, e-defter beratlarının sürelerinde alındığı, envanter defterlerinin süresinde noter tasdiklerinin yapıldığı görülmekle sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Asıl ve birleşen davaya konu çekin asıl ve birleşen davanın davacılarının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava konusu çekin asıl davanın davacısı tarafından birleşen davanın davacısından cari hesaba mahsuben ciro ile devir alındığı, gerek asıl davanın davacısının gerekse de birleşen davanın davacısının çekte yer alan cirantalardan asıl davanın davacısından sonraki cirantalar ile ticari ilişkileri olduğuna dair ticari defterlerinde kayıt olmadığı, dava konusu çekin ciro edildiğine dair asıl davanın davacısının defterlerinde kayıt olmadığı, Asıl ve birleşen davaya konu çekte asıl davının davacısından sonra ciro silsilesinin koptuğu, davalıların ticari defter ibrazında bulunmadığı tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede dava konusu kambiyo senedine dayanmaktadır. TTK m. 818 hükmünün yollamasıyla çek için de uygulama alanı bulan TTK m. 687'de "Poliçeden dolayı kendisine haşvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.". Yine TTK m. 680 hükmüne göre; “Tedevüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez: meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun.” Temel ilişkiden kaynaklanan kişisel defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesinin tek istisnası, hamilin çeki iktisap ederken “bile bile borçlunun zararına hareket etmiş” yani kötüniyetli olarak hareket etmiş olması halidir. Davaya konu çeke ilişkin ... CBS ... soruşturma nolu dosyasında ifadesi alınan davalı ...savcılık ifadesinde "Üzerime atılı suçlamayı anladım. Bu konuda ifade vermek istiyorum. Şikayete konu olan çeki inceledim. Çekin üzerindeki kendi adıma atılı ciro bana aittir. Ben bu çeki ...'den ...'de borcuma karşılık aldım. Bu şahısa ben iş kuracağından bahisle para vermiştim. Çeki tahsil için ...bank'ın ... şubesine götürdüm. Ancak çek karşılıksız çıktı. Ben de bunun üzerine avukatım vasıtasıyla çeki icraya verdim. ... dışında çekin taraflarını tanımıyorum. Çekin sahte olduğundan haberim yoktu. ... bana halen borcunu ödemedi. Avukatım bana bu şahıstan şikayetçi olacağını söylemişti. Ancak resmi bir başvuru yapıp yapmadığını bilmiyorum. ...'in ifadesi okundu, soruldu: Şahsın beyanlarına katılmıyorum. İmza yazı örnekleri kapsamında yapılacak inceleme neticesinde kimin yalan söylediği ortaya çıkacaktır. Bu şahıs çeki benim yanımda cirolayıp vermişti. ...'in uyap ortamında bulunan cezaevi fotoğrafı gösterildi soruldu; bana göstermiş olduğunuz kişi ...kesin bir şekilde bu şahsı tespit ettim. Atılı sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarını kabul etmiyorum. Çekin sahte olarak düzenlendiğinden haberim yoktur. Beni de ... mağdur etmiştir dedi. " dediği anlaşılmıştır. Diğer davalı ...'in soruşturma dosyasında alınan savcılık ifadesinde " Üzerime atılı suçlamayı anladım. Bu konuda ifade vermek istiyorum. Suça konu çeki inceledim. Çekin üzerindeki imza ve yazılar bana ait değildir. Benden sonraki ciranta olarak gözüken ... ile benden önceki ciranta gözüken ... isimli şirketi tanımam. Benzer şekilde adımı sahte olarak kullandıkları için başka dosyalardan ifade verdiğim oldu. Şirketin diğer taraflarını da tanımam. Bu çekle ilgili benim tarafıma herhangi bir icra takibi kağıdı gelmedi. İmza yazı örneklerimin alınmasına rızam vardır. Diyeceklerim bu kadardır dedi. " dediği anlaşılmıştır. Soruşturma dosyanın derdest olduğu gelen müzekkere cevabından anlaşılmıştır. Davaya konu çeke ilişkin davacının elinden kaybolması nedeniyle çekin son hamil .... tarafından takibe konulduğu; çekte...'dan önce hamil olan davalı Yılmaz'ın da savcılıkta alınan ifadesinde diğer davalı ...'ı suçladığı ve soruşturma dosyasında davaya konu çekin davalı ...'dan el konularak 22/02/2023 tarihide emanet eşya makbuzunun düzenlendiği anlaşılmıştır. Asıl dava dosyası ve birleşen dosya kapsamında davacılar ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, 11/01/2023 Tarihli, 209.120,00-TL bedelli çekin birleşen dosya davacısının lehtarı olduğu ve asıl dava davacısına cirolayarak verdiği ve asıl dava davacısının elindeyken çekin tahsil edilmeden kaybolması nedeniyle ... 7. ATM ... esas sayılı dosyasında açılan çek iptali davasında ilgili çekin bankaya ibrazı nedeniyle iş bu asıl ve birleşen davaların açıldığı; çekin kötüniyetli olduğu ve bile bile borçlu zararına hareket ettiği sabit olan meçhul kişilerce ciro edilmek suretiyle kötü niyetli hamil tarafından dava konusu icra dosyasına konu edildiği anlaşılmıştır. Asıl dava dosyası kapsamında davalı ... öncesinde yer alan ciro silsilesinde diğer davalıların da çeki iktisap ederken bilerek zararına ya da ağır kusurlu bir şekilde hareket ettikleri davacıdan sonra ciro silsilesinde yer alan davalı... Ltd Şti ve ...Ltd Şti ile ciro ilişkisi kapsamında ticari ilişki olmadığı davalı ... ve davalı ... hakkında UYAP entegrasyon ekranında yapılan incelemede davalılara ait benzer mahiyette birçok takip, soruşturma ve dava dosyasının olduğu, asıl ve birleşen dosya kapsamında takibi başlatan davalı hamilin kötüniyetli olduğu anlaşılmakla TTK m.680 ve 687 uyarınca davalıların çeki iktisap ederken bilerek davacının zararına ya da ağır kusurlu bir şekilde hareket etmiş oldukları anlaşılmıştır. İstanbul BAM 12. HD ... Esas ve ...Karar sayılı ilamında "Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir." hususu da dikkate alındığında yukarıda açıklanan gerekçelerle asıl ve birleşen dosya kapsamında davalıların tacir olarak basiretli olarak hareket etmeden çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu oldukları anlaşılmakla asıl dava yönünden davacının .. 14. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasında ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, 11/01/2023 Tarihli, 209.120,00-TL Bedelli Çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.İİK m.72/5 uyarınca davaya konu takibin ... tarafından haksız ve kötüniyetli olarak takibi başlatarak davacıyı menfi tespit davasını açmaya zorlaması nedeniyle takibe konu 209.120,00 TL yönünden %20 olan 41.824,00 TL davalı ... ’ten alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Birleşen dava yönünden davacının ... 14. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı sayılı dosyasında ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, 11/01/2023 Tarihli, 209.120,00-TL Bedelli Çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, iş bu davacı yönünden takibin iptaline, karar vermek gerekmiştir.İİK m.72/5 uyarınca davaya konu takibin ... tarafından haksız ve kötüniyetli olarak takibi başlatarak davacıyı menfi tespit davasını açmaya zorlaması nedeniyle takibe konu 209.120,00 TL yönünden %20 olan 41.824,00 TL davalı ...’ten alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davacının ... 14. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, 11/01/2023 Tarihli, 209.120,00-TL Bedelli Çekten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 2-İİK m.72/5 uyarınca takibe konu 209.120,00 TL yönünden %20 olan 41.824,00 TL davalı ...’ten alınarak davacıya verilmesine, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davacının ... 14. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı sayılı dosyasında ...Bankası ... Şubesi'ne ait ... Çek Seri Numaralı, 11/01/2023 Tarihli, 209.120,00-TL Bedelli Çekten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, iş bu davacı yönünden takibin iptaline, 2-İİK m.72/5 uyarınca takibe konu 209.120,00 TL yönünden %20 olan 41.824,00 TL davalı ...’ten alınarak davacıya verilmesine, ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yapılan incelemede dava dışı ... tarafından dosya kapak hesabının ödendiği ancak açılan davanın menfi tespit davası olması nedeniyle HMK m.392/2 uyarınca asıl dava kesinleşmediğinden davacılar vekillerinin teminatın iadesi talebinin bu aşamada reddine, ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 14.284,98 TL harçtan peşin alınan 3.945,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.339,58 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına, 2-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 33.459,20 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafından yapılan toplam 2.930,00 TL yargılama gideri, 3.945,40 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı toplamı 7.055,30 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; 1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 14.284,98 TL harçtan peşin alınan 3.577,56 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.707,42 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 2-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 33.459,20 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafından yapılan toplam 2.240,00 TL yargılama gideri, 3.577,56 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı toplamı 5.997,46 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/11/2024

KATİP ¸e-imzalıdır

HAKİM ¸e-imzalıdır