İlk Derece Mahkemesi 2023/548 E. 2024/14 K.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/548 Esas KARAR NO : 2024/14 Karar

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALI : ...

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 20/09/2023 KARAR TARİHİ : 16/01/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirkete ait Cumhuriyet Mah. Yavuz Bülent Bakiler Bulv, N:... Ceyhan/ADANA adresinde faaliyet gösterdiğini, İlk Hedef Başarı Anadolu Lisesi binamız ve yine kariyer kurs merkezi ... vergi numaralı olup Ceyhan Ticaret Siciline kayıtlı olduğunu, ... sicil nolu ticari işletme olduğunu, davacı müvekkil şirket faaliyet gösterdiği sırada 06/02/2023 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle bu adreslerde taşınmazlar hasarlı olarak faaliyet göremez hale geldiğini, işletmenin tüm dosyalarının bulunduğu taşınmazların kısmen yıkıldığını ve ağır hasarlı olarak kullanılmaz hale geldiğini, söz konusu felaket nedeniyle ticari işletmede bulunan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgelerim ve sair her türlü belge ve evrakların zayi olduğundan TTK madde 82 (7) numaralı fıkra uyarınca 2023 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair tarafıma zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER: Ceyhan Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere cevabında; davacı şirketin ... numarasında kayıtlı bulunduğu, ticaret sicil kayıt suretlerini gönderdiğini, kuruluş tarihinin 02/04/2013 yılı olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili mahkememizin 16/01/2024 tarihli celsesinde alınan beyanında; dava dilekçesinde zayi olması nedeni ile binanın ağır hasar aldığını, bu nedenle zayi belgesi talep edilen belgelere ulaşılamadığını açıklamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, TTK m.82/7. maddesine dayanan zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesine ilişkindir. Davanın dayanağını 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesi oluşturmaktadır. Buna göre "(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." 7440 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10/22. Maddesi "(22) 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Mahkeme bu talebi ivedilikle görüşür ve gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Ancak bu yerlerde bulunan mükellefin il veya ilçe idare kurullarından defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin olarak alacağı belge de yetkili mahkemeden alınmış belge hükmündedir. Böyle bir belge almamış olan mükellef, defterlerini ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Defter veya belgelerinin iş yerinde veya 3568 sayılı Kanun uyarınca yetkili meslek mensubunun faaliyetlerini yürüttüğü yerde zayi olduğunu beyan eden mükellef, ilgili mahkemeye veya il/ilçe idare kuruluna başvurduğunu gösteren belge ile yeni defterlerin açılış onayını notere yaptırabilir. Şu kadar ki ilgili mahkeme veya kurullarca defter ve belgelerin zayi olmadığına karar verilmesi halinde mükellef, defter ve belgelerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Bu fıkra kapsamında yapılan yeni defterlerin tasdiki işleminden 492 sayılı Kanun hükümlerine göre noter harcı, 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre her ne adla olursa olsun noterlik ücreti alınmaz. 6102 sayılı Kanun ve 213 sayılı Kanun kapsamında tutulması ve tasdiki zorunlu olup elektronik ortamda tutulan defterlerden, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından muhafaza edilen ya da muhafaza edilmek üzere anılan Bakanlığa elektronik ortamda iletilen defterler bakımından bu madde hükümleri uygulanmaz. Mükelleflerin talebine istinaden bu defterlerin teslimine ilişkin usul ve esaslar, Ticaret Bakanlığının görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir." hükmünü haizdir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının dava dilekçesi ile davacı şirketin işlettiği "Cumhuriyet Mahallesi Yavuz Bülent Bakiler Blv. No: ... Ceyhan/ADANA" adresinde faaliyet gösterirken 06/02/2023 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle taşınmazın ağır hasarlı olarak kullanılmaz hale geldiğini, ticari defter ve belgelerin zayi belgesi verilmesini talep ettiği, iş bu davanın 7440 Sayılı Kanunun 10/22. Maddesi gereğince durumu öğrenildiği tarihten itibaren 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) açılması gerekirken davacı tarafından eldeki davanın 20/09/2023 tarihinde açıldığı, TTK 82/7 ve 7440 Sayılı Kanunun 10/22. maddesine göre dava açılması için belirlenen sürenin hak düşürücü süre niteliğinde ve kamu düzenine ilişkin olup, davanın yasada belirlenen bu süre geçtikten sonra açıldığı, hâkimin bu süreyi kendiliğinden dikkate almasının zorunlu olduğu, hak düşürücü süre içinde kullanılmayan hakkın ortadan kalkacağı, bu nedenle de hak düşürücü sürelerin zamanaşımında olduğu gibi durması veya kesilmesi de söz konusu olmadığı anlaşıldığından davanın TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davanın TTK'nın 82/7 ve 7440 Sayılı Kanunun 10/22. maddesi uyarınca hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE, 2-)492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca karar tarihi itibari ile alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan alınarak hazineye GELİR KAYDINA, 3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-)6100 sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın yatırana İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2024

Katip ... e-imzalıdır.

Hakim ... e-imzalıdır.