İlk Derece Mahkemesi 2023/540 E. 2026/377 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/540 Esas KARAR NO : 2026/377

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 24.08.2023 KARAR TARİHİ : 21.05.2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı ... A.Ş., ... isimli firmadan 8 ayrı kutu içerisinde toplam 32 adet "..." (gövde grubu) malzemesi sipariş ettiğini ve bu parçaların taşınması için davalı ... ile anlaştığını belirttiğini, Ancak davalı tarafından kendisine sadece 2 kutu içerisinde 8 adet ürün teslim edildiğini, geri kalan 24 parçanın eksik olduğunu, Davacı, bu eksiklik nedeniyle 8.249,00 USD zarara uğradığını savunarak icra takibi başlatmış ve itirazın iptalini talep ettiğini, Davalı şirketin sadece bir "..." olduğu iddiasını kabul etmemekte, davalının doğrudan sorumlu olduğunu, müvekkili şirketçe davalı taraf aleyhine başlatılan ... 31. İcra Dairesinde ... dosya numaralı icra takibinde bulunan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı taraf aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalı ... A.Ş., öncelikle davanın arabuluculuk şartı yerine getirilmeden açıldığını ve kendisinin asıl taşıyıcı değil, ... merkezli "..." firmasının Türkiye acentesi olduğunu, Esasa ilişkin olarak ise; ...'daki gönderen firmanın taşıyıcıya 4 kap (paket) gönderi teslim ettiğini, bu 4 paketlik gönderinin Türkiye'ye getirildiğini ve gümrüklü antrepoya yine 4 kap olarak teslim edildiğini, Davalı, paketlerin kapalı ambalajlı olduğunu, içeriğini kontrol etme yükümlülüğünün bulunmadığını ve eğer bir eksiklik varsa bunun gönderen firmadan kaynaklandığını, Ayrıca, Montreal Sözleşmesi uyarınca teslimden sonraki 14 gün içinde yazılı bir hasar ihbarı yapılmadığını ve sorumluluk kabul edilse dahi tazminat miktarının sınırlı (SDR üzerinden) hesaplanması gerektiğini, ortada likit bir alacak bulunmayıp, taşıyıcının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumlu olduğu tutarın ne olduğu, mahkemenin muhakemesine muhtaç olmakla, davacı kurumun % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin her halükarda reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı Kuruma yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER / Taraf vekillerinin belirttiği, ... 31. İcra Dairesi ... numaralı dosyası, Gümrük tutanakları, Stok Sayım Raporları, Şirketler Arası Yazışmalar, Hasar Tutanağı, Taşımaya İlişkin Sair Evraklar, Bilirkişi incelemesi delil olarak değerlendirilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının davalı tarafından kargosu yapılan ürünlerden bir kısmının eksik teslim edilmiş olması iddiası ile ... 31. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında başlattığı takibe itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşıldı. 10/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda “Davaya konu iddialara esas emtianın nelerden müteşekkil olduğu, bedellerin ne kadar olduğu, talep edilen bedelin nasıl belirlendiği, fatura, sevk evrakı, beyannamelerdeki adet ve ağırlıkların tutarsızlığının dosya muhteviyatından belirlenmesinin imkan dahilinde bulunmadığı, bu hususlarda somut bir tespit de olmadığı, Açıklanan nedenler ile davacı iddiası ve muhteviyatının ispata muhtaç bulunduğu,” sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE / ... 31. İcra dairesinin ... ESAS sayılı dosyasının incelenmesi ile alacaklısının dosyamız davası ...Şirketi, Borçlusunun Davalı... Şirketi, alacak tutarının 8.249,52 USD, 28.12.2022 tarihli takibinin dayanağının ... TARİHLİ ... Takip Numaralı 24 Adet Yedek Uçak Malzemesinin ..., Pn:... Kayıp Olması Nedeniyle Uğranılan Zararın Bedeli olduğu, 23.01.2023 tarihli ödeme emrinin 26.01.2023 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 30.01.2023 tarihli dilekçesi ile borca itiraz edildiği, 31.01.2023 tarihli tensip zaptı ile takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. İcra takibindeki borca itiraz dilekçesinin takip alacaklısı vekiline tebliğ edilememesi ve dava tarihi dikkate alındığında iş bu itirazın iptali davasının İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, meydana gelen zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, varsa sorumluluk miktarının tespitinden ibaret olduğu anlaşıldı. Davacı ... A.Ş., ... isimli firmadan 8 ayrı kutu içerisinde toplam 32 adet "...." (gövde grubu) malzemesi sipariş ettiğini ve bu parçaların taşınması için davalı ... ile anlaştığını, ancak davalı tarafından kendisine sadece 2 kutu içerisinde 8 adet ürün teslim edildiğini, geri kalan 24 parçanın eksik olduğunu, bu eksiklik nedeniyle 8.249,00 USD zarara uğradığını savunarak icra takibi başlatmış ve itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş., öncelikle davanın arabuluculuk şartı yerine getirilmeden açıldığını ve kendisinin asıl taşıyıcı değil, ... merkezli "..." firmasının Türkiye acentesi olduğundan husumetinin bulunmadığı, ...'daki gönderen firmanın taşıyıcıya 4 kap (paket) gönderi teslim ettiğini, bu 4 paketlik gönderinin Türkiye'ye getirildiğini ve gümrüklü antrepoya yine 4 kap olarak teslim edildiğini, paketlerin kapalı ambalajlı olduğunu, içeriğini kontrol etme yükümlülüğünün bulunmadığını, yazılı hasar ihbarının bulunmadığına yönelik savunmada bulunduğu görülmüştür. Davalı tarafça her ne kadar acente olması sebebiyle pasif husumet ehliyeti itirazı öne sürülmüş ise de dosyaya sunulu ... numaralı 16.07.2021 tarihli navlun faturasının davalı acente ...A.Ş. Tarafından ... - ... Hizmetleri AS. Adına düzenlendiği görülmekle davalı acente taşımaya aracılık ettiğinden davalının akdi taşıyan olarak pasif husumetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. Dosyaya sunulu havayolu konişmentolarının incelenmesi ile davacı ... AS. Nin ... da mukim ...'den 8 ayrı kutu içerisinde toplam 32 adet "..." (gövde grubu) malzemesi sipariş ettiği, taşımanın ..., ... ' a gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. ... Gümrük Müdürlüğünün bila tarih yazısı ekinde sunulmuş olan 30/07/2021 tarihli Gümrük Beyannamesi'nde 4 kap 13 adet kullanılmamış uçak lastiği şeklinde emtianın yer aldığı, 27/07/2021 tarihli Tutanağın 85kg ağırlığında 4 kap gümrüklü eşyanın yapılan harici muayenesinde 1 kapın dış ambalajında deformasyon ve harici kahverengi bant bulunduğunun fotoğraflanarak tespit edilmiş olduğu, 16/07/2021 tarihli 24 adet ve 8.249,52$ tutarlı uçak yedek parçası için ...Hasar/Kayıp Tanzim Talep Yazısının düzenlenmiş olduğu görülmüştür. Davaya konu uyuşmazlığın Almanya'dan Türkiye'ye havayolu ile gerçekleştirilmesi sebebiyle taşımada 1999 Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Buna göre ; Montreal Konvansiyonu m. 31/f. 1 uyarınca yükün, varma yerinde yükü teslim almaya yetkili kişi tarafından itiraz edilmeden kabul edilmesi halinde, yükün taşıma belgesine uygun olarak ve iyi durumda teslim edildiği hususu bir karine olarak kabul edilecektir (... m.128/1). Bu sebeple, yükü teslim almaya yetkili olan kişi, yükün zilyetliğini devir işlemi sırasında dikkatli ve özenli bir biçimde yükü kontrol etmeli ve yükte herhangi bir hasar varsa bunu taşıyana bildirmelidir. Montreal Konvansiyonu m. 31/f. 2 uyarınca yükün hasara ya da zıyaa uğraması halinde, teslim almaya yetkili kişi tarafından hasarın öğrenilmesinde derhal ve teslimlerinden itibaren en geç on dört gün içinde taşıyıcıya ihbarda bulunulması gerektiği düzenlenmiştir (... m.128/2). Montreal Konvansiyonu m. 31/f. 3 ise ihbarın yazılı olarak yapılması gerektiğini öngörmektedir. İhbarın yapılmaması halindeki yaptırım ise Montreal Konvansiyonu m. 31/f. 4 ile düzenlenmektedir. Kanunda ihbar yükümlülüğüne ilişkin hükümlere uyulmaması halinde kanunda kabul edilen karine doğrultusunda taşıyanın yükü herhangi bir hasar olmaksızın teslim ettiği kabul edilecek ve taşıyan aleyhine tazminat davası açılamayacaktır (... m.128/4). Bu kuralın tek istisnası ise, taşıyıcının hileli davranışlarda bulunmasıdır. Buna göre, taşıyıcı hileli davranışlarla hak sahibinin yükteki hasara ilişkin ihbar yükümlülüğünü yerine getirmesini engellerse, bu durumda tazminat davası açılabilir. Somut uyuşmazlıkta ise UPS tarafından düzenlenen ... No : ..., Sıra No : ... belge ve ... No : ..., HAWB :... nolu konişmentolar uyarınca emtianın 16.07.2021 tarihinde sevkiyatının sağlandığı, dosyaya sunulu ... tarafından tanzim edilen 27.07.2021 tarihli tutanak uyarınca emtianın 27.07.2021 tarihinde hasarlı olarak ...Tic. AŞ.nin geçici depolama alanına alındığı anlaşılmış, tutanağın davalı taraf yetkilisince, depo sorumlusu ve gümrük ambar memuru tarafından imzalandığı, davacı tarafça davalıya yazılı olarak ihbarda bulunulduğuna ilişkin emtianın gelmesi sonucu herhangi bir belgenin sunulmadığı, dosyaya ibraz edilen belgeler uyarınca tazminat talep yazısının ancak 11.02.2022 tarihinde (aylar sonra) düzenlendiği tespit edilmiş, davacı vekilinin 17.03.2026 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ve sonraki beyanlarında süresinde yazılı hasar bildiriminin yapıldığına ilişkin delil sunmadığı görülmekle hasarın davalıya Montreal Konvansiyonu m. 31/f. 2 uyarınca süresi içerisinde yapıldığına ilişkin delil sunmadığı görülmekle davacının davasını ispatlayamadığı kanaatiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, davalının icra takibi başlatmakta kötüniyetinin tespit edilememesi sebebiyle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek uyuşmazlık hakkında aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın reddine , 2-Koşulları oluşmaması sebebiyle davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine , 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının başlangıçta peşin alınan 3.840,90 TL harçtan mahsubu ile, artan 3.108,90 TL'nin davacıya iadesine, 4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 6-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 6. madde uyarınca belirlenen taktiren 45.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk tarife bedelinin, davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, -Dair, taraf vekillerinin huzurunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*