İlk Derece Mahkemesi 2023/529 E. 2024/501 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: 2023/529 Esas - 2024/501 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/529 KARAR NO : 2024/501

HÂKİM : ... KATİP : ...

DAVACI :.... VEKİLİ : Av. .... DAVALI :.... DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/07/2023 KARAR TARİHİ : 17/09/2024 G.K. YAZIM TARİHİ : 17/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. I) İDDİA : Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı araç ile ihlalli geçiş yapıldığı; gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan alacakların tahsili amacıyla .... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığı; anılan icra takibinde davalı tarafından borcun tamamına itiraz edildiği beyan edilmiş olup; Mahkememiz nezdinde ikame olunan davada, .... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. II) SAVUNMA : Dava dilekçesini ve tensip zaptını içerir davetiyenin, davalı ...'a usulüne uygun olarak tebliğ edildiği; bununla birlikte davalı tarafından, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

III) DELİLLER : .... Esas Sayılı Dosyası Sureti. .... Arabuluculuk Sayılı Arabuluculuk Dosyası.

.... 05/08/2023 Tarih ve .... Sayılı Cevabi Yazısı. Uyuşmazlığın Tespiti Hususunda Düzenlenen Bilirkişi Raporu. IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti : Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı .... A.Ş. ("davacı şirket" olarak anılacaktır) tarafından, davalı ...'a ("davalı" olarak anılacaktır) yönelik açılan "Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı İtirazın İptali Davası" olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafından, yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir. Bu doğrultuda uyuşmazlığın konusunun; .... Esas sayılı (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, ... devredilerek, .... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibi ile ilgili olarak; davacı şirketin (icra takip tarihi itibariyle) 1.220,00 TL. alacağının mevcut bulunup bulunmadığı; icra takip tarihi sonrası uygulanacak faizin türü ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır. b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi uyarınca "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmıştır. c) Dava Konusu Uyuşmazlığın Hukuki Tasnifi : İtirazın İptali Davasının Hukuki Değerlendirmesi; İtirazın İptali Davası; herhangi bir (ilamsız) icra takibinde, borçlu tarafından sunulmuş olan "itirazın geçersiz kılınması", borçlu itirazı ile devam edilemeyen ilamsız takibe konu "alacağın varlığının tespiti" ile "icra takibinin devamına karar verilmesi" talebi ile ilgili olup; bu doğrultuda, takibe konu alacağın borçludan tahsilini temin amacı taşımaktadır. İtirazın İptali Davasını düzenleyen, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın İptali" başlıklı 67. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir. (3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (4) ... (5) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (6) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden de anlaşılmakta olduğu üzere, "İtirazın İptali Davası" açılabilmesi için: a) İlamsız takip yapılmış olması, b) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi, c) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde Mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir. Yukarıda belirtilen madde hükmü kapsamında da açıkça belirtildiği üzere alacaklı; ilgili icra dosyasında, borçlu/borçlular tarafından sunulan "ödeme emrine itiraz beyanının" kendisine tebliğini müteakiben bir (1) sene içerisinde açabileceği "itirazın iptali" davası kapsamında; borçlu/borçlular tarafından ileri sürülmüş olan itirazın, (genel hükümler uyarınca "alacağının varlığını" ispat etmek suretiyle) iptalini talep edebilir. İtirazın iptali davası ile ilgili olarak belirtilen bir (1) senelik süre, hak düşürücü nitelikte olup; anılan süre içerisinde "itirazın iptali davası" açılmaması halinde dahi alacaklı, genel hükümler çerçevesinde dava açmak suretiyle alacağını talep edebilecektir. İtirazın iptali davası; yargılama usulü bakımından "genel hükümlere" tâbidir. Davalı/borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da, bu dava içinde kendisine tanınan yasal cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Yasal cevap süresi içinde davalı/borçlu tarafından ileri sürülmeyen itirazlar, Mahkeme tarafından re'sen dikkate alınamaz ve takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapılır. Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbi bulunduğundan; "ispat yükü" normal bir alacak davasında kabul edilecek "ispat yükü" ile aynıdır. Bu açıklamadan hareketle; 6100 sayılı HMK.'nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, "iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa" aittir. Bu genel kuralın dışında bazı istisnai hâllerde, ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Neticeten; davacı ya da davalı, iddiasını ya da savunmasını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen hükümler uyarınca ispat külfeti altındadır. Buna göre yürütülecek yargılama sonucunda Mahkeme tarafından verilecek karar; "dava konusunun esası" hakkında, söz konusu uyuşmazlığı "kesin hükümle sonuçlandıran" bir nihai karar olup, "icra takibinin devamı" hususunda da takdir içermektedir. Ücretsiz Geçiş Fiilinin Hukuki Değerlendirmesi; 6001 Sayılı ... Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un "Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali" başlıklı 30/1. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir: "(1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine .... tarafından, (Değişik ibare: 6639 - 27.3.2015 / m.33) “geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye” ait geçiş ücretinin (Değişik ibare: 7144 - 16.5.2018 / m.18) "dört" katı tutarında idarî para cezası verilir. (Ek cümleler: 7417 - 1.7.2022 / m.53) "Bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz. Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan indirim hükmü uygulanmaz." ... (5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından (Değişik ibare: 6639 - 27.3.2015 / m.33) “geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye” ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin (Değişik ibare: 7144 - 16.5.2018 / m.18) "dört" katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (...) (Madde 30'un beşinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri, 25.5.2018 tarih ve 30431 sayılı R.G.'de yayımlanan 16.5.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi hükmü gereğince yürürlükten kaldırılmıştır.) Bir önceki hali (Ek cümleler: 7417 - 1.7.2022 / m.53) "Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir. ... (7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen (Değişik ibare: 6639 - 27.3.2015 / m.33) “on beş gün” içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.(Ek cümle: 7144 - 16.5.2018 / m.18) "Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezalan için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." (Ek cümle: 7252 - 23.7.2020 / m.9) “Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez. ..." Yukarıda belirtilen kanuni düzenlemeler uyarınca; ihlalli geçiş yapılan ücretli otoyollarda 3996 sayılı Kanun uyarınca işletme hakkı sahibi olan şirket, "ödenmeyen geçiş ücretini ve bu ücretlerin 15 gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden ve ücretin 4 katı şeklinde uygulanan ceza tutarını" genel hükümler uyarınca araç sahibinden talep etme hakkını haiz bulunmaktadır. 6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesi kapsamında belirtildiği üzere; 3996 Sayılı Kanun uyarınca işletme hakkı sahibi olan şirket tarafından işletilen otoyol ve köprülerden geçiş ücretlerinin, "geçiş anında" tahakkuk etmekte ve ödenmesi gerekmektedir. Başka bir anlatımla; geçiş ücretleri, gişeden çıkış anında "muaccel hale gelmekte", otoyol ve köprülerden ödeme yapılmadan geçilmesi halinde, geçiş "ihlalli geçiş" niteliğinde olmaktadır. d) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme : Mahkememiz nezdinde açılan itirazın iptali davasında; .... Esas sayılı (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, ... Dairesine devredilerek, .... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibinde sunulan itirazın, haksız olduğundan bahisle iptaline ve davalı tarafın, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Tensip zaptını ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalıya 04/08/2023 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalı tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir. Mahkememizce, itirazın iptali istenen icra takibine konu alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve anılan hususta düzenlenen bilirkişi raporu dosyamıza 19/07/2024 tarihinde sunulmuş olup, anılan bilirkişi raporu kapsamında; dava konusu otoyol geçişinin, davalıya ait ... plaka sayılı araçla gerçekleştirildiği; davalıya ait aracın ücret ödemeksizin gişeden çıkış yaptığı sırada, araç sürücüsüne ihlalli geçiş bildirimi verildiği; bu bildirimde geçiş ücretinin 15 gün içerisinde ödenmesi halinde ceza uygulanmayacağı, 45 günlük süre içerisinde 1 kat ceza uygulanacağının 45 günün aşılması halinde 4 kat ceza uygulanacağının bilgisinin yer aldığı; ayrıca davacı tarafından, ihlalli geçiş sırasında ve ihlalli geçişin gerçekleştiği tarihi takip eden 15 günlük süre içerisinde, araç plakalarına tanımlı ve/veya araçta bulunan etiket hesaplarından (OGS/HGS) provizyon sorgusu yapılarak geçiş ücretlerinin cezasız olarak tahsil edilmeye çalışıldığı; araç plakalarına tanımlı OGS etiketi hesabı bulunmadığından ve HGS etiketi veya hesabı kara listede olduğundan tahsilatın yapılamadığı; geçiş ücretleri ve cezalarla ilgili olarak davacı tarafından davalının GSM hattına, 31.01.2023 ve 15.03.2023 tarihlerinde iki adet kısa mesaj gönderildiği; mesajlarda geçiş ücretlerinin ve cezaların süresi içerisinde ödenmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağı hususlarına yer verildiği; bu bağlamda davacı tarafın, icra takibi başlatmadan önce bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunun anlaşıldığı hususlarının bildirildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu bilirkişi raporu; Mahkememizce davacı vekiline 24/07/2024 tarihinde, davalıya ise 25/07/2024 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; her iki tarafın da, bilirkişi raporuna yönelik herhangi bir beyan/itiraz dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. Neticeten; Bilirkişi raporunun, davanın esasına etkili ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak Mahkememizce yapılan nihai değerlendirmede; davalının, kendisine ait ... plaka nolu araç ile ihlalli geçiş gerçekleştirdiği; söz konusu ihlalli geçişi gerçekleştirdiği esnada OGS hesabı/etiketinin bulunmadığı; HGS hesabı/etiketinin ise kara listede olması nedeniyle, geçiş sırasında otomatik tahsilat yapılamadığı; geçiş ücretinin gişelerden çıkış sırasında nakden yahut kredi kartıyla da ödenmediği ve kendisine tevdi edilen ihlalli geçiş bildiriminin de usulüne uygun olarak tevdi edildiği anlaşılmış olup; Mahkememiz nezdinde ikame olunan itirazın iptali davasına konu icra takibinde talep edilmemiş olmasına rağmen Mahkememiz nezdinde (dava değeri olarak) fazladan belirtilen 1.585,96 TL ile ilgili fazlaya ilişkin talebin reddine; bununla birlikte dava konusu icra takibinde sunulan itirazın iptaline dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir. V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle) 1) Davanın KISMEN KABULÜNE, Bu doğrultuda; .... Esas sayılı (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... devredilerek, .... Esas numarasını almıştır) icra takibine yapılan itirazın iptaline; 1.220,00 TL. asıl alacak üzerinden, (asıl alacağa, icra takibi tarihinden itibaren) işletilecek yıllık reeskont faiz oranı ile icra takibinin devamına; 2) Dava konusu icra takibinde talep edilmemiş ancak Mahkememiz nezdinde ikame olunan davada, dava değeri olarak (fazladan) belirtilmiş olduğu anlaşılan 1.585,96 TL tutarlı fazlaya ilişkin talebin REDDİNE; 3) Hükmolunan alacağın %20’si olan 244,00 TL. icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE; 4) Karar ve İlâm Harcı : a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60 TL maktu harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 269,85 TL. harcın mahsubu ile bakiye kalan 157,75 TL harcın; davalı taraftan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 578,10 TL harcın; davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, 5) Yargılama Gideri ve Gider Avansı : a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 298,75 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 2.798,75 TL yargılama giderinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 1.216,87 TL'nin, davalı taraftan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE; bakiye kalan 1.581,88 TL yargılama giderinin ise davacı üzerinde BIRAKILMASINA, b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2. maddesi uyarınca .... bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinden; kabul/talep oranına göre hesaplanan 1.356,54 TL.'nin davalıdan tahsili; 1.763,46 TL.'nin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE, 6) Vekâlet Ücreti : Davacı tarafın , kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (Mahkememizce kabulüne karar verilen 1.220,00 TL üzerinden) takdir edilen 1.220,00 TL. vekalet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı'nın yokluğunda; dava değeri itibariyle KESİN nitelikte olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. 17/09/2024

Katip .... Hâkim .... ¸ ¸ Gerekçeli Karar