İlk Derece Mahkemesi 2023/220 E. 2025/131 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/220 KARAR NO : 2025/131

DAVA : Tasarıma Tecavüzün Tespiti, Durdurulması ile Maddi ve Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 26/10/2023 KARAR TARİHİ : 09/10/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 13/10/2025

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli ... nolu "..." isimli tasarımın sahibi olduğunu, davalının ...’da ... adındaki satıcı işletmesinde dava konusu tescilli tasarımın müvekkilinden izin alınmaksızın satışını gerçekleştirdiğini, davalının tasarım hakkına tecavüz eylemlerini gerçekleştirdiğinin sundukları ekran görüntüleri ile sabit olduğunu, davalının satışa sunduğu ürünlerin müvekkilinin tasarımının birebir aynısı olduğundan tüketiciler tarafından ayırt edilmesinin mümkün olmadığını, karıştırılma ihtimalinin bulunmasının dahi tecavüz niteliği taşıdığını ileri sürerek, müvekkiline ait tescilli tasarıma yönelik tecavüzün tespiti ve durdurulması ile şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 08/07/2025 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 50.000,00 TL tutarına artırarak harcını yatırmıştır. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafça tescili alınan ürünün Türkiye’de ve dünyada binlerce firma tarafından üretilen ve satılan anonimleşmiş ... olduğunu, ana hatlarıyla binlerce benzeri olan ürüne firmaların minik değişiklikler eklediğini, havalandırma delikleri açılabildiğini, mouse, pad koyulabildiğini, bardaklık, telefon tutma kanalları açılabildiğini, ayrıca davaya konu tasarımların seçenek özgürlüğünün sınırlı olduğunu, davacı tarafın ilanlarında yapmış olduğu farklılık havalandırma delik şekli ve mouse pad farklıymış gibi yansıtılmaya çalışılsa da yurt içinde ve yurt dışında çok benzer ilanların bulunmakta olduğunu, bilinçli tüketicinin kesinlikle ürünleri karıştırmayacağını, davacı dilekçesinin ekinde sunulan belgelerde yer alan tasarımların hiçbirinin müvekkiline ait tasarım ile birebir aynı olmadığını, müvekkiline ait tasarım ile dava dilekçesi ekinde sunulan tasarımlar arasındaki farkların, müvekkiline ait tasarımı yeni ve farklı kılacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, davacının tasarımdan doğan haklarına tecavüzün tespiti, durdurulması ile maddi ve manevi tazminat taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ... tescil numaralı tasarımın 12/01/2021 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle dava dışı ... ile ... adına tescil edildiği, Bakırköy ... Noterliği nezdinde gerçekleşen 23 Şubat 2023 Tarih, ... Yevmiye numaralı "Tasarım Devir Sözleşmesi" ile davacı ...'a devredildiği olduğu anlaşılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir. Taraflarca bildirilen ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi edildiği bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 05/08/2024 havale tarihli raporda sonuç olarak; tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda davacı tarafa ait .... (3) numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıklarını, mali yönden yapılan incelemede; davalının ticari defterlerinden davaya konu olan tasarım ile ilgili laptop sehpasından elde ettiği cironun, toplam ciroda belirlenememesi ve davacı vekilinin de gönderilen e-mail mesajına halen cevap vermemiş olması nedeniyle, davacının bildirdiği 6769 sayılı SMK’nun 151/2-c maddesi; “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.” tercihine göre hesap edilememiş olan maddi tazminat tutarının, TBK m. 50 ve 51 uyarınca belirlenmesi hususunda tayin ve takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir. Bilirkişi raporuna taraf vekillerinin itirazları üzerine dosya itirazları karşılar ek rapor düzenlenmesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından sunulan 19/12/2024 tarihli rapor ile, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı dilekçe ekinde dosyaya sundukları delillere göre, mali yönden yapılan inceleme sonucunda; davacının ürün cinsi yazılı olmadığı için dava konusu ürünün ne miktarda belli olmayan ticari defter kayıtlarına göre, tespit edilen toplam satış cirosu üzerinden, 6769 sayılı SMK 151/2-c maddesi uyarınca, talep edebileceği maddi tazminat tutarının 81.345,00 TL olarak hesap edildiği, davalının ürün ismi ve kod numarası yazılı olmayan ticari defter kayıtları ile 20,8 milyon TL tutarında ciroya ait satış faturaları içerisinden satış adedi ve cirosu tespit edilemeyen dava konusu ... ile ilgili olarak, davalı vekilinin sahibi lehine delil olma niteliğinin takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, dosyaya sunduğu ve barkod numaralarına göre stok takibinin yapıldığı satış raporlarına göre, tespit edilen satış cirosu üzerinden, 6769 sayılı SMK 151/2-c maddesi uyarınca, davacının talep edebileceği maddi tazminat tutarının 4.577,00 TL olarak hesap edildiği, seçenekli olarak yapılan her iki hesaplamanın da Mahkemece uygun görülmemesi halinde, hakkaniyet kuralları açısından kök raporda da belirtilmiş olduğu gibi, davacının bildirdiği 6769 sayılı SMK’nun 151/2-c maddesi; “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.” tercihine göre hesap edilememiş olan maddi tazminat tutarının, TBK m. 50 ve 51 uyarınca belirlenmesi hususunda tayin ve takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; davacının ... tescil numaralı tasarıma sahip olduğu, davalının bir satış platformu üzerinden satışını yaptığı ürün ile davacı tasarımının bilirkişi marifetiyle karşılaştırması yapıldığında davalı ürünü ile davacı tasarımının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yarattığı genel izlenimin benzer olduğu görülmüş, SMK'nın 81.maddesi uyarınca davalının davacının tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüzde bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak bu yönden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının SMK'nın 151/2-c maddesi uyarınca tazminat talebinde bulunmuş olması üzerine bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmış, ticari defterlerde ürün ismi ve cinsinin yazılı olmaması nedeniyle dava konusu eylemden dolayı davalının elde ettiği kazancın miktarı net olarak belli olmayıp zorunlu olarak TBK'nun 50 ve 51 maddesinin verdiği takdir yetkisi ile tarafların ekonomik durumu, ihlalin şekli ve süresi dikkate alınarak davacı yararına 10.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Davacının manevi tazminat talebine gelince; davalının eylemi aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarını ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, süresi tarafların ekonomik durumları , manevi tazminatın amacı ve hakkaniyet ilkesi gözetilerek davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE ; Davalının, davacının ... numaralı tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzde bulunduğunun tespiti ile tecavüzün durdurulmasına, 2-10.000 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, 3-10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.366,20 TL ilam harcından, 269,85 TL peşin ve 840,00 TL tamamlama harcının toplamı 1.109,85 TL harcın mahsubu ile, 256,35 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası yönünden 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru, 269,85 TL peşin ve 840,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.379,70 TL harç giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 237,00 TL tebligat - tezkere masrafı ile 15.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.237,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre 11.123,01 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,

Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı.09/10/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır