İlk Derece Mahkemesi 2023/173 E. 2025/308 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/173 KARAR NO : 2025/308

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/03/2023 KARAR TARİHİ : 27/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, 23/02/2021 tarihinde ----- markalı, ----- model, ---- renkli, --- model, ----- şase numaralı ve ----- plakalı aracı 208.459,50 TL bedelle satın almış ve araç 23/02/2021 tarihinde müvekkile teslim edilmiştir. Araç, teslim alındıktan itibaren sürekli arızalar çıkarmaya başlamış ve her seferinde garantisinin devam etmesi nedeniyle ve arızanın giderilmesi için yetkili servise götürülmüş ve teslim edilmiştir. Buna ilişkin belgeler ekte sunulmuştur. Söz konusu aracın garanti süresi halen devam etmekte olup, aracın sürekli arıza vermesi ve bu arızaların da basit bir şekilde giderilememesi, büyük arızalar olması nedeniyle müvekkil şirket açısından büyük mağduriyetlere yol açmıştır. Müvekkil şirket, ticaretle uğraşan bir şirket olduğundan aracın kullanılamaması nedeniyle mağduriyeti daha da artmaktadır. Müvekkile ait ------ plakalı araç; 20/10/2022 tarihinden bu yana, davalı şirketin yetkili servisi olan ---- nde tamir edilmek üzere bekletilmektedir. Söz konusu tamirin yapılamaması nedeniyle müvekkil şirketin mağduriyeti günden güne artmaktadır. Bu konulara ilişkin olarak tarafımızca davalı şirkete -----. Noterliğinin 24/01/2023 tarihli ve ------ yevmiye nolu ihtarnamesiyle ihtar gönderilmiş ve seçimlik haklarımızdan, öncelikle; “satılanın ayıpsız bir benzeri ile 7 gün içerisinde değiştirilmesi”, aksi takdirde "araç bedelinin iadesi" talep edilmiştir. Ancak davalı şirket, kendisine tebliğ edilen bu ihtarnameye cevap vermediği gibi, ne aracı ayıpsız bir benzeri ile değiştirmiş, ne de araç bedelini tarafımıza iade etmiştir. Tarafımızca gönderilen ihtarnameye ilişkin davalı tarafça herhangi bir işlem yapılmaması üzerine bu kez arabuluculuk yoluna başvurulmuş, ancak davalı taraf arabuculuk görüşmesinde de anlaşmaya yanaşmamıştır. Bu nedenle müvekkil şirkete ait aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini, aksi takdirde araç bedelinin iadesini talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur. Yukarıda arz ve izah ettiğimiz nedenlerle, davamızın kabulü ile; Öncelikle ---- markalı, ---- model, ----- renkli, ----- model, ----- şase numaralı aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine karar verilmesini, İşbu dosya ile yapılacak yargılama giderleri ve davalı şirkete gönderilen ---- Noterliğinin 24/01/2023 tarihli ve ----- yevmiye nolu ihtarnamesi ile yapılan masraflar ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesi talep edilmiştir. Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Fazlaya dair her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla; haksız, usule ve hukuka aykırı davanın öncelikle; Müvekkil------aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine, Ayıp ihbarının süresinde yapılmaması ve zamanaşımının dolması nedenleriyle davanın reddine, Haksız ve mesnetsiz açılan davanın esastan küllen reddine, Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır. Dosya uyuşmazlık hususlarında teknik bilirkişi incelemesi yapılması için bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenletildiği görüldü. Teknik bilirkişi 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmında: "• Davacıya ait ----- model ------ marka aracın 23.2.2021 tarihinde satın alındığı ve Davalının dosyaya sunduğu servis kayıtlarına göre Bakım amaçlı ilk servis ziyaretinin 3.7.2021 tarihinde araç 19.986 km’deyken yapıldığı ve bu tarihte herhangi bir arıza kaydına rastlanmadığı tespit edilmektedir. Akabinde araç 74.840 km’deyken 6.3.2023 tarihinde arıza amacıyla servis kaydı açıldığı tespit edilmekte ve detaylı servis kayıtları incelendiğinde Motorda kapsamlı işlemlerin yapıldığı ve bu kapsamda Silindir Kapağı, Yağ karteri, Termostat, Silindir kapak contası, Su pompası, Enjektörler, Eksantrik Zinciri, EGR valf ve soğutucusu gibi motora ait bir çok parçanın garanti dahilinde değiştiği ve bu kapsamlı onarım boyunca da Davacıya ikame araç verildiği tespit edilmektedir. Servis kayıtlarında teşhise ait bir ibare olmamakla beraber değişen parçalar ve işçilikler incelendiğinde motor bloğunda herhangi bir problem olmadığı ve Silindir Kapağı ve Contasının değişimi ve Termostat değişimi gibi sebepler dikkate alındığında aracın hararet yapmış olma sebebiyle servise gelmiş olabileceği kanaatine varılmıştır. • Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler kapsamında , aracın ilk arızasının 74.840 km’de olması ve satın alındıktan yaklaşık 2 yıl sonra arıza için servise gelmiş olması dikkate alındığında, zamana ve kat edilen kilometreye bağlı olarak aynı arızanın ilerleyen zamanda ve kilometrelerde tekrar etmemiş olması sebebiyle araçta kronik bir arıza olmadığı ve üretimden kaynaklı gizli ya da açık bir ayıptan bahsedilemeyeceği ve söz konusu arızanın onarımla giderilebilecek bir arıza olduğu sonucu ve kanaatine varılmıştır. • 26.2.2024 tarihli servis kayıtlarında ise aracın 103.578 km’de olduğu, araca bakım yapıldığı, fren aksamının temizlendiği ve kontrol beyninin yeniden programlandığı anlaşılmakta olup , dosya kapsamında tekrar eden bir programlama işlemine rastlanmadığı için yeniden programlama işleminin de gizli ya da açık bir ayıp olarak nitelendirilemeyeceği sonucu ve kanaatine varılmıştır. • İlave olarak Davacının dosyaya sunduğu 27.11.2023 tarihli servis faturası bilgilerine göre ----- isimli Serviste ücreti mukabilinde yapıldığı anlaşılan 4 adet enjektör pulunun değişmesi ve 4 adet enjektörün temizlenmesi işlemlerinin de Dizel araçlarda kilometre ilerledikçe yapılan rutin işlemler olduğu için açık yada gizli ayıp olarak nitelendirilemeyeceği ve onarımla giderilebilecek türden bir arıza olduğu kanaatine varılmıştır.

" görüşlerini bildirir rapor tanzim edilmiştir.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiştir. Tarafların itirazları doğrultusunda teknik bilirkişiye ek rapor düzenletildiği görüldü. Teknik Bilirkişi ek raporu sonuç kısmında:

"• Yapılan dosya incelemesinde, davacının iddiaları ve davalının sunduğu servis kayıt bilgi ve belgeler incelendiğinde ve Davacının iddia ettiği arıza kayıtları dikkate alındığında; 5 adet servis kaydından sadece 2’sinin arıza ile ilgili olduğu ve diğer 3 kaydın ise arıza ile ilgili olmadığı tespit edilmektedir. 6.3.2023 tarihli kayıt detaylarında aracın muhtemel hararet sebebiyle servise geldiği ve servis kayıtlarına göre işlemin garanti dahilinde yapıldığı ve davacıdan ücret alınmadığı tespit edilmektedir. Araçlardaki hararet problemleri bir çok sebebe bağlı olmakta ve bunlardan bir kısmı kullanıcı hatası olabilmekte bir kısmı ise üretim kaynaklı olabilmektedir. Aracın hararetinin yükselmesi sonucu gösterge lambasının yanması ve bunu kullanıcının fark etmemesi , motor suyu seviyesinin düşmesi ve kullanıcının bunu dikkate almayarak yada su haznesini kontrol etmeyerek kullanıma devam etmesi gibi yada aracı aşırı hararet yaptıracak tarzda kullanması gibi kullanıcı hatası olabilecek sebeplerin yanında üretim hatası olarak su devir daim pompası, termostat, silindir kapak contası ve benzer başka parçalar sebebiyle de motorlar hararet yapabilmekte ve ciddi boyutta maddi hasara sebebiyet verebilmektedir. Davaya söz konusu servis kaydında ise Davalının söz konusu problemi kullanıcı kaynaklı görmediği ve bu sebeple müşteriden ücret alınmaksızın garanti dahilinde işlem yapıldığı görülmektedir. Bu tip arızalar aracın yeni veya eski olmasından ya da az veya çok kilometre kat etmiş olmasından bağımsız olarak kullanıcı hatası olarak ya da ürün kaynaklı olarak motorlu taşıtlarda rastlanılan bir durumdur. Bu sebeple üreticiler müşterilerin mağdur olmasını engellemek adına problemi analiz ederek ve onarımı garanti dahilinde yaparak mağduriyetlerin önüne geçmektedir. Davaya söz konusu bu servis kaydında da onarımın bu yönde geliştiği tespit edilmektedir. Diğer servis kayıtlarında aynı arızanın tekrar etmediği anlaşılmakta ve söz konusu problemin gizli ya da açık bir ayıp olarak ele alınmasını gerektirecek bir hususun söz konusu olmadığı sonucu ve kanaatine varılmıştır. Benzer şekilde ---- tarafından ücreti mukabilinde yapılan enjektör onarımının da dizel araçlarda kilometreye ve kullanım şartlarında bağlı olarak olağan bir servis işlemi olduğu ve gizli ya da açık ayıp teşkil edecek kronik bir arıza olarak ele alınmasını gerektirecek bir husus olmadığı yönündeki görüşümüzü koruyoruz. • İlave olarak, Davacı aracın servise gitmesi sebebiyle araçtan gerekli faydanın sağlanamadığını ifade ederek bu durumun ayıp teşkil edip etmediğinin değerlendirilmesini istemiştir. Dosyadaki servis kayıtları incelendiğinde servis kayıtlarının 2 adedinin araç bakımıyla ilgili olduğu ve aracın idamesi için gerekli bir işlem olduğu için araçtan faydalanamamak şeklinde değerlendirilmesinin doğru olmayacağı kanaatindeyiz. ----- yapılan enjektör onarım işleminin de kısa süren bir işlem olması ve aynı gün içerisinde tamamlanması sebebiyle araçtan faydalanamamanın söz konusu olmadığı kanaatindeyiz. Hararet arızası ilgili olarak da servis kayıtlarına göre zaman alabilecek en kapsamlı arızanın hararet sorunu olduğu anlaşılmaktadır. Aracın serviste bu arıza için ne kadar kaldığı tespit edilememiştir. Ayrıca servis kayıtlarında ise davacıya ücretsiz bir adet ikame araç verildiği tespit edilmektedir. Ancak ikame aracın Davacıya hararet problemi sonucu verilip verilmeği tespit edilememekle birlikte sorunun çözüm süresinin uzun sürecek olması sebebiyle ikame aracın bu sebeple verildiğini kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak Davalı tarafından servis süresinin uzun sürmesi sonucu davacının mağduriyetinin ikame araçla giderilmeye çalışıldığı kanaatine varılmıştır." görüşlerini bildirir ek rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişi ek raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü. Tarafların itirazları doğrultusunda dosyanın ----- Makina Mühendisi bölümünden oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor düzenletildiği görüldü. Teknik bilirkişi heyeti 03/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda: "3- Dosyada mevcut olan ve dava dışı Demirkollar ------ tarafından davacı ------. adına düzenlenen 23.02.2021 tarih ve ----- numaralı fatura ile ----- plaka nolu ---- model, ---- panelvan marka, ------ şasi numaralı ve 0 km ticari taşıtı anahtar teslimi 208.459,50-TL bedel ile satın alındığı görülmektedir. 4- Servis Kabul Formları incelendiğinde; 4.1- Davalı firmanın yetkili servisi ----- SERVİS KABUL FORMUNDA, dava konusu ------- plaka nolu kamyonetin 03.07.2021 tarihinde, 19.986 km de servise geldiği, 20.000 km bakımı yapıldı, 4.2- Davalı firmanın yetkili servisi-----SERVİS KABUL FORMUNDA, dava konusu ------ plaka nolu kamyonetin 11.03.2023 tarihinde, 74.840 km de servise geldiği, serviste egzoz emisyon kontrol ışığının yandığı şikayeti ile servise geldiği, çok sayıda işlem yapılarak aracın teslim edildiği, 4.3- Davalı firmanın yetkili servisi -----SERVİS KABUL FORMUNDA, dava konusu ----- plaka nolu kamyonetin 04.03.2024 tarihinde, 103.578 km de servise ekzoz emisyon ışığı yanıyor ---- için kontrol, ----- uyarısı veriyor ve bakım için servise geldiği, serviste 100.000 km bakımının yapıldığı, diğer kontrollerinin yapılarak teslim edildiği, 5- Dosyada mevcut 06.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda; kronolojik olarak servis kayıtları incelendiğinde, ilk servis kaydının 03.07.2021 tarihinde açıldığı ve bu tarihte araca sadece bakım yapıldığı, akabinde 06.03.2023 tarihli servis kaydı açıldığı ve motorla ilgili kapsamlı onarımların yapıldığı, bu nedenle ikame araç talebi olduğu, 26.02.2024 tarihli son servis kaydında ise araca bakım yapıldığı ve ilave olarak ---- için ----- kontrolü yapıldığı ve yeniden beynin programlandığının anlaşıldığı belirtilmektedir. Ayrıca davacının sunduğu 27.11.2023 tarihli fatura ise aracın garanti süresinin dolması akabinde ücret ödenerek,------ isimli işlemler ise 4 adet enjektör pulunun değiştirildiği ve 4 adet enjektörün temizlendiğinin görüldüğü anlaşılmaktadır. Sonuç ve kanaat bölümünde ise, -Aracın ilk arızasının 74.840 km’de olduğu ve ilerleyen km’lerde arızanın tekrar etmemiş olması nedeniyle araçta kronik bir arıza olmadığı ve üretimden kaynaklı bilgi ya da açık bir ayıptan bahsedilemeyeceği, söz konusu arızanın onarımla giderilebilecek bir arıza olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır denildiği, -Aracın ikinci arızasının 103.478 km’de olduğu ve ilerleyen km’lerde tekrar edilen bir programlama işlemine rastlanmadığından, programlama işleminin de bilgi ya da açık ayıp olarak nitelendirilemeyeceği sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmektedir. -Davacının sunduğu 27.11.2023 tarihli servis faturası, serviste 4 adet enjektör pulunun değişmesi ve 4 adet enjektörün temizlenmesi işlemlerinde dizel araçlarda km’ler ilerledikçe rutin işlemler olduğu için açık ya da gizli ayıp olarak nitelendirilemeyeceği ve onarımla giderilebilecek türden arıza olduğu kanaatine varıldığı belirtilmektedir. 6- Dava konusu kamyonetin: - Markası : ---- - Tipi : ---- - Cinsi : ---- - Model yılı : ------ - Motor no : ------ - Şase no : ------- - Tescil tarihi : 23.02.2021 - Trafiğe çıkış : 23.02.2021 - Plaka no : ------- - Kilometresi : 103.478KM - Araç maliki : ----- olduğu, 6- Dava Konusu ----- plaka Nolu Kamyonet 23.02.2021 Tarihde Satın Alınıp Trafiğe Çıkışından 04.03.2024 Tarihine Kadar 3 Yıl İçinde ve 103.578 km Km Kullanımda 3 Kez Servise Geldiği Görülmektedir. Bu Gelişlerin 2 Adedi Periyodik Bakım İçin ve 1 Kez 74.840 km de garanti kapsamında egzoz emisyon kontrol ışığının yandığı şikayeti ile servise geldiği Görülmektedir. Serviste, Silindir Kapağı Değişimi, Silindir Kapağı Contası Değişimi, Şanzıman Büyük Keçe Değişimi, Termostat Değişimi, Motor Karter Değişimi, Esantrik Zinciri Değişimi, Enjektörlerin Değişimi Ve Yağ Ve Filtrelerin Değişiminin Yapıdığı Görülmektedir. Sorunun tamamen giderilip teslim edildiği ve arızanın devam etmediği görülmektedir. BÜTÜN BU TESPİTLER BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE DAVA KONUSU----- PLAKA NOLU KAMYONETİN AYIPLI OLMADIĞI SONUCUNA VARILMIŞTIR. Hususları tespit edilmiştir. S O N U Ç ve KANAAT: Yukarda izah edilen hususlara göre; Davacı tarafa ait ve dava konusu ---- Plaka Nolu, ----- Model, ------ marka ve tip Kamyonetin Ayıplı Olmadığı, " görüşlerini bildirir ortak rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.

DELİLLER *Teknik bilirkişi raporları,

*Gelen giden müzekkere cevapları, *Tüm dosya kapsamı,

İNCELEME VE GEREKÇE ;

Dava, Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; ---- markalı, ----- model, ---- renkli, ------model, ----- şase numaralı ve ----- plakalı aracın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesine ilişkindir. Somut olayda;

Dava, ticari amaçla satın alınan aracın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak TBK m. 227 ve TTK m. 23 uyarınca ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir. Davacı tarafça, dava konusu aracın ayıplı olduğu, özellikle motor arızaları nedeniyle uzun süre servis işlemlerine maruz kaldığı, bu sebeple aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Davalı taraf ise öncelikle kendisinin üretici veya satıcı sıfatını haiz olmadığını, araç üzerindeki taleplerin zamanaşımına uğradığını ve iddia edilen arızaların ayıp kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığını savunmuştur. Dosyada yer alan satış belgesi ve taraf beyanlarına göre, dava konusu araç davacı tarafından 23.02.2021 tarihinde satın alınmış; dava ise 10.03.2023 tarihinde ikame edilmiştir. Bilirkişi raporuna göre aracın ilk servis kaydı 03.07.2021 tarihinde açılmış ve yalnızca rutin bakım işlemleri yapılmıştır. Ayıba ilişkin esas başvuru ise 06.03.2023 tarihinde egzoz emisyon ikazı ile başlayan ve şanzıman sök-tak işlemiyle devam eden başvuru ile başlamıştır. Daha sonra 26.02.2024 tarihinde aracın 103.578 km’de bakım, parça değişimi ve yazılım güncellemesi işlemleri yapılmıştır.Bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde belirtildiği üzere, araçta yapılan işlemler; dizel araçlarda kilometre ilerledikçe yapılan rutin onarımlar kapsamında değerlendirilmiş, arızaların üretim hatasına dayalı gizli ya da açık ayıp niteliğinde olmadığı, ayrıca onarımla giderilebilecek türden olduğu kanaatine varılmıştır. Bu tespitler doğrultusunda aracın “ayıplı mal” vasfı taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.Davacı, dava dilekçesinde TBK m. 227 uyarınca ayıpsız misli ile değişim talebinde bulunmuş ise de, hem somut olayda arızanın ayıp niteliğinde olmaması hem de ayıba ilişkin bildirimin TTK m. 23 ve TBK m. 223 uyarınca öngörülen süreler içinde yapılmaması nedeniyle bu talebin hukuken dinlenebilirliği bulunmamaktadır. Zira Türk Ticaret Kanunu’nun 23/1-c maddesi uyarınca, ticari satışlarda alıcının, malın ayıplı olduğunu teslimden sonra açıkça belli ise derhal, gizli ise makul sürede satıcıya bildirme yükümlülüğü vardır. Davacının arızalara ilişkin şikayetleri, aracı 74.840 km’ye kadar kullanması ve arızaların ancak yaklaşık 2 yıl sonra servis kayıtlarına yansıması dikkate alındığında, somut olayda ihbar yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmediği değerlendirilmiştir. Kaldı ki TBK m. 227 gereğince ayıpsız misli ile değiştirme hakkı ancak ayıbın esaslı olması ve ayıba karşı süresinde ihbarda bulunulmuş olması halinde kullanılabilecektir. Oysa somut olayda hem esaslı bir ayıptan söz edilememekte hem de süresinde ihbar yapılmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, dosya kapsamında yapılan teknik ve hukuki değerlendirme neticesinde, dava konusu araçta gizli ya da açık bir ayıp bulunmadığı, söz konusu arızaların onarımla giderilebilecek nitelikte olduğu, bu nedenle ayıpsız misli ile değişim koşullarının oluşmadığı ve ayrıca ihbar yükümlülüğünün de süresinde yerine getirilmediği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir. Açıla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan yatırılan peşin harç olan 3.559,97-TL'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, fazla yatırılan harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 33.353,52-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzene karşı verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.