İlk Derece Mahkemesi 2022/877 E. 2025/399 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/877 Esas - 2025/399 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/877 Esas KARAR NO : 2025/399

HAKİM :.... KATİP : ...

DAVACI : .... VEKİLİ : Av... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ....

DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 29/12/2022 KARAR TARİHİ : 19/06/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/06/2025

Mahkememize açılan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkilinin ekte sunulan 09.09.2019 tarihli dilekçesi ile Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 13. maddesi uyarınca ortaklıktan usulüne uygun olarak çıktığını, işbu çıkma iradesinin davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından oy birliği ile kabul edildiğini, ana sözleşmenin 15. maddesi uyarınca da müvekkilinin üyelikten çıktığı yılın bilançosunun 09.02.2020 tarihindeki genel kurul toplantısında görüşülmüş olmakla müvekkilinin çıkma payı alacağının kanuni nitelikteki kesin vade tarihi olan 09.03.2020 tarihinde muaccel hale geldiğini, Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödeme niteliğinde olmayan müvekkilinin çıkma payı alacağının hiçbir mali somut gerekçe gösterilmeksizin 09.02.2020 tarihli genel kurulda 3 yıl süre ile ertelendiğini, müvekkilinin çıkma payı alacağının ödenmesinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye sokmamış olmakla birlikte çıkma payı alacağının süresinde ve eksiksiz olarak ödenmediğini, davalı kooperatif tarafından 01.09.2022 tarihinde 122.926,00 TL. Kısmi olarak ödeme yapıldığını, ancak ödemeler öncelikle faizden mahsup edilmek kaydıyla bakiye çıkma payı alacağı ile işbu alacağa işlemiş faiz ve kooperatif temerrüde düşmeden borcunu ödemiş olsaydı, müvekkilinin mal varlığının kazanacağı durum ile temerrüdün sonunda ortaya çıkan ve oluşan durum arasındaki farkın temerrüt faizi ile karşılanmayan, onu aşan bölüme tekabül eden zarar niteliğindeki munzam zarar talebinin de ödenmediğini, davalı kooperatifin çıkma payı alacağını vadesinde ödemiş olsaydı ülkenin şu anda içinde bulunduğu ekonomik konjonktür nedeniyle meydana gelen enflasyonun müvekkilini zarara uğratmayacağını, ancak müvekkilinin Türk Lirası niteliğindeki çıkma payı alacağının enflasyon karşısında eridiğini, kooperatif üyesi olması nedeniyle müvekkili adına kayıtlı olan ... İli, Sincan İlçesi, Alcı Mahallesinde bulunan sitede yer alan A Blok 9 numaralı bağımsız bölümün müvekkilinin kooperatif üyeliğinden çıkması nedeniyle kooperatife devir ve temlik edileceğini işbu gayrimenkulün değerinin ülkenin içerisinde bulunduğu ekonomik konjonktür gözetildiğinde yaklaşık 3-4 katına çıktığını, müvekkilin alacağı konusunda karar verilirken davalı kooperatifin gayrimenkul değerlerindeki artış nedeniyle elde edeceği kazancın da gözetilmesi gerektiğini belirterek ; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik bakiye kooperatif çıkma payı alacağının 100,00 TL.'sinin öncelikle bu alacağın muaccel olduğu tarih olan 09.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi, bu faiz talebi konusunda mahkeme aksi kanaate ise 3095 sayılı yasa uyarınca muacceliyet tarihinden itibaren avans faizi, avans faizi talebi konusunda da aksi kanaat hasıl olur ise muacceliyet tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı kooperatiften tahsili ile müvekkiline ödenmesine, davalı Kooperatif temerrüde düşmeden borcunu ödemiş olsaydı, müvekkilinin mal varlığının kazanacağı durum ile temerrüdün sonunda ortaya çıkan ve oluşan durum arasındaki farkın temerrüt faizi ile karşılanmayan, onu aşan bölüme tekabül eden zarar niteliğindeki munzam zararın da fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL.'sinin enflasyon verileri, devlet iç borçlanma senetleri faizleri, mevduat faizleri ve döviz kurları gözetilmek suretiyle hesaplanarak davalı kooperatiften tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Daha sonra davacı vekili, dava değerini artırmış harçlandırmıştır. CEVAP : Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, müvekkili kooperatifin davacı tarafın çıkma payı alacağını ödemiş olup müvekkilinin hiçbir bakiye borcu bulunmadığını, davacının, müvekkilinin üyesi ve yine müvekkili kooperatifçe yapılan ... ili Sincan ilçesi Alcı Mahallesinde bulunan sitede yer alan A blok 9 numaralı dairenin maliki olarak bulunmakta iken 09.09.2019 tarihinde müvekkili kooperatif yönetim kuruluna sunmuş olduğu istifa dilekçesi ile üyelikten çıkarılma talebinin bulunduğunu müvekkili kooperatife bildirdiğini, davacı tarafın istifa talebinin müvekkili kooperatif tarafından kabul edilip 20.09.2019 tarihli yönetim kurulu toplantısında 18 numaralı sayı ile karar defterine yazılarak onaylandığını, akabinde gerçekleşen 09.02.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısında ise talebin kooperatif genel kurulunca oy birliği ile kabul edilerek kesinleştirildiğini, Kooperatifler Kanunu madde 17 uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemelerin, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebileceğini, müvekkili kooperatif tarafından haklı ve somut nedenlere dayandırılarak 09.02.2020 tarihli genel kurulda davacı tarafın çıkma payı alacağının 3 yıl süre ile ertelendiğini, 09.09.2019 tarihli üyelikten çıkarılmaya ilişkin istifa talebinin gerçekleştiği süreye kadar davacı tarafın müvekkili kooperatif hesabına yatırmış olduğunu toplam miktarın 122.926,00 TL olarak hesaplandığını, işbu borç muaccel hale geldiğinde ise müvekkili kooperatif tarafından ... 38. Noterliğinin 26.07.2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı taraftan ödeme yapılabilmesi için banka hesap bilgileri istendiğini ve müvekkili kooperatife ait dairenin beş gün içinde müvekkiline devredilmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, davacı tarafça müvekkiline banka bilgilerinin bildirildiğini, müvekkili kooperatif tarafından, davacı tarafın bildirmiş olduğu banka hesap numarasına 01.09.2022 tarihinde üyelikten çıkarılmaya ilişkin istifa talebinin gerçekleştiği süreye kadar davalı tarafın müvekkili kooperatif hesabına yatırmış olduğu 122.926,00 TL'nın ödendiğini, davacının, müvekkili tarafından gönderilen ihtarı tebliğ aldığını ve sessiz kalarak müvekkili kooperatifle hiçbir iletişime geçmemiş olup ödeme yapılan tarihin üzerinden belli bir süre geçtikten sonra taleplerini dile getirdiğini, bu hususta davacı tarafın kötü niyetli ve dürüstlük kuralına aykırı davrandığını, bununla birlikte istifadan itibaren 3 yıllık süre içerisinde davacı tarafça belirtilen dairenin müvekkili kooperatife teslim edilmediğini, bunun üzerine müvekkili kooperatif tarafından ... 38. Noterliğinin 16.11.2022 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili kooperatife ait dairenin müvekkiline devredilmesi gerektiğinin tekrar ihtar edildiğini, ancak davacı tarafın devri gerçekleştirmediğini, akabinde davacı tarafın Yenimahalle 3. Noterliğinin 15.12.2022 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarmamesi ile taleplerini müvekkili kooperatife ihtar ettiğini, müvekkili kooperatifin tüm edimlerini yerine getirmişken davacı tarafın ilgili daireyi kötü niyetli bir şekilde kooperatife devretmemesinin eşitlik ilkesine ve kanuna aykırı olduğunu, davacı tarafın her ne kadar tapu devrini taraflarından talep edilen hususların yerine getirilmesi şartına bağlamışsa da işbu tutumunun hukuki bir dayanağı olmadığını, davacının istifa sonrası müvekkili kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi istifa öncesi dönemde de üyelikten kaynaklanan ödev ve yükümlülüklerini zamanında, tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, bilirkişi nezdinde yapılacak hesaplamada davacının aidatlarını eksik ödemesinden dolayı işleyen temerrüt faizinin, şayet davacının bir alacağı varsa da hesaplanacak miktardan mahsup edilmesi gerektiğini, bu hususta Yargıtay kararları bulunduğunu, müvekkili kooperatifin, davacı tarafın üyelikten çıkmasının sonucunda doğan tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olup bir de iyi niyetli olarak çıkma payı hesaplanırken genel giderleri mahsup etmeden davacı tarafa ödeme yaptığını, kooperatifin yapılanması özü gereği kar amacı gütmediğinden munzam zarar talebi hukuka aykırı olup kooperatiflerin en temel ilkelerini ihlal ettiğini, işbu nedenle davacı tarafın talep etmiş olduğu munzam zarar niteliğindeki enflasyon farkı alacağının hiçbir hukuki dayanağı olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. DELİLLER : Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında uzman bilirkişi heyetinden alınan son bilirkişi raporunda özetle, Davacının davalı kooperatifin üyesi iken üyelikten istifa ettiği, kooperatifçe ayrılan üyelerin aidatlarının iadesinin 3 yıl ertelendiği, davacıya 3 yılın sonunda ödentilerinin hiçbir kesinti yapılmaksızın 01.09.2022 tarihinde toplam 122.926,00 TL olarak ödendiği, buna göre davalının davacıya üye aidatı bakımından borcu bulunmadığı, davalının ödemeleri yaptığı 01.09.2022 tarihi ile davacının alacağının muaccel hale geldiği 10.03.2020 tarihi arasında geçen sürede, alacak tutarına 27.431,02 TL faiz işlediği, iş bu faizin davacıya ödenip ödenmeyeceğinin takdirinin sayın mahkemede olduğu, her ne kadar davalı, üyelik aidatlarını davacıya iade ederken, davacıdan genel yönetim giderleri payı kesmemişse de sayın mahkemenin görevlendirmesi ile tespit edilen; 2019 yılında her bir üyeye düşen genel yönetim gider payının 2.883,09 TL, 2020 yılında her bir üyeye düşen genel yönetim gider payının 3.356,16 TL, 2021 yılında her bir üyeye düşen genel yönetim gider payının 3.450,32 TL, 2022 yılında her bir üyeye düşen genel yönetim gider payının 5.358,61 TL olduğu, görüşlerini bildirmişlerdir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava, kooperatiften çıkma üzerine çıkma payı ve enflasyon farkı şeklinde munzam zarar alacağının tahsili talepli davadır. Taraflar arasında davacının davalı kooperatif üyeliğinden ayrıldığı hususunda uyuşmazlık yoktur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının davalıdan bakiye çıkma payı alacağının olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu , davacının enflaslon farkı şeklinde munzam zararının olup olmadığı bunu davalıdan talep edip edemeyeceği varsa miktarının ne olduğu hususlarında toplanmıştır. Mahkememizce deliller toplanmış kooperatif kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davacının istifa dilekçesinin verilmesinden sonra ortaklığı sona eren ortağın geri ödemelerinin ortaklığın sona erdiği 2019 yılı bilançosu çerçevesinde bilanço tarihihden 1 ay içinde yapılması gerektiğinden 10.03.2020 tarihinde çıkma payı alacağı muaccel olmuştur. Kooperatif genel kurulunca üç yıl ödemenin ertelenmesine karar verilmiş ise de davalıya düşen genel giderler mahsup edilmeksizin daha erken olarak 01.09.2022 tarihinde çıkma payının 122.926,00 TL olarak ödendiği, davacı yanca taşınmazın ise dava tarihinden sonra 13.03.2023 tarihinde iade edildiği anlaşılmıştır. Genel kurulca verilen erteleme kararı faiz istenmesine engel olmayıp davacının muacceliyetten ödeme tarihine kadar 27.431,02 TL faiz alacağı hesaplanmıştır. Fakat davalı yan genel giderlerin mahsubunu talep etmektedir. Davacının üzerine kayıtlı taşınmazı dava tarihinden sonra iade etmiş olması da gözetilerek davacının dava tarihine kadarki giderlere katılması gerektiğinden mahsup talebi yerinde görülmüştür. Bilirkişi tarafından davacı yanca 2019 yılından dava tarihine kadar ödenmesi gerekip ödenmeyen genel gider payının 15.048,18 TL olduğu hesaplanmıştır. Buna göre davacının bakiye çıkma payı alacağının 12.382,41 TL olduğunun kabulü gerekmiştir. Fazla ilişkin istem reddedilmiştir. Davacı yan aynı zamanda enflasyon farkı munzam zarar istemektedir. Munzam zarar gerçek bir zarar olup davacı yan buna ilişkin delil sunmamıştır. Bu nedenle bu yöndeki sübut bulmayan talebi reddedilmiştir. Tüm dosya kapsamından davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre; 1-Davanın kısmen kabulü ile 12.382,41 TL'nin 01/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 845,84 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın ve 467,00 TL TL ıslah harcı toplamı 547,70 TL'nin mahsubu ile noksan olan 298,14 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına kabul miktarına göre hesaplanan 12.382,41 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, 4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına red miktarına göre hesaplanan 15.048,61‬ TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine, 5-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin 1.409,00 TL'nin davalıdan 1.711,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafça yatırılan peşin alınan 80,70 TL harcın ve 467,00 TL TL ıslah harcı toplamı 547,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 9.153,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama gideri toplamı 9.234,20 TL'nin kabul ve red oranına göre 4.169,00 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6100 sayılı HMK 341/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 19/06/2025

Katip ... ¸E-İmzalıdır

Hakim .... ¸E-İmzalıdır

*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.