İlk Derece Mahkemesi 2022/627 E. 2022/627 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/627 Esas - 2023/131 "TÜRK MİLLETİ ADINA" T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/627 Esas KARAR NO : 2023/131

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : ... DAVALILAR : 1- ... 2- ... VEKİLİ : ... DAVALILAR : 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... DAVA : Tespit DAVA TARİHİ : 05/09/2022 KARAR TARİHİ : 16/05/2023 YAZIM TARİHİ : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalılara elektrik tesis edildiğini, davalıların kullanmış olduğu elektrik bedellerinin müvekkili şirket tarafından hesaplanarak tahakkuk ettirildiğini, ancak bu kullanım bedellerine ilişkin her hangi bir ödeme yapılmadığını, davalıların muvazaalı işlemler ve muvazaalı abonelik başvuruları ile elektrik borcunu ödemekten kaçınmaya çalıştığını, somut olayda da davalı ... 'in ve diğer davalıların 2.201.503,00 TL'lik borçtan kurtulmak maksadıyla muvazaalı abonelikler yaptırdıklarını, dava konusu tesisatta elektrik faturası ödemeden elektrik kullanmaya devam ettiklerini, açıklanan nedenlerle teminatsız olarak ya da mahkememizce uygun görülecek bir teminat karşılığında müvekkili şirketin telafisi güç hatta imkansız zararlarının önlenmesi açısından mevcut muvazaalı aboneliğe ait elektriğin kesilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalıların elektrik enerjisinin kullandığı aboneliklerinde muvazaalı kullanım yaptıklarının ve davalı ... 'in muvazaasının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkeme dosyasında veya açılacak bir davada iddia veya savunma olarak ileri sürülebilecek konular için ayrı bir tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığını, dava şartı olan arabuluculuğun yerine getirilmediğini, müvekkili şirketin diğer davalılarla uzaktan yakından hiçbir bağının bulunmadığını, hukuki yarar yokluğundan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, davanın açılmasında hukuki yarar olmaması nedeniyle davanın reddini, müvekkilinin diğer davalılarla uzaktan yakından hiçbir bağının bulunmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Açılan dava, davalıların muvazaalı olarak zincirleme yeni abonelik yaptığı iddiasına dayalı muvazaalı kullanımın tespiti talebine ilişkindir. Adana Abonelik Sözleşmeleri İcra Müdürlüğüne, Adana Cumhuriyet Başsavcılığına, ... A.Ş.'ye, Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, ... A.Ş.'ye, Seyhan İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır. Tespit davaları, bir hakkın veya bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının yahut bir belgenin sahte olup olmadığının tespitine ilişkin davalardır. Tespit davası yolu ile mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığı yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilebilir, dolayısıyla konusunu yalnız hak veya hukuki ilişkiler oluşturur. Bir hukuki ilişki için önemli olsalar bile maddi vakıalar (olaylar ve olgular) yalnız başına tespit davasının konusunu oluşturamazlar (HMK m. 106/3). Tespit davalarında davacının amacı ve dolayısıyla talep sonucu, bir hak veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun veyahut içeriğinin belirlenmesi olup, hak veya hukuki ilişkinin varlığı yahut yokluğu tespit davası açılabilmesi için yalnız başına yeterli değildir. Bundan başka, tespit davasının dinlenebilmesi (esasına girilebilmesi) için, konusunu oluşturan hak ve ya hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının korunmaya değer güncel bir hukuki yararının bulunması gerekir (HMK m. 106/2). Tespit davasında; eda davasından ve inşai davadan farklı olarak, davacının böyle bir menfaatinin bulunduğu varsayılmaz. Çünkü tespit davası, hukuki bir durum ya da hak henüz inkar ya da ihlal edilmeden, yani herhangi bir zarar doğmadan açılabildiğinden, menfaatin doğmuş ve güncel olması gereğinin bir istisnası olarak ortaya çıkmıştır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.05.2013 tarihli ve 2013/22-561 E., 2013/733 K. ile 01.02.2012 tarihli ve 2011/10-642 E., 2012/38 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir. Tespit davasının konusunun hak veya hukuki ilişki olması ve davacının tespit davası açmakta güncel hukuki yararının bulunması dava şartıdır ( HMK m. 114/1-h). Açılan tespit davasında, bu iki şartın birlikte bulunup bulunmadığı, diğer dava şartlarında olduğu gibi, davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekmekte olup, bu şartların bulunmaması hâlinde mahkemece esas hakkında incelemeye girilmeden, davanın usulden (dava şartı yokluğundan) reddedilmesi gerekmektedir. Buna göre, somut olay değerlendirildiğinde; davacı davalıların ... Numaralı tesisata ilişkin olarak, fatura ödemeden muvazaalı olarak zincirleme yeni abonelik yaptığı iddiasına dayalı muvazaalı kullanımın tespitini talep etmiştir. Davacı davalıların muvazaalı olarak yapmış olduğunu ileri sürdüğü işlemler nedeniyle bir zarara uğramış ise; eda davası (zararın tazmini) ile davalılardan hakkını talep edebilecekken, aynı zamanda işlemlerin muvazaalı olduğunun tespitini talep edilmesinde meşru ve güncel bir hukuki yarar bulunmamaktadır. Bu nedenle hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gereken 179,90 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davalı ... Şti ve davalı ... kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olduklarından AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalılara verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin ve bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/05/2023

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Not: 5070 sayılı yasa hükümleri uyarınca e-imza ile imzalanmıştır.