İlk Derece Mahkemesi 2022/550 E. 2024/858 K.

T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/550 Esas - 2024/858 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/550 Esas KARAR NO : 2024/858

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 10/08/2022 KARAR TARİHİ : 13/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... temizlik hizmetleri yıllar içerisinde davalı firmalara ihale edildiğini, dalaman havalimanı personeli olarak çalışan ve emekliliğe hak kazanarak emekli olan ...'a ise kıdem tazminatı vesair alacak kalemleri olarak 16.03.2022 tarihinde yapılan 78.516,41 TL işçilik alacağı ödemesinin muhatap şirketlerden tahsilinin gerektiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... San Tic Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... adlı personel müvekkili şirketlerde çalışmamış olduğunu, asıl işveren ... personeli olduğunu, Bu nedenle davanın husumet yokluğundan müvekkili şirket yönünden reddinin gerektiğini, 2 yıllık sürenin dolduğunu hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini savunmuştur. Davalı ... Tur. Tem. Mad. İth. Ve İhr. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın rücu talebinin zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin müvekkili firma bünyesinde 01.08.2010 - 31.12.2012 tarihleri arasında çalıştığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının işçiye ödenen kıdem tazminatını ancak davalının payı oranında rücu edebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... . Hizm. İnş. Oto. San. ve Tic. AŞ, ... Gıd. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... . San, ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davalı şirketin ihale usulü ile çalıştığını, işçilerin işe alma-çıkarma işlemlerinin üst işveren tarafından gerçekleştirildiğini, davalı şirketlerin sorumluluğu varsa bile yarı yarıya olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemişlerdir. Dava, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkin olup, uyuşmazlık rücu koşullarının oluşup oluşmadığı ve oluşması halinde rücu edilecek miktar hususunda toplanmaktadır. Davacı şirketten dava dışı işçi ...'a yapılan kıdem tazminatı ödeme belgesi ve hesaba dayanak belgeler, dava dışı işçinin iş yeri unvanlı hizmet dökümü, davaya konu hizmet sözleşmeleri ile eki şartnameler dosyaya celbeldilmiş, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır. Dosya kapsamı bilirkişiye tevdii edilmiş, 08/04/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; dava dışı işçiye davalılar nezdinde ki çalışmasına istinaden 78.516,41 TL kıdem tazminatı ödendiği, kıdem tazminatı hesap cetveli düzenlenerek 16/03/2022 tarihinde dava dışı işçiye ödeme yapıldığı, dava dışı işçinin davalılar nezdinde geçen hizmet süresi ile orantılı olarak hesaplama yapıldığında; davalı ... San ve Tic. Ltd Şti 'nin 3.313,39 TL 'den, ... San. Tic. Ltd. Şti ve ...San. Tic. Ltd Şti 'nin 2.143,50 TL'den, ... San. ve Tic. Ltd Şti'nin 1.609,59 TL'den, ... ve İhr. Tic. Ltd Şti'nin 15.742,54 TL'den, ... Tur. San. Tic. Ltd Şti'nin 4.302,70 TL'den, ... San. ve Dış Tic. Ltd Şti ve ... San. Ve Tic. Ltd.Şti'nin 1.075,67 TL'den, ... San Tic Ltd Şti'nin 11.895,24 TL'den, ... San. ve Tic. A.Ş ile ... Ltd Şti'nin 13.065,13 TL'den, ... San. ve Tic. A.Ş'nin 2.952,22 TL'den, .... San. Tic. Ltd Şti'nin 251,25 TL'den, ... San. Tic. Ltd. Şti'nin 13.489,12 TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiştir. Bilirkişi raporuna itiraz ve beyanlar karşısında dosya yeniden aynı bilirkişiye tevdii edilmiş, 19/07/2024 tarihli ek raporda özetle; dava dışı işçinin davalılar nezdinde geçen hizmet süresi ile orantılı olarak hesaplama yapıldığında; davalı ... San ve Tic. Ltd Şti 'nin 3.313,39 TL 'den, ... San. Tic. Ltd. Şti ve ...San. Tic. Ltd Şti 'nin 2.143,50 TL'den, ... San. ve Tic. Ltd Şti'nin 1.609,59 TL'den, ... ve İhr. Tic. Ltd Şti'nin 15.742,54 TL'den, ... Tur. San. Tic. Ltd Şti'nin 4.302,70 TL'den, ... San. ve Dış Tic. Ltd Şti ve ... San. Ve Tic. Ltd.Şti'nin 1.075,67 TL'den, ... San Tic Ltd Şti ve ... Tic. ve San Ltd Şti'nin 11.895,24 TL'den, ... San. ve Tic. A.Ş ile ... Ltd Şti'nin 13.065,13 TL'den, ... San. ve Tic. A.Ş'nin 2.952,22 TL'den, .... San. Tic. Ltd Şti'nin 251,25 TL'den, ... San. Tic. Ltd. Şti'nin 13.489,12 TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiştir. .... HD 11/02/2016 tarihli .... nolu ilamında; "İşçilik alacağı davasında idarenin sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur.Davacı tarafından ödenen kısmın rücuuna ilişkin davada ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir.Taraflar arasındaki sözleşmenin 23.maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup ,şartnamenin ,6.bölüm 38.maddesi hükmüne göre ,çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davacı yüklenici çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumludur.Müteselsil borçlulukta borçlular arsındaki iç ilişkiyi düzenleyen TBK 167 .maddenin dava konusu olayda uygulanması mümkün değildir.Zira sözleşme ve ihale dökümanında sorumluluk belirlenmiştir...." .... nolu ilamında; "dava dışı işçinin davalı ve dava dışı diğer altverenler işçisi olarak çalıştığı süre olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının bu alt veren işverenlerden tahsiline karar verilmesi gerektiği......."hüküm altına alınmıştır. .... nolu ilamında ;" işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri ,faiz ve vekalet ücreti açısından da davalılar aleyhine hükmedilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının davalılara bu alacağını da rücu edebileceği......" hükmü kararlaştırılmıştır. Ayrıca Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14/02/2018 tarih ve ....sayılı kararında “Davalıya Ait Borcu Ödemek Zorunda Kalan Davacının Zararı Ödeme Tarihinde Doğduğundan Ödeme Tarihinden İtibaren Faiz Talep Edebilmesi İçin Karşı Tarafı İhtar ile Temerrüde Düşürmesine Gerek Olmadığını” kabul etmiştir. Söz konusu kararda “ Bilindiği üzere rücu hakkı, nihai olarak başkasının ödemesi gereken bir borcu tamamen veya kısmen ifa eden kişinin, yapmış olduğu ifayı asıl borçluya dönerek isteme hakkıdır. Söz konusu hak, başkasına ait bir borcu ifa ettiği için mal varlığında kayba uğrayan kişiye tanınan ve mal varlığındaki bu eksilmeyi gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Rücu hakkı, alacaklı ile asıl borçlu arasındaki asıl borç ilişkisinden bağımsız, rücu eden ile edilen arasındaki hukuki ilişkiden doğan tamamen yeni bir haktır. Diğer bir anlatımla asıl alacağı ödeyen kişi, bu alacaktan bağımsız olarak kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel hale gelmektedir. Keza ödeyenin malvarlığındaki zarar, ödeme anında doğmaktadır. Bu durumda, davalıya ait borcu mahkeme ilamı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan, açtığı rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığı Hukuk Genel Kurulunca kabul edilmiştir.” denilmektedir. Buna göre İşçilik alacaklarının rücu edilmesine dair davalarda davacı alacaklının ödeme tarihi itibari ile borçlunun ödeme miktarı kadar sebepsiz zenginleşeceğinden ,davalı yanın dava tarihinden önceki faiz talebi için davadan önce ayrıca temmerrüde düşürülmesine gerek yoktur. Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu, dosyaya kazandırılan ödeme belgeleri ve taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'nın alt işveren olan davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, işçinin hak kazandığı işçilik alacaklarının, işçinin yürüttüğü yargılama ve icra takibi süreci sonucunda davacı tarafça ödendiği, mahkememizce incelenen taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerinde ve hizmet sözleşmelerinin eki niteliğindeki teknik şartnamede işçilerin ,işçilik alacaklarından doğan her türlü sorumluluğun yüklenicide olup ...'ye sorumluluk yüklenemeyeceği "düzenlemesi karşısında ,bu sözleşme ile tarafların bağlı bulunduğu, bununla birlikte dava dışı işçinin hak kazandığı ve işçiye ödenen kıdem tazminatının asıl işveren ve alt işverenlerden talep hakkı bulunduğu, davacı asıl işverenin ise ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep hakkı bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarına yönelik davanın kabulü ile davalı alt işverenlerden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere rücuen tahsiline karar vermek gerekmiş, 16/03/2022 tarihli ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine , her ne kadar davalı ... ..... Şti hakkında davadan feragat dilekçesi verilmiş ise de, davacı yanın sunmuş olduğu vekaletnamenin incelenmesinde açıkca davadan feragat yetkisinin bulunmadığı, yargılama devam ederken bu davalıdan davadan feragat edilmesine dair davacı kurumdan olur yazısı da mahkemeye ibraz edilmediği ,yargılamanın sürüncemede kalamaması açısından davacı yana feragat içerir vekaletname sunması için süre verilmemiş olup, kararın kesinleşmesine kadar davacı yanca feragat yetkili vekaletname sunularak ek karar verilmesi mümkün olmakla , davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE; A-3.313,39 TL'nin ... San ve Tic. Ltd Şti'den tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, B-2.143,50 TL'nin ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ...San. Tic. Ltd Şti iş ortaklığı'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, C-1.609,59 TL'nin ... San. ve Tic. Ltd Şti'den tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, D-15.742,54 TL'nin ... ve İhr. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, E-4.302,70 TL'nin ... Tur. San. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, F-1.075,67 TL'nin ... San. ve Dış Tic. Ltd Şti ve ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. İş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, G-11.895,24 TL'nin ... San Tic Ltd Şti ve ... Tic. ve San Ltd Şti iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, H-13.065,13 TL'nin ... San. ve Tic. A.Ş ile ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, I-2.952,22 TL'nin ... San. ve Tic. A.Ş'den tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, İ-251,25 TL'nin .... San. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, J-13.489,12 TL'nin ... San. Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile 16/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 4.770,79 TL harçtan peşin alınan 1,340,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.429,92 TL karar harcının 164,20 TL'sinin davalı ... San ve Tic. Ltd Şti'den, 102,89 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ...San. Tic. Ltd Şti iş ortaklığı'ndan müştereken ve müteselsilen, 85,88 TL'sinin davalı ... San. ve Tic. Ltd Şti'den, 771,73 TL'sinin ... ve İhr. Tic. Ltd Şti'den, 209,22 TL'sinin ... Tur. San. Tic. Ltd Şti'den, 51,44 TL'sinin ... San. ve Dış Tic. Ltd Şti ve ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. İş ortaklığından, 583,61 TL'sinin ... San Tic Ltd Şti ve ... Tic. ve San Ltd Şti iş ortaklığından, 641,65 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş ile ... Ltd Şti'den,144,05 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş'den, 10,28 TL'sinin .... San. Tic. Ltd Şti'den, 661,97 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin 1.410,00 TL'sinin davalı ... San ve Tic. Ltd Şti'den, 900 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ...San. Tic. Ltd Şti iş ortaklığı'ndan müştereken ve müteselsilen, 690 TL'sinin davalı ... San. ve Tic. Ltd Şti'den, 6.750,00 TL'sinin ... ve İhr. Tic. Ltd Şti'den, 1.830,00 TL'sinin ... Tur. San. Tic. Ltd Şti'den, 450 TL'sinin ... San. ve Dış Tic. Ltd Şti ve ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. İş ortaklığından, 5.100,00 TL'sinin ... San Tic Ltd Şti ve ... Tic. ve San Ltd Şti iş ortaklığından, 5.610,00 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş ile ... Ltd Şti'den, 1.260,00 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş'den, 100 TL'sinin .... San. Tic. Ltd Şti'den, 5.790,00 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahisili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 1.340,87 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 4.500,00 TL posta masrafı toplamı olan 8.421,57 TL yargılama giderinin 395,81 TL'sinin davalı ... San ve Tic. Ltd Şti'den, 261,07 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ...San. Tic. Ltd Şti iş ortaklığı'ndan müştereken ve müteselsilen, 193,70 TL'sinin davalı ... San. ve Tic. Ltd Şti'den, 1.903,27 TL'sinin ... ve İhr. Tic. Ltd Şti'den, 522,14 TL'sinin ... Tur. San. Tic. Ltd Şti'den, 126,32 TL'sinin ... San. ve Dış Tic. Ltd Şti ve ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. İş ortaklığından, 1.431,67 TL'sinin ... San Tic Ltd Şti ve ... Tic. ve San Ltd Şti iş ortaklığından, 1.574,83 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş ile ... Ltd Şti'den, 353,71 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş'den, 25,26 TL'sinin .... San. Tic. Ltd Şti'den, 1.633,79 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahisili ile davacıya verilmesine, 5-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 1.680,00 TL arabuluculuk giderinin 78,96 TL'sinin davalı ... San ve Tic. Ltd Şti'den, 50,4 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ...San. Tic. Ltd Şti iş ortaklığı'ndan müştereken ve müteselsilen, 38,64 TL'sinin davalı ... San. ve Tic. Ltd Şti'den, 378 TL'sinin ... ve İhr. Tic. Ltd Şti'den, 109,48 TL'sinin ... Tur. San. Tic. Ltd Şti'den, 25,2 TL'sinin ... San. ve Dış Tic. Ltd Şti ve ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. İş ortaklığından, 285,6 TL'sinin ... San Tic Ltd Şti ve ... Tic. ve San Ltd Şti iş ortaklığından, 314,16 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş ile ... Ltd Şti'den, 70,56 TL'sinin ... San. ve Tic. A.Ş'den, 5,04 TL'sinin .... San. Tic. Ltd Şti'den, 324,24 TL'sinin ... San. Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ...... Şti, ...... Şti, ... vekilinin yüzlerine karşı, her bir davalı yönünden kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/12/2024

Katip .... e-imzalıdır

Hakim .... e-imzalıdır