İlk Derece Mahkemesi 2022/434 E. 2026/77 K.

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/389 Esas KARAR NO : 2026/23 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/05/2022 KARAR TARİHİ : 15/01/2026

DAVA:Davacı vekili mahkememize sunduğu 29/05/2022 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine ------- İcra Müdürlüğü'nün ------- esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, başlatılan takibe konu çekin müvekkili şirkete atfen yapılan ciro ve atılan imzalar müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, çek üzerindeki sahte imzaya itiraz ettiklerini, çekin esas vade tarihi 09/03/2020 tarihi iken tahrifat suretiyle 09/06/2020 olarak değiştirildiğini, dava konusu icra dosyasında sürdürülen takipte haciz tehdidi altında bulunan müvekkilinin takibe konu alacağın tamamını dosyaya depo etmek zorunda kaldığını, dosyaya depo edilen paranın davalıya ödenmesi halinde davalının ekonomik aciz halinde bulunması sebebiyle istirdadı mümkün olmadığını, bu sebeple dosyaya depo edilen paranın 2004 sayılı İİK madde 72/3 gereği ihtiyati tedbir hükümleri çerçevesince teminat karşılığı yargılama sonuna kadar alacaklı tarafa ödenmemesine karar verilmesi gerektiğini, ihtilaf hakkında arabuluculuk neticesinde anlaşmanın sağlanamadığını belirterek ------ İcra Müdürlüğü'nün --------- esas sayılı dosyasında haciz tehdidi sebebiyle icra veznesine depo edilen 127.365,05 TL'nin yargılama sonuna kadar takip alacaklısına ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı dosyası ile sürdürülen icra takibinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, yargılamanın devamında alacağın tahsil edilmesi halinde işbu davaya istirdat davası olarak devam edilmesi ve hüküm kurulmasına, takibi sürdürmekte haksız davalının takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili 10/06/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın söz konusu çek üzerindeki imzaya itirazı nedeniyle açılan -------- Esas sayılı dosyasında davanın reddine karar verildiğini, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda çek üzerinde yer alan imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunun tespit edildiğini, çek incelemesini yapan banka personellerinin çekte yer alan keşide tarihinin yanında keşideciye ait imzanın yapılan inceleme neticesinde keşideciye ait olduğu tespit edildiğinden çeke karşılıksızdır işlemi yapıldığı ve çek yaprak bedelinin ödendiğinin sabit olduğunu, çek üzerinde yer alan keşide tarihinin ikinci kez düzenlenmesi çekin müvekkiline ciro edilmesinden önce yapıldığını, çek üzerinde yer alan kişide tarihinin ikinci kez düzenlenmesi ve bu düzenlemenin keşideci tarafından yapılmaması halinde dahi bu hususun müvekkilini bağlayan bir durum haline gelmeyeceğini, mahkemece verilen icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin karardan rücu edilmesini talep ettiğini belirterek davanın reddine, davacı tarafın kötü niyetli olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :------- İcra Müdürlüğü'nün-------- Esas sayılı dosya sureti -------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 06/07/2022 tarihli yazı cevabı ------- Esas sayılı dosya sureti ------- Müdürlüğü'nün 09/03/2023 tarihli yazı cevabı -------- Başkanlığı'nın 07/03/2023 tarihli yazı cevabı -------- Müdürlüğü'nün 15/03/2023 tarihli yazı cevabı --------- Müdürlüğü'nün 15/03/2023 tarihli yazı cevabı -------- Noterliği'nin 06/03/2023 tarihli yazı cevabı -------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 26/04/2023 tarihli yazı cevabı -------- Tapu Müdürlüğü'nün 07/08/2023 tarihli yazı cevabı -------- Genel Müdürlüğü'nün 10/08/2023 tarihli yazı cevabı -------- Genel Müdürlüğü'nün 10/08/2023 tarihli yazı cevabı -------- Müdürlüğü'nün 07/08/2023 tarihli yazı cevabı -------- Müdürlüğü'nün 20/03/2023 tarihli yazı cevabı -------- İlçe Nüfus Müdürlüğü'nün 07/08/2023 tarihli yazı cevabı -12/05/2024 tarihli bilirkişi raporu -07/08/2025 tarihli adli tıp raporu -Mahkememiz dosyasına Adli Tıp Uzmanı Bilirkişi tarafından sunulan 12/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; karşılaştırma belgelerindeki ...'na ait imzalar kaligrafik majiskül “5” harfinin alt ucu ileriye doğru uzatılarak üzerinde oluşturulan gramalarla tamamlanmış, sağa eğimli, yukarı doğrultulu, kendi içinde varyasyonları olan, işlek özellikte imzalar olup (Şekil B 1-13) söz konusu imzalar ile inceleme konusu çekin keşide tarihi kısmındaki paraf imza arasında grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından benzerlik noktasında bir ilişki saptanmaması nedeni ile ------- Bankası -------- Şubesine ait, alacaklısı -------- Şti. keşidecisi --------- Şti., olan 79.000 TL bedelli, --------- seri nolu çekin keşide kısmındaki paraf imzanın, karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...'nın eli ürünü olmadığı, Karşılaştırma belgelerinde ...'na ait rakam yazılarının yetersiz olması nedeniyle inceleme konusu çekin keşide tarihi kısmındaki tahrifat'ın ...'nın eli ürünü olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamamıştır. Çek üzerindeki “09.06.2020” tarihinin kişiye gösterilmeden seri olarak, en az üç sayfa olacak şekilde yazdırılarak temin edildikten sonra tarafıma tevdii halinde aidiyet hususunda gerekli inceleme ve değerlendirmenin yapılabileceği kanaatine varılmıştır. -Mahkememiz dosyasına Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından sunulan 07/08/2025 tarihli adli tıp raporunda; İnceleme konusu çek arka yüz 1. ciro '' --------...'' içerikli kaşe izi üzerine adına atılı imza ile ...'nın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzanın ...'nın eli ürünü olduğu, Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu çek keşideci imza ve keşide yeri bölümünde atılı düzeltme (paraf) imza ile ...'nın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği, İnceleme konusu çekte keşide tarihi bölümünde yazılı ''09.06.2020'' tarihi ile ...'nın mukayese yazıları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu tarih yazısının mevcut mukayese yazılarına kıyasla ...'nın eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu çekte tarih bölümünde evvelce mevcut ''09.03.2020'' tarihinin üzeri farklı fiziki evsafta kalem ile çizilip üzerine "09.06.2020" tarihinin yazılmış olduğu ve tarih bölümünün sol tarafına söz konusu kalemle paraf imza atılmış olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- esassayılı dosyası nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin İİK 72/3 maddesinde düzenlenen icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır. -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davalı alacaklı tarafça, davacı hakkında, ------- Bankası --------- Şubesi'nin 09/06/2020 keşide tarihli -------- seri no, 79.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla toplam 88.000,00 TL bedelli icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.--------- sayılı içtihadında;''Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının imzasını inkar etmediği çekin keşidecisi olduğu, dava dışı------Şt’nin cirosunun sahte olması halinde sadece bu şirketin borçtan kurtulacağı, davalının çeki şeklen düzgün, ciro silsilesine güvenerek iktisap ettiği, dava dışı --------- cirosunun sahte olup olmadığını bilmediği, bilmesinin de beklenemeyeceği, davacının imzaların istiklali gereğince çekte keşideci olarak attığı imzadan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.'' şeklindeki tespitlere yer verilmiştir.Kıymetli evrak olmasının yanında kambiyo senedi olan çek; Kanun'da öngörülen sıkı şekil şartlarına bağlı olarak düzenlenen, para borçlarını ödeme amacına özgülenmiş, yazılı ve soyut bir havaledir.Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 Sayılı TTK'nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. TTK'nın 792. maddesinde , " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcutturTüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davacı vekili davalı ... tarafından müvekkil aleyhine -------- İcra Müdürlüğü -------- Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, başlatılan takibe konu çek müstenidinde müvekkil şirkete atfen yapılan ciro ve atılan imzalar müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını , çek üzerindeki sahte imzaya açıkça itiraz ettiklerini , tahrifatı/değişikliği tesvik için atılan paraf imzanın müvekkil ------- yetkililerine ait olmadığını çek tarihinin müvekkilin bilgisi dışında değiştirildiğini çekin esas vade tarihi 09.03.2020 tarihi iken tahrifat suretiyle 09.06.2020 olarak değiştirildiğini beyan ederek menfi tespit isteminde bulunmuştur. Dava konusu ------- Bankası -------- Şubesi'nin 09/06/2020 keşide tarihli ---------- seri no, 79.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla toplam 88.000,00 TL bedelli icra takibi başlatıldığı çekin davalıya ciro edildiği ciro silsilesinde kopukluk olmadığı anlaşılmıştır. Menfi tespit konulu eldeki davada ispat yükünün özellikleri:2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran; iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı alacaklıya düşer ancak alacak bir kambiyo senedine dayanmakta ise sebepten mücerret olan kambiyo senedine dayalı olarak borçlu olmadığını davacı taraf ispatla mükellef olup Mahkememiz dosyasına Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından sunulan 07/08/2025 tarihli adli tıp raporunda; İnceleme konusu çek arka yüz 1. ciro '' -------'' içerikli kaşe izi üzerine adına atılı imza ile ...'nın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzanın ...'nın eli ürünü olduğu tespit edilmiş olduğundan davacının çekteki ciro imzasına itirazının yerinde olmadığı anlaşılmış olup davacı tarafından borçlu olunmadığı iddiasının ispatlanamaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. -------- sayılı ilamında belirtildiği üzere 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72/4. maddesinde, dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. İİK'nun 72/4 maddesinde yazılı bu tazminat davalı talep etmese bile mahkemece re'sen verilmesi gereken bir tazminat olduğundan, bu maddenin hatalı uygulanması halinde bu husus istinaf ve temyiz incelemesi sırasında re'sen dikkate alınır. şeklindeki yasal düzenleme uyarınca davacının talebi doğrultusunda Mahkememizin 30/05/2022 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verildiği kararın infaz edildiği anlaşılmakla İİK 72/4 maddesi uyarınca davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın REDDİNE, 2-İİK 72/4 maddesi uyarınca davalının kötüniyet tazminatı talebininin kabulü ile 17.600,00 TL kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 3-Mahkememizin 30/05/2022 tarihli ara kararı ile verilen ihtiyati tedbir kararının İİK 72/4 maddesi uyarınca kaldırılmasına, bu hususta ilgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, 4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın başlangıçta peşin olarak alınan 2.175,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.443,10 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, 5-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 8-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A maddesinin 11 ve 13. fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına, 9-Karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/01/2026