İlk Derece Mahkemesi 2022/380 E. 2025/721 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/380 Esas KARAR NO:2025/721

DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:30/05/2022 KARAR TARİHİ:13/11/2025

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; müvekkili şirket, yem ve hububat ham madde sektöründe, ...’de ve uluslararası piyasada faaliyet gösteren bir firma olduğunu, şirket, ticari faaliyetleri gereği satın almış olduğu ham maddelerin bozulmadan muhafaza edilmesi ve stok yapılabilmesi için silo denilen tahıl depolama sistemine ihtiyaç duymakta olduğunu, bu nedenle müvekkili şirket, 2020 yılında birçok silo şirketi ile görüşme yaptığını ve fiyat teklifi aldığını, yapılan görüşmeler sonucunda müvekkili şirket ile davalı ... Dış Tic. A.Ş. arasında 11/03/2020 tarihinde sözleşmenin eki mahiyetinde olan teknik şartname ile her biri 450 tonluk 4 adet çelik ... (tahıl depolama sistemi) imalat, montaj ve tesisi için sözleşme akdedildiğini, sözleşmeye konu silolar, diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numarasıyla Kapsamlı İş Yeri Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, 11/01/2022 tarihinde davalı ... tarafından kurulumu gerçekleşen 2 nolu siloda çökme yaşandığını, gövde sacından çöken 2 nolu silo, içerisinde 220 ton mısır bulunan diğer bir ... üzerine yan devrilerek tesis kullanılamaz hale geldiğini, bu durum, davalı ... siloya ve diğer davalı sigorta şirketine ayıp ve hasar bildirimi olarak e-posta yoluyla bildirildiğini, ayıp bildiriminin ardından müvekkili şirket incelemede bulunmak üzere gelen davalı ... ... yetkilileri silolarda inceleme yaptığını, davalı , ... 4. Noterliğinin 20.01.2022 tarihli ... yevmiye numarasıyla keşide ettiği ihtarnamede ise kendilerinin bir kusuru bulunmadığını iddia ettiklerini, yaşanan bu çökmenin sonucunda müvekkilince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı delil tespiti davası ikame edildiğini ve işbu tespit sonucunda tanzim edilen bilirkişi raporunda söz konusu silodaki çökmenin, silo gövde sacı ve her gövde sacına entegre olarak montajı yapılan dikmelerin kalitesizliğinden dolayı gizli ayıptan kaynaklı çökme yaşandığının tespit edildiğini, ayrıca raporda, silo unsuzlarındaki galvaniz kalitesi, yoğunluğu ve rüzgar hızına dayanaklılığı bakımından standartlarına uygun olmadığının kanaatine varıldığını, ayrıca daha sonra müvekkili şirketçe uzman görüşü de alındığını ve gizli ayıp olduğunun kanaatine varıldığını, sözleşme konu siloların kusurlu imal edilmiş olduğunun kanaatine varıldığını, dava konusu olay nedeniyle müvekkili şirketin büyük zarara uğradığını, bu nedenle müvekkili şirket .... Noterliğinin 06194 yevmiye numaralı 18.03.2022 tarihli ihtarnamesi keşide edilerek siloların onarımına başlanılmasını ve müvekkili şirketin uğramış olduğu bütün zarar ve ziyanların fazlaya dair hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.500.000 TL'nin ödenmesinin ihtar edildiğini, işbu ihtarnamenin ardından davalı ... ..., ... 4. Noterliğinin 30.03.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle müvekkili şirketin taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunun iddiasıyla talebin kabul edilmesinin bildirdiğini, diğer davalı sigorta şirketi ise hasar bildiriminin ardından yapılan ekspertiz incelemesinde meydana gelen hasarın dizayn-uygulama hatası olduğundan bahisle teminat dışı kapsamında kaldığını belirttiğini, müvekkili şirket, davalı ... Siloya, 11.03.2020 tarihli mezkûr sözleşmeye göre meydana getirilecek eser için 119.591,51 USD (665.000,00-TL) ödemesini gerçekleştirdiğini, diğer davalı sigorta şirketine ise davaya konu siloların sigortası için yıllık ödemesi gereken primleri ifa ettiğini, ancak görüleceği üzere müvekkili şirket sözleşmeden kaynaklı bütün edimlerini yerine getirmesine rağmen somut olaydaki zarar, ziyan ve onarımı için karşısında muhatap bulamadığını, bu nedenle işbu davayı ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek BK m.475/3 bendi uyarınca bütün masraflar davalı yüklenici ... şirketine ait olmak üzere hasara uğrayan siloların mesleki ve fenni kurallara göre onarımına; davalı yanca onarım mümkün değilse bilirkişinin belirlediği onarım bedelinin HMK m.107 uyarınca kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olmadığından şimdilik 1.000 TL ödenmesini, Mahkeme onarım istemini uygun bulmadığı takdirde TBK m.475/1 mucibince; sözleşmenin geriye doğru feshiyle 65.000 TL (119.591,51 USD) sözleşme bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle beraber iadesini, davaya konu siloların davalı ... şirketince sökmek suretiyle geri alınmasını, sözleşmenin feshi nedeniyle müvekkil yeni silo yaptırmak zorunda olup yeni sözleşme bedeli kat be kat fazla olduğundan müvekkilinin ödeyeceği fark bedelin (başka firma ile kaçırılan sözleşme fırsatından) HMK m.107 uyarınca kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olmadığından şimdilik 1.000 TL olarak tazminini, davalı ... Dış Tic. A.Ş.’den alacak ve zarar miktarının kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olmadığından fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarının saklı kalarak tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile şimdilik; HMK m. 107 uyarınca; 1.000 TL siloların çökmesinden dolayı tesis kullanılamayıp üretim yapılmadığından ticari kazanç kaybı, 1.000 TL şirkete ait diğer silo ve demirbaşta meydana gelen zarar bedelini, HMK m. 109 uyarınca; 1.000 TL çöken silo nedeniyle mevcut buğday ve mısırın elden çıkarılması zorunluğu karşısında ucuza satılmasından doğan zararı, 1.000 TL kiralanan siloların bedelini, 1.000 TL ham maddelerin kiralanan silolara transferi nedeniyle ödenen nakliye bedellerini, 1.000 TL ziyan olunan 220 ton mısırın bedelini, 2.500 TL 2022/2 D. İş sayılı delil tespiti dava ve bilirkişi masraflarının; davalı ... ... ihtar ile temerrüde düşürüldüğü 23.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... tahsilini, davalı Sigorta Şirketi ile müvekkili şirket arasındaki sigorta sözleşmesine istinaden teminat kapsamında bulunan silolarda ve demirbaşlarda meydana gelen onarım, hasar ve zarar bedelinin HMK m. 107 uyarınca kesin olarak belirlenmesi mümkün olmadığından fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla poliçedeki teminat bedeli ile sınırlı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.’den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili Mahkememize verdiği 09/07/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; Davalı ... Dış Tic. A.Ş. Yönünden: HMK m.107 uyarınca talep artırımı olarak; Silo onarım bedelini 2.167.846,61-TL olarak reeskont avans faizi ile birlikte, 1.000 TL olan ticari kazanç kaybı bedelini, 1.986.805,57-TL daha artırılarak 1.987.805,57-TL olarak reeskont avans faizi ile birlikte, HMK m. 109 uyarınca ıslah ederek; 1.000 TL olan mevcut buğday ve mısırın elden çıkarılması zorunluğu karşısında ucuza satılmasından doğan zarar bedelini, 1.744.635,00-TL daha artırılarak 1.745.635,00-TL olarak reeskont avans faizi ile birlikte, 1.000 TL olan kiralanan silo bedelini, 481.675,22-TL daha artırılarak 482.675,22-TL olarak reeskont avans faizi ile birlikte, 1.000 TL olan ham maddelerin kiralanan silolara transferi nedeniyle ödenen nakliye bedelini, 29.082,62-TL daha artırılarak 30.082,62-TL olarak reeskont avans faizi ile birlikte, 1.000 TL olan ziyan olunan 220 ton mısırın bedelini, 1.319.000 TL daha artırılarak 1.320.000 TL olarak reeskont avans faizi ile birlikte, 2.500 TL ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/2 D. İş sayılı delil tespiti dava ve bilirkişi masraflarının reeskont avans faizi ile birlikte; Davalı ... ... ihtar ile temerrüde düşürüldüğü 29.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... tahsiline, Davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden; fazlaya ilişkin hakların saklı kalarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla poliçedeki teminat bedeli ile sınırlı kalmak kaydı ile 10.000 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.’den tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcını yatırmıştır. Davalı ... Dış Ticaret A.Ş. vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; öncelikle yetki itirazı, zaman aşımı defi, hak düşürücü süre itirazları, işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağına ilişkin itirazlarının bulunduğunu, işbu davanın hukuka aykırı ve kötü niyetli bir dava olduğunu, davacı taraf ilk olarak müvekkiline göndermiş olduğu yazıda müvekkili şirketçe kurulan ... çökmesi nedeniyle kullanılamayacak hale geldiğini ve ayıplı işten kaynaklı eksikliklerin giderilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketçe verilen cevabi ihtarnamede bahse konu siloların montajının davacı tarafa ait olduğunu ve montajın davacı tarafça yapıldığını, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/2 Değişik İş numarasında kayıtlı dosyasında, yokluklarında yapılan tespit sonrası dosyaya sunulan 28/01/2022 havale tarihli bilirkişi raporu tebliğ olduğunu, bu rapor hukuken ve bilimsel olarak yanlış olduğunu, öncelikle, taraflar arasında akdedilen 11/03/2020 tarihli sözleşme uyarınca, müvekkili şirket, sadece ... Gıda Dayanıklı Tüketim Malları Petrol Ürünleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından talep ve sipariş edilen, onaylı teklif formu ve onaylı teknik şartnamedeki özelliklere uygun siloları imal ettiğini ve kendilerine teslim ettiğini, sözleşmenin 6, 12 ve sair maddeleri ile Proforma Fatura içeriğinde de açıkça belirtildiği üzere, bahse konu siloların montajı ... Petrol Ürünleri San. Ve Tic. Ltd Şti.'ne ait olduğunu ve kendilerince yapıldığını, müvekkili şirket tarafından imal edilen siloların malzeme kalitesinde en ufak bir eksikliğin, ayıbın olmadığını, uyuşmazlık konusu silo imalatı ile hiçbir bilgi ve fikre sahip olmadıkları açık olan bilirkişilerin beyanlarında yazdıkları ... , CE standardının da bahse konu siloların malzeme kalitesi ile hiçbir ilgisinin olmadığını, davacı taraf, daha sonra .... Noterliğinin 18.03.2022 tarih ve 06194 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile meydana gelen hasar nedeniyle müvekkili şirketten 1.500.000 TL'nin ödenmesine ilişkin ihtarname gönderdiğini, bu ihtarnameye cevaben keşide etmiş oldukları ... 4. Noterliğinin 28.03.2022 tarih ve 04814 yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, davacının bu talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın öncelikle usulden reddini, hukuki dayanaktan yoksun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili Mahkememize verdiği cevap dilekçesi ile; işbu davanın öncelikle zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesini gerektiğini, bu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini, dava dilekçesinde bahsi geçen sigortalı ... ... San. ve Tic.Ltd.Şti.’ninmüvekkili nezdinde düzenlenmiş ... numaralı ve 18/03/2021-18/03/2022 vadeli Kapsamlı İş Yeri Sigorta Poliçesi mevcut olduğunu, davacının tazminat taleplerini yönelttiği siloların teminat limitleri işbu poliçede 300 Ton ( 3 adet ) tanesi 300 Bin TL, 450 Ton ( 4 adet ) tanesi 400 bin TL, 80 Ton (10 adet) tanesi 75 bin TL olduğunu, poliçede azami teminat limitinin yazılı olması bu miktarın her halükârda ödeneceği anlamına gelmediğini, bu dava konusu talepler poliçe teminatı dışında olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, yapılan incelemeler sonucu, siloda meydana gelen hasarın yakın nedeninin dizayn-uygulama hatası / ayıbı zati olduğu kanaatine varıldığını ve hasarın teminat dışı değerlendirildiğini, davacı yan siloların kurulumunu kendisi gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin aydınlatma yükümülülüğünü yerine getirmediğine ilişkin beyanları gerçeği yansıtmadığını, müvekkili sigorta şirketinin tazminat sorumluluğu doğacak ise dahi; sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük beyan edilmesi sebebiyle davacı eksik primlendirmeye sebebiyet verdiğini, bu nedenle kabul anlamına gelmemekle birlikte şirket aleyhine tazminat hesaplaması yapılacaksa bile sigorta/eksik prim proporsiyonu yapılması gerekmekte olduğunu, müvekkilinin faiz ödeme yükümlülüğünün olmadığını belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; Tazminat davasıdır. Taraf delilleri toplanmış, mahallinde keşif yapılmış bilirkişilerden rapor alınmıştır. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişiler ..., ...'ın sundukları 22/08/2022 tarihli raporlarında; siloda yaşanan çökmenin davalı satıcı firma tarafından yapılan çelik ... Çelik Hububat Siloları Tasarım Esasları'na (silo sıra akım kanalı geometrisi, statik basınç dağılımı, fare deliği oluşumu, siloda kendiliğinden oluşan vibrasyon ve dinamik etkiler, asimetrik basınç dağılımı ve eğilme momentleri, civatanın dayanımı, vida boyunca diş açılıp açılmaması, ne kadar hızlı döndürüldüğü gibi parametreler) tam olarak uyulmaması nedeniyle meydana geldiği ve gizli ayıp olduğu kanaatine varıldığını, davalı tarafından yapılan ve çökme oluşan siloda, çelik silo tasarımının eksik yapıldığını, ayıbın gizli olması sebebiyle çökme olmadan ortaya çıkmadığı kanaatine varıldığını, ... statik yapısında öncelikle, zemin etüd raporunda ZE zemin grubuna göre ... inşa edilmesi gereken ... Zone Iİ grubuna göre inşa edildiği için hata bulunduğunu, ayrıca statik basınç dağılımı ve eğilme momentlerinin hatalı hesaplanması gibi statik hataların da olabileceği kanaatine varıldığını, 11.01.2022 tarihinde meydana gelen kazadan kaynaklı zarar dava tarihi itibarıyla silo içindeki mısır 220 ton ve 1.188.000 TL olarak hesaplandığını, çökmeden dolayı müvekkil şirkete ait siloda meydana gelen zarar ... Çelik Hububat Siloları Tasarım Esasları'na tam olarak uyulmadığına kanaat getirilmesinden dolayı yeniden yapım bedeli üzerinden değerlendirme yapıldığını ve dava tarihi itibarıyla olabilir değeri 310.437,02 TL olarak hesap edildiğini, silo içinde beklemeden dolayı mısır tanelerinde renk değiştirme, küflenme nedeniyle kararma, yüksek nemden dolayı birbirine yapışma ve yapışarak topaklaşma olduğundan ziyana uğradığını, en alt bölümde yer alan silo yan sacı direkleri (stiffener) kalınlıklarının 3 bölümde 6 mm, 4mm ve 2 mm olarak devam ettiğinin anlaşıldığını, ... dayanımı için en önemli parça silo yan sacı direği olduğunu, çünkü doğa ve çevre şartlarına karşı ... tüm yükünü bu direkler taşımakta olduğunu, silo yan sacı direği genel olarak 2 mm'den 8 mm'ye kadar faklı kalınlıklarda, faklı genişliklerde ve profillerde imal edilmesi gerektiğini, ayrıca tepe bölgesinde herhangi bir rüzgar ringi yer almadığı, Cıvata ve sac kalitesinin daha iyi olması halinde ... yıkılmayacağı görüş ve kanaatine varıldığını, hasarın normal zamanda (yükleme yada boşaltma yapılmayan) olduğu, siloların konik tabanlı olması, yükleme-boşaltma sistemleri ile birlikte yapının hasarı incelendiğinde, yapıda herhangi bir rüzgar ringi olmaması, silo yan sacı direkleri (stiffener)'nin hasarlı iç bükey durumu, taşıma gücü kaynaklı burkulma olduğu kanaati oluşmasına neden olduğunu, 2 nolu ... devrildiği silodaki mısırın boşaltılması durumunda, 2 nolu ... ek yanal kuvvete maruz kalacağı, stabilitesinin bozulacağı kanaati ile yıkılma tehlikesinin muhtemel olduğu kanaatine varıldığını, yapının eğilmesinde kullanım kaynaklı veya doğal afet kaynaklı bir duruma rastlanılmadığını, yukarıda açıklanan sebepler nedeniyle Siloların gizli ayıplı olduğunun görüş ve kanaatine varıldığını belirtmişlerdir. .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişiler ...'ın sundukları 09/01/2023 tarihli ek raporlarında; davalı ve davacı vekillerinin itirazları değerlendirildiği, gerekli açıklamaların yapıldığını ve Bilirkişi raporlarında bir isabetsizlik olmadığını belirtmişlerdir. Bilirkişiler Prof. Dr. ...'ın Mahkememize sundukları 17/07/2023 tarihli raporlarında; davalı şirket tarafından imalatı gerçekleştirilip davacı şirkete teslim edilen 450 tonluk 4 adet ... 2 nolu siloda meydana gelen kırıma ilişkin değerlendirmelerde, ... montajının fen ve sanat kaidelerine uygun olarak yapılmadığını, aynı tip siloların içinden birinde çökmenin olması olayının işçilik ve montaj hatasından kaynaklı olduğunu, rüzgar tesirinin etkili olmadığını, 450 tonluk ... çökmesine sebep olan etkenin imalat ve işçilik hatası olduğunu, bunun gizli ayıp niteliğinde olduğu, dolayısıyla ayıbın alıcının olağan gözden geçirme ile tespit edilebilecek niteliğinin olmadığını, Ziraat Mühendisliği bağlamında silolardaki ürünlerin ne kadarının zarar gördüğü hakkında net bir veri olmadığından dolayı ürün ile ilgili doğrudan zarar değerlendirmesi yapılamayacağını, davalı sigortacının düzenlemiş olduğu poliçenin sigorta süresin dahilinde meydana gelen kaza nedeni ile yaşanan zarar açısından siloda meydana gelen hasarın yakın sebebinin, poliçe ana teminat ve ek teminatlarında temin edilen, yangın, deprem, Glkhh-knh-terör, kar ağırlığı, su hasarları, yer kayması, fırtına, duman vs. risklerin gerçekleşmesi sonucu olduğunu gösterir bir bulguya rastlanmadığını, meydana gelen hadise sonrası zarar açısından, davalı sigortacının düzenlemiş olduğu poliçede temin edilen riskler açısından tazminat sorumluluğu olmadığını, olsa olsa yazılmayan diğer riskler teminatında belirtilen 10 TL'ye kadar sorumlu olabileceğini, iş durması teminatının ancak sigorta kapsamında temin edilen risklerin gerçekleşmesi sonucu geçerli olduğunu, diğer anlatımla İş Durması açısından Sigortacının tazminat sorumluluğu bulunmadığını, sözleşme bağlamında değerlendirme yapıldığında, kanuni düzenlemeler çerçevesinde satıcının gizli ayıptan sorumluluğunun bulunduğu ve taraflar arasındaki sözleşmenin 5.maddesinde belirtilen koşullara uygun üretim gerçekleştirilmediğine yönelik tespitler çerçevesinde satıcının sorumluluğunun sözleşme gereği de olduğunu, zarar ile illiyet bağı bulunup bulunmadığına ilişkin talepler yönünden yapılan değerlendirme ve hesaplamaların yukarıda belirtildiği şekilde olmasının yanı sıra, bir takım talepler için rayiç değer araştırması yapılması gerekip gerekmeyeceğine ilişkin takdirin Mahkemeye ait olduğunu belirtmişlerdir. Bilirkişiler Prof. Dr. ...'ın Mahkememize sundukları 19/03/2024 tarihli ek raporlarında; Ziraat Mühendisliği bağlamında değerlendirme; bilirkişi raporlarında ... yan yatması sonucu siloda bulunan 220 mısırın tamamının zarar gördüğünü ve buna göre zarar değerlendirmesi yapıldığı görüldüğünü, ... yan yatması sonucu oluşan açıklıktan dolayı dış ortamdan(yağmur, ruzgar vb.) kaynaklı etkenlerden dolayı üründe zarar meydana gelmesi muhtemel olduğunu, ancak ürün, bu duruma ne kadar sürede, nasıl ve ne şekilde zarar gördüğü bilinmediğini, bu nedenle tamamı için zarar gördüğü hükmün kurulması doğru olmayacağının değerlendirildiğini, Sigorta yönünden itiraz değerlendirmesi; tarafların kök rapora yapmış oldukları beyan ve itirazların incelendiğini; Sigorta Sözleşmesi açısından kök raporda varılmış olunan sonuçları değiştirecek türden bir bulguya rastlanmadığını, davalı Sigortacının düzenlemiş olduğu poliçenin sigorta süresin dahilinde meydana gelen kaza nedeni ile yaşanan zarar açısından - ... meydana gelen hasarın yakın sebebinin, poliçe ana teminat ve ek teminatlarında temin edilen, yangın, deprem, Gukhh-knh- Terör, kar ağırlığı, su hasarları, yer kayması, fırtına, duman vs. Risklerin gerçekleşmesi sonucu olduğunu gösterir bir bulguya rastlanmadığını, meydana gelen hadise sonrası zarar açısından, davalı Sigortacının düzenlenmiş olduğu poliçede temin edilen riskler açısından tazminat sorumluluğu olmadığını, olsa olsa yazılmayan diğer riskler teminatında belirtilen 10 TL'ye kadar sorumlu olabileceğini, iş durması teminatının ancak sigorta kapsamında temin edilen risklerin gerçekleşmesi sonucu geçerli olduğunu, diğer anlatımla İş Durması açısından Sigortacının tazminat sorumluluğu bulunmadığını, kaza nedeniyle uğranılan ziyanın sonuçları bakımından ortaya çıkan maddi tüm zarar kalemlerine ilişkin kök rapordaki hesaplama ve değerlendirmelerden dönmeyi gerektirir bir husus bulunmamakla birlikte davacı itirazlarına göre ek hesaplamaların da yukarıdaki şekilde olacağını belirtmişlerdir. Bilirkişiler ...'ın Mahkememize sundukları 11/11/2024 tarihli raporlarında; dava dosyası kapsamında yer alan bilgi, belge, video fotoğraf ve tüm kayıtların incelenmesi neticesinde;Poliçe Bakımından, Sözleşme içerisinde ayıplara ilişkin zararların sigorta kapsamında olduğuna dair ayrık bir hükümde olmadığından, meydana gelen zararın niza konusu sigorta poliçesi kapsamında olmadığını, sözleşme bakımından, Sözleşme kurulduğu sırada hazır bir çeşit değil üretilecek cins bir mal olduğundan, sözleşmenin niteliği itibarıyla eser sözleşmesi olduğu, davacının iş sahibinin, borç ödeme edim yükümlülüğü haricinde montajla ilgili ifaya katılma yükümlülüğünün de bulunduğunu, Ayıp Bakımından, 11.01.2022 tarihinde mal tesliminden sonra üretilen ... çöktüğü, niza konusu ... beklenen çökmeden depolama vazifesini görmek olduğundan, ... beklenilen vasıfları taşımaması sebebiyle gizli ayıplı olduğunu, ayıbın üretim kaynaklı olması halinde ayıptan yüklenicinin sorumlu olacağı, ayıbın üretimden değil montajdan kaynaklanması durumunda, iş sahibinin montaj yapma, yüklenicinin de montaja riyaset etme ve özen yükümlülüğüne binaen müterafik kusurlu olacaklarını, müterafik kusur ile ilgi nihai takdirin Mahkemeye ait olacağını, Ayıbın Sebebi Bakımından, Dava konusu ... burkulma nedenli eğilmesi ile meydana gelen hasarın; zeminde izin verilebilir limitlerin üzerinde oturmalara bağlı vibrasyon ve dinamik etkiler ile ilişkilendirilmiş olup, silo ayaklarında eser miktarda ankrajlar görülse de siloda merkezi yükleme/boşaltma sistemi olması gerekçesiyle silo eksenine paralel yönde etki eden yükün, ankraj eksenin dik yöndeki etkisinin vibrasyona neden olamayacağı, ... boşaltıldığı noktanın silo simetri ekseniyle çakışmaması gerekçesiyle eğilme etkisinin olabileceği, görseller üzerinden yapılan incelemelerde eğilmeye karşı koyacak simetrik kuvvet oluşumunu sağlayacak etki kuvvetinin bulunmamasının ... yatay yönde burkulmasına neden olduğu, düşey kuşaklarda meydana gelen deformasyonun silo içerisindeki yükün simetrik olmayan dağılımı ile li olduğunu, yine fotoğraflar üzerinden yapılan incelemelerde ... yapımında kullanılan cıvatalar ve gövde saclarının birleşim noktaları incelendiğinde, silo cidarının bölmelerinde yer değiştirme olmaması gerekçesiyle yanlış malzeme (cıvata) kullanımından söz edilemeyeceği, kullanılan cıvataların çapı, boyu, dayanımı, donatı çapı, aralığı, cidar kalınlığı ve malzemesinin kontrol altında tutulması ile silo cidarının bölümlerinde yer değiştirmediğinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla burkulma nedeninin kullanılan malzeme ile ilişkilendirilmeyeceğini, mevcut durumda ilgili ayıp imalat ve üretim hatalarından kaynaklandığından meydana gelen zararlardan yüklenicinin sorumlu olacağını, Seçimlik Haklar Bakımından, siloların tamirinin mümkün olması halinde, davacının taşınmazı üzerine yapıldıklarında ve 4 ... sökülmesi yüksek masraf doğuracağından davacı iş sahibinin ancak onarım ile birlikte, genel hükümlere göre müspet zararlarını isteyebileceğini, siloların tamirinin mümkün olmaması, mevcut haliyle tamir edilse bile kullanımının sağlıklı olmaması ve ekonomik bir değer ifade etmemesi halinde ise davacının bu durumda sözleşmeden dönebileceği ve dönme ile birlikte menfi zararlarını isteyebileceğini, davacının talep ettiği fiili zararların, zarar ile ayıp arasında illiyet bağının bulunduğunun kabulü halinde her iki ihtimalde de istenebileceğini, Gelir Kaybı ile kaçırılan Kaçırılan Sözleşme Fırsatının ise kullanılan seçimlik hakka göre talep edilebileceğini, siloların tamirinin mümkün olmadığını, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere tamiri mümkün olmayan bu siloların dava ve hesaplama tarihi ile değerleri ise aşağıda hesaplandığını, İşbu değerlerin hesaplanmasında hükme en yakın silo teklifleri olan 15/08/2023 tarihli ... marka silo teklifi olan 534.327 Euro ile 05/09/2023 tarihli Altınbilek firması silo teklifi 450.951,46-EURO dikkate alındığı, Bu tekliflerin ortalaması 492.639,23 Euro'ya karşılık geldiğini, TCMB Euro alış kuru üzerinden dava ve hesaplama tarihi yıkılan 1 ... TL karşılığı aşağıda hesaplandığını, dava tarihi 30/05/2022 = 492.639,23 x 17,6019/4 = 8.671.386,46 TL/4 = 2.167.846,61, Hesaplama tarihi 06/11/2024 = 492.639,23 x 36,7154/4 = 18.087.446,38 TL/4 = 4.521.861,59 TL, Sair Zararlar Bakımından, Davacının ürün zararının yukarıda detayları belirtildiği üzere toplam 3.578.392,84 TL olacağını, Alacak Miktarı Bakımından, silolar tamir edilemeyeceğinden davacının sözleşmeden dönebileceğini, bu durumda davacının davalıdan toplam 5.746.239,45 TL zararını talep edebileceğini, Mahkemece davalının %75 kusurlu olduğuna kanaat edilmesi halinde, davalıdan talep edilebilecek zararın 4.309.679,59 TL ye tekabül ettiğini, Mahkemece davalının %50 kusurlu olduğuna kanaat edilmesi halinde ise davalıdan talep edilebilecek zararın 2.873.119.73 TL'ye tekabül ettiğini, Mali Bakımından : Davacının talebi siloların çökmesinden dolayı tesis kullanılamayıp üretim yapılmadığından ticari kazanç kaybı, olduğu görüldüğünü, Davacı taraf ifade ettiği zarar ve ziyanına ilişkin ticari defter ve belgeler ibraz edilmediğinden konu hakkında inceleme tespit ve değerlendirme yapılamadığını belirtmişlerdir. Bilirkişiler ...'ın Mahkememize sundukları 28/04/2025 tarihli ek raporlarında; kök rapordaki görüş ve hesaplamalarla bağlı kalındığını, sadece hesaplamalara davacının çalışamadığı süredeki yoksun kalınan karının eklenerek raporun alacak miktarı bakımından güncelleneceğini, alacak Miktarı Bakımından, silolar tamir edilemeyeceğinden davacının sözleşmeden dönebileceğini, bu durumda davacının davalıdan toplam 7.734.045,02 TL zararını talep edebileceğini, Mahkemece davalının %75 kusurlu olduğuna kanaat edilmesi halinde, davalıdan talep edilebilecek zararın 5.800.533,77 TL ye tekabül ettiğini, Mahkemece davalının 9450 kusurlu olduğuna kanaat edilmesi halinde ise davalıdan talep edilebilecek zararın 3.867.022 51 TL ve tekabül ettiğini, Mali İnceleme Değerlendirme Bakımından, Davacı taraf 2019, 2020,2021,2022, yılı ticari defterlerini tarafımıza ibraz etmiştir. Davacının İbraz edilen ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu görülmüş olup, mevcut tespitlere göre davacının ibraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfına haiz olduğu değerlendirildiğini, ibraz edilen bilgi ve belgelere göre denkleştirici adalet ilkesi gereğince davacı zarar tutarının 20.335.899,03 TL hesaplandığını belirtmişlerdir. 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 231. maddesi hükmüne göre ise; satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan defi hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Üstte belirtilen kanun maddeleri kapsamında davaya konu ayıbın gizli ayıp olduğu anlaşılmış ve davacının ayıbı davalı ... şirketine süresinde bildirdiği anlaşıldığından ve TBK 231. maddesinde belirtilen zamanaşımı süresi dolmadığından davalıların hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının reddine karar verilmiştir. Davacı ve davalı arasında 11/03/2020 tarihinde İmalat ve Satış Sözleşmesinin akdedildiği, bu sözleşmeye göre davacının iş sahibi, davalı ... şirketinin ise yüklenici olduğu, bu sözleşmeye göre davacının taşınmazı üzerinde, davalı tarafından imalat yapıldıktan ve montaj tamamlandıktan sonra davacı alıcıya teslim edilmek üzere silo üretileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 6. ve 7.maddesine göre montajın davacı iş sahibi tarafından yapılacağı, davalı yüklenicinin ise bir çalışanı ile montaja katılacağının kararlaştırıldığı, 11/01/2022 tarihinde silolardan birinde çökme meydana gelip bu ... diğer ... üzerine devrildiği, eldeki dava ile de ... çökmesinden kaynaklı zarar ve ziyanın tazmininin talep edildiği, mahkememizce davaya konu hasardan davalıların sorumlu olup olmadığının tespiti için talimat yoluyla keşif yapılmasına karar verildiği ve bilirkişi raporları alındığı, hükme esas alınan 11/11/2024 tarihli kök rapor ve 28/04/2025 tarihli ek rapor ile ... gizli ayıplı olduğunun ve ayıbın imalat ve üretim hatalarından kaynaklandığının bu nedenle davalı yüklenicinin sorumlu olduğunun ve ... tamirinin mümkün olmadığının tespit edildiği, bu şekilde davacının ... çökmesi nedeniyle uğradığı zararı davalı ... şirketinden isteyebileceğine ilişkin mahkememizde kanaat oluştuğu, bu kapsamda davacının silo bedeli, ... çökmesi nedeniyle meydana gelen ticari kazanç kaybı, buğday ve mısırın ucuza elden çıkarılması nedeniyle uğradığı zararı, başka silo kiralanması nedeniyle ödediği bedeli, hammaddelerin kiralanan silolara transferi nedeniyle uğradığı zararı ve ziyan olan mısırın bedelini davalı ... şirketinden isteyebileceği kanaatiyle davacının davalı ... şirketine karşı açtığı davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacının davalıya gönderdiği ihtarnamede davaya konu taleplerin açıkça yer almaması nedeniyle temerrüdün dava tarihinde oluştuğuna kanaat getirilmiş, davacının diğer siloda meydana gelen zarar talebi ispatlanamadığından reddedilmiş, davalı sigortaya açılan dava ise dava konusu hasarın poliçede tanımlanan teminatlar sebebiyle meydana gelmediği, hasarın siloların gizli ayıplı olması nedeniyle olduğu ve bu hususun Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi teminatı kapsamına alınmadığı gözetilerek reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne karşı açılan davanın reddine, 2-a)Davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne karşı açılan davanın kısmen kabulü ile; 2.167.846,61 TL silo bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, b)1.987.805,57 TL ticari kazanç kaybı bedelinin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, c)Buğday ve mısırın ucuza elden çıkarılması nedeniyle doğan zararın 1.000 TL'sinin dava tarihinden, 1.744.635 TL'sinin 09/07/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, d)Silo kiralama bedeli nedeniyle doğan zararın 1.000 TL'sinin dava tarihinden itibaren, 481.675,22 TL'sinin 09/07/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, e)Hammaddelerin kiralanan silolara transferi nedeniyle ödenen bedelin 1.000 TL'sinin dava tarihinden itibaren, 29.082,62 TL'sinin 09/07/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birilkte davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, f)Ziyan olan 220 ton mısır bedelinden doğan zararın 1.000 TL'sinin dava tarihinden itibaren, 1.319.000 TL'sinin 09/07/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, g)Fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre, alınması gereken 528.312,61 TL harçtan peşin alınan 333,02 TL ve 136.000 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 136.333,02 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 391.979,59 TL harcın davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden tahsiline, 4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 333,02 TL peşin harç ve 136.000 TL ıslah harcı toplamı olan 136.413,72 TL'nin davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 894.723,60 TL vekalet ücretinin davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın red edilen kısmı için 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 10.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ne verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 33.770,15 TL tebligat-müzekkere-bilirkişi ücreti, 571,90 TL keşif harcı ve 2.500 TL Değişik İş dosyasından yapılan gider olmak üzere toplam 36.696,05 TL yargılama giderlerinin (davalı ... Sigorta A.Ş. için yapılan masraflar düşüldükten sonra hesaplanmıştır.) davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 36.691,30 TL sinin davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin yapmış olduğu 3.100 TL yargılama giderinin davacının alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ne verilmesine, 10-Davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nin yapmış olduğu 20.531 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2,65 TL'sinin davacının alınarak davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine, 11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 1.600 TL ücretin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.599,79 TL.nin davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden, kalan 0,21 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 12-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Davacı vekilinin, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin ve davalı ... Dış Ticaret Anonim Şirketi vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/11/2025

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır