İlk Derece Mahkemesi 2022/151 E. 2026/192 K.

T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/151 Esas KARAR NO : 2026/192 DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/02/2022 KARAR TARİHİ : 19/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan alacak (satım sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacının davalıdan noter satış sözleşmesi ile 04.08.2020 tarihinde -------- plakalı, -------- model, --------- marka aracı 513.500TL bedelle satın aldığını, davalı ile sözleşme öncesinde yapılan görüşmelerde aracın hiçbir sıkıntısı olmadığını taahhüt ettiğini, --------- güvencesi ile aracın satıldığının beyan edildiğini, davacıya aracı gönül rahatlığı ile binebileceği garantisi verildiğini, ancak davacının 19.10.2021 tarihinde ---------- otoyolunun belli mevkinde seyir halinde iken aracın bilgi ekranında hafif bir silkeleme sonrası “ kısıtlı performans” uyarısı gördüğünü, genel anlamda da hızda önlenemeyen azalma, gaz yememe, egzozdan duman çıkışı belirtileri ile sol şeritte seyir halinde iken emniyet şeridine kadar gelmeyi başardığını, davacının motoru derhal durdurup ve kasko şirketini arayarak aracı -------- yetkili servisine çektirdiğini, davalının servis yetkililerinden aracın neden arıza yaptığına dair bilgi istendiğini, ancak davalının servis yetkililerinden pervaneyi tutan somunun hava filtresinden çıktığını, aracın turbo beslemesinde yer alan pervane kanatçıklarının uç kısımlarının parçalandığını, dizel partikül filtresi ile intercoolera motor yağlama yağına gittiğini, turbonun pervanesinin dönmez durumda olduğunu, kanatlardan kopan parçaların motora gitmiş olabileceği bilgisini aldığını, daha sonra davalıdan daha geniş bilgi istenmesine rağmen daha fazla bilgilendirme yapamayacaklarını bildirdiklerini, gelinen noktada üretici standartları doğrultusunda araçta 84.303,55TL.lik onarım gerektiğinin bildirildiği, ücretsiz onarım işleminin yapılmaması sonucunda davacının yasal haklarını saklı tutarak -------- Servisinde aracın onarım işlemlerine karşılık 26.11.2021 tarihinde 85.000TL ödeme yaptığını ve aracı 03.12.2021 tarihinde teslim aldığını, 21.11.2020 tarihinden başlamak üzere 20.08.2021 tarihine kadar davalı tarafından araca düzenli olarak bakım ve onarımlar yapıldığını, aracın alınmasının üzerinden yalnızca 14 ay geçtiğini, ayrıca yoğun bir kullanım olmadığını ve bakımlarını bizzat davalının yaptığını, dava konusu aracın arıza vermesi ve kullanılamaz hale gelmiş olması nedeni ile davacının araç kiralamak durumunda kaldığını ve bu nedenle toplam 4.508,15TL ödeme yaptığını, bütün masraflar davalı tarafa ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme seçim hakkını kullanması sonucunda davacının ödediği onarım bedelinin davacıya ödenmesi ve davalının kusuru nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini için bu davanın açıldığını belirtmiş ve bütün bu nedenlerle davanın kabulü ile davacı tarafından satılanın onarımı için davalıya ödenen 85.000TL'nin ve araç kirası olarak 4.508,15TL'nin ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkeme olan ---------- Mahkemelerinde açıldığını, oysaki derdest davaya bakmaya yetkili mahkemenin --------- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan esasa girilmeden evvel yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydı ile, dava konusu ihtilaf ticari satım ilişkisinden kaynaklanmakta olup iki yıllık garanti süresinin geçtiğini, bu itibarla davanın esasa girilmeden zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu ihtilafın her iki tarafın tacir olan taraflar aracında gerçekleştirilmiş araç alım-satımdan kaynakladığını, bu yönüyle ticari bir satış işlev ilişkisi söz konusu olduğunu, araç için öngörülmüş olan hem iki yıllık zaman aşımı süresinin ve de yıllık garanti süresinin sona ermiş olduğunun son derece açık olduğunu, dolayısıyla aracın ilk tescil tarihinden itibaren yaklaşık 6 yıl sonra açılan davanın zamanaşımına uğradığını ve esasa girilmeden evvel zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın Türk Ticaret Kanunu'nun 23. maddesinde öngörülen ayıp ihbar yükümlülüğüne ve süresine uymadığını, davacı tarafın ayıp iddialarının kabulü anlamına gelmemek ve esasa ilişkin olarak yapacakları açıklamaların saklı kalmak kaydı ile davacının yasanın öngördüğü ayıp ihbar ve muayene yükümlülüklerine uygun davranmadığını ve bu nedenle ayıp iddiasına dayalı dava hakkını kaybettiğini, davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle davacı tarafın delillerine itiraz ve karşı delil sunma hakları saklı kalmak kaydı ile davacı tarafın sunacağı delil listesinin kabul edilmemesini ve davanın reddini talep ettiklerini, dava konusu araçta üretim hatasından kaynaklanan herhangi bir ayıp bulunmadığını veya dava konusu araca ayıplı hizmet verilmesinin söz konusu olmadığını, davacının ayıp olarak nitelendirdiği hususların kullanım hatasına veya müşteri memnuniyetsizliğine dayandığını, aracın ilk tescil tarihinden itibaren bugüne kadar 6 yıla yakın süre boyunca dava konusu aracın kullanıldığını, üstelik yaklaşık 6 yıllık süre boyunca aracın üretimine yönelik herhangi bir hasar veya ayıptan da söz edilemeyeceğini, davalının söz ettiği bir hususun eksikliği olmadığı gibi dava konusu araçtan yararlanma olanağını önemli ölçüde azaltan nitelik ve vasıf eksikliği bulunmadığını, davacının onarım bedelinin iadesi talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini, ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının araç kiralama bedeli talebinin haksız ve mesnetsiz olup bu yönüyle de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiş olup fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması nedeniyle esasa girilmeden evvel yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın ---------- Asliye Ticaret Mahkeme'sine gönderilmesini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, davanın hak düşürücü süre niteliğindeki ayıp ihbarını süresinde yapmadığından davanın esasa girilmeden reddini, esas yönünden haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, yapılan sözleşme gereğince satılan ayıplı mal nedeniyle satılanın tamir masrafları ile ikame araç bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır. Taraflarca delil olarak dayanılan servis kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyası -------- ve --------- tarafından hazırlanan 19/01/2023 tarihli bilirkişi raporu içeriğine göre; davacı alıcının --------- Bankası'nın 26/11/2021 tarihli dekontundan "geri alma şartıyla tamir bedeli" açıklamasıyla davalıya 85.000,00 TL ödeme yaptığı, onarım/ tamir masrafını kendisini karşıladığı, TBK m.227/II hükmüne göre alıcı davacının genel hükümlerine göre tazminat isteyebileceği, genel hüküm niteliğindeki TBK m.112 hükmü gereğince ise olumlu (müspet) zarar olarak borcun gereği gibi ifa edilmemesinden doğan maddi zararın giderilmesinin istenebileceği, bu zararın kapsamına davalının borcunu gereği gibi ifa etmemesi sebebiyle davacının kiralamak zorunda kaldığı araca ilişkin kira bedeli olarak 4.508,15 TL'nin ve de davacının davalıya ödediği 85.000,00 TL'lik onarım tamirat bedelinin gireceği yönünde rapor sunulduğu görülmüştür. --------, -------- ve --------oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/08/2023 tarihli bilirkişi raporu içeriğine göre; aracın üretimden kaynaklı bir arıza olmadığını, söz konusu araç 2016 model ve 6 yıldır kullanılmakta ve süre bakımından garanti kapsamı dışında kalmış olduğunu, ---------- tarafından satılan araç yaklaşık 27.000 km sonra bahse konu arıza meydana gelmiş olduğunu, dolayısıyla 15 ay sonra oluşan arızanın kullanım hatasından kaynaklı ve vaktinde aracın motor yağı, filtreleri değişmeyen eksik ve kirli yağ ile çalışan motorun, turbosuna kirli ve partüküllü yağların gitmesi sonucu, turbo milinin yağsızlık sebebiyle blokaja uğraması, ısınması ve zorlaması sebebiyle pervane somunu çıktığını, her ne kadar periyodik bakımları yetkili serviste yapılmış görülüyor isede; motor yağı ve filtrelerin değişmediğini 27.000 km'den ancak değiştiğini, dolayısıyla arızanın kullanım hatası, eksik yağla çalışması, kirli yağlama sonucu oluşan hasarın kullanmadan kaynaklı kusur olduğunu, bakım ve onarımın serviste yapılmasına rağmen motor yağı ile filtrelerin değişmediğini ve vaktinde araç sahibi ve kullanan sürücü gerekli olan periyodik bakimi yapmaması, eksik yağla çalışması sonucu oluşan arıza olduğunu, aracın ayıplı satılmadığını, davalı aracın hasarı olan 85.000,00 TL'yi davalıdan talep edemeyeceği yönünde rapor sunulduğu görülmüştür. --------, -------- ve -------- oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, anılan bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/01/2025 tarihli kök rapor ve ek rapor içeriğine göre; dava konusu turbo şarj arızasının meydana gelmesinde kullanıcı kaynaklı bir kusurun bulunmadığı, turbo pervane somununun monte edilmiş olduğu civatadan ayrılmasının, davalı yetkili servisin ayıplı hizmetinden kaynaklandığı, davacının ikame araç bedeli olarak talep edebileceği bedelin 4.000,00 TL olduğu yönünde rapor sunulduğu görülmüştür. Dava konusu uyuşmazlık; davaya konu araçta meydana gelen arızanın gizli ayıptan mı meydana geldiği, yoksa aracın servis bakımı sırasında gerekli özenin gösterilmemesinden mi kaynaklandığı, davanın zamanaşımı süresi içinde açılıp açılmadığı, davacının süresi içinde ayıp bildiriminde bulunup bulunmadığı, davalının davacıya ödediği onarım bedelini ve ikame araç bedelini davalıdan talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; davacıya -------- plakalı, -------- model, --------- marka aracın davalının garantisi ile satın alındığı, 19.10.2021 tarihinde arıza uyarısı verdiği, davacı tarafından davalıya ait samandıra servisine aracın götürüldüğü, onarım işlemi için istenen bedelin ihtirazi kayıt düşülerek ödendiği, davanın verilen hizmetin ayıplı olması nedeniyle onarım bedelinin ve araç mahrumiyet bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın satılanın gizli ayıplı olup olmadığı, arızanın gizli ayıp nedeniyle mi yoksa kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davanın zamanaşımı süresi içinde açılıp açılmadığı, davacının süresi içinde ayıp bildiriminde bulunup bulunmadığı, davalının davacıya ödediği onarım bedelini ve ikame araç bedelini davalıdan talep edip edemeyeceği noktalarında toplandığı tespit edilmiş, davacının 26/11/2021 tarihinde yaptığı onarım ödemesinin arızanın davalının distrübütör ve onarımı yapan sıfatıyla sorumlu olduğu iddiası ile iadesini talep ettiği, davanın zamanaşımı süresi dolmadan açıldığı, Mahkememizce alınan bilirkişi raporları arasında çelişki bulunması nedeniyle yeni bir heyetten rapor alınarak çelişkilerin açıklandığı, 27/01/2025 tarihli raporun taraf ve yargı denetimine elverişli olduğu , raporlar arasındaki çelişkinin açıklandığı anlaşılarak dava konusu araç arızasının kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, arızanın ayıplı servis hizmeti nedeniyle meydana geldiği, davacının ödediği onarım bedelini ve araç mahrumiyet bedelini davalıdan talep edebileceği anlaşılarak davanın kabulüne karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kabulü ile, 85.000,00 TL araç onarım bedeli taleple bağlı kalınarak 3.812,00 TL ikame araç bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.066,75-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.516,69-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.550,06-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL başvuru harcı, 1.516,69-TL peşin/nisbi harcı, 32.500,00-TL bilirkişi ücreti, 221,75-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 34.319,14TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----------- arabuluculuk başvuru numaralı dosyada takdir olunan 1.560,00 TL ücretin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/02/2026