İlk Derece Mahkemesi 2022/145 E. 2025/84 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2022/145 Esas KARAR NO:2025/84

DAVA:Tazminat DAVA TARİHİ:02/04/2022 KARAR TARİHİ:19/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından 1 nolu davalı şirketten Türkiye'ye ithal etmek amacıyla satın aldığı ilişikteki faturalara konu toplam 18 konteyner emtianın ... limanından Türkiye taşıması için yüklemesi yapıldığını, taşımaya konu emtianın beş konteyneri, ... nolu konişimento tahtında iki nolu davalı ... ... tarafından, 13 konteyneri ise ... nolu konişimento tahtında üç nolu davalı şirket ... tarafından Türkiye'ye taşındığını, Emtianın Türkiye'de teslimi sırasında ... nolu konişimento tahtında taşınan yükün 30.12.2021 tarihli ... Gümrük Müdürlüğü tutanağı ile 49.435 kg 06.01.2022 tarihli tutanak ile 88.598,00 kg ve 6 kap eksik olduğu, 24.02.2022 tarihli ... Gümrük Müdürlüğü tutanağı ile de ... konişimento tahtında taşınan yükün de ... Gümrük Müdürlüğü 24.02.2022 tarihli tutanak ile 58.346,00 kg ilişikteki tutanaklar ile tespit edildiğini, 1.davalı yükün ihracatçısı-satış faturalarında mal miktarını taahhüt eden 2. ve 3.davalılar ise müvekkilleri taşıyanlara izafeten Türkiye'de temsil yetkisi kullanan acenteler olduğunu acentelere karşı husumet TTK m.105 gereği yöneltildiğini, verilecek hüküm 1.davalı ile taşıyanlar açısından icra edilebilir mahiyette olacağını, müvekkilinin şirket hesabına çalışan Gümrük Müşaviri ...'ın 03.01.2022 tarihli dilekçesinde de belirtildiği, gibi söz konusu kayıptan ilk bakışta emtiayı FCL kaydı ile taşımak amacıyla teslim alan taşıyanın değil bir nolu davalı satıcı şirketin sorumlu olduğu düşüldüğünü, konişimentodaki ağırlık ticari faturaya göre olması gereken ağırlıktan eksik çıktığını, davalı taşıyıcıların müvekkili şirketin zararlarından bir nolu davalı ile birlikte müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduklarını, toplamda tüm taşıma işlemlerinden 196.379 Kg eksik olduğunun tespiti yapıldığını, bundan dolayı müvekkili şirketin 569.499,10 USD tutarında zararı söz konusu olduğunu, 1 No lu davalı (satıcı) 569.499,10 USD tutarın eksik ifa sorumluluğu kapsamında zararın tamamından sorumlu olduğundan bu tutarın fiilî ödeme günündeki USD kuru üzerinden 1 nolu davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, 2 nolu davalı taşıyanın 169.203,40 USD tutarındaki tazminat sorumluluğu kapsamındaki 169.203,40 USD alacağın fiilî ödeme günündeki USD kuru üzerinden 2 nolu davalı ... ... Şirketinden tahsilde tekerrür olmamak üzere tahsiline ve müvekkiline ödenmesini 3 nolu davalı taşıyanın 400.295,70 USD tutarındaki tazminat sorumluluğu kapsamındaki 400.295,70 USD alacağın fiili ödeme günündeki USD kuru üzerinden tahsilatta tekerrür olmamak üzere 3 nolu davalı ... Şirketinden tahsilini ve müvekkiline ödenmesini, davalıların sorumlulukları akdi sorumluluk olduğundan 06.01.2022 tarihinden itibaren ticari avans faizi şeklinde temerrüt faiz uygulanmasını talep ve dava etmiştir. Davalı ... İzafeten ... Denizaşırı Nakliyat vekili 29/09/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu konteyner taşıması, merkezi Hamburg Almaya’da bulunan müvekkili firmanın acentesi olduğu ...-...'ın ... numaralı konişmento tahtında üstlenildiğini, dava konusu taşımada, taşımaya ilişkin konişmentonun hamili bu konişmentoyu devraldığını ve müvekkili firmanın acentesine ibraz ile dava konusu yükleri fiilen teslim aldığını, davacının sigortalısı taşımaya ilişkin konişmentonun hamili olduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin olan ... numaralı konişmentonun taşıma şartlarını içeren arka yüzünde yer alan navlun sözleşmesi “Law and Jurisdiction” başlığı altında düzenlenen 25. Madde hükümde, bu konşimentodan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde Alman Hukuku'nun uygulanacağı ve Hamburg mahkemelerinin yetkili olacağı düzenlendiğini, işbu davada Alman Hukukunun geçerli olması ve Hamburg Mahkemelerinin yetkili olması nedeni ile davanın Hamburg mahkemelerinde açılması gerekmekte olup işbu davanın yetki yönünden reddedilmesi gerektiğini, davaya konu olayda ... nolu konşimento ile müvekkili tarafından taşınan içinde Paslanmaz Çelik Rulo Sac emtiasının bulunduğu 13 adet konteynerin yükleten ... Co. Limited tarafından, davacı tarafın dava dilekçesinde bahsettiği üzere, eksik bir yükleme yapılarak taşıyana teslim edilmesi sebebiyle zarara uğradığını, eksik teslim nedeniyle sorumlu tutulabilecek taraf konteynerin yüklenmesi ve istiflenmesinden sorumlu olan yükleten olduğunu, konşimento incelendiğinde taşımanın “FCL/FCL Full Container Load” olarak gerçekleştirildiği, yani konteynerin yükleten tarafından tamamen doldurulduktan sonra taşıyana kapıları mühürlü durumda teslim edilmiş olduğu anlaşıldığını, ayrıca yine konşimento üzerinde “Shipper's Load, Stow, Weight and Count” yani "Yükleten Yükledi, İstifledi, Tarttı ve Saydı" klozunun yer aldığının anlaşıldığını, söz konusu konteynerler yükleten tarafından ve onun sorumluluğunda doldurulduğunu ve yine yükleme yapılacak limana kadar yükleten sorumluluğunda taşındığını, meydana gelen zararda müvekkilinin herhangi bir kusurunun olamayacağını, dava dilekçesinde taşıyan ...'un konteynerleri tartmadan gemiye yüklediğini ve bundan sorumlu olduğunu beyan edildiğini, ancak taşıyanın konteynerleri tartmak ve sonrasında gemiye yüklemek ve buna göre konişmento düzenlemek gibi bir yükümlülüğü olmadığını, konşimento üzerindeki yüke ilişkin tüm kayıtlar yükleten tarafından beyan edildiğini, davacıya eksik yük teslim edilmesinin ve konşimentoda yükün miktarının yanlış olarak fazla gösterilmesinin yükletenin eyleminden kaynaklandığını, davacı taraf söz konusu zarardan yükleten ... Co. Limitedi sorumlu tuttuğunu defaatle ikrar ettiğini, taşıyanın sınırlı sorumluluğu bulunduğunu, davacı tarafından dava konusu hasar ile ilgili olarak taşıyana TTK. m.1185 gereğince süresinde bir ihbar yapılmadığını ve her iki tarafın da katıldığı bir tespit/sörvey bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememiz dosyasına sunulan 17/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda;. ... numaralı konişmento muhteviyatı 18 adet konteynerde bulunan emtiada 49.435 Kg + 88.598 kg olmak üzere toplam 138.033 kg eksiklik olduğu; ... numaralı konişmento uyarınca taşınan konteynerlerdeki eksiklik dolayısıyla uğranılan toplam zarar miktarının 138.033 Kg x 2,90 USD = 400.295,70 USD olduğu; teknik görüşe göre konteyner taşımacılığında taşıyanın konteyner içindeki emtiayı tartarak ağırlığını tespit etmesi ve konişmentoya şerh düşmesi gibi bir uygulamanın bulunmadığı; VGM (Verified Gross Mess: Doğrulanmış bürüt ağırlık) Belgesi’nin yükleten tarafından alınarak taşıyana verildiği ve konişmentoya VGM Belgesi üzerinde yazan ağırlığın derç edildiği; konişmentoda bulunan FCL, SLAC ve “yukarıda yer alan hususlar yükletenin beyanına göre yazıldı, doğruluğuna ilişkin olarak taşıyan sorumluluk kabul etmez veya garanti vermez” kayıtlarının, taşıyanın kendisine kapalı vaziyette teslim edilen konteynerin yükleten tarafından bildirilen içeriğine ve ağırlığına ilişkin olarak yeterli kontrol imkânı bulunmadığını ortaya koyduğu; dolayısıyla taşıyan konşimentoya TTK m. 1239/1 uyarınca “yeterli kontrol imkânının bulunmadığını açıklayan bir çekince” koymuş bulunduğundan, konişmentoda yer alan eşyanın ağırlığına ve koli sayısına ilişkin kayıtların taşıyan aleyhine karine teşkil etmediği; dosya içeriğinde taşıyana taşınmak üzere teslim edilen eşyanın miktarını ve eksikliğin taşıyanın sorumluluk süresi içinde, eşya taşıyanın hakimiyetinde iken meydana geldiğini ortaya koyan başka bir belge bulunmadığından eşyadaki eksiklikten dolayı davalı taşıyan ...’un sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmıştır. 06/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde ... numaralı konşimento tahtında kurulan navlun sözleşmesinde, 58.346-kg eksik emtia teslim edildiği, oluşan zarar tutarının 169.203,4-$ olduğu, ... numaralı konşimento tahtında kurulan navlun sözleşmesinde 138.033-kg eksik emtia teslim edildiği, oluşan zarar tutarının 400.295,7-$ olduğu, davacının eksik teslim edilen emtia nedeniyle oluşan toplam zarar tutarının 569.499,1-$ olduğu, konişmentodaki “SLAC” ve “above particulars as declared by Shipper without responsible or warranty as correctness by carrier” (yüke ait ayrıntılar taşıtan tarafından bildirilmiş oluptaşıyanın sorumluluğu yoktur veya doğruluğu taşıyan tarafından garanti edilemez)” kayıtlarının TTK m. 1239/1 gereğince geçerli bir çekince olarak değerlendirilebileceği, bu sebeple konişmentoda yer alan ağırlık kaydının TTK m. 1239/3’teki karineyi doğurmadığı, teknik değerlendirmeler de dikkate alındığında taşıyanın eşyanın gerçek ağırlığını belirleme yükümlülüğünün bulunmadığı, eşyanın konteyner içine yükleten 1 nolu davalı tarafından yüklenmiş ve mühürlenmiş olması gereği taşıyanın (3. nolu davalı ...’un) eksik teslimden sorumlu tutulamayacağı, eşyanın satıcısı ve yükleteni 1 nolu davalı ...’nin taşıyana satış sözleşmesinde belirlenen ağırlıkta eşya teslim etmemesi sebebiyle satış sözleşmesini ihlâl ettiği ve Incoterms 2020, CFR A4 hükmüne aykırı davrandığı, bu sebeple eşyanın eksik teslim edilmesinden kaynaklanan zararlardan 1 nolu davalı ...’nin sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. 23/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Eksik teslim edilen emtia nedeniyle oluşan toplam zarar tutarının 569.499,1 USD olduğu, uyuşmazlıkta düzenlenen taşıma senedinin TTK m. 1242 anlamında diğer denizde taşıma senedi olduğu ve içerdiği bilgilerin yalnızca karine teşkil edeceği ve aksinin ispat edilebileceği, taşıma senedinin konişmento olarak vasıflandırılması hâlinde bile SLAC kaydının konişmentoda tanımının yapıldığı ve eşyanın tartılmasını da içerdiği, bunun çekince niteliğinde olduğu ve yukarıda izah edildiği üzere geçerli bir çekince teşkil ettiği, dolayısıyla bu olasılıkta dahi ağırlık bilgisinin Davalı taşıyan aleyhine karine teşkil etmeyeceği, bu sonucun TTK m. 1242 anlamındaki diğer denizde taşıma senedi için evleviyetle geçerli olması gerektiği, her iki bilirkişi raporunda ve uzman görüşünde de belirtildiği üzere davalı yükleten ve satıcı sıfatını haiz ... ...’in tüm zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava; Yurtdışından ithal edilen yükün tahliye limanında alıcı/ gönderilene eksik teslim edilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararın satıcı/ yükleten ile taşıyanlardan tahsili istemine ilişkindir. Davacı tarafça, dava konusu Paslanmaz Çelik Saç türü emtianın, 1. Davalı ... tarafından, davacı ENO firmasına 26/11/2021 tarihli ... numaralı ve 27/11/2021 tarihli ... numaralı emtia satış faturası tahtında satışının gerçekleştirildiği, satın alınan eşyanın 81 kap halinde 13 adet konteynerler içerisine istiflenerek Çin Şangay Limanı’ndan İstanbul ... Limanı’na gemiyle taşındığı, 5 adet konteynerin ... tarafından ... numaralı konşimento tahtında taşındığı, 13 adet konteynerin deniz yolu taşımasının Davalı ... tarafından ... isimli gemiyle gerçekleştirildiği, bu taşımada ... nolu konşimentonun düzenlendiği, emtianın Türkiye'ye taşınmasından sonra tahliyesi sırasında ... Gümrük Müdürlüğü tarafından eksiklik tespit edildiği, yapılan tespitte; ... numaralı konşimento tahtında Davalı ... tarafından taşıması yapılan Emtia’daki toplam eksikliğin 138.033-kg olduğunun, ... numaralı konşimento tahtında ... tarafından taşıması yapılan Emtia’daki eksikliğin 58.346-kg olduğunun belirlendiği, davacı yanın; ... nolu konişmento tahtında taşınan emtiadaki eksiklik nedeniyle 169.203,40 USD’nin 1. ve 2. Davalıdan, ... nolu konişmento tahtında taşınan emtiadaki eksiklik nedeniyle 400.295,70 USD’nin 1. ve 3. Davalının sorumlu olduğunu iddia edilerek davalılar hakkında işbu davayı ikame etmiş olup, davalı ...'in milletler arası yetki itirazı üzerine bu davalı hakkındaki dava tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydı yapılmıştır. Davalı ... Llyod vekili konişmentodaki yetki şartı dayanarak Hamburg Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmüş ise de, yetki itirazı cevap süresinden sonra yapılmış olduğundan, süresinde olmayan itirazın reddine karar verilmiştir. Taşınan yüke ilişkin 26.11.2021 ve 27.11.2021 tarihli satım faturaları incelendiğinde, her iki faturanında yurt dışındaki satıcı ... Co. Ltd. tarafından, davacı adına "CFR İstanbul" teslim şekliyle düzenlendiği görülmektedir. 26.11.2021 tarihli fatura 328.278 Kg rulo sac emtiası için 2,90 USD/Kg birim fiyat ile toplam 952.006 USD bedelle, 27.11.2021 tarihli fatura ise 124.573 Kg rulo sac emtiası için 2,90 USD/Kg birim fiyat ile toplam 361.262 USD bedelle düzenlenmiştir. ... ...'ın düzenlediği 07.11.2021 tarihli, ... Nolu Konişmentonun, "göndereni" ... Co. Ltd., alıcısı davacı olup konişmento tahtında 5 adet 20 ft konteyner muhtevası rulo sac emtiasının Shanghai limanından, İstanbul limanına ... adlı gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır. Konişmentoda “FCL/FCL (tüm yükün aynı alıcıya ait olduğu tam konteyner yükü” ve “shippers load & count (Yükleten tarafından yüklenmiş ve sayılmıştır)” kayıtlarının yer aldığı görülmektedir. Davalı ...'un düzenlediği 23.10.2021 tarihli ... Nolu Konişmentonun "göndereni" ... Co. Ltd., "alıcısı" davacı olup söz konusu konişmento tahtında 13 adet konteynerin ... ... adlı gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır. Konişmentoda “FCL/FCL "tüm yükün aynı alıcıya ait olduğu tam konteyner yükü” ve “above particulars as declared by shipper without responsible or warranty as to correctness by carrier /“yüke ait ayrıntılar taşıtan tarafından bildirilmiş olup taşıyanın sorumluluğu yoktur veya doğruluğu taşıyan tarafından garanti edilemez” kayıtlarının yer aldığı görülmektedir. Böylelikle yüke ait ticari fatura ve konişmento kayıtlarının içeriğinden, davacının“gönderilen”, davalı ... Co. Ltd.'nin malın satıcısı ve “yükleten”, ... ... ile Davalı ...'un ise “taşıyan” sıfatlarını haiz olduğu kanaatine varılmıştır. ... Limanında yükün gemiden tahliyesinden sonra ... Gümrük Müdürlüğü nezdinde tutulan Tutanaklar ile, ... ...'ın taşıyanı olduğu ... Nolu Konişmento için: 5 adet konteynere tekabül eden emtianın beyan edilen kiloya göre 58.346 Kg eksiklik tespit edildiği tutanak altına alınmıştır. Dosyada alınan bilirkişi raporlarında 58.346 Kg için, 58.346 Kg x 2,90 USD = 169.203,40 USD zarar hesabı yapılmıştır. Davalı ...'un taşıyanı olduğu ... Nolu Konişmento İçin: 18 adet konteynere tekabül eden emtianın 49.435 Kg + 88.598 Kg olmak üzere toplam 138.033 Kg eksiklik tespit edildiği tutanak altına alınmış olup bilirkişi raporlarında 138.033 Kg eksiklik için 138.033 Kg x 2,90 USD = 400.295,70 USD zarar tespit edilmiştir. Buna göre toplam zarar bedeli: 169.203,40 USD + 400.295,70 USD = 569.499,10 USD'ye ulaşılmaktadır. Davacı, tazminat talebini TTK m. 1178 vd. hükümlerine dayandırmaktadır. Anılan hükümler gereğince taşıyan yükleme limanında teslim aldığı sayıda, ağırlıkta, özellikte eşyayı kararlaştırılan sürede veya makul sürede varma limanında yükle ilgiliye teslim etmekle yükümlüdür. Yükleme limanında teslim alınan eşyanın tamamının veya bir kısmının varma limanında teslim edilememesi halinde eşyanın zâyi olduğu kabul edilir. Taşıyan, TTK m. 1178 vd. gereğince eşyanın hasara/zıyaa uğramasından kaynaklanan zararlardan sorumludur. Taşıyanın bu hükümde düzenlenen sorumluluğu eşyaya tedbirli bir taşıyandan beklenen özeni göstermemesinden kaynaklanır ve kusur sorumluluğudur. Dava konusu uyuşmazlıkta varma limanında teslim edilen eşya miktarının konişmentolarda kayıtlı eşya miktarı ile ağırlık olarak aynı olmadığı ve konşimentolardaki kayıtlara nazaran eksik olarak teslim edildiği hususlarında da uyuşmazlık söz konusu değildir. Taşıyanın konişmentolarda kayıtlı miktara göre eksik teslim edilen eşya bakımından sorumlu tutulup tutulamayacağı meselesi TTK m. 1239 hükmü esas alınarak belirlenmelidir. TTK m. 1239/1’e göre, “Konişmento eşyanın genel olarak cinsi, işaretleri, koli veya parça adedi, ağırlık veya miktarı hakkında beyanları içerip de taşıyan, bu beyanların fiilen teslim alınan veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olması hâlinde, fiilen yüklenen eşyayı doğru ve tam olarak göstermediğini biliyor veya gösterdiğinden haklı sebeplerle şüphe ediyorsa yahut bu beyanları kontrol etmek için yeterli imkâna sahip değilse, konişmentoya bu beyanların gerçeğe uymadığını, şüphesini haklı gösteren sebepleri veya yeterli kontrol imkânı bulunmadığını açıklayan bir çekince koymak zorundadır.” Anılan hüküm uyarınca taşıyanın teslim edilen eşyanın yükletenin beyanı ile uyumsuz olması halinde yapması gereken konşimentoya gerekçeli bir çekince koymaktır. Hükmün 3. fıkrasına göre, “Birinci fıkraya dayanarak konişmentoya hakkında çekince konulan beyanlar saklı kalmak üzere konişmento, taşıyanın eşyayı konişmentoda beyan edildiği gibi teslim aldığına veya yükleme konişmentosu düzenlenmiş olduğu takdirde, yüklediğine karine oluşturur. Bu karinenin aksi, konişmentoyu, içerdiği eşya tanımına güvenerek, gönderilen de dâhil olmak üzere, iyiniyetle devralan üçüncü kişiye karşı ispatlanamaz.” Şu hâlde, hakkında hükümde belirtilen şekilde bir çekince konulmuş beyanın aksinin gönderilen dahil iyi niyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürülmesi mümkündür. Bu noktada konşimentodaki kayıtların ve çekincelerin geçerliliğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer yandan ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmentonun "consignee" hanesinde yer alan,"not negoitable unles consigned to order -emre düzenlenmedikçe devredilebilir değildir" kaydı nedeniyle konişmento niteliğine haiz olmadığı düşünülse bile, bu durum ancak TTK'nun 1242. maddesi uyarınca senetteki ağırlık dahil eşyaya ilişkin bilgiler davacı lehine en fazla karine teşkil edecektir. Davalı ... konşimentosunda yer alan FCL/FCL “Full Container Load” kaydı konişmento muhteviyatı yükün tamamının bir taşıtana ait olduğunu ortaya koymaktadır. Öğretide bu kaydın bulunması halinde konteynerin muhteviyatı ile ilgili konşimentoya gerekçesiz bir çekince konulsa da geçerli olacağı da kabul görmektedir (İnci Deniz Kaner, Konteyner Taşımacılığı ve Sorunları, İstanbul, 1982, s. 42; Sami AKINCI, Deniz Hukuku, İstanbul, 1968, s. 220). 2. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere uyuşmazlık konusu olan eşyanın ağırlığına ilişkin konişmento kaydı bakımından önem taşıyan çekince “SLAC = Shipper’s Load, Stow Weight and count” (yükleten yükledi, istifledi, tarttı ve saydı) kaydı ile “above particulars as declared by Shipper without responsible or warranty as correctness by carrier” (yüke ait ayrıntılar taşıtan tarafından bildirilmiş olup taşıyanın sorumluluğu yoktur veya doğruluğu taşıyan tarafından garanti edilemez) kaydıdır. Somut uyuşmazlık bakımından tartışılan hususlardan birisinin bu kaydın içeriği, anlamı olduğu görülmektedir. “SLAC” kaydının baş harflerinden “S=Shipper”, “L=Load”, “A=And”, “C=Count” kelimelerine erişiliyorsa da dosyaya sunulan konişmentoda kaydın açılımının verildiği ve her ağırlık beyanının yanında bu kayda yer verildiği görülmektedir. Konişmentoda her konteyner için, konteynere ilişkin bilgilerin hemen yanına “SLAC*” ifadesi eklenmiş, ayrıca konteyner içeriklerine ilişkin bilgilerin sona erdiği 4. sayfada “*SLAC = “Shipper’s Load, Stow Weight and count” açılımına da yer verilmiştir. Dolayısıyla somut konişmento bakımından bu kaydın konşimentodaki bir matbu koşul olarak değerlendirilmesi mümkün gözükmemektedir. “SLAC” kaydı değerlendirilirken konişmentoda yer verilen diğer bir kayıt olan “above particulars as declared by Shipper without responsible or warranty as correctness by carrier” (yüke ait ayrıntılar taşıtan tarafından bildirilmiş olup taşıyanın sorumluluğu yoktur veya doğruluğu taşıyan tarafından garanti edilemez)” kaydının da dikkate alınması gereklidir. Zira bu kayıtta taşıyan eşyaya ilişkin konşimentoya derç edilen tüm kayıtların (“above particulars”) yükleten tarafından beyan edildiğini ifade etmektedir. Dolayısıyla konişmentoda yer alan paket sayısı, hacim ve ağırlığa ilişkin tüm bilgilerin yükletenin beyanına dayalı olarak konşimentoya yazıldığı ve SLAC kaydı gereği de taşıyanın eşyanın ağırlığına ilişkin (“weight”) kaydın bu kapsamda olduğu sonucuna ulaşılmalıdır. Konişmentoda yer verilen “KGM” ağırlık kaydının konişmentonun “gross weight” kutucuğunda yazıldığı görülmektedir. “Gross weight”, daralı ağırlık, brüt ağırlık anlamına gelmektedir. Dolayısıyla söz konusu kaydın ifade ettiği anlamına ilişkin bir yorum yapılmasının (brüt/net ağırlık) gerekli olmadığı değerlendirilmektedir. Somut taşımada eşyanın konteyner içinde yüklenmiş ve konteynerin de mühürlenmiş olarak taşıyana teslim edilmiş olduğu hususu dosya kapsamına göre sabittir. Eşyanın ağırlığına ilişkin kaydın yükletenin beyanına göre konşimentoya yazılmasının sebebi olarak eşyanın konteyner içine yüklenmiş ve mühürlenmiş halde teslim alınması gösterilmektedir. Kapalı kaplar içinde taşıyana teslim edilen eşya bakımından taşıyanın konişmentonun ispat işlevinin önüne geçmesi için senede koyması gereken “belli değil” kaydının geçerliliği bakımından eşyanın kapalı kap ile teslim edilmiş olması yeterli sayılmaktadır (..., Taşıyanın Sorumluluğu, İstanbul, 2013, s. 201 vd.). Öte yandan “SLAC” kaydının taşıyanın eşyayı kontrol etme imkânına sahip olmadığına dair bir gerekçe olarak yeterli olduğu da kabul edilmektedir (Deniz Kaner, s. 44). 1.Bilirkişi raporundaki teknik değerlendirmelerde; konteyner taşımacılığında, taşıyanın emtiayı tartarak ağırlığını tespit etmesi ve bunu konişmentoya şerh düşmesi şeklinde bir uygulamanın bulunmadığı, VGM (Verified Gross Mess: Doğrulanmış bürüt ağırlık) Belgesinin yükleten tarafından alındıktan sonra bir örneğinin taşıyana verildiği, konişmentoya da VGM belgesi üzerinde yazan ağırlık miktarının derç edildiği belirtilmiştir. TTK m. 1239/1 ile taşıyana yükletenin eşyaya ilişkin beyanından şüphe duyması halinde eşyanın gerçek durumunu tespit etmek (ölçmek, saymak, tartmak) gibi bir yükümlülük yüklemediği açıktır. Taşıyanı eşyanın ağırlığını belirlemeye zorunlu kılan başka bir hüküm bulunmayıp, bu yönde bir uygulamanın olmadığı bilirkişi raporlarıyla tespit edilmiştir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, konişmentoda yer alan ve eşyanın ağırlığına ilişkin yukarıda açıklanan çekincelerin TTK m. 1239/1 ve 3. fıkraları gereğince eşyanın kontrol edilmesi için yeterli imkânın bulunmadığını ortaya koyduğu ve bu sebeple konişmentoda yer alan ağırlık kayıtlarının taşıyan aleyhine karine teşkil etmediği kanaatine varılmıştır. Davacı taşıyanın sorumluluğu konusunda bir başka hukuki neden olarak yanlış konişmento düzenlemekten kaynaklanan sorumluluğa dayanmaktadır. Söz konusu sorumluluk TTK kapsamında düzenlenmemiş olup genel hükümlere tâbidir. Taşıyanın yanlış konişmento düzenlemekten sorumlu tutulabilmesi için konişmento kaydının yanlış olması, konişmento hamili açısından bir zararın doğmuş olması, zarar ile yanlış konişmento kaydı arasında illiyet bağının bulunması ve taşıyan (veya temsilcilerinin) konişmentonun yanlış düzenlenmesinde kusurunun bulunması gerekmektedir. Bununla birlikte öğretide kabul edildiği üzere, eğer konişmentoda eşyanın sayı, ölçü veya ağırlık itibariyle içeriğinin belli olmadığına dair bir çekince mevcutsa bu çekince gerekçeli olmasa dahi taşıyanın yanlış konişmento düzenlenmesinden kaynaklanan sorumluluğu kalkmış olur (Çağa/Kender, Deniz Ticareti Hukuku, İstanbul, 2009, s. 99). Dolayısıyla davalı taşıyanın yanlış konişmento düzenlenmesinden sorumlu tutulması da mümkün değildir. Dosya içeriğinde taşıyana taşınmak üzere teslim edilen eşyanın miktarını ve eksikliğin taşıyanın sorumluluk süresi içinde, eşya taşıyanın hakimiyetinde iken meydana geldiğini ortaya koyan başka bir belge sunulmamıştır. Açıklanan nedenlerle eksiklikten dolayı davalı taşıyan ...’un sorumlu tutulamayacağı kanaatine ulaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlıkta yükteki eksiklik nedeniyle diğer davalı ...'nun sorumluluğu değerlendirilirken satış sözleşmesindeki satıcı sıfatı ile ayrıca konşimentodaki yükleten sıfatı dikkate alınmalıdır. Davacı ... ile davalı ... arasında paslanmaz çelik rulo emtiasının satışına ilişkin “CFR İstanbul” esasıyla satış sözleşmesi kurulmuştur. Bu sözleşmeye göre davalı satıcı ...’nin sözleşmede kararlaştırılan vasıfta ve miktarda paslanmaz çelik rulo emtiasını tedarik etmesi ve taşımayı üstlenen taşıyana teslim etmesi gerekmektedir. Satıcı sözleşmede kararlaştırılan miktarda eşyayı taşıyana teslim etmemesi halinde hem Incoterms kapsamındaki yükümlülüğünü ihlâl etmiş ve hem de TBK m. 210-212 hükümlerine aykırı davranarak sözleşmeyi ihlâl etmiş olacaktır. Ayrıca davalı ... TTK m. 1145/1’e göre de eşya hakkında taşıyana tam ve doğru beyanda bulunmakla yükümlülüğüne de aykırı davranmıştır. Eşyanın yükleten tarafından konteynerlere yüklendiği ve konteynerlerin mühürlendiği esas alındığında eksik teslim edilen eşya bakımından satıcı davalı ...’nin sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Yapılan tüm bu değerlendirmelerin sonucunda; somut taşımada yükleten ve satıcı sıfatını haiz Davalı ... ...’in davacının tüm zararından sorumlu olduğu, yukarıda açıklanana nedenlerle davalı taşıyan ...’un sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmış olduğundan, bu kanaat ışığında davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı ... ... hakkındaki davanın kabulü ile 569.499,10 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsile dilerek davacıya ödenmesine,dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davalı ... hakkındaki davanın REDDİNE, 2-Davalı ... ... hakkındaki davanın KABULÜ ile 569.499,10 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek yıllık dolar faizi ile birlikte bu davalıdan tahsile dilerek davacıya ödenmesine, 3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince tayin olunan 572.228,30 TL (80,70 TL + 30.659,53 TL) harçtan 30.740,23 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 541.488,07 TL harcın davalı ... ...'den tahsili ile Hazineye irad kaydına, 4-Davacı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin olunan 655.307,99 TL vekalet ücretinin davalı ... ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, 5- Davalı ...vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/4 madde gereğince tayin olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6- Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 30.832,43 TL ilk harç, 1.609,50 TL posta gideri ile 78.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 110.441,93 TL'nin davalı ... ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, 7- Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalı ... ...'den alınarak hazineye gelir kaydına, 8- Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı, davalı ..., davalı, ... vekillerinin yüzüne karşı diğer tarafın yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/02/2025

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır