İlk Derece Mahkemesi 2021/593 E. 2011/321 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : ... VEKİLİ : DAVALI : ... DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere davacı Bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin, ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş olduğunu, dava konusu çekin; Keşidecisi ..., lehtarı ve son yetkili hamili ... Gıda Enerji San. ve Tic. A.Ş. olan, 31/03/2023 tanzim tarihli 150.000 TL bedelli düzenleme yeri Kayseri olan söz konusu çekin taşınması işini gerçekleştiren ... kargo tarafından taşıma işi esnasında kaybedilmiş ve akabinde davacı Bankaca 06.01.2023 tarihli tutanak tutulmuş olduğunu, 02.01.2023 tarihinde mezkur çekin Banka nezdinde iken taşıma esnasında kaybolduğuna ve bütün aramalara rağmen bulunamadığına dair 06.01.2023 tarihli tutanak örneğinin dosyaya sunulduğunu, çekin iptali amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası nezdinde çek iptal davası açıldığını, çekin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin çek bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da ödemeden men kararı alınmış olduğunu, mezkur çekin de aralarında bulunduğu çek ve senetlerin ... kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle yapmış oldukları suç duyurusu tahtında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma no'su ile soruşturma başlatıldığını, mezkur soruşturma kapsamında söz konusu çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi yönünde karar verilmiş olduğunu, davaya konu çekin davalı ... A.Ş. tarafından ... Bankasından karşılığının sorgulandığı/ibraz olunduğu çek bankasının beyanı ile tespit edilmiş olup, mezkur çeki haksız bir şekilde elinde bulunduran davalıya karşı dava açılması gerektiğini, detayları belirtilen çekin yetkili hamili olmayıp; işbu çeki ne suretle ele geçirdiği taraflarınca bilinmediğini, ayrıca, birden farklı ilde farklı kişiler tarafından düzenlenmiş, lehdarları farklı olan, farklı kişilere ciro edilmiş, davalı Banka'nın farklı müşterileri tarafından tahsil için davalı Banka'ya teslim edilmiş olan ve davaya konu olmayan başkaca İcra Takiplerine konu edilmiş senetlerin yetkili hamilinin benzer kişiler olması hayatın olağan akışına hiçbir şekilde uygun olmadığı açık olduğunu, birbirleriyle yegane ortak noktası davacı Banka'ya tahsil için verilmiş ve ... kargo tarafından taşıma esnasında kaybedilmiş olması olan ve bunun haricinde birbirleriyle hiçbir bağlantısı bulunmayan bahse konu kambiyo senetlerinin benzer kişiler elinde toplanmasının mümkün olmadığı genel hayat tecrübesiyle sabit olup, bu anlamda davalının kötüniyetli olduğuna şüphe bulunmadığını, iş bu çeklerin tamamı farklı şehirlerden keşide edilmiş, davacı Bankanın farklı şehirlerindeki müşterileri tarafından Bankalarına tahsil için verilmiş, kargo taşıması sırasında çalınmış olduğunu, hayatın olağan akışında herhangi bir ticari ilişkisi olmayan farklı keşidecilerin çeklerinin ilgisiz bir firma tarafından yasal bir şekilde elinde bulundurup ibraz edebilmesi mümkün olmadığını, dava konusu çek haricinde yukarıda listesi bulunan ve davalı tarafından ibraz edilen çeklerin Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma no'su ile başlatılan soruşturmaya konu olan, çeklerin ibrazı halinde çekleri ibraz eden şüpheli şahıslar ile ilgili kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunulması ve çek asıllarının Cumhuriyet Bassavcılıgına gönderilmesi yönünde karar verilen çekler olduğunu, davacı Bankanın uhdesindeyken ve ... kargo firması tarafından kaybedilen mezkur çekin iyiniyetli olmayan kişilerce ele geçirildiği aşikar olduğunu, keza, mezkur çekin davacı Banka müşterileri tarafından davacı Banka'ya teslim edildiği tarihteki ön ve arka yüz görüntüleri ile tevdi bordrosu ekte (Ek-6) olup, görüleceği üzere söz konusu kambiyo senetlerinin ... kargo firması tarafından kaybedilmesinden önceki yetkili hamilin davalı değil, davacı Banka müşterisi olduğunu, davacı Banka'nın müşterisinden sonraki cirantalar, çekin ... kargo firması tarafından kaybedilmesini müteakiben kötüniyetli kişilerce ele geçirilmesinden sonra çeki ciro etmiş olduklarını, bu anlamda davacı Banka müşterisinin tahsil maksadıyla davacı Banka lehine yapmış olduğu cirodan sonraki tüm cirolar haksız ve hukuka aykırı olup, ciro zinciri kopmuş olduğunu, kopuk bir ciro silsilesine haiz olan senetleri halihazırda elinde bulundurmakta olan davalının mezkur çekin yetkili hamili olduğundan bahsedilemeyeceğini, dilekçede ekte belgesini sundukları haber incelendiğinde, davalının; çalıntı olan, soruşturmaya ve davaya konu çeki kötüniyetli olarak elde ederek bankaya ibraz etmiş olabileceği ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu, davalının davaya konu çeki yukarıda belirttikleri operasyona konu suç çetesi nezdinde ele geçirmiş olması kuvvetle muhtemel olduğunu, davacı banka’ya müşterilerce tahsile verilmiş ve ... kargoda taşıma esnasında kaybolan birçok çeki tahsile koyan ... isimli şahıs olup, bu kimsenin kargoda taşıma esnasında çek çalmaktan dolayı tutuklanmış olduğu haberi ve bu kişi hakkında çek çalma(hırsızlık) suçundan başlatılmış olan Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... nolu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... no'lu ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığılığı'nın ... nolu soruşturma dosyaları olduğu da gözetildiğinde aynı suretle kargodayken çalınan davaya konu çekin de söz konusu suça konu olduğu ve dolayısıyla davalının davaya konu çekin yetkili hamili olmadığı hususunu ortaya koymakta olduğunu, mezkur kambiyo senedinin ziyaı öncesinde yetkili hamili olan ve söz konusu kambiyo senedini davacı Banka'ya tahsil için teslim eden müvekkil Banka müşterisi ile diğer cirantaları ve keşidecisi, davalının bu kişilere karşı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatması tehdidi altında olduğunu, söz konusu kambiyo senedinin yetkili hamili, yani hukuken esas alacaklısı konumundaki davacı Banka müşterisi, mezkur kambiyo senedinin ... kargo şirketince kaybedilmiş olması nedeniyle bedelini tahsil edemediği gibi çeki eline geçiren kötüniyetli kişilerce tedavüle sokulması nedeniyle ciranta sıfatıyla borçlu sıfatını da haiz olduğunu, davacı banka müşterisinin bu şekilde telafisi mümkün olmayan zararlara uğrayacağı izahtan vareste olup, bu nedenle HMK md. 389'daki ihtiyati tedbirin şartları işbu somut olay özelinde gerçekleşmiş olduğunu belirterek, fazlaya dair her türlü hak, alacak, dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; Dava konusu çekin; İcra Takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, huzurdaki dava açılmadan evvel davalı tarafça icra takibi başlatılmışsa söz konusu icra takibinin durdurulması ve varsa yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yukarıdaki talebimizin kabul görmemesi halinde icra dosyasına yapılmış/yapılacak olan ödemelerin Mahkemenizce nihai karar verilinceye kadar davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, huzurdaki davanın kabulü ile takibe konu edilen çekin iadesine ve istirdatına karar verilmesini, davaya konu çekin icra takibine konu edilmemesi veyahut huzurdaki dava açılmadan evvel davalı tarafça icra takibi başlatılmışsa söz konusu icra takibinin durdurulması ve varsa yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönündeki ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edilmemesi halinde fazlaya ilişkin her türlü talep hakkı saklı olmak kaydıyla; icra dosyasına haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınabilecek tutarların tüm fer'ileriyle birlikte ödeme gününden başlayacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, Davacının yapmış olduğu bir ödeme bulunmadığından tedbir talebinde hukuki yarar bulunmadığını, davacı ... T.A.Ş, dava konusu çekin hakimiyeti altında olduğu esnada kargoda kaybolduğunu ileri sürmüş olduğunu, çeki hakimiyeti altında bulundurduğunu iddia eden ... şirketinin dava konusu çekte cirosunun olmaması davacının iddialarının çeliştiğini kanıtlamakta olduğunu, davacı ... T.A.Ş'nin dava konusu çekte cirosu olmadığı gibi, çeki kime nereye ne suretle kargoladığını da belirtmemiş olduğunu, 11 Haziran 2011 Cumartesi günü yayımlanarak yürürlüğe giren 27961 sayılı Resmi Gazete ile “PTT kargo ve kurye gönderileri hakkında yönetmelik” ‘in 39. Maddesinde Yasak Maddelerin yer aldığı g bendinin dikkate alınması gerektiğini, davacının iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu işbu yönetmeliğin ilgili maddesi ile de sabit olduğunu, Davacının asılsız ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarını ispatlar bir emare bulunmadığından ve kıymetli evrak niteliğinde olan dava konusu çekin kargo kurye marifeti ile taşınması yasak olduğundan; huzurdaki davayı iyi niyetli meşru hamile karşı ileri süremeyeceği vaki olduğunu, ayrıca huzurdaki dava, davacı tarafından kargo şirketine yöneltilmemiş olup ; ihbarda bulunulması hususunda mahkemeden herhangi bir talepte de bulunulmadığını, sadece bu husus bile davacının iddialarının soyut mesnetsiz ve kötü niyetle ileri sürüldüğünü kanıtlar nitelikte olduğunu, görüldüğü üzere davacı tarafın çalıntı beyanları iddiadan ibaret olup; yerel mahkemelerce ya da savcılık nezdinde bu hususta verilmiş bir kesin hüküm bulunmadığını, tüm bu hususların yanı sıra ; savcılık ya da yerel mahkemelerce davalıya çekin teslim edilmesi gerektiğine dair herhangi bir müzekkere de tebliğ edilmediğini, davacının işbu davada yaklaşık ispat koşulunu sağlayamadığını, yetki itirazları mevcut olduğunu, huzurdaki davada İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret mahkemeleri yetkili olduğunu, Davacı tarafından yetkisiz mahkemede ikame edilen işbu davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, davalının resmi ticaret sicil adresi ; Cemal Sahir Sokaği ... AVM Şişli/İstanbul olduğundan işbu davanın ikame edilmesi gereken yetkili mahkeme İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava ikame edilmeden önce, davacı tarafından tarafları ile gerçekleştirilen bir arabuluculuk görüşmesi mevcut olmadığından işbu davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini, davacılar istirdadını talep ettiği çek bedeli üzerinden harç ikmal etmediklerini, eksik harcın ikmali için davacı yana kesin süre verilmesini, aksi halde davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, bu hususta T.C. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi Esas No:2018/2493 Karar No:2019/1460 sayılı ilamının dikkate alınması gerektiğini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, çekte cirosu dahi bulunmayan davacı ... T.A.Ş'nin, davaya konu taleplerinin hukuki yarar noksanlığı ve aktif husumet noksanlığı nedeniyle usulden reddi gerekmekte olduğunu, davacı ... T.A.Ş. şirketinin işbu davada HMK M.114' te düzenlenen ve kamu düzeninden olan taraf ehliyeti bulunmadığını, işbu davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, davalının davaya konu çekleri usul ve yasaya uygun şekilde ciro yoluyla iktisap etmiş olup iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, davacının iyi niyetli son meşru hamil sıfatıyla işbu çeki icra takibine konu etmesinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmamakta olduğunu, HMK md 200 gereğince senedin senetle ispatı zorunlu olduğunu, borçlu/davacı HMK md 200 ve İİK md 169 gereğince iddialarını ispat edememiş olduğunu, bu hususun HGK., E. 2011/321 K. 2011/382 T. 1.6.2011 sayılı ilamının dikkate alınması gerektiğini, davalı iyi niyetli son meşru hamil olup; davalıya kusur atfedilemez olduğunu, istirdat davasının İİK'nun 72. Maddesinde düzenlenen şartları mezkur davada mevcut olmadığını, davaya konu çekin; ptt kargo ve kurye gönderileri hakkında Yönetmelik'in m. 39 kapsamında yasaklı maddelerden sayıldığı göz önüne alındığında dahi huzurdaki davanın reddi gerekmekte olduğunu, çekin kargo veya kurye marifetiyle taşınması ilgili yönetmelik gereği yasak olup; çekin kargo firması tarafından kaybolduğu veya çalındığı iddialarının davalıya karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını, dava konusu çekin davacı şirketin ticari defterlerinde işlenip işlenmediği hususu belli olmayıp davacının tüm iddiaları soyut ve ispattan yoksun olduğunu, ödemeden men yasağı kararı verilen davada davalı taraf olmadığını, bu nedenle iyi niyetli meşru hamil olan davalıyı bağlayan bir tedbir kararı bulunmadığını, Yargıtay 12. HD E.2004/22667 K.2004/27489 T.30.12.2004 ilamının dikkate alınması gerektiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2021/593 E. ve 2021/598 K. sayılı ilamının dikkate alınması gerektiğini belirterek, davanın usulden ve esastan reddi ile huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılan çekin istirdadı istemine ilişkindir. Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasına ait tüm evrakların dosya arasına alınmış olduğu anlaşılmıştır. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'na, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı'na, Denizli 14. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkereler yazılmıştır. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi’nin 2023/384 E, 2023/565 K sayılı kararında “…Mahkemece, dosya kapsamından dava konusu yapılan çekler nedeniyle taraflar arasında kambiyo ilişkisi bulunmadığı anlaşıldığı, gerek HMK'da gerekse TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almadığını, bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görüleceği, davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması, davalı şirketin merkezinin "Şişli/İstanbul" olması karşısında mahkemece yetkisizlik kararı verilmiştir. (ESASTAN REDDİNE)” (benzer karar Yargıtay 11. HD'nin 2016/9864 E. 2016/7479 K. Sayılı ve 2015/5017 E. 2015/12023 K. sayılı kararı) denildiği görülmüş olmakla iş bu çek istirdatı davasında da davalının süresi içinde yetki itirazında bulunduğu ve bu şekilde talebin yerinde olması nedeni ile davalının yerleşim yeri olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi’ne Mahkememizce yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği anlaşılmış ve böylece mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğuna karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın yetki yönünden reddine, Mahkememizin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine, 2-6100 sayılı HMK nun 20. Maddesi uyarınca karar kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşirse kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, 3-6100 Sayılı HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli ve yetkili Mahkemece gözetilmesine, 4- Dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesinin belirtilen süre içerisinde talep edilmemesi halinde HMK'nın 20. Maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/12/2023 Katip (e imzalıdır) Hakim (e imzalıdır)