İlk Derece Mahkemesi 2021/145 E. 2026/172 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/145 Esas KARAR NO : 2026/172

DAVA :FSEK - Tecavüzün Men'i ile Tazminat DAVA TARİHİ : 02/06/2021 KARAR TARİHİ : 16/07/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2026 Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin 10/2010 tarihinde ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyofizik Ana Bilim Dalında kurucu AD. başkanı olarak göreve başlamış olup; halen doçent doktor olarak görevini layığıyla sürdürmekte olduğunu, Davalı ... intihale konu akademik fikir eserlerinin üretimi sürecinde .... Fakültesi Biyofizik AD.'nda araştırma görevlisi olarak çalışmakta olduğunu, müvekkilinin 2014 yılında TÜBİTAK 3001 projeleri kapsamında "....." projesini önerdiğini, müvekkiline ait proje başvurusunun TÜBİTAK tarafından kabul edildiğini ve desteklendiğini, müvekkilnin ""..." proje nolu projesini 5/2016 tarihinde tamamlamış, proje bitirme raporunu TÜBİTAK Araştırmacı Bilgi Sistemine yüklediğini, Daha sonra müvekkilnin BAVÜ'deki görevine 25.07.2016 tarihinde ara verdiğini, 01.07.2020 tarihinde görevine geri döndüğünü, görevine döndükten sonra bahsi geçen projeyi yayıma hazırlamak üzere çalışmalarına başladığında, literatürde müvekkilimizin projesiyle birebir örtüşen bir makalenin yayımlanmış olduğunu tespit ettiğini, Yayımlanmış “....” başlıklı makalede davalı ... sorumlu yazar olarak yer aldığını, yine müvekkilimizce yapılan araştırmalarda davalı ...'ün “....” başlıklı doktora tezine ulaşıldığını, Davalı ...'ün tez çalışması ve buna mukabil yayımlamış bulunduğu makale müvekkilimizin yukarıda bahsi geçirilen projesinden birebir aşırma olduğunu, hatta salt tez yayımının kendisi incelendiğinde dahi müvekkilimizin projesinden kopyala yapıştır tekniği ile hazırlandığı anlaşıldığını, proje safhalarının neredeyse birebir örtüştüğünü, müvekkilinin aynı zamanda 15/03/2014 yılında "..." projesini de önerdiğini, projenin kurumca kabul edildiğini ve desteklendiğini, bu projenin de davalı tarafından kopyalandığını, tüm bu nedenlerle davalının müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan haklarına tecaüvüzünün men'ini , FSEK 68 uyarınca şimdilik 200,00 TL , FSEK 70 uyarınca şimdilik 200,00 TL ve 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davaya konu "...." nolu projenin tamamlanmadığı için TUBİTAK tarafından yürürlükten kaldırıldığını, tamamlanmayan bir projeden herhangi bir yarar sağlanmadığı için davacının da maddi , manevi veya telif hakkı anlamında herhangi bir kaybının söz konusu olmadığını, tamamlanmayan bir proje ile benzerliği ileri sürülerek müvekkiline ait bir çalışma hakkında hak iddiasında bulunulamayacağını, bahsi geçen diğer projede ise müvekkilinin doğrudan yürütücü olduğunun tez projesinde görülebileceğini, müvekkilinin tezinde kendi projesinden yararlanmış olduğunu ve bahsi geçen yürürlükten kaldırılan davacının iddiasındaki tezden yararlanmadığını, müvekkilinin herhangi bir ihlalinin söz konusu olmadığını, tazminat koşullarının oluşmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. Davacı vekili 25/05/2026 tarihli dava değeri arttırım dilekçesi ile" FSEK madde 68/1 uyarınca dava dilekçemizde şimdilik 200,00-TL olarak talep ettiğimiz telif tazminatının alacağının 74.800,00-TL artırılarak, toplam 75.000,00-TL Telif Tazminatının tecavüz tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ÖDENMESİNE, FSEK madde 70/3 uyarınca dava dilekçemizde şimdilik 200,00-TL olarak talep ettiğimiz temin edilen karın iadesi alacağımızın 12.300,00-TL artırılarak, toplam 12.500,00-TL Karın İadesi Alacağının tecavüz tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ÖDENMESİNE, Dava dilekçemizde talep ettiğimiz 15.000,00-TL Manevi Tazminatın tecavüz tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan TAHSİLİNE, FSEK madde 69 uyarınca TECAVÜZLERİN MEN'İNE," şeklinde arttırmış ve harcını yatırmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, asıl dava yönünden; davalının davacının eserden doğan haklarına tecavüzünün men'i ile maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsili taleplidir. Mahkememizin 06/06/2026 tarihli duruşma kararı ile işbu dosyamız ile birleşen Bakırköy .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalı aynı ise de dava konusu makale ve sair dayanağın farklı olduğu, bu haliyle yargılamanın sağlıklı yürütülebilmesi mümkün olmadığı anlaşılmakla, Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının, işbu dosyadan tefrikine karar verilmiş olup, yargılamaya asıl dava üzerinden devam edilmiştir. Taraf vekillerince bildirilen tanıklar huzurda dinlenmiştir. Duruşma ara kararı ile dosyanın resen seçilecek biri fikri mülkiyet uzmanı biri biyofizik uzmanı ve biri de fizyoloji uzmanından oluşacak üç kişilik heyete tevdi ile, dosya kapsamı deliller, Tubitak ve üniversitelerden gelen yazı cevapları, taraf beyanları ve tanık beyanları, sunulan tez ve rapor örnekleri incelenmek suretiyle ".... ; ve "..." başlıklı akademik fikirlerin hak sahibinin davacı olup olmadığı, FSEK kapsamında eser olup olmadıkları, bunların varlığı halinde davalının davacının bu eserlerden doğan haklarına tecavüzünün olup olmadığı, maddi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı ve istenebilecek maddi tazminat tutarını gösterir rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 11/12/2024 tarihli raporda sonuç olarak; Davacının davaya konu ettiği "..." projesi ve "...” projesinin bilimsel bakış açısıyla hazırlanmış sistematik ve uslupsal hususiyet arz eden bir tarzda oluşturulduğu bu nitelikleri ile FSEK 2/1 çerçevesinde ilim ve edebiyat eseri olduğunu, . "..." projesi ve "...” projesinde hem davacı hem de davalı yer almakla ve her ikisinin projeye katkısı olup projede hangi kısmın kim tarafından oluşturulduğu belli olmadığından bu projeler üzerinde Fikir ve Sanat eserleri Kanunu m.10 anlamında birlikte eser sahipliğinin söz konusu olduğunu, davalı tarafça bu projelerden yararlanılarak oluşturulan makale ve tezlerde dava konusu projelerden faydalanıldığında birlikte eser sahiplerinden biri olan davacının da makale ve tezde bu projelerin birlikte eser sahibi olduğunun zikredilmesinin gerektiği, bu sebeple davacının birlikte eser sahibi olarak İsminin zikredilmemesinin manevi haklardan biri olan FSEK 15 maddesi hükmünün ihlali sayılacağını bildirmiştir. Mahkememizin 16/06/2025 tarihli duruşma kararı ile taraf itirazlarını karşılar şekilde dosyanın kök raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor düzenlenmesinin istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 23/10/2025 tarihli ek raporda sonuç olarak, takdir mahkemeye ait olmak üzere, Kök rapordaki kanaatlerimizi değiştirecek bir hususun bulunmadığını, davacının davaya konu ettiği "..." projesi ve "...” projesinin bilimsel bakış açısıyla hazırlanmış sistematik ve uslupsal hususiyet arz eden bir tarzda oluşturulduğu bu nitelikleri ile FSEK 2/1 çerçevesinde ilim ve edebiyat eseri olduğunu, "..." projesi ve “"...” projesinde hem davacı hem de davalı yer almakla ve her ikisinin projeye katkısı olup projede hangi kısmın kim tarafından oluşturulduğu belli olmadığından bu projeler üzerinde Fikir ve Sanat eserleri Kanunu m.10 anlamında birlikte eser sahipliğinin söz konusu olduğunu, davalı tarafça bu projelerden yararlanılarak oluşturulan makale ve tezlerde dava konusu projelerden faydalanıldığında birlikte eser sahiplerinden biri olan davacının da makale ve tezde bu projelerin birlikte eser sahibi olduğunun zikredilmesinin gerektiği, bu sebeple davacının birlikte eser sahibi olarak isminin zikrediilmemesinin manevi haklardan biri olan FSEK 15 maddesi hükmünün ihlali sayılacağını bildirmiştir. Mahkememizin 18/12/2025 tarihli duruşma kararı ile Davacının tazminat talebi dikkate alınarak FSEK 68 e göre tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı ve 70/3 e göre ihlal nedeniyle davalının karı var ise bunun miktarının ne olabileceği hususunda ek rapor düzenlenmesi için dosyanın mevcut bilirkişi heyetine tevdine, davalının ticari defterlerinin veya dosya kapsamında incelenebilecek mali kayıtlarının bulunmaması nedeniyle, ayrıca bu hesaplamanın FSEK uzmanı tarafından yapılabileceği hususu dikkate alınarak , dosyaya hesap bilirkişisi eklenmesine yer olmadığına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 02/04/2026 tarihli ek raporda sonuç olarak; FSEK m. 68'e dayalı tazminat için mali hak ihlali gerekir. Davaya konu uyuşmazlıkta mali hak ihlali söz konusu olmamakla birlikte Sayın Mahkemenin görevlendirme kararı çerçevesinde hesaplama yapıldığında; Davalının makale ve tezinin bir yayınevi aracılığıyla bandrol alınarak satılmadığı anlaşılmakla ve bu hususta emsal sözleşmeler de bulunmamakla FSEK 68çerçevesinde maddi tazminatın TBK m. 50 ve 51 çerçevesinde Takdir edilmesinin gerekeceği, Bu bağlamda davaya konu eserlerin türü, yayınlanma şekli ve mecrası, ihlalin şekli, yayının bilimsel yayın olması, yazarların tanınırlık derecesi gibi kriterler baz alındığında ihlalin gerçekleştiği yıl da dikkate alınarak davacının talep edebileceği emsal telif bedelinin 25.000-TL olabileceği bunun FSEK 68 çerçevesinde 3 katına hükmedilmesi hususundaki Takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağını, FSEK m. 70/3 yönünden; somut uyuşmazlıkta tarafların gerçek kişi olması, ticari defter ve kayıtların söz konusu olmaması, telif karşılığı basımı yapılan bir eserin de söz konusu olmaması dikkate alındığında TBK m. 50 ve 51 çerçevesinde hesaplamanın yapılmasının gerektiği, Bu doğrultuda somut uyuşmazlık açısından davalının davaya konu kulanım nedeniyle elde edebileceği farazi karın söz konusu eseri bir yayınevine bastırsaydı alabileceği telif ile elde edilebileceği, bu tür yayınlarda alınabilecek telif oranının » 10 olabileceği, kitap bastırılsaydı satılacağı ortalama adet başına satış bedelinin 1000 TL, ortalama baskı adedinin 250 adet olabileceği bu çerçevede; kitap satış fiyatı x satış adedi x telif yüzdesi formülüne göre hesaplama yapıldığında; 1.000 TL x 250 adet x X 10 telif — 25.000-TL olabileceği davacının ortak yazar olması dikkate alındığında bunun yarısı olan 12.500,00 TL olabileceği bu miktar farazi bir hesaba dayanmakla TBK m. 50 ve 51 çerçevesinde nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağını bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; dava konusu edilen "..." projesi ve "....” projesi üzerinde bilirkişi marifetiyle yapılan incelemelerde bilimsel bakış açısıyla hazırlanmış sistematik ve uslupsal hususiyet arz eden bir tarzda oluşturulduğu ve bu nitelikleri ile FSEK 2/1 çerçevesinde ilim ve edebiyat eseri olduğu, bu iki eserin oluşturulma sürecinde davacı ve davalının birlikte yer aldığı ve böylece Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.10 anlamında birlikte eser sahibi oldukları, bu nedenle eser üzerinde davacının da adının yer alması gerekirken davalı tarafça bu hususun ihmal edildiği anlaşılmış, davalının bu eylemi ile davacının eser sahipliğinden kaynaklanan manevi haklarının ihlal edildiği sonuç ve kanaatine varılarak bu yönden davanın kabulüne ve tecavüzünün men'ine, ayrınca davacının eser sahipliğinden kaynaklanan manevi hakları ihlal edildiğinden, ihlalin niteliği dikkate alınarak davalının 15.000,00 TL manevi tazminat ödemesine karar verilmiştir. Davacı tarafça FSEK 68 ve 70/3.maddeler uyarınca maddi tazminat talebinde bulunulmuş ise de dava konusu olayda davacının mali haklarının ihlal edilmemiş olunması, FSEK 68.maddes uyarınca mali hakların ihlali halinde tazminatın söz konusu olabileceği, yine FSEK 70/3 maddesinde mütecavizin elde ettiği karın talep edilebileceğinin düzenlendiği, ancak somut olayda davalının dava konusu eserlerden kar sağladığının ispatlanmadığı görülmüş, maddi tazminat koşullarının oluşmadığı kanaati ile bu taleplerin reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2-Davalının davacının eser sahipliğinden kaynaklanan haklarının tecavüzünün men'ine, 3-Maddi tazminat taleplerinin reddine, 4-Manevi tazminat talebinin kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 263,00 TL peşin harç ve 1.487,46 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.750,46 TL harçtan 1.024,65 TL ilam harcının mahsubu ile 724,81 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 263,00 TL peşin harç ve 1.487,46 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.809,76 TL harçtan iadesine karar verilen 724,81 TL harcın mahsubu ile 1.084,95 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 20.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.566,35 TL tebligat-tezkere ücreti olmak üzere toplam 21.566,35 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre 14.377,56 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10-Davalı tarafından yapılan 330,00 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre 110,00 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 11-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 12-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2026

Katip ... ✍e-imzalıdır Hakim ... ✍e-imzalıdır