İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/751 E. 2019/1307 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/751

KARAR NO : 2019/1307

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 20/10/2017

KARAR TARİHİ : 25/12/2019

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan itirazın iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... Plakalı kamyon ile kazaya karıştığını, ... Plakalı otobüse çarptığını, meydana gelen trafik kazasında yaralamalı ve maddi hasar oluşturduğunu, kazada ...'ın yaralandığını ve malul kaldığını, aktüerler tarafından yaptırılan hesaplamada ... için 21.164,00TL ödenmesine karar verildiğini, bu bedelin ...'a havale edildiğini, müvekkil için araç sahibi ... ve ...'a karşı rücu hakkının doğduğunu, davanın kabulü ile itirazın iptaline, davalının %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına yüklenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... vekili cevap dileçesinde özetle; ayın olayla ilgili olmak üzere tarafları da aynı olan İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının derdest olduğunu, yine aynı dava ile ilgili Kemalpaşa ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyasının derdest olduğunu, hukuki ihtilafların aynı nedenlerle bağlı olması sebebiyle her üç dava dosyasının bilrleştirilmesi gerektiğini, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi kusur, hesap raporları alındığı bu raporlara itiraz ettiklerini, açıklanan nedenlerle fiili ve hukuki irtibat sebebiyle İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının birleştirilmesine, olayın oluş şekli göz önünde bulundurularak yeniden dosyanın tümü ile İstanbul Teknik Üniversitesi Trafik İhtisas Dairesine sevk edilerek kusur yönünden rapor alınmasına, otobüs sürücüsü ...'in ve diğer yolcu konumundaki kişilerin mevcut raporlar ile birlikte tam teşekküllü sağlık kuruluna sevk edilerek maluliyet oranının tespitine, bu eksiklikler giderildikten sonra hesap raporunun alınmasına, keza alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİL DEĞERLERDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Kemalpaşa ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 09/01/2018 tarih, ... esas, ... karar sayılı ilamı ile dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, dosyanın mahkememize tevzii edildiği görülmüştür.

Kemalpaşa/İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalıların tacir sıfatıyla kayıtlı olup olmadığı, Kemalpaşa/İzmir Vergi Dairesinden davalıların ne tür bir deftere tabi olduğu, bilanço ve vergi matrahı olup olmadığı ile Kemalpaşa/İzmir Esnaf ve Sanatkarlar odasından davalıların kayıtlı olup olmadığı sorulmuştur.

Kemalpaşa/İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün 08/11/2019 tarihli yazısında, davalılar ...'un tacir olduğu, ...'ın tacir olarak kaydının bulunmadığı yönünde bilgi verilmiştir.

Kemalpaşa/İzmir Vergi Dairesi Müdürlüğünün 05/11/2019 tarihli yazılarında, davalılar ...'un kayıtlarının tetkikinde 13/01/2010 tarihinde zemin ve araci hazırlama, alanının temizlanmesi ile kazı hafriyat işleri faaliyetine başlayıp, 31/10/2017 tarihi itibariyle bilinen adreslerinde bulunamamısından bahisle vergi mükellefiyet kaydının resen terk olduğu, ...'ın herhangi bir mükellefiyet kaydının bulunmadığı, potansiyel mükellefiyet kaydının olduğu yönünde bilgi verilmiştir.

Kemalpaşa/İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odasının 29/11/2019 tarihli yazılarında; davalıların kaydına ilişkin bir tespit yapılamadığı yönünde bilgi verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5.maddesini değiştiren ve 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 sayılı yasanın 2.maddesi ile "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usül hükümleri uygulanır" şeklindeki düzenleme ile artık 01/07/2012 tarihinden sonra açılacak davalarda sözü edilen iki mahkeme arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, görevin 6100 sayılı HMK'nun 137,138 maddeleri gereğince dava şartları arasında sayılmış olması nedeniyle, mahkemenin görevli olup olmadığının yargılamanın her hal ve safhasında talep üzerine veya mahkemece re'sen incelenip gözetilmesi, mahkemenin görevsiz olduğunun tespiti halinde ise dosya üzerinde inceleme yapılarak bu konuda bir karar verilmesi gereği ortaya çıkmıştır.

Bir davanın veya işin Asliye Ticaret Mahkemesinde görülebilmesi için; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan bir uyuşmazlık olması veya uyuşmazlığın 6102 sayılı T.T.K.'da düzenlenen hususlardan doğan bir uyuşmazlık olması veya TTK'nun 4.maddesinde( b-c-d-e-f) sayılan dava veya işlerde bulunması yahut özel bir yasal düzenleme ile davanın Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinin açıkça belirtilmesi şarttır.

6102 sayılı TTK'nun 12.maddesinde "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret sicile tescil ettirilerek durumu ilan etmiş olan kimse fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. Kanunun 15.maddesinde "ister gezici olsun, ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan sanat veya ticaret ile uğraşan esnaftır."

Mülga 6762 sayılı TTK'nun 1463.maddesine göre Bakanlar Kurulunca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf-tacir ayrımının nasıl yapılacağı belirlenmiştir.

Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesinin arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir. (TTK m.11/1-2)

Tacir-esnaf ayırımı ise Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve yıllık gayri safi hasılatının dava tarihi olan 2017 yılı için 90.000,00 TL'yi aşan esnafların tacir sayılacağı belirlenmiştir.

Bir davanın yukarıda belirtildiği gibi ticari dava olabilmesi için salt bir tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yetmeyip, her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili bulunması gereklidir.

Aynı kaza nedeniyle yaralanan ... yönünden yapılan ödemeye ilişkin olarak açılan davada İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi 03/10/2016 tarihli, ... Esas, ... karar sayılı ilamı ile Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği, bu dosyanın davacısının ve davalılarının aynı kişi olduğu, görevsizlik kararının İstinaf edilmesi üzerine İzmir BAM .... H.D'nin 21/03/2017 tarihli, ... esas, ... karar sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararında isabetsizlik görülmediğinden başvurunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.

Bu açıklamalara göre; somut olayda davacı ... Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan davalı ... maliki ve diğer davalı ...'ın sürücüsü olduğu aracın neden olduğu kazada yaralanan dava dışı ...'a yapılan ödemeleri haksız fiilden sorumlu olan davalılardan rücuan talep etmektedir. Her ne kadar davacı ... ise de, davalı ...'ın tacir olmadığı, davalı ...'un da vergi mükellefiyet kaydının resen terk olduğu, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklandığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde sonuçlandırılması gerektiğinden, davalılar aleyhine açılan davada; Kemalpaşa ... Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan davanın "görev" dava şartı yokluğundan HMK.1,2 114/(c)- 115, 6102 sy. TTK'nın 5. maddeleri gereğince davanın Usulden Reddine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davalılar aleyhine açılan davada; Kemalpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan davanın "görev" dava şartı yokluğundan HMK.1,2 114/(c)- 115, 6102 sy. TTK'nın 5. maddeleri gereğince davanın Usulden Reddine,

Mahkememiz kararı İstinaf yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde mahkememiz kararı ile Kemalpaşa ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı kararı sonucu her iki mahkeme arasında aynı dava hakkında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan öncelikle yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine,

HMK'nın 323. ve 331/2. maddeleri gereğince harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece nazara alınmasına, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmez ise talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile davacının yargılama giderlerine mahkum edilmesine,

Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı 25/12/2019

Katip ...

E-İMZALI

Hakim ...

E-İMZALI