İlk Derece Mahkemesi 2018/268 E. 2020/105 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/268

KARAR NO : 2020/105

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 25/12/2018

KARAR TARİHİ : 05/02/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; maliki ... ve kaza anındaki sürücüsü ... olan ... plakalı aracın maliki ... ve kaza anındaki sürücüsü müvekkili ... olan ... plakalı araca çarptığını, kaza sonucu müvekkilinin aracında yüksek maddi hasar meydana geldiğini, resmi trafik kolluk kuvvetleri tutanağına göre kazada ... plakalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğunu, bu aracın kaza tarihi itibariyle ... Sigorta A.Ş.tarafından ZMMS,... Sigorta A.Ş.tarafından ise İMMS sigortalı olduğunu, dava konusu kaza sonucu meydana gelen zararın tespiti amacıyla İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası kapsamında hasar tespiti yapıldığını, anılı dosyada düzenlenen bilirkişi raporuna göre araçta meydana gelen toplam hasarın 248.087,39 TL olduğunu, davalı sigorta şirketlerine başvuru yapılarak hasar dosyalarının açıldığını, ancak dava tarihine kadar müvekkili aracında meydana gelen zararın tazmin edilmediğini belirterek poliçe teminat limiti ve şartları dahilinde şimdilik 36.000,00 TL'nin kusurlu araç trafik sigortacısı olarak davalılardan ... Sigorta A.Ş.'den 36.000,00 TL'yi aşan 100,00 TL'nin kusurlu araç ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olarak davalı ... Sigorta A.Ş.'den temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyası kapsamında 485,00 TL vekalet ücreti, 500,00 TL giderler de dahil edilmek üzere işbu davamızda yapılacak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın vuku bulduğu yerin ... İli ... ilçesi olup ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası(İMMS) ile sigortalı olduğunu ve sigorta şirketinin merkezi ile sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yerin İstanbul olmasına rağmen iş bu davanın yetkisiz İzmir Mahkemeleri’nde ikame edildiğini, HMK 19.maddesi gereği seçimlik yetkinin kendilerine geçtiğini, bu nedenle dosyanın müvekkili şirketin adresi itibariyle yetkili olduğu İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca davanın 06.04.2018 tarihinde açıldığını, 26/04/2016 tarihinde resmi gazetede yayınlanan 6704 sayılı yasa gereğince sigorta şirketlerine başvuru yapılmadan haklarında dava açılması mümkün olmadığından 6100 sayılı HMK'nın 15. maddesinin 1. fıkrası gereğince dava şartı noksanlığı nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini çünkü dava öncesinde davacı tarafın değer kaybı talepleri yönünden müvekkili şirkete başvuruda bulunmadığını, ayrıca dava değeri davacı tarafça biliniyor olmakla belirsiz alacak davası açılmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin hukuki sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuruna bağlı ve orantılı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından müvekkili şirket yönünden davacının davasının reddi gerektiğini, davacı tarafça talep edilen hasar miktarının fahiş olduğunu, ayrıca müvekkili şirketten avans faizi talep edilmesinin mümkün olmadığını, davaya konu aracın ticari bir araç olmaması nedeni ile müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunsa dahi uygulanacak faiz türünün yasal faiz olduğun belirterek davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, masraf ve vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'in dava konusu aracın maliki olmaması nedeni ile davada taraf sıfatı olmadığını, bu nedenle açılan davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin beyanlarında ise ... plaka sayılı aracın müvekkili sigorta şirketine Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuruda bir kısım evraklar eksik sunulmuş olduğundan davalı müvekkili sigorta şirketi tarafından hesaplama yapılamadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinin müvekkilin yokluğunda ve tek taraflı değerlendirme ile yapılması nedeni ile objektiflikten uzak olduğu ve gerçeği yansıtmadığından hüküm kurmaya elverişli olmadığını, hasar onarım bedelinin (yedek parça + işçilik + montaj v.s.) piyasa rayiç bedellerinin çok üzerinde belirlendiğini, mahkeme tarafından kazalı araç üzerinde yeniden inceleme yapılması, ayrıca aracın hasar durumu dikkate alınarak pert total işlemine tabi tutulup tutulmasının da değerlendirilmesi gerektiğini, her ne kadar davacı taraf İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş. sayılı dosyasında yapılan tespit masraflarını ve vekalet ücretini talep etmiş ise de; anılan masrafların dolaylı zarar olup müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu dışında kaldığından bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek haksız, mesnetsiz ve dayanaksız davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde davacının dava konusu aracın maliki olmadığından bahisle husumet itirazında bulunmuş ise de, emsal niteliğindeki Yargıtay ...HD., E. 2010/4519 K. 2010/5849 T. 05.04.2010 tarihli kararında "Dava, trafik kazası nedeniyle hasar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece, araç hasarını ancak araç malikinin dava konusu yapabileceği, sürücü olan davacının araç hasarı isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa araç sürücüsü, zilyet durumunda olup, sürdüğü aracı hasarsız olarak araç malikine teslim etme yükümlülüğü nedeniyle araç hasarına ilişkin olarak zarar verene karşı dava açma hakkına sahiptir. Mahkemece işin esası incelenerek varılacak uygun sonuç çevresinde bir karar verilmesi gerekirken, açıklanan yön gözetilmeksizin davanın reddedilmesi bozma nedenidir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA..." ; yine emsal niteliğindeki, Yargıtay 17. HD., E. 2014/19691 K. 2014/14136 T. 23.10.2014 tarihli kararında "... Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacının hasara uğrayan aracın maliki olmadığı, dava açma hakkını araç malikine ait olduğu gerekçesi ile davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava trafik kazası sonucu davacının sürücüsü oluduğu araçta meydana gelen hasarın tazmini istemine ilişkindir. Tazminat davasında davacı olma ehliyeti, kural olarak mal varlığından doğrudan doğruya zarar gören kişiye aittir. Ancak, bir şeyi sözleşmeyle (kira, ariyet vs.) elinde bulunduran kişi, onu aldığı gibi malikine aynen iade etmekle yükümlü olup, ödemek zorunda olduğu onarım giderlerini isteyebilecektir... kazaya karışan aracın sürücüsü olması, aracı aldığı gibi eksiksiz ve hasarsız olarak malikine teslim etmekle yükümlü bulunması nedeniyle, aracın zilyedi sıfatıyla, hasar tazmini yönünden dava açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti vardır. O halde mahkemece, davacı K1'ın aktif husumet ehliyetinin varlığının kabulü ile davanın esasına girilerek, tarafların delillerinin toplanması ile varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA..." da belirtildiği üzere, araç sürücüsünün araç malikine aracı hasarsız bir şekilde geri teslim yükümlülüğü bulunduğundan davacı sıfatı ile tazminat davası açabileceği kabul edilmektedir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunarak kazanın vuku bulduğu yerin ... ili ... ilçesi olup müvekkili şirketinin merkezi ile sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yerin İstanbul olmasına rağmen iş bu davanın yetkisiz İzmir Mahkemeleri’nde ikame edildiğini, HMK 19.maddesi gereği seçimlik yetkinin kendilerine geçtiğini, bu nedenle dosyanın müvekkili şirketin adresi itibariyle yetkili olduğu İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiği belirtilerek yetki itirazında bulunulmuş ise de; emsal niteliğindeki Yargıtay 20. HD., E. 2017/5988 K. 2017/3856 T. 2.5.2017 tarihli kararında "...Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.... 6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir" hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer. Somut olayda, davacı, haksız fiilin meydana geldiği ...'da veya kendi ikametgahı mahkemesinde dava açabileceği gibi, bir kısım davalılardan birinin yerleşim yerinde de dava açabilecektir..." da belirtildiği üzere, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında davacı seçimlik hakkını kullanarak davalıların adreslerinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açabileceği gibi , HMK'nun 16. maddesi gereğince yerleşim yeri adresi ... olduğuna göre İzmir Mahkemeleri de yetkili olduğundan İzmir Mahkemelerinde de tazminat davası açabileceği kabul edilmektedir.Ayrıca her ne kadar ... Sigorta A.Ş. vekili dava öncesi müvekkiline başvuru yapılmadığını iddia etmiş ise de dosya içerisinde mevcut kargo alındı belgesinden davacının başvurusunun 21/11/2018 tarihinde ... Kargo'ya teslim edildiği, alma ödeme haberi belgesinin suretinden 27/11/2018 tarihinde davalıya tebliğ edildiği görülmekle başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce deliller toplanmış, hasar dosyaları, sigorta poliçeleri, araç tescil belgeleri ve İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile ilgili diğer belgeler celp edilerek dosyaya eklenmiş, sigorta poliçelerinin incelenmesinde kazanın poliçe teminat süresi içerisinde meydana geldiği anlaşılmıştır.

İnceleme yapmak üzere dosya ve ekleri bilirkişiye tevdi edilmiş; bilirkişinin düzenlemiş olduğu 07/03/2019 tarihli raporda; davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesiyle, davalı ... Sigorta A.Ş.nezdinde ihtiyari mali sorumluluk (kasko) poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı ...'ın kazanın oluşumunda %100 asli tam kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'in kazanın oluşumda kusursuz olduğu, ... plakalı araçta oluşan hasarın tamirinin ekonomik olmadığından aracın pert olarak değerlendirilmesinin uygun olduğu, bu çerçevede araçta oluşan toplam zararın / hasar bedelinin 103.000,00 TL olduğu, davacı yanın İzmir ...Sulh hukuk Mahkemesine ... D.İş sayılı tespit dosyasında sarf edilen 500,00 TL masraf ile 485,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendilerine verilmesine ilişkin talebin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirlenmiş; Mahkememizce bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili 24/05/2019 kalem havale tarihli değer arttırım dilekçesiyle; davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden teminat limiti olan 36.000,00 TL talepleri sabit kalmak üzere, bu limiti aşan kısım için davalı ... Sigorta A.Ş. maddi tazminat taleplerini teminat limiti dahilinde 67.000,00 TL'ye arttırarak söz konusu talebini harçlandırmış ve davalı taraflara tebliğ edilmiştir.

Dava, 14/10/2018 tarihli trafik kazası sonucu davacının kullandığı araçta oluşan hasar bedeline ilişkin , zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ve kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; kazanın meydana gelmesinde kazaya karışan araçların kusur durumları ve kaza nedeniyle davaya konu araçta hasar meydana gelip gelmediği, varsa miktarı ile hasardan davalı şirketlerin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davacının hangi tarihten itibaren ne tür faiz talebinde bulunabileceğinin tespiti noktalarında anlaşılmıştır.

Taraflardan birinin tacir olmayışı, hasar gören aracın da hususi araç olması ve davacının yasal faiz talep etmiş olması nedeniyle yasal faize hükmedilmiş, davacının davalı ... Sigorta A.Ş.'ne yaptığı başvurunun 22/11/2018 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne yaptığı başvurunun 27/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği anlaşıldığından, davalıların temerrüt tarihinin tebliğ tarihinden itibaren 8 işgünü sonrası olarak belirlenmesi gerekmekte ise de; davacı vekilinin talebi ile bağlı kalınarak, davalıların temerrüt tarihlerine ilişkin beyanı ve talep ettiği tarihler nazara alınarak bu tarihler faiz başlangıç tarihi olarak esas alınmıştır.

Mahkememizce toplanan deliller ve bilirkişinin hükme esas alınacak nitelikte kabul edilen ayrıntılı ve gerekçeli raporu dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek; 14/10/2018 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, davalı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde 36.000,00 TL teminat limitli ZMMS poliçesiyle, davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 100.000,00 TL teminat limitli İMMS (kasko) poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğu, kazanın sigorta poliçesi teminat süresi içerisinde meydana geldiği , bu nedenle davalı sigorta şirketlerinin sigortalı aracın sürücüsünün kusuruyla neden olduğu hasar bedelinden sigortalının sigortacısı olarak sorumlu oldukları; davacının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı ve kullandığı araçta kaza nedeniyle 103.000,00 TL hasar meydana geldiği; meydana gelen hasarın öncelikle teminat limiti ile sınırlı olmak üzere sürücüsü asli kusurlu olan aracın ZMMS sigortacısından, bakiye hasar bedeli tazminatının da İMMS sigortacısı tarafından tazmininin gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM :

Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1-Davacının davasının KABULÜ ile;

36.000,00 TL hasar bedeli tazminatının ... Sigorta A.Ş.'den temerrüt tarihi olan 10/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile,

67.000,00 TL hasar bedeli tazminatının ... Sigorta A.Ş.'den temerrüt tarihi olan 13/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak davacı tarafa verilmesine,

2-Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden alınması gereken 2.459,16 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 616,50 TL harcın mahsubu ile 1.842,66 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,

Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden alınması gereken 4.576,77 TL nisbi karar ve ilam harcından alınan 1.142,48 TL ıslah harcının mahsubu ile 3.434,29 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,

3-Davacı duruşmada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 13.735,00 TL vekalet ücretinden 5.400,00 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den, kalan bakiye 8.335,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 616,50 TL peşin harç, 5,20 TL vekalet harcı, 100,20 TL tebligat gideri, 13,50 TL e-tebligat masrafı, 135,00 TL müzekkere posta masrafı, 400,00 TL bilirkişi ücreti ve İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında yapılan ( 16,50 TL başvurma harcı, 5,20 TL vekalet harcı, 59,10 TL peşin harç, 253,80 TL keşif harcı, 300,00 TL bilirkişi ücreti, 28,00 TL tebligat masrafı toplamından taleple bağlı kalınarak 500,00 TL delil tespit gideri ve 485,00 TL delil tespit vekalet ücreti) toplamı 2.291,30 TL yargılama giderinin davalılardan eşit oranda (1.145,65-er TL) alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından yatırılan 1.142,48 TL ıslah harcının davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,

Dair ; davacı vekilinin, davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/02/2020

Katip...

E-İMZALI

Hakim ...

E-İMZALI