İlk Derece Mahkemesi 2018/490 E. 2020/601 K.

T.C.

İZMİR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/490 Esas

KARAR NO : 2020/601

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/12/2018

KARAR TARİHİ : 17/12/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... adresinde kain taşınmaz tapuda müvekkili şirket ortaklarından ... ve ...'na ait olduğunu ve 01.03.2017 tarihinde müvekkili şirkete fabrika ve depo olarak kullanılmak üzere kiralandığını, davalı ... Sigorta AŞ tarafından tanzim edilen ... nolu yangın paketi sigorta poliçesi tarafından sigortalandığını, 27.07.2018 tarihinde robotek makinesindeki kısa devreden kaynaklı olarak alevli yangın meydana geldiğini ve taşınmaz içerisinde bulunan emtianın ağır hasara uğradığını, müvekkili şirket tarafından yangın poliçesinden kaynaklı olarak davalı şirkete ihbarda bulunulmak suretiyle hasar dosyası açtırıldığını, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası ile zarar tespiti yapıldığını ve bina hasarının KDV hariç 7.408.025,56 TL'sinin makine ve teçhizat hasarının KDV hariç 3.634.950,00 TL'sinin elektrik tesisatı hasarının KDV hariç 185.480,00 TL'si olarak belirlendiğini, davalı ... Sigorta AŞ tarafından ihbara istinaden ... nolu hasar dosyası açılıp incelemelerde bulunulduğunu, 24.12.2018 tarihinde binadan kaynaklı hasara ilişkin olarak zarara uğrayan mülk sahiplerinden ... hesabına 1.620.098,63 TL'sinin ödeme yapılıp mülk sahipleri tarafından davalı sigorta firmasına poliçeden ve kanundan kaynaklanan tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile kayıt şerhi düşürülerek ihbarname gönderildiğini, tespit raporu ile bina zararının KDV hariç 7.408.025,56 TL olarak tespit edilmesine ve sigorta poliçesinde 10.000.000 TL bina teminatı verilmiş olmasına rağmen davalı sigorta şirketinin 1.620.098,63 TL ödemek sureti ile fahiş oranda az bir tutar hasar ödemesi yaptığının sabit olduğunu bildirerek toplanacak deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda 6100 sayılı HMK m107 gereğince ileride bedel artırım yoluna başvurmak üzere fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 400.000,00 TL tazminat alacağının hasar tarihi olan 27.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizin davalı şirketten tahsiline, kötü niyetli olarak dava açılmasına sebebiyet veren davalı şirketin ayrıca HMK m329 (2)de öngörülen disiplin para ceza sınırı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın davası ve iddiasını tevsik eden belgeleri taraflarına gönderemediğini, davacının davasını İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını ancak davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çerçevesinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacıların yanan iş yerinde bulunan emtia, demirbaş, makine, dekorasyon gibi bütün zararlarının Sigorta Genel Şartları ve Poliçe özel şartları çerçevesinde karşılandığını, bu hususta herhangi bir uyuşmazlığın da olmadığını, davacıların kendilerinin olmayan binanın da hasarını talep etmekte olduğunu, davacıların binada kiracı olarak bulunmakta olup binanın maliki olmadıklarını ve binanın zararını isteyemeyeceklerini, sigortalıların malı olmayan emvalin ancak mali mesuliyet sigortası olarak teminat altına alınabileceğini, davacının talebine konu bina hasarı için mali mesuliyet teminatında olan 1.528.000,00 TL'sinin tamamının enflasyon farkı ile birlikte ödendiğini, bina teminatının diğer teminatların hesabı için verildiğini, savunmalarını tevsik eden bilgi ve belgelerin tamamının ... Sigorta AŞ'nin ... sayılı hasar dosyası içerisinde olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber davacının bütün iddialarını ayrıntılı olarak hukuken geçerli ispat vasıtaları ile ispat etmek zorunda olduğunu bildirerek mesnetsiz ve haksız kazanç elde edecek şekilde müvekkili aleyhine açılan iş bu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafın yetki itirazının HMK 15. Madde gereğince reddine karar verilmiştir.

Taraf delilleri dosyaya ibraz edilmiş, davalı sigorta şirketinden ... nolu hasar dosyası celp edilmiş, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen Geniş Kapsamlı yangın paket sigorta poliçesinde sigortalının ... Mobilya tekstil Turizm Gıda Ve İnşaat San Tic Ltd Şti olduğu, teminatlar bölümünde bina (yangın, yıldırım, infilak) ilişkin sigorta bedelinin 10.000.000,00 TL olduğu, yangın mali sorumluluk sigorta bedelinin 1.528.000,00 TL olduğu, sigorta poliçesinin 19/12/2017-19/12/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlendiği, hasar dosyası içinde 29/12/2018 tarihli yangın hasarı ekspertiz raporunun bulunduğu ve 20/12/2018 tarihli ibra, mutabakat, temlik, edim, tazminat makbuzu başlıklı belgenin fazlaya ilişkin poliçeden ve kanundan kaynaklanan tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla ...-... tarafından imzalandığı ve tazminat tutarının 1.620.098,63, TL olduğu belirlenmiştir.

01/03/2017 başlangıç tarihli kira sözleşme örneğinden kiralayanın ... -..., kiracının ... Mobilya Tekstil Tur Gıda ve İnşaat San Tic Ltd Şti, kiralanan yerin ... olduğu kira sözleşmesinin 5 yıl sürede olduğu belirlenmiştir.

Dava dilekçesine ekli İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen yangın raporunun 27/02/2018 tarihinde ... adresindeki fabrika yangınına ilişkin olarak düzenlendiği belirlenmiştir.

Dava dilekçesine ekli 26/12/2018 tarihli muvafakatname-temlikname başlıklı belgenin ... ve ... tarafından düzenlendiği ve ... adresinde kain fabrika niteliğindeki taşınmaz ...Ltd Şti nin 01/03/2017 tarihli kira sözleşmesi ile kiralanmak ile 27/07/2018 tarihli yangın sebebiyle ağır hasar gördüğü ve yangından kaynaklı hasara ilişkin ... sigorta A.Ş tarafından düzenlenen ... nolu sigorta poliçesine dayalı hasar dosyasından tahsil ettikleri 1.620.098,63 TL dışında kalan sigorta poliçesi teminatları dahilinde bakiye tüm zarar bedellerinin ... Sigorta A.Ş tarafından kiracı firma ...Mobilya Tekstil Tur Gıda ve İnşaat San Tic Ltd Şti'ne ödenmesine muvafakat ettiklerini ve bu zararlara ait tüm haklarını 3. şahıslara karşı olan takip ve dava haklarını ...Ltd Şti'ne temlik ettiklerini bildirir şeklinde düzenlendiği belirlenmiştir.

İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasında tespit talep eden tarafın ...Mobilya Tekstil Tur Gıda ve İnşaat San Tic Ltd Şti, karşı tarafın ... Sigorta A.Ş olduğu ve 20/07/2018 tarihinde meydana gelen yangına ilişkin tespit talebinde bulunulduğu, dosyaya verilen 10/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda 27/07/2018 tarihinde ... adresindeki fabrika binasında meydana gelen kaza sonucu fabrika binasında oluşan hasar miktarının KDV hariç 7.408.025,56 TL, fabrika binasındaki makine ve teçhizatta oluşan hasar miktarının KDV hariç 3.634.950,00 TL, fabrika elektrik tesisatında oluşan hasar miktarının 185.480 TL olup toplam hasar miktarının KDV hariç 11.228.455,56 TL, olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce uyuşmazlık konusunda elektrik mühendisi sigorta bilirkişi ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınmış, dosyaya verilen 04/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda tapuda ... Tekstil Tur Gıda ve İnşaat San Tic Ltd Şti ortaklarından ... ve ...'na ait 01/03/2017 tarihli sözleşme ile... Tekstil Tur Gıda ve İnşaat San Tic Ltd Şti ne kiralanmış olan fabrika ve depo nitelikli ... adresindeki taşınmaz/risk adresi davalı ... Sigorta A.Ş tarafından ... numaralı poliçe ile 19/12/2017-19/12/2018 tarihleri arasında enflasyon korumalı Geniş Kapsamlı Yangın Paket Sigorta poliçesi ile sigorta teminat örüntüsü içine alındığı, sigorta poliçesi teminatlarının Bina (...) 10.000.000,00 TL, makine (...) 2.150.000,00 TL, demirbaş (...) 100.000,00 TL, emtea (...) 3.000.000,00 TL.... Yangın mali sorumluluk 1.528.000,00 TL gösterildiği, davaya konu risk adresinde 27/07/2018 tarihinde sigorta teminat süresi içinde yangın meydana geldiği, davacı sigortalının temlik alan olarak risk adresi olarak gösterilen binada meydana gelen zararın sigorta şirketinden talep edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından sigorta sözleşmesinde" kiracının mal sahibine olan bina zararı ile ilgili yükümlülüğü bakımından verilmiş" yangın mali mesuliyet teminat limitinin 1.528.000,00 TL olduğu ve poliçe düzenlenim tarihi ile yangın tarihi arasında geçen süre dikkate alındığında, enflasyon koruması ile sigorta teminat limitinin 1.620.098,63 TL olmakla 24/12/2018 tarihinde bina maliki/mal sahibine ödenmek ile bina ile ilgili giderilecek sorumluluklarını ve teminatın kalmadığının bildirildiği, bilirkişi heyetince fabrika binasının zarar bedelinin 5.029.181,08 TL, idare binası zarar bedelinin 213.120 TL toplamı 5.242.301,08 TL olduğu, hurda değeri 274.486,13 TL nin tenzili ile 4.967.814,95 TL bulunduğu, elektrik tesisatında oluşan 185.480 TL hasar bedelinin toplamı ile genel toplamın 5.153.294,95 TL olduğu, sigorta şirketinin yaptığı 1.620.098,63 TL nin mahsubu ile bakiye giderilmemiş zararın 3.533.196,32 TL olarak hesap edildiği, yangın sigortası genel şartları çerçevesinde bina ile ilgili teminatın mal sahiplerine verilen teminat olduğu, lakin toplamda 54.000 TL prim ödeyen sigortalının poliçe üzerine bakıldığında bina içinde teminat alındığını düşünmesini mümkün olduğunu, kiracı bakımından bina ile ilgili zararın giderilmesi için ancak ek olarak alınabilecek yangın mali sorumluluk ek teminatı ile sağlanabileceği, sigorta poliçesinde yangın mali sorumluluk sigortası teminat miktarının enflasyon değerinin ödenmesi ile sigorta şirketinin ödeme sorumluluğu teminatının bittiğinin söylenebileceği, lakin sigorta sözleşmesinin sigortacının bir prim karşılığında kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatinin zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi, yükümlendiği sözleşme olması sigortalı şirketin faaliyet konusunun iştigal edildiği sigortalı risk adresinin mülkünün ayın zamanda sigortalı şirketin ortaklarına ait olduğu, sigorta sözleşmesinde bina için 10.000,000,00 TL teminat gösterildiği, dosyada binanın teminat içinde olmadığına dair aydınlatma yapıldığına dair bir belge görülmediği, aksi kanaate ulaşılması halinde davalı sigorta şirketine davacı sigortalı/temlik alanın bakiye giderilmemiş 3.533.196,32 TL zararının giderimin ilk ödeme 24/12/2018 tarihinden itibaren sorumluluğunun söz konusu olabileceğini hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu bildirilmiş; 04/09/2020 tarihli ek raporlarında tespitlerde bir değişiklik olmadığını, bina teminatının normal koşullarda bina malikine verildiği ve sigortalının binanın maliki olmadığı hususundaki açıklamaların aynen tekrar olunduğu, davalı tarafından bina teminatının diğer ek teminatlar nedeniyle verildiğinin beyan edildiği ancak poliçedeki teminatlar incelendiğinde ek teminat olarak 15.280.000,00 TL teminat verildiğinin görüldüğünü, bu teminat miktarının bina, makine, demirbaş, emtia ve üçüncü şahıs malları için verilen teminat miktarından oluştuğu dolayısıyla ek teminatlar bakımından verilen 15.280.000,00 TL içinde 10.000.000,00 TL bina için olduğunun açık olduğunu, yine bina deprem teminatının 10.000.000,00 TL olduğunu bu teminat için 26.260.000,00 TL prim ödemesinin alındığını, yine muhteviyat deprem teminatının 5.280.000,00 TL olduğunu ve bu teminat için 11.753,28 TL prim ödemesi alındığını, bu yönüyle bakıldığında kiracı olan sigortalıya verilmeyen teminat için sigorta primi alınması halinin söz konusu denilebileceğini, poliçede yangın halinde %25 muafiyet ile ilgili bir maddenin görülmediğini bildirmişlerdir.

Davacı vekili 10/07/2020 havale tarihli dilekçesi ile dava değerini 3.533.196,32 TL olarak arttırmış ve tamamlama harcını yatırmıştır.

TTK'nun 1409. maddesi "(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir."

TTK'nun 1423. maddesi (1) Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar. (2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına on dört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir. (3) Hazine Müsteşarlığı, çeşitli ülkelerin ve özellikle Avrupa Birliğinin düzenlemelerini dikkate alarak, tüketiciyi aydınlatma açıklamasının şeklini ve içeriğini belirler" Hükümlerini içermektedir.

Alınan bilirkişi ve ek raporları ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; mahkememizdeki davanın davacı tarafça davalı sigorta şirketi aleyhine davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen geniş kapsamlı yangın paket sigorta poliçesi ile sigortalanan ... adresindeki fabrika binasında meydana gelen yangın sonucu fabrika binasının hasarlandığı, bina hasarına ilişkin tazminatın davalı tarafça eksik ödendiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 400.000 TL tazminatın hasar tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline yönelik olarak açıldığı, aşamada dava değerini 3.533.196,32 TL'na artırdığı, poliçede belirtilen riziko adresindeki binanın davacı şirkete ait olmadığı hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, ancak davalı sigorta şirketi ile geniş kapsamlı yangın sigorta poliçesinde sigortalının davacı şirket olduğu ve söz konusu poliçe teminatları arasında ayrı ayrı bina (...) bina deprem, bina sabit kıymetler hırsızlık klozlarının ve sigorta bedellerinin gösterildiği, ek teminat grubu bedelinin 15.280.000,00 TL olduğu ve ek teminatlar içinde bina teminatınında bulunduğu, söz konusu poliçe nedeniyle davacı şirketin davalı tarafa 54.000 TL prim ödediği, davalı sigorta şirketinin poliçe üzerinde bina değeri kadar bina teminatı gösterildiği davalı sigorta şirketinin TTK 1409. Maddesi ve TTK 1423 maddesi kapsamında binanın teminat dışında kaldığına ilişkin herhangi bir aydınlatma açıklamasında bulunmadığı nazara alındığında taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin bina teminatı için de geçerli olduğu sonucuna ulaşılarak bakiye bina zararına ilişkin davanın kabulü ile davalı tarafça yapılan ilk ödeme tarihi 24/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR ;

Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

Davanın kabulü ile ; 3.533.196,32-TL'nin 24/12/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

Alınması gerekli 241.352,64 TL harçtan, peşin alınan ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 60.338,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 181.014,48 TL'nin davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

Davalı tarafça peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 60.338,16 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine Göre belirlenen 123.956,96 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,

Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 41,10 TL, 6 e-tebligat gideri 30 TL, 7 normal tebligat gideri 128 TL, 1 müzekkere gideri 15 TL, 3 bilirkişi ücreti 1.500,00 TL ki toplamı 1.714,10 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,

Davacı tarafça yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

Dair: davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2020

Başkan...

e-imzalı

Üye...

e-imzalı

Üye...

e-imzalı

Katip...

e-imzalı