Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/158 E. 2021/369 K.

T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/158 KARAR NO : 2021/369

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/03/2018 KARAR TARİHİ : 09/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: A.TALEP: 1.Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında bulunan ticari ilişki neticesinde düzenlenen ve borçlu/davalıya gönderilen fatura bedellerinin tahsilini sağlamak için borçlu/davalı aleyhine Antalya ... İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı vekilinin itirazı üzerine takibin durduğunu, müvekkilinin sebze ve meyve ihracatı yaptığını, davalı ile ticari ilişkinin ...'den itibaren devam ettiğini, bu dönemden itibaren şirketler arasında siparişlerin e posta yoluyla bildirildiğini ve sonrasında ilgili belgelerin düzenlenmesi ile ürünlerin tıra yüklenerek sahibine ulaştırıldığı, takip konusu faturalar öncesinde düzenlenmiş olan faturaların davalı tarafından müvekkiline ödendiğini, ancak takip konusu faturalara ilişkin ödemenin yapılmadığını, müvekkilinin alacaklı olduğunu, siparişin verilmesinin ardından ekte sundukları yükleme planının oluşturulduğunu yine ekte sundukları belge ile de davalı aracılığıyla ürünlerin diğer firmaya gönderildiğini, fatura konusu ürünlerin müvekkili tarafından ihracat ve teslim yapılırken ekte sundukları bitki sağlık sertifikası, taşımanın yapıldığı tıra ait belge, ülkeler arası ulaşım belgesi, tırın karnesi ve gümrük beyannamesinin de bu teslimat sırasında düzenlenen belgeler olduğunu, tüm bu belgelerin iki şirket arasındaki ticari ilişkiyi, müvekkilinin davalıya mal teslim ettiğini ve neticede de alacağı karşılığında fatura düzenlendiğini gösterdiğini, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine icra takibi başlatıldığını ancak takibe itiraz edildiğini beyan ederek; itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. 4.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasıda mevcut ticari ilişki neticesinde, davacı tarafından müvekkiline toplam ... € bedelli faturalar tanzim edildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davacıya toplam ... € ödemenin banka yoluyla yapıldığını, bu hususların cari hesap ekstresinde de görüldüğünü, bakiye kalan ... € bakiyenin ise davacının ayıplı, bozuk ve eksik mal teslim etmesi olması nedeniyle, davacının bilgisi dahilinde bakiyeden düşüldüğünü, zira söz konusu ayıp, bozuk ve eksik teslime ilişkin çekilen fotoğrafların, hazırlanan raporların ve ... firması tarafından gönderilen "hasar tazminatı talepleri" nin davacı tarafa e posta yoluyla gönderildiğini, zira davacının söz konusu durumlara hiç bir itirazı olmadığını, müvekkil tarafından cari hesaptan düşüldüğünü beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. B. YARGILAMA SÜRECİ/HUKUKİ NİTELEME/MAHKEME KABULÜ: 5.Dava, itirazın iptali talebinden ibarettir. 6.Mahkememizce, taraf delilleri toplanmış ve tarafların ticari defterleri incelenmiştir. 7.Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonucu hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının ve davalının ibraz edilen ticari defterlerinin usulüne uygun olduğu, icra takibine konu edilen faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davalıdan ... € tutarında alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalı kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacıya ... € borçlu olduğunun kayıtlarında yer aldığı, takip tarihinden sonra davacıya ... ₺ karşılığı ... € ödeme yaptığı ve reklamasyon açıklamalı iki kayıt ve kur farkı girilerek davacının alacağının dava tarihi itibariyle ... ₺ olarak kayıtlı olduğu, aradaki ihtilafın raporda dökümü verilen kayıtlara ilişkin hasarlı ürünlere ait davacı adına borç kaydı girilen ... € bedel olduğu, ancak bu tutar ile ilgili davalı tarafından davacıya fatura düzenlenmediği, ... €'luk bedel ile ilgili davacıya her hangi bir e posta gönderilmediği, diğer tutarlarla ilgili elektronik imza ile değil normal e posta ile bilgilendirme şeklinde e postalaın davacıya gönderildiği, ancak davacı tarafından bu e postalara verilen bir cevaba dava dosyasında rastlanılmadığı, e postaların davacıya ulaşıp ulaşmadığı, davacı tarafından okunup okunmadığı ile ilgili bir belgenin de dava dosyası içinde yer almadığı, taraflar arasında davacının bu hasar bedelleri ile ilgili kabul anlamında teyidine ilişkin bir belgenin ise dosyada yer almadığı, dosya içinde ürünlerin hasarlı olduğu ile ilgili sunulan belgelere göre davacının yaptığı işin ayıplı olup olmadığı ile ilgili tespit uzmanlık alanı dışında olduğundan bu konu ile ilgili değerlendirmenin tarafınca yapılamayacağı, tek ihtilaf konusu olan bu hasarlı ürünlere ilişkin bedeller olan ve davacının ayıp ile ilgili kabulünde olmayan ... €'luk bedelin talep edilip edilmeyeceği hususunun uzman bilirkişilerce tespiti sonucunda davacının bu bedeli talep edip edemeyeceğinin tespitinin gerektiği belirtilmiştir. 8.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve itirazlar/beyanlar alınmıştır. 9.Faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde yer aldığı hususunda bir uyuşmazlık yoktur. Bilirkişi raporu da bu yöndedir. Mali müşavir bilirkişi raporuna yapılan itirazlar tekrar rapor alınmasını veya ek rapor alınmasını gerektirmemektedir. 10.Davalı bir kısım ürünlerin ayıplı, bozuk, eksik olduğunu beyan etmiştir. Ayıplı/eksik hizmet verildiğinin ispatının davalıya aittir. (Yargıtay 11. HD., 2016/902 esas, 2016/9215 karar) 11.Davalı, ayıplı/bozuk/eksik ifadan bahsetmektedir. 12.Bu doğrultuda öncelikle; her ikisi de genel anlamda borcun gereği gibi ifa edilmemesi olgusunu temelinde barındıran “eksik ifa” ve “ayıp” kavramları üzerinde kısaca durulması gerekir. En öz tanımı ile ifa, borçlanılmış olan edimin yerine getirilmesi suretiyle borcun sona erdirilmesidir (Alman Medeni Kanunu, m. 362/I, Tunçomağ, K.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 1976, s. 663; Zevkliler, A.: Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Ankara 2002, s.108; Zevkliler, A./Aydoğdu, M.: Tüketicinin Korunması Hukuku, Ankara 2004, s.104). Eksik ifa sözleşmede kararlaştırılmış olan ya da dürüstlük kuralı gereğince yapılması gereken işlerin bir kısmının hiç yapılmamış olması hâlinde söz konusu olur. Ayıplı ifa ile eksik ifa birbirinden farklı kavramlar ise de her iki kavram da temelinde tarafların hukuki ilişki ile yükümlendikleri edimlerini gerek kanun gerekse sözleşme ile öngörülen şartlara uygun, başka bir anlatımla gereği gibi ifa etmemeleri ile ilgilidir.(Yargıtay HGK., 2018/13-305 esas, 2018/1122 karar) 13.Mahkememizce davanın niteliği vee uyuşmazlığın sağlıklı çözümü gereği, dosya, birisi ziraat mühendisi, birisi adli bilişim uzmanı, birisi borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiştir. 14. ... tarihli heyet raporunda özetle; tacir olan taraflar arasında sebze ve meyve satım sözleşmesine dayalı açık hesap ilişkisinin bulunduğu, dosyada yer alana mali müşavir bilirkişi raporundaki tespitler sonucunda, davacının defterine göre toplam fatura tutarının ... € ve 8 adet fatura olduğu, davalının defterinde ise işlenen faturaların toplam ... € tutarlı 11 adet olduğu, davalının defterinde kayıtlı olup davacının defterinde yer almayan faturaların ... numaralı ... €, ... numaralı ... € ve ... numaralı ... € tutarlı faturalar olduğu, davacının defter kayıtlarına göre davalının toplam ... € ödeme yaptığı, davalının defter kayıtlarına göre ise toplam ... € tutarın ... yolu ile ödendiği, defter kayıtları dikkate alındığında taraflar arasında hem fatura hem de yapılan ödemeler arasında tutarsızlık bulunduğunun anlaşıldığı, davalı kayıtlarında ... €, ... € ve ... € olmak üzere toplamda ... € tutarın davacıya borç kaydedilerek düşüldüğü; davalı tarafından sunulan hasar tazminat talep belgelerinden, toplam ... ₺ zayiat indirimi yapıldığının anlaşıldığı, bu tutar içerisinde yer alan ... tarih, ... € bedelli ... kg domatese ilişkin ... nolu faturadan, bu fatura ile teslim edilen tüm domatesin yani ... kg'ın zaiyat olarak kabul edildiği, ancak hesaplama yapılırken TL ... € ... kg zayiat düşüldüğü, ancak birim fiyat faturada ... € olmasına rağmen hasar belgesinde ... kg*... € ile çarpımı ile ... € hesaplandığı, birim fiyatın neden ... € olarak esas alındığının anlaşılmadığı; dosyadaki 6 adet e postadan 5 tanesinde kesintiye dayanak açıklama ve kesinti miktarının yer aldığı, ancak ... € tutarındaki kesintiye dayanak olduğu iddia edilen e postada tutar ve açıklama yer almadığı sadece domates taşıyan tıra ait ve domateslere ait fotoğrafların yer aldığının tespit edildiği, davalının e posta ile ayıp ihbarında bulunduğu ve bu ihbarın yapıldığının davacı tarafında kabulünde olduğu, satışa konu ürünlerin Türkiye'den çıkış tarihi ile ... ta tesli alındığı tarih arasında 6-12 gün geçtiğinin tespit edildiği, satılan ürünün alıcıdan satıcıya teslim edilmesine kadar geçen sürenin ve taşıma koşullarının ürünün ayıplı hale gelmesinde etkili olabileceğinin değerlendirildiği, satıma konu ürünlerin davacıya ait tırlar tarafından taşındığının anlaşıldığı, dosya kapsamında yer alan fotoğraflar ve hasar tazminat taleplerine ilişkin belgelerden ayıplı ürünün varlığının anlaşıldığı, davalı tarafından ayıp ihbarının yapıldığı ancak satıcının yapılan ihbara yanıt vermeyerek sessiz kaldığı, davalı alıcı tarafından yapılan ayıba ilişkin tespitlerin yeterli görülmesi halinde davacının sorumlu olacağı belirtilmiştir. 15.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. 16.Davacı vekili ... uyap tarihli itirazında özetle; bilirkişilerin gözden kaçırdığı noktanın malların davacı tarafından taşınmadığı ve müvekkilinin ilgili zayiattan sorumlu olmadığı. Malın teslimi için tırlara yüklenen malların davalı şirket personeli tarafından kontrolünün sağlandığını, her malın Antalya Tarım İl Müdürlüğünden gelen karantina memura tarafından ürünün usulüne uygun olup olmadığı konusunda kontrolünün yapıldığı, sorun olmadığı takdirde bitki sağlığı sertifikası düzenlendiğini, bu sertifika olmadan ürünün adrese çıkmasının mümkün olmadığını, ürünün uygunluğunun dış ticaret servisi tarafından da kontrol edildiğini, onay verildiğini, ürünlerin yüklendiği tırların yüklenmeden önce boş ve yüklendikten sonra da dolu olarak ağırlık farkının belirlenmesi için kantar tarafından ölçümlenmekte olduğunu, bu işlemlerin ardında tırın yüklü şekilde yola çıktığını, dava dilekçesine ekli karantina belgesinden de anlaşılacağı üzere il tarım müdürlüğü tarafından ürünün eksiksiz ve kusursuz çıkışına onay verildiğini, müvekkil şirket kayıtlarında ... bedelli e postanın bulunmadığını, raporun sonuç kısmının çelişkili olduğunu, e postalaın sadece davacı tarafından gönderilen e postalar olduğunu, cevap e postaların olmadığını, haksız olarak alacaklarından kesintiler yapıldığını beyan ederek, itiraz etmiştir. 17.Davalı vekili ... uyap tarihli itiraz dilekçesinde özetle; ... kg domatesin davacı tarafın kusuru ile ayıplı olduğunun tespit edildiğini, söz konusu mallarda zararlı ürünlerin tespit edilmiş olması sebebiyle "..." bitki karantinası sınır kontrol noktası tarafından sınırdan geçirilmemiş, mallar iade olmuş ancak daha sonra davacı tarafından nasılsa bu mallar sınırdan geçirilecek ... firmasına ... tarihinde teslim edildiğini, aporda belirtildiği üzere müvekkil şirket tarafından tüm ayıplı mallara ilişkin olarak davacı şirkete ayıp ihbarında bulunulduğunu, ... tarihli e posta ile de ... € bedelli faturaya istinaden; ayıplı- bozuk olan malların fotoğrafları detaylı bir şekilde davacı şirkete gönderilerek ayıp ihbarında bulunulduğunu beyan etmiş, bilirkişi raporunun sonuç kısımlarında anlaşılamayan hesaplamalara ilişkin de açıklama yapılmıştır. 18.Bilirkişi raporuna karşı itirazların değerlendirilmesi için heyetten ek rapor aldırılmıştır. 19. ... tarihli ek raporda özetle; davacının cevaba cevap dilekçesinde müvekkilinin tırlarına yüklendiğinden bahsedildiğini, raporda davalının e posta yoluyla ayıp ihbarında bulunduğu ve bu ihbarın yapıldığının davacı tarafça kabul edildiği ancak davacı tarafın iddiasının ürünlerin ayıplı olduğu konusunda bir mutabakata varılmadığı yönünde olduğunun değerlendirildiği, kök raporun dosyadaki bilgi ve belgeler ışığında hazırlandığı, yapılan kesintiye iliştin açıklamaların davalı vekilinin sonradan sunduğu belgelerle ortaya koyduğu belirtilmiştir. 20.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. 21.Davacı vekili, ... tarihli ek bilirkişi raporunda itiraz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde sehven fazladan yazılan "müvekkil şirketin" ibaresinin daha sonra taraflarınca sunulan beyanlarda doğru olarak ifade edildiğini, dosyaya daha önce sunulan "uluslararası hamule senedi"nde açıkça taşıma işinin ... de bulunan ... tarafından yapıldığının açık olduğunu, taşıma işini yapan şirkete mahkemece yazı yazılmasını, davanın başından beri davalının ayıp ihbarında bulunmadığının müvekkilince belirtildiğini, geçerli ayıp ihbarında bulunulmadığını, ihbar e postalarının varlığı kabul edilse dahi bu e postaların sadece davalı tarafından gönderilen e postalar olduğunu, cevap e postaları olmadığını, ürünlerin müvekkili tarafından taşınmadığını belirtmiştir. 22.Davalı vekili,... tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; ... kg domatesin davacının kusuru nedeniyle ayıplı olduğunun kök rapor ile tespit edildiğini, ayıp ihbarında bulunulduğunu, müvekkil tarafından yapılan ihbarların davacının da e postalarında yer aldığını beyan etmiştir. 23.Mahkememizce ayıbın niteliğinin belirlenmesi amacıyla ziraat bilirkişisi ve borçlar mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişiden tekrar rapor aldırılmıştır. 24. ... tarihli 2. Ek raporda özetle; kök raporda, CD deki resimlerden geri iade edilen ... kg domates meyvelerinin +5 C ile +6,8 C derece arasında taşındığının anlaşıldığı, ... çürüklüğü olduğu, meyvelerin üşüme zararına uğradığı, büyük oranda, ... çürümeleri, beyaz akıntılı çürüklük, ... küf çürüklüğü ve ... çürüklüğüne benzeyen meyvelerin olduğu, satışa konu ürünlerin Türkiye'den çıkış tarihi ile ... ta teslim alındığı tarihe kadar geçen sürenin ve taşıma koşullarının ürünün ayıplı hale gelmesinde etkili olabileceğinin değerlendirildiği, söz konusu domateslerin teslim alındığı sırada gözle görülür biçimde çürük ve küflenmiş olduğunun dosyada yer alan fotoğraflardan anlaşıldığını, bu nedenle domateslerdeki bu ayıbın, malın teslimi anında açık ayıp niteliğinde olduğu belirtilmiştir. 25.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, itirazlar/beyanlar alınmıştır. 26.Aşamalarda, taşıma işini yaptığı iddia edilen ... ye yazı yazılmıştır. ... ŞTİ ... tarihli cevabı yazısında özetle, davalı tarafından yükleme yapıldığını, .. € fatura karşılığın ... Euro hesaplarına ... ve ... tarihlerinde geldiğini, diğer ödemeleri olan ... $ lık kısmının ... da şöforlerinin peşin olarak aldığını, davalı ile borç alacağın sıfır olduğunu beyan etmiştir. Yine aşamalarda, ... ŞTİ vekili tarafından dosyaya gönderilen ... tarihli dilekçede, faturaların sunulduğu anlaşılmaktadır. Ekteki faturaların ... ŞTİ tarafından davalıya yönelik düzenlendiği anlaşılmaktadır 27.Davacının cevaba cevap dilekçesi olarak adlandırdığı dilekçede, davacı vekili, müvekkilinin tırlarına yüklendiğinden bahsedildi belirtilmiştir. Her ne kadar basit yargılama usulünde cevaba cevap dilekçesi mevcut olmasa da sonuçta bir beyan dilekçesidir ve içeriğinin hukuki anlamının değerlendirilmesi gerekmektedir. ... ŞTİ tarafından sunulan fatura içerikleri, yazı cevabı incelendiğinde, ilgili şirketin davalı ile hukuki- ticari ilişki içinde olduğu, davalı için taşıma işini yaptığı anlaşılmaktadır. Bu hususa davalı tarafça da açıkça bir itiraz gelmemiştir. Davacının beyan dilekçesinde de bahsettiği üzere, "müvekkil şirketin" ibaresinin sehven maddi hata sonucu yazıldığı anlaşılmaktadır. 28.Taraflar ticaret şirketi olmakla, tacirdirler. 29.Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD'nin 2018/2039 Esas, 2019/751 Karar sayılı, 26/02/2018 tarihli kararında da belirtildiği üzere; Taraflar tacir olup, uyuşmazlığın ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK ve 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanması gerekir. 30.Ayıba ilişkin hukuki düzenleme, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken 6098 sayılı Borçlar Kanununun 219. maddesinde yer almaktadır. Düzenlemede “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur." denilmektedir. Ayıba ilişkin diğer sınıflandırma, ayıbın açık ve gizli olup olmamasına göre yapılmaktadır. Açık ayıp hemen ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilen ayıptır. Durumun gerekli kıldığı, muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değilse de ayıp meydana çıkar çıkmaz derhal ihbar etmelidir (Domaniç, H.: Türk Ticaret Kanunu Şerhi, C.I, İstanbul 1988, s.155; Yavuz, N.: Ayıplı İfa, 2.b., Ankara 2010, s. 107; Karakaş, C.F.: Ticari Satımda Ayıp İhbarının Süresi ve Şekli, XXII. Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, Ankar 2006, s.172). Derhal kavramı, halin icabına uygun fazla vakit geçirmeden bildirim olarak anlamak gerekir. Eğer alıcı iğfal edilmiş, yani maldaki ayıp ondan bilerek saklanmış ise Kanunun öngördüğü çözüm satıcı bakımından ağırlaştırılmış bir sorumluluğu gerektirmektedir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 225. maddesine göre alıcıyı iğfal etmiş olan satıcı, ayıbın kendisine vaktinde ihbar edilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz. Ticari satımlarda ise muayene ve ihbar külfeti TTK 21/1-c. maddede düzenlenmiştir. Bu hükme göre “ Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya bildirmeye mecburdur. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için bu durumu bu süre içerisinde satıcıya bildirmeye mecburdur.” Ancak ayıp ihbarının bu süre içinde satıcıya ulaşması şart değildir. Bu süre içinde satıcıya ulaşmasa bile alıcı haklarını korumuş olur. TTK 21/1-c. maddede gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde Borçlar Kanunun 223. maddesinin uygulanacağı belirtilmiştir. Borçlar Kanunun 223. maddesinde ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin derhal yapılması aksi halde alıcı malı ayıp ile beraber kabul edilmiş sayılacaktır. Alıcı ihbar külfetini yerine getirmiş ise zamanaşımı süresi içinde Borçlar Kanununun 227. maddesinde kendisine tanınan hakları dava yoluyla talep edebileceği gibi zamanaşımı süresi dolsa bile kendisine karşı açılan davada ayıptan doğan defi hakkını ve seçimlik haklarını ileri sürebilir. Bu halde artık alıcının ayıpları bildiği ya da bilmesi gerektiği konusunda ispat yükü satıcıya aittir. Zira bu suretle satıcı yasal olarak kendisine düşen bir sorumluluğu reddetmektedir. TBK'nun 231.maddesine göre, satıcı daha uzun süre için kefalet etmemiş ise, satılanı ayıba karşı tekeffülden kaynaklanan her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile alıcıya teslimin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. 31.Somut olayda, davalı taraf ürünlerin ayıplı/bozuk/eksik olduğunu beyan ederek, davacıya bu konuda ihbarda bulunduklarını, ayıp/eksiklik oranında hesaplama yapılarak, fatura bedelinden düşüldüğünü beyan etmiştir. 32.İhbar yükümlülüğünü tasavvur açıklamasıdır.(KILIÇOĞLU, Ahmet; Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 22. Bası, Ankara 2018, s. 61) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda tacirler arasındaki ihbar ve ihtarların ne şekilde yapılacağı 18/3. maddesinde düzenlenmiş ve "Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır." denilmektedir. Yargıtay HGK, 2014/19-861 E, 2016/632 K sayılı emsal ilamında da hükmün gerekçesine de atıf yapılarak belirtildiği üzere, hükümde belirtilen husus geçerlilik şartı değil, ispat şartıdır. 33.Bu arada bir başka hususa da değinmek gerekmektedir. TBK m. 208 gereği; Kanundan, durumun gereğinden veya sözleşmede öngörülen özel koşullardan doğan ayrık hâller dışında, satılanın yarar ve hasarı; taşınır satışlarında zilyetliğin devri, taşınmaz satışlarında ise tescil anına kadar satıcıya aittir. Satıcı alıcının isteği üzerine satılanı ifa yerinden başka bir yere gönderirse, yarar ve hasar, satılanın taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Ürünlerin ... isimli şirket tarafından, davalı adına, davalı ile olan ticari ilişkisi nedeniyle taşındığı anlaşılmaktadır. ... ŞTİ ye zilyetlik ürünün teslimi ile geçmiştir ve davalı şirket dolaylı zilyet konumundadır. Bu şirkete mallarına teslimi ile birlikte yani zilyetliğin devri ile birlikte yarar ve hasar davalı firmaya geçmiştir. Satışa konu ürünlerin Türkiye'den çıkış tarihi ile ... ta teslim alındığı tarih arasında 6-12 gün geçtiğinin tespit edildiği, satışa konu ürünlerin Türkiye'den çıkış tarihi ile ... ta teslim alındığı tarihe kadar geçen sürenin ve taşıma koşullarının ürünün ayıplı hale gelmesinde etkili olabileceğinin değerlendirildiği bilirkişi heyet raporlarında belirtilmiştir. ... € bedelli kesintiye esas faturaya temel ürünlerin ... firmasına teslim tarihi ... (cevap dilekçesi ekindeki belgede 2016 yazmakta ise de bu hususun sehven olduğu genel dosyadan/ itiraza uğramayan uyuşmazlık dönemlerinden anlaşılmaktadır/aşamalarda davacı tarafça sunulan tercümelerde de 2017 tarihi olduğu yazmaktadır) olduğu, ... tarihinde davacı tarafın e posta adresine hasar tazminat talebinin gönderildiği; ... € bedelli kesintiye esas faturaya temel ürünlerin ... firmasına teslim tarihi ... olduğu, ... tarihinde davacı tarafın e posta adresine hasar tazminat talebinin gönderildiği; ... € bedelli kesintiye esas faturaya temel ürünlerin ... firmasına teslim tarihi ... olduğu, ... tarihinde davacı tarafın e posta adresine hasar tazminat talebinin gönderildiği; ... € bedelli kesintiye esas faturaya temel ürünlerin ... firmasına teslim tarihi ... olduğu, ... tarihinde davacı tarafın e posta adresine hasar tazminat talebinin gönderildiği; ... € bedelli kesintiye esas faturaya temel ürünlerin ... firmasına teslim tarihi ... olduğu, ... tarihinde davacı tarafın e posta adresine hasar tazminat talebinin gönderildiği; ... € bedelli kesintiye esas faturaya temel ürünlerin ... firmasına teslim tarihi ... olduğu, ... tarihinde davacı tarafın e posta adresine hasar tazminat talebinin gönderildiği cevap dilekçesinde de yer alan bu hususa ilişkin ikrar niteliğinde beyanlardan ve eki belgelerden anlaşılmaktadır. 35.Bu tarihlerden de anlaşılacağı üzere, davalı vekilinin de beyanlarında görülen, ... firmasından yapılan ihbarların tarihlerinin teslimden itibaren 2 ile 8 gün aralığında olduğu görülmektedir. ... tarihli bilirkişi 2 inci ek raporunda, mallardaki ayıbın teslim anında görülebilecek açık ayıp olduğu anlaşılmaktadır. Ticari satımlarda muayene ve ihbar külfeti TTK 21/1-c. maddede düzenlenmiştir. Bu hükme göre “ Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya bildirmeye mecburdur. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde muayene etmeye veya ettirmeye ve bu muayene neticesinde malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için bu durumu bu süre içerisinde satıcıya bildirmeye mecburdur.” Yasal sürede ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat yükü davalıdadır. Davalı yetkilendirdiği firma aracılığıyla ürünü teslim almıştır. Davalı ürünlerin ayıplı/bozuk/eksik olduğunu iddia etmektedir. Davacı ise biyolojik değişimler sonucu ürünün yol aşamasında eksilmiş olmasının normal olduğunu beyan etmiştir. Ürünlerin yolda biyyolojik değişimler geçirmesi sonucu ayıplı hale gelebileceği bilirkişi raporunda da belirtilmiştir. Bu yönüyle davacı iddiası yerinde bulunmuştur ve bu bakımdan eksik ürün alındığı iddiası, yarar ve hasarın zilyetliğin geçirilmesi ile geçeceği yönündeki kanun maddesi ve zilyetliğin davalı tarafça yetkilendirilen şirkete geçmesi, teslimden/zilyetliğin geçmesinden sonraki hasar ve yararların davalıya ait olacağının kabulü, davalının da dolaylı zilyet olması, davacının taşıyıcı şirketle bir hukuki ilişkisinin olmaması karşısında, davalı tarafça ispat edilememiştir. Davalının ürünlerin ayıplı olduğu iddiası, kendi iddiaları çerçevesinde değerlendirilirken aynı gerekçeler de göz önüne alınarak, malın davalıya tesliminden/yetkilendirdiği şirkete tesliminden itibaren yasal sürelerde ayıp ihbarının olup olmadığı değerlendirilmelidir. 36.Davalı ticaret şirketidir ve tacirdir. Türk Ticaret Kanunu, tacire, bütün ticarî faaliyetlerinde, basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğü getirmiştir. Tacir, tüm bu hukukî ve fiilî işlemlerini yaparken, ticarî hayatın gerektirdiği tüm tedbirleri almalı ve meydana gelebilecek değişmeleri önceden tahmin etmeye çalışarak yükümlülük altına girmesi gereklidir. Tacirden beklenen basiretin ne olduğu kanundan değil ticarî hayattan, özellikle ticarî teamüllerden çıkartılabilir. (KİZİR, Mahmut., "Yargıtay Kararları Işığında Basiretli İşadamı Gibi Hareket Etme Yükümlülüğünün Sözleşmenin Değişen Şartlara Uyarlanmasına Etkisi", Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 19 Sayı: 2 Yıl: 2011, s. 245-283; AYHAN, Rıza, Ticarî İşletme Hukuku, Ankara 2007, s. 203)Basiretli iş adamı gibi hareket etme gerekliliği tacirin organları, çalışanları, çalışanların seçme ve onların faaliyetleri ile ilgili olarak da geçerlidir. 37.Davalı açık ayıbın varlığında 2 gün içinde, açıkça belli değil ise 8 gün içinde ayıbı satıcıya bildirmelidir. Satışa konu ürünlerin Türkiye'den çıkış tarihi ile ... ta teslim alındığı tarih arasında 6-12 gün geçtiğinin tespit edildiği raporlarda belirtilmiştir. İhbar niteliğinde e postaların davalı tarafça değil, ... firması tarafından gönderildiği uyuşmazlık dışıdır ki o firmanın e postaları da teslimden itibaren 2- ile 8 gün arasında değişmektedir. Davalının iddiası gereği ürünlerin ilk teslim anında ayıp olduğu iddiasına yönelik olsa dahi bu durumda açık ayıbın yasal süresinde ihbar edilmediği somut olay açısından hayatın olağan akışı gereğidir. Basiretli tacir olarak uhdesine geçecek, yarar ve hasarın kendisine geçecek teslim anında gerekirse kendi temsilcisini bulundurması davalı için basiretli iş adamı ilkesi gereğidir. Tüm açıklamalar ve dosya kapsamından davalının 2 ve 8 günlük ihbar sürelerine uymadığı da anlaşıldığından, satılanı olduğu haliyle kabul etmiş sayılmıştır. 38.Davacının ... € bedelli faturaya esas iddia edilen e postanın kendilerinde olmadığı iddiası ise yerinde bulunmamıştır. Bilirkişi raporunda buna ilişkin e postanın davacının e posta adresinde de olduğu açıkça belirtilmiş (şeklen ihbarın yapıldığı hususu uyuşmazlık dışında kalmıştır/ispat şekli/ ihbarların olduğu hususu yerine gelmiştir/anlaşılmıştır) sadece diğer 5 adet e postadan farklı olarak bu e postada içerikte her hangi bir bilginin yer almadığı, ekte tırın içinde indirilmiş olduğu iddia edilen domateslere ait 26 adet fotoğrafın yer aldığı belirtilmiştir. Bu hususun yanında, basiretli iş adamı gibi hareket etme ilkesi davacı için de geçerlidir. Bildirimin amacı, satılanda gözden geçirme sonucu ortaya çıkan ayıpların satıcı ya da yetkili temsilcisine bildirilmesidir. Bu nedenle gözden geçirme sonucu ortaya çıkan "ayıpların neler olduğu" iradesini kapsamalıdır (KILIÇOĞLU, Ahmet; Borçlar Hukuku Özel Hükümler, Ankara 2019, s. 83) Bildirimde domateslerin mevcut durumuna ilişkin fotoğrafların yer aldığı, iradenin açık olduğu, bu hususun ayıbın bildirilmesi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Şekli olarak yapılan ihbarın, ihbar niteliğini taşıdığı, bozuk olduğu iddia edilen ürünlerin fotoğraflarının gönderilmesinin aradaki ticari ilişkinin niteliği de düşünülerek mahkememiz kabulündedir. Ancak, yukarıda da belirtildiği üzere, ihbara ilişkin sürelere uyulmadığının kabulü ilgili faturaya esas ürünler için de geçerlidir. 39.Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları, yukarıdaki açıklamalar ışığında, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. 40.Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebine gelince; 41. İcra inkar tazminatının şartları şunlardır: a)Geçerli ilamsız icra takibi yapılmış olmalı, b)Borçlu süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olmalı, c)Süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası olmalı, d)Talep olmalı, e)Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmelidir. 42.Dosyaya baktığımızda; yukarıda belirtilen kanuni şartların mevcut olduğu, alacağın likit olduğu anlaşılmakla, inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE, davalının Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ İLE, takibin DEVAMINA, 2-Davacının inkar tazminatı talebinin kabulü ile, ... TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça yatırılan ... TL peşin harcın ve 492 sayılı kanun m. 29/3 gereği mahsup edilen ... TL harç toplamı ... TL'nin mahsubu ile hazineye gelir kaydına, hüküm gereği alınması gerekli bakiye ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat-bilirkişi ücreti gideri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili ...'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/06/2021

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır