Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/364 E. 2025/131 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/03/2024 KARAR TARİHİ : 04/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde davalı sigorta şirketin sigortalı araç sürücüsü .....' ın sevk ve idaresindeki .....plakalı aracı ile müvekkile ait .....plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine .....tarihinde mail yoluyla başvuru yapılmış olup, yapılan başvuru sonucunda .....tarihinde dosya açıldığına dair geri dönüş sağlandığı ve .....tarihinde tarafımıza 13.333,33 TL ödeme yapılmış olup ancak iş bu ödeme müvekkilin zararı için yetersiz olduğundan kendileri tarafından iade edildiğini, meydana gelen trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasara bağlı Değer Kaybına ilişkin olarak Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 10.00 TL ile aracın yetkili servis dışında onarılması nedeniyle orijinal parça yerine muadil parça kullanılmasından dolayı Orijinal Parça ile Muadil Parça bedelleri arasındaki fark bedeline ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.00 TL Hasar Tazminatı olmak üzere toplam 20.00 TL Maddi Tazminat ve davalı tarafın temerrüte düştüğü tarihten ( .....) itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi, Mahkemeniz aksi kanaatte ise kaza tarihinden itibaren Avans Faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, talep ve dava etmişti. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Talep sahibinin belirsiz alacak davası açma hakkı bulunmamakta olduğunu, bu nedenle davanın husumetten reddi gerektiğini, davacının iddia ettiği maddi zararın miktarı belirli olduğunu, dava dilekçesinde şartları bulunmadığı halde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmesi gerektiğini, çünkü, alacağın belirlenebilmesi mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun izin vermemiştir. Bu sebeple mahkemece, davaya konu edilen zararın gerçekte belirli bir alacak olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceği anlaşılmakla, hukuki yarar yokluğundan başvurunun reddi gerekmekte olduğunu, davanın açıldığı anda, dava konusu kılınan alacak tutarının, tam ve kesin olarak belirlenmesinin, davacıdan beklenmeyecek bir nitelik taşıyıp taşımadığının tayininde, davacının, somut olayın koşulları ve özellikleri gözetilerek, doğruluk ve güven kuralı çerçevesinde (HMK m.27; TMK m.2) dürüst, makul ve orta derecede zeka sahibi bir insanın göstermesi gereken tüm dikkat ve özeni göstermesine rağmen, alacak tutarını tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin mümkün olup olmadığı hususu esas alınması gerektiğini, İhbar sonrası müvekkil şirket araçtaki değer kaybı bedelini görevlendirilen eksper vasıtasıyla tespit ettiğini, tespit edilen tutar 13.333,33TL, davacı vekili hesabına, .....tarihinde ödendiğini, bunun yanı müvekkili şirket, araçtaki hasara ilişkin alınan eksper raporuna göre tespit edilen 45.250,00TL'yi de .....tarihinde davacı asil hesabına hasar bedeli olarak ödediğini, ödeme ile müvekkili şirket her türlü hukuki sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu, bu nedenle başvurunun reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde düzenlenen kaza tespit tutanağında .....plakalı otomobil sürücüsü .....; Seyir halinde ilerlerken sola dönmem gerekiyordu, sol yan tarafımda sollama yapan aracı fark etmeyerek çarptım. Suçumu kabul ediyorum gereğinin yapılmasını arz ederim şeklinde görüşünü belirttiği, .....plakalı otomobil sürücü .....; Seyir halinde ilerlerken önümdeki aracı sollama yaparken .....plakalı araç önüme kırdı ve bana çarptı. şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan sigorta poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin kaza başına 240.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plakalı aracın .....adına kayıtlı olduğu, tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine ..........numaralı dosya hasar dosyası olup eksper vasıtasıyla tespit edilen 45.250,00-TL .....tarihinde ödendiği, .....numaralı dosya değer kaybı dosyası olup eksper vasıtasıyla tespit edilen 13.333,33-TL .....tarihinde ödendiği anlaşılmıştır. 6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Dava konusu aracın; .....adına kayıtlı, .....plaka sayılı, .....model, .....marka, .....tipi, .....şase ve .....motor numaralı, .....renkli, .....bir araç olduğu görülmüş ve aşağıda maddeler halinde sunulan durumlar tespit edildiği, aracın sağ ön ve yan kısımlarında (sağ ön çamurluk, sağ ön kapı, ön tampon ve ilgili parçalar) hasar meydana geldiği, .....tarihli eksper raporunda belirtilen parça ve işçilik giderlerine ait kalemlerin, dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri ile birebir uyumlu olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli eşdeğer yedek parça ve işçilik giderlerinin KDV dahil 54.350 TL olarak hesaplandığı, orijinal yedek parça kullanılarak yapılacak onarım işleminde fiyat farkı oluşacağı, orijinal yedek parça kullanılarak yapılacak onarım işlemi dikkate alınarak kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli maliyet, KDV dahil orijinal yedek parça bedeli 47.980 TL ve işçilik bedeli 24.000 TL olarak toplamda 71.980 TL olacağı, bu durumda dava konusu aracın onarımında orijinal yedek parça ile eşdeğer yedek parça kullanımı açısından maliyet olarak 17.630 TL fark olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın rayiç bedelinin 280.000 TL olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 200.000 TL olduğu, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderleri dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işlemlerinden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 20.000 TL değer kaybı oluştuğu kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır. 7-Mahkememizce Trafik bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; Dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı ile kaza sonrası kaza yerini ve kazaya karışan araçların kaza sonrası konumları ile çarpma noktasını ve araçların ilk darbeyi aldığı kısımları gösteren fotoğraflar ve dosya içeriğinde bulunan tüm belgelerin tarafımca yapılan incelemesinde, .....plakalı otomobil sürücü .....sevk ve idaresindeki otomobil ile .....Eğil-Diyarbakır İl Yolu Eğil İlçesinden Diyarbakır istikametine iki yönlü yolda doğru istikamette seyir halindeyken, .....Mahallesi kavşağını geçtikten sonra kesik kesik yol çizgisi ile yer işaretlemesi yapılmış geçme ve geçilmenin serbest olduğu yol bölümünde, önünde seyir halinde olan .....yönetimindeki .....plakalı otomobili geçmek için sol şeride geçip ilerlediği esnada, sağ önünde aynı istikamete seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile sola dönüş için manevra yaparak aracının sol ön tampon ve sol yan kısımları ile sol şeritte seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobile sağ ön tampon ve çamurluk kısmından çarpması ile çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda; .....Plakalı Otomobil Sürücü .....; Yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmayarak ilerlediği, kendisini sollamak üzere olan aracı fark etmeyerek, geçilmekte iken tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekille sola dönmek için manevra yaptığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 55/2 maddesinde(geçiş yapmak isteyenlere yol vermemek, geçilmekte iken bir başka aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak) belirtilen kuralları ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu; .....Plakalı Otomobil .....ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI görüş ve kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır. 8-Davacı vekilinin .....Tarihli ıslah dilekçesi: Değer kaybı tazminatına ilişkin olarak 20.000.00 TL ve orijinal parça yerine muadil parça kullanılması nedeniyle parça farkına ilişkin 17.630,00 TL olmak üzere toplam 37.630,00 TL maddi tazminat ve davalı sigorta şirketinin temerrüte düştüğü kaza tarihinden ( .....) aksi taktirde sigorta şirketinin temerrüde düştüğü .....tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiz' in ya da avans faizinin davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni tazminat davasıdır. Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, araç tamirinde orijinal parça kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmamış ise daha önceki kullanılan parça ile arasındaki fark bedelinin tespiti ve bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay .....HD'nin .....E- .....K sayılı .....tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini belirterek usulde red talebinde bulunmuş ise de; Yargıtay içtihatları nazara alındığında davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının olduğu anlaşılmakla itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan .....plakalı aracın, kazanın gerçekleşmiş olduğu .....tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile trafik bilirkişisinin hazırladığı raporda belirlendiği üzere kazanın dava dışı .....sevk ve idaresindeki otomobil ile seyir halinde iken, önünde seyir halinde olan .....yönetimindeki .....plakalı otomobili geçmek için sol şeride geçip ilerlediği esnada, sağ önünde aynı istikamete seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile sola dönüş için manevra yaparak aracının sol ön tampon ve sol yan kısımları ile sol şeritte seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobile sağ ön tampon ve çamurluk kısmından çarpması ile çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi bir itirazın da bulunmadığı; kazanın oluş şekline göre .....Plakalı Otomobil Sürücü .....; Yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmayarak ilerlediği, kendisini sollamak üzere olan aracı fark etmeyerek, geçilmekte iken tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekille sola dönmek için manevra yaptığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 55/2 maddesinde(geçiş yapmak isteyenlere yol vermemek, geçilmekte iken bir başka aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak) belirtilen kuralları ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu; .....Plakalı Otomobil .....ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı görüş ve kanaatine varıldığının belirlendiğinin anlaşıldığı, Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta meydana gelen kazada davacıya ait araçta 20.000,00TL değer kaybının meydana geldiği, orjinal parça ikame araç bedeli arasındaki fark bedelin 17.630TL olduğu, başvuru yapılması üzerine davalı yanca ZMMS kapsamında değer kaybına ilişkin ödemenin yapıldığı ve davacı tarafından bunun iade edildiği , davacı tarafından talep edilen değer kaybı miktarının sigorta şartları gereğince ödenmesi gerektiği, kaza tarihinde poliçe teminat limitinin 200.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında değer kaybı ve orjinal parça bedeli için talep edilen miktarın teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihinin sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği b tarihin .....tarihine isabet ettiği, davalı yanca sigortalanan aracın hususi kullanım amacına özgülendiği dolayısı ile de yasal faiz talep edilebilineceği anlaşılmakla dava ve ıslah dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜ İLE; Davacının orjinal parça bedeli talebi olan 17.630TL ile değer kaybı tazminatı talebi olan 20.000TL toplamı 37.630,00TL'ye .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.570,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60‬ TL ve 650,00TL ıslah harcın düşümü ile eksik kalan 1.492,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60-TL başvuru harcı ve 650,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.505,2‬0-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 331,00TL ve bilirkişi ücreti 4.400TL olmak üzere toplam 4.716,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 37.630,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim