2025/272 E. 2025/272 K.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/272 Esas - 2026/43 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/272 KARAR NO : 2026/43

.... DAVA : Marka ... Kararının İptali ve Hükümsüzlük DAVA TARİHİ : 30/06/2025 KARAR TARİHİ : 04/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/02/2026 Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka .... Kararının İptali ile Marka Hükümsüzlüğü istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkilinin gıda sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, ... ibareli marka tescilleri bulunduğunu, yıllar içinde geçmişten gelen birikimi ve ilkeli ticari anlayışı ile Türkiye’nin ... önemli gıda markaları arasına girdiğini, Ulusal market pazarının lideri konumundaki marketlerin yanı sıra, Türkiye’de bölge ve şehir fark etmeksizin birçok önemli satış noktalarında satılan, tüketicinin ısrarla aradığı sektörünün ... önemli markalarından biri olduğunu, dava konusu .... sayılı marka başvurusuna kurum nezdinde itiraz ettiklerini, itirazın kısmen kabul edildiğini, davalının karara itiraz ettiğini, davalının itirazının ....sayılı kararı ile kabul edilerek kısmi red kararının kaldırıldığını, müvekkili markalarıyla davalının ... ibareli markasının benzer olduğunu ve seri marka algısı yarattığını beyan ederek emsal yargı kararları bulunduğunu belirterek, dava konusu ... sayılı kararı markanın sicilden terkinini ve hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı kurum vekili cevap dilekçesiyle, verilen kurum kararının hukuka uygun olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalının yargılamaya katılımı olmamıştır. Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporları alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iddiaları karşısında, ... Kararının iptali ile davalı markasının hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. İşlem dosyasının tetkikinde, dava konusu marka başvurusuna, davacı tarafından itiraz edildiği, itiraz gerekçesi olarak....sayılı markalar ve 6(1) ve 6(5) maddelerini sunduğu, yayına itirazın kısmen kabul edilerek 30.sınıftaki malların başvurudan çıkarıldığı ve dava konusu ... kararıyla bu malların markaya iade edildiği, markanın tescil kararı 19.08.2025’te tebliğ edilmiş olup bu karara cevap verilmediği görülmekte, dolayısıyla markanın hükümden düştüğü, dava konusu ... kararı sadece 30.sınıftaki mallara ilişkin olup davacının 35.sınıftaki hizmetlerin de çıkarılmasına ilişkin karara itirazının bulunmadığı, dava konusu ... kararıyla, “KONU: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 s. SMK) 6 ncı maddesi uyarınca verilen kısmi ret kararına karşı başvuru sahibi tarafından yapılan itirazın incelenmesi. GÖRÜŞ VE DÜŞÜNCELER .... sayılı "... ...", "... baharat lezzet aşkına şekil", "... derman", "... baharat lezzet aşkına...", "... baharat" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi uyarınca kısmen reddi yönündeki .... kararına karşı, başvuru hakkındaki kısmi ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir. 6769 s. Kanun'un 6 ncı maddesi (1) inci fıkrası, "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmünü amirdir. Hükümden de anlaşılacağı üzere, 6769 s. Kanun'un 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinden söz edebilmek için öncelikle, iki koşulun birlikte var olması gerekmektedir. Bu iki koşuldan birincisi, tescili talep edilen markanın daha önceden tescilli ya da başvurusu yapılmış bulunan itiraz gerekçesi marka(lar) ile aynı ya da benzer olması, diğeri ise uyuşmazlığa konu markaların aynı ya da benzer mal ya da hizmetleri kapsamasıdır. Bilindiği gibi markalar arasındaki karıştırılma ihtimali incelemesi; markalar arasındaki benzerlik düzeyi, mal/hizmetler arasındaki benzerlik düzeyi, itiraza gerekçe olarak gösterilen markanın ayırt edici gücü ve ilgili tüketici kesiminin dikkat düzeyi gibi bir dizi unsurun değerlendirilmesine dayanır. Bu değerlendirme son tahlilde bütün unsurların birlikte değerlendirilmesiyle yapılmalıdır ... Karıştırılma ihtimali değerlendirmesinde, markaların ortak unsurlarının ayırt edicilik düzeyi öncelikle dikkate alınır. Karıştırılma ihtimali, kamunun ilgili kesiminin ihtilafa konu markalar ve mallar veya hizmetler hakkındaki algısı, karşılaştırmaya konu işaretlerin ve malların ve/veya hizmetlerin benzerliğinin karşılıklı bağımlılığı dahil olmak üzere inceleme konusu ihtilafa ilişkin tüm faktörler dikkate alınarak, bütüncül olarak değerlendirilmelidir. Karıştırılma ihtimaline ilişkin bütüncül değerlendirme yapılırken, ihtilafın konusu işaretlerin görsel, işitsel veya kavramsal benzerliği, işaretlerin bütün olarak oluşturdukları izlenim esasında incelenmelidir. İşaretler arasında benzerlik incelemesinde temel ilke, markayı parçalarına ayırmadan, ancak asli ve ayırt edici unsurları gözeterek, her iki markanın, ortalama tüketici üzerinde bıraktığı genel izlenime göre, "tüm faktörler" bir arada gözetilerek "global değerlendirme" yapılması gereğine ilişkindir. Karıştırılma ihtimali incelemesi yukarıda belirtilen genel ilkeler esas alınarak yapılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda, işbu başvuru ile kısmi redde gerekçe olarak gösterilen markaların ihtiva ettiği unsurlar ve bütün olarak bıraktığı izlenim itibariyle, görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmadığı ve markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle işbu itirazın kabulü gerekmiştir. KARAR: İtirazın kabulüne ve kısmi ret kararının kaldırılmasına oybirliği ile karar verilmiştir.” biçiminde karar verildiği, anılan kararın ilgilere tebliğ edildiği ve yasal süresi içerisinde işbu davanın açıldığı belirlenmiştir.

DEĞERLENDİRMELER; İLGİLİ TÜKETİCİ; Değerlendirmelere geçmeden önce, tüketici kitlesinin belirlenmesi gerekmektedir. “Ortalama tüketici markayı bütün olarak algılar, markanın çeşitli unsurlarını detaylara girerek analiz etmez. (....) Ayrıca, ortalama tüketicinin nadiren farklı markalar arasında doğrudan karşılaştırma yapma şansının olduğu fakat zihninde tuttuğu yetersiz görüntüleri yerleştirdiği de dikkate alınmalıdır. Ortalama tüketicinin dikkat düzeyinin mal veya hizmetlerin kategorisine göre çeşitlilik gösterdiği de akılda tutulmalıdır. (....])” Dava konusu malların bir kısmı genel olarak tüm tüketicilere yöneliktir. Dikkat derecesi ortalama ile düşük arasındadır, çünkü bunlar günlük tüketim için ucuz mallardır. (Örneğin şekerlemeler) Dava konusu malların bir kısmı ise (örneğin makarna, mantı, erişeteler) makul derecede bilgili, gözlemci ve ihtiyatlı kabul edilen ortalama tüketiciye yöneliktir. 6769 SAYILI SMK’NIN 6(1) MADDESİ KAPSAMI; 6769 sayılı SMK’nın marka tescilinde nispi red nedenlerine ilişkin 6(1) maddesine göre “Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa ve tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir markanın sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda marka olarak tescil edilemez.” Karıştırılma olasılığı temelde, tüketicinin bir mal veya hizmeti alırken, bildiği bir işletmeye ait olduğunu sanarak alması veya böyle bir olasılığın varlığıdır. Bu durumda, karıştırılma olasılığının belirlenmesi için markaların benzerliğinin ve markaların kapsamında yer alan mal ve hizmetlerin benzerliğinin belirlenmesi ve markaların tüketiciler tarafından karıştırılması riskinin varlığının araştırılması gerekir. Karıştırılma olasılığının varlığı, birçok unsur göz önünde bulundurularak belirlenir. Örneğin markaların görsel, işitsel veya anlamsal benzerliği ve benzerliğin derecesi, mal ve hizmetlerin benzerlik düzeyi, markaların ayırt edici gücünün yüksekliği veya zayıflığı, markaların bütün olarak bıraktığı izlenim, markanın tanımlayıcı olan ya da ayırt edici olmayan unsurlarının varlığı, tüketici kitlesi, piyasa koşulları, ilgili sektör, piyasadaki diğer benzer markaların varlığı, yukarıda belirtilen faktörlerin birbiriyle ilişkisi ve somut olayın özellikleri dikkate alınır. “Markalar ve mal ve hizmetlerin benzerliği yeterince yüksekse, karıştırılma olasılığı vardır. (....]) Karıştırılma olasılığı doktrinde “bir mal veya hizmetin alıcısının yani genel anlamda halkın almayı tasarladığı, bildiği veya duyduğu bir mal ve hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını veya hizmetini alma ihtimaliyle karşı karşıya olması” olarak tanımlanır. Bu durumda, karıştırılma olasılığının belirlenmesi için markaların benzerliğinin ve markaların kapsamında yer alan mal ve hizmetlerin benzerliğinin belirlenmesi ve markaların tüketiciler tarafından karıştırılması riskinin varlığının araştırılması gerekir. Karıştırılma olasılığının varlığı, birçok unsur göz önünde bulundurularak belirlenir. Örneğin markaların görsel, işitsel veya anlamsal benzerliği ve benzerliğin derecesi, mal ve hizmetlerin benzerlik düzeyi, markaların ayırt edici gücünün yüksekliği veya zayıflığı, markaların bütün olarak bıraktığı izlenim, markanın tanımlayıcı olan ya da ayırt edici olmayan unsurlarının varlığı, tüketici kitlesi, piyasa koşulları, ilgili sektör, piyasadaki diğer benzer markaların varlığı, yukarıda belirtilen faktörlerin birbiriyle ilişkisi ve somut olayın özellikleri dikkate alınır. MARKALARIN MAL VE HİZMET KAPSAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI; Dava konusu mal ve hizmetlerle aynı/aynı tür/benzer olanlar karşılaştırılmış, itiraz gerekçesi markalar, daha önceki sınıflandırma tebliğlerine göre sınıflandırılmış olduğundan, zaman içinde bazı malların sınıfları değişmiştir. Örneğin eskiden 29.sınıfta olan pekmezler, güncel tebliğde 30.sınıftadır. Bu nedenle itiraz gerekçesi markaların kapsamındaki mallar, dava konusu markanın kapsamındaki mallara göre gruplandırılmıştır. Sınıflandırmada, tüm hayat içinde karşılaşılabilecek mal ve hizmetler bulunduğundan, her biri bir şekilde birbiriyle ilişkilendirilebilir. Bu ilişki ne kadar dolaylı ise, benzerlik o kadar uzaktır. Sınıflandırma tebliği idari amaçlı olduğundan, farklı sınıflarda yer alan mal ve / veya hizmetlerin farklı olduğu doğrudan söylenemez. Aynı şekilde, aynı sınıfta yer alan her malın benzer veya aynı tür olduğu da doğrudan söylenemez. Benzerliğin kabulü için, mal ve / veya hizmetin doğası, kullanım amacı, satış ve dağıtım kanalları, tüketici kitlesi gibi birçok ayrıntının göz önünde bulundurulması gerekir: “Söz konusu malların benzerliğine ilişkin değerlendirme, mal ve hizmetler arasındaki ilişkilerin ilgili özellikleri dikkate alınarak yapılmalıdır. Bu özellikler, doğaları, kullanım amaçları, kullanım yöntemleri ve birbiriyle rekabet halinde veya birbirini tamamlayıcı olup olmadıklarını içerir.” “Tamamlayıcı" kavramı, iki mal ve / veya hizmetin birlikte kullanılması anlamına genişletilebilecek bir kavram değildir. Söz konusu mal ve hizmetler arasında yakın bir ilişki gerektirir. Bu ilişki öyle olmalıdır ki birinin kullanımı diğeri için zorunlu olmalıdır. “Ayrıca sadece mallar ve hizmetler kendi içlerinde birbirleriyle değil, çapraz olarak mal ve hizmetler de birbiriyle ilişkilendirilebilir ve benzer görülebilir. ‘Malların karşılaştırılmasına ilişkin ilkeler, hizmetler ve mal ve hizmetler arasında karşılaştırma için de uygulanabilir. Malların doğası ne-deniyle hizmetler farklı olmalarına karşın, yine de birbirlerini tamamlayıcı olabilirler. Örneğin malların bakımı ile kendileri birbirinin tamamlayıcısıdır veya söz konusu hizmetler mallarla aynı amaç veya kullanıma sahip olabilir ve bu nedenle birbirleriyle rekabet edebilirler. Böylece, bazı durumlarda, mal ve hizmetler benzer bulunabilir.” MARKALARIN KARŞILAŞTIRILMASI ; Markaların karşılaştırılması için, öncelikle asıl unsurlarının belirlenmesi gerekmektedir. Asıl unsurların “kelime” olması halinde markaların kök kelimesinin belirlenerek, eklerin başlı başına ayırt ediciliği olup olmadığı değerlendirilmelidir. “Markalar arasındaki görsel, işitsel veya kavramsal benzerlikler bütün olarak karşılaştırılmalıdır. Karşılaştırma, genel izlenim esas alınarak, özellikle markaların ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak yapılmalıdır.” (....]) Somut olayda, şekil ve / veya renk içeren markalarda asıl unsur kelimeler ve figüratif unsurların bütünüdür. “Karma bir markanın bir veya daha fazla unsurunun baskın karakterine karar verirken özellikle bu unsurların her birinin asıl niteliklerinin diğer unsurlarınkiyle karşılaştırılmasına dikkat edilmelidir. Ek ve yardımcı olarak, çeşitli unsurlarının markadaki yerleşimlerindeki göreceli konumlarının da dikkate alınması gerekir.” GÖRSEL BENZERLİK ; Markaların çok sayıda ortak harfi aynı sırada içermesinin kısmen benzerlik yarattığı görülmektedir. Renklerin farklılığı ve ek unsurlar ... kelimesinin ortaklığından kaynaklanan benzerliği kısmen azaltmaktadır. İŞİTSEL BENZERLİK Markaların ortak harfler içermesi ve bunları aynı sıralamayla yer almasının neden olduğu işitsel benzerlik bulunmaktadır. ANLAMSAL BENZERLİK “...” kelimesi, “ilaç, çare” gibi anlamlara gelmektedir. “...” kelimesinin bilinen bir sözlük anlamı bulunmamaktadır. Ancak, "..." eki, bir sıfatı veya zarfı pekiştirerek ... üstünlük derecesini belirtir. Bu ek, bir nesnenin, eylemin veya durumun diğer tüm örneklerden daha fazla bir niteliğe sahip olduğunu ifade etmek için kullanılır. Dilbilgisel olarak, sıfatların ve zarfların önüne gelerek onları derecelendirir ve "mutlak üstünlük" anlamı katar. İki sessiz harfin yan yana geldiği ... kelimesinde, ... ekinden sonra kısa duruş ile ... ... algısı yarattığı, GENEL İZLENİM VE KARIŞTIRILMA OLASILIĞI Markalardaki ... ibarelerinin ortaklığı ve dava konusu markada ... eki ile ...’yı baskın nitelikli bir anlama getiren yapısı nedeniyle, markaların benzer olduğu düşünülmektedir. Diğer bir deyişle, görsel unsurların farklılığına karşın, kelimelerin önüne geçen baskınlıkta bir özellikte olmamaları ve kelimelerin marka bütününde hala önemi bulunması nedeniyle kelimelerin ortaklığından kaynaklı benzerlik göz ardı edilemeyecek durumdadır. “Karıştırılma olasılığı, davanın tüm koşulları dikkate alınarak geniş çaplı olarak değerlendirilmelidir. Karıştırılma olasılığı ilişkili faktörler arasında bazı karşılıklı bağlılıklar olması ve özellikle markalar ve mal ve hizmetler arasında benzerlik olması anlamına gelir. Buna bağlı olarak, mal ve hizmetlerin düşük dereceli benzerliği, markaların yüksek benzerliği ile karşılanabilir; tersi de doğrudur.” Elbette ki sadece bazı harflerin veya kelimelerin ortak olması, markaların genel izlenim açısından benzer olduklarını söylemek için yeterli değildir; markaların hangi mal ve / veya hizmetler üzerinde kullanılacağı, hangi tüketiciye yönelik olduğu, marka ibarelerinin özgün niteliği ve ayırt ediciliği gibi birçok etken genel izlenim üzerinde etkilidir. Markalar arasındaki benzerlik ve farklılıkların genel izlenim üzerindeki etkisi; tüketici kitlesi, dava konusu malların niteliği de göz önünde bulundurularak, markaların bütünsel karşılaştırması yoluyla belirlenir: “Genel değerlendirme açısından, söz konusu markaların görsel, fonetik veya kavramsal yönleri her zaman aynı öneme sahip değildir ve markaların piyasada bulunabilecekleri nesnel koşulların incelenmesi yerindedir.” Taraf markalarının genel izlenim yönünden benzerliği, seri marka izlenimi ile ortaklıkların belirginliğini artırmaktadır. Tüketicinin dikkat düzeyinin ortalama olduğu da dikkate alındığında, taraf markaları arasındaki farkı anlayan tüketici için bile işletmeleri ilişkilendirme olasılığı bulunmaktadır. "Tüketicinin, her iki markayı her zaman aynı anda görüp detaylarını karşılaştırabildiğini düşünmek hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi markada yer alan yardımcı unsurlar ile ve ayırım gücü az olan ifadeleri her zaman hatırında tutabileceği de düşünülemez. Daha önce gördüğü, yararlandığı, satın aldığı ve denediği bir malın yahut hizmetin markasının, göz ve kulağında kalan izine, hatırlayabildiği kadarıyla hafızasında kalan özelliklerine dayanarak, sonraki aynı veya benzer mal ve hizmetlere ilişkin alışverişlerinde de aynı veya benzer markayı taşıyan ürünü satın almak yahut hizmetten yararlanmak istemek tüketicinin ... genel yaklaşımıdır… Davalı işaretini gören ve duyan tüketiciler daha önce tanıdığı davacı markalarının bıraktığı intibaı hatırlayacak ve ... önemlisi, bu hatırlama davalı adına tescil olunan itiraza konu markanın daha önce tescil edilip kullanılmakta olan davacı markalarının bir başka versiyonu, serisi veya uzantısı olduğunun ya da davacının vermiş olduğu bir lisans gereği ürünler üzerinde kullanıldığının algılanmasına yol açabilecektir." 6769 sayılı SMK’nın marka tescilinde nispi red nedenlerine ilişkin 6(1) maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede, markalar arasında dava konusu 30.sınıftaki mallar yönünden karıştırılma olasılığı bulunduğu, Netice itibariyle, Dava konusu markanın hükümden düştüğü, Dava konusu mal ve hizmetlerin, itiraz gerekçesi markalar kapsamındaki mal ve hizmetlerle aynı / aynı tür / benzer olduğu, Taraf markalarının genel izlenim yönünden benzer olduğu, Taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK’nın 6(1) maddesi kapsamında karıştırılma olasılığı bulunduğu, Dava konusu.... sayılı ... kararının iptali koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatlerine varılmış aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Davanın kabulüne, .... sayılı kararının itiraza konu tüm mal ve hizmetler yönünden iptaline, Alınması gereken 732,00.-TL harçtan peşin alınan 615,40.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 116,60.-TL maktu ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, Davacı kendisini vekille temsil ettirmesi sebebiyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü yazılı 23.907,60.-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), Dair, davacı vekili ile davalı kurum vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.

Kâtip Hâkim .... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır

MASRAF DÖKÜMÜ Harçlar : 2.947,60.-TL Gider Avansı :20.960,00-TL TOPLAM :23.907,60.-TL