Danıştay 2024/1364 E. 2025/443 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/1364 Karar No : 2025/443

TEMYİZ EDENLER: I- (DAVACI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av. ...

II- (DAVALI): ... Bakanlığı VEKİLİ: Huk. Müş. ...

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 07/12/2023 tarih ve E:2021/8106, K:2023/9096 sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması taraflarca karşılıklı olarak istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından hazırlanan İzmirdeniz Projesi (4.Bölge) Üçkuyular-Konak Kıyı Kesimi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından değerlendirilmesi için 1.250,00-TL başvuru bedeli talep edilmesine ilişkin Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün bila tarih ve 29553 sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin 2019 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 9. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin (a) bendinin ve anılan plan değişikliğine ilişkin onay işlemlerinin tamamlanabilmesi için 12.665,60-TL plan inceleme ve işlem hizmet bedeli talep edilmesine yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemlerin dayanağı olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesinin 2020 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 10. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin (a) bendinin iptali ile ihtirazi kayıtla ödenen 1.250,00-TL başvuru bedeli ve 12.665,60-TL plan inceleme ve işlem hizmet bedelinin davalı idareden tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 07/12/2023 tarih ve E:2021/8106, K:2023/9096 sayılı kararıyla; Dairelerinin 22/12/2021 tarih ve E:2021/8106 sayılı ara kararı ile davalı idareden, davacıdan başvuru bedeli ile plan inceleme işlem hizmet bedeli istenilmesinin dayanağı olan düzenlemenin bildirilmesinin istenilmesi üzerine davalı idare tarafından sunulan dilekçede; davacıdan istenilen başvuru bedelinin, 2019 Yılı Birim Fiyat Listesinde "Ulaşım ve Haberleşme Tesisleri (Yol, Tünel,Teleferik vs.)” başlığı altında yer alan "838-1-436- Arazi Kullanım Türü / Ulaşım ve Haberleşme Tesisleri (Yol, Tünel,Teleferik vs./ Plan Türüne Göre Alınacak Başvuru Bedeli (TL)" düzenlemesi kapsamında hesaplandığı, plan inceleme ve işlem hizmet bedelinin ise 2020 yılı Birim Fiyat Listesinde "I Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İnceleme ve İşlem Hizmet Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller"in IV. Özel Ücretlendirme başlıklı bölümün 10. maddesi devamında düzenlenen Il. (a) bendi kapsamında hesaplandığı belirtildiğinden uygulanan birim fiyat listesi hükümlerinin tespitinde, bu husus gözetilerek değerlendirme yapılmış, 2019 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 9. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin (a) bendi yönünden; Her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idarenin işlemlerinde istikrarsızlık ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmesi sonucunu doğurabileceği, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan birisi olan dava açma ehliyetinin, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade ettiği, her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlalinin, kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri ekseninde yargı mercilerince değerlendirilerek takdir edileceği, Uyuşmazlıkta, başvuru bedelinin hesabında, 2019 Yılı Birim Fiyat Listesinde "Ulaşım ve Haberleşme Tesisleri (Yol, Tünel,Teleferik vs.)” başlığı altında yer alan "838-1-436- Arazi Kullanım Türü / Ulaşım ve Haberleşme Tesisleri (Yol, Tünel,Teleferik vs./ Plan Türüne Göre Alınacak Başvuru Bedeli (TL)" düzenlemesinin dayanak alındığı, ancak bahsi geçen hükmün görülmekte olan davanın konusu olmadığı, davacı tarafından başvuru bedelinin dayanağı olarak gösterilerek iptali istenilen 2019 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 9. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin a bendinin ise davacıdan başvuru bedeli istenilmesi kapsamında uygulanan hüküm niteliğinde olmadığı ve anılan madde ile davacının kişisel, meşru ve güncel bir menfaat bağının bulunmadığı, 2020 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 10. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin (a) bendi yönünden; Uyuşmazlıkta, davacıdan plan inceleme ve işlem hizmet bedeli talep edilmesinde ve tutarın hesaplanmasında anılan düzenlemenin dayanak alındığının anlaşıldığı, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde, davalı Bakanlığın asli görevleri arasında sayılan yetkilerini kullanarak işlem tesis etmesi halinde davalı idareye herhangi bir bedel talep etme yetkisi tanınmadığı gibi anılan Bakanlığın yürütmek zorunda olduğu söz konusu kamu hizmeti için ücret alınacağı yolunda açık bir yasal düzenlemeye de yer verilmediği, anılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde, kamu veya özel sektör tarafından gerçekleştirilecek yatırımlara ilişkin olarak ilgililerince hazırlandığı halde yetkili idarece üç ay içinde onaylanmayan etüt, harita, her tür ve ölçekteki çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planları ve değişikliklerine ilişkin olarak ilgililerinin valilikten talep etmesi ve valilikçe Bakanlığa teklifte bulunulması üzerine tesis edilmiş işlemlerde ücret alınması mümkün olmakla birlikte davacı tarafından sunulan planların onaylanmasının anılan düzenleme kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, 4736 sayılı Kanun'un 1. maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar tarafından üretilen ticari mal ve hizmetler için ücretsiz ve indirimli tarife uygulanmasını yasaklayan anılan maddenin ise imar planlarının onaylanmasına ilişkin işlemlerin kamu hizmeti niteliğinde olması ve Bakanlığın asli görevleri arasında yer alması sebebiyle uygulanmasına ve dava konusu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün 2020 Yılı Birim Fiyat Listesinin bu işlemin dayanağı olan hükümlerinin 4736 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı, Diğer yandan; 29/06/2011 tarih ve 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 28. maddesine dayanılarak hazırlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde; maliyet bedelinin altında olmamak üzere, işletme tarafından üretilen mal ve hizmetlerin veya yapılan işlerin tarife, ücret veya birim fiyatlarını belirlemenin Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayıldığı, bu düzenlemenin, döner sermaye işletmesi tarafından bir mal ve hizmetin üretilmesi veya bir iş yapılması durumunda, bunun karşılığı olarak bir tarife, ücret veya birim fiyat belirlemek konusunda Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kuruluna yetki verdiği, ancak, her tür ve ölçekteki fiziki planlara ve bunların uygulanmasına yönelik temel ilke, strateji ve standartları belirlemenin ve bunların uygulanmasını sağlamanın, Bakanlar Kurulunca yetkilendirilen alanlar ile merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımları, mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapı her tür ve ölçekte çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını, parselasyon işlemini ve değişikliklerini re'sen yapmak ve yaptırmanın idarenin kamu hizmeti kapsamında yapması zorunlu olan asli görevleri arasında yer aldığı, dolayısıyla bu işlemlerin, karşılığında döner sermaye işletmesi geliri elde edilebilecek hizmetler kapsamında olmadığı, Ayrıca; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 102. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde; kıyı ve dolgu alanları ile bu alanların fonksiyonel ve fiziksel olarak devamı niteliğindeki geri sahalarına ilişkin her tür ve ölçekteki etüt, harita ve planları yapmanın, yaptırmanın ve re'sen onaylamanın ve bunların uygulanmasını sağlamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığının asli görevleri arasında sayıldığı, anılan Bakanlığın, yürütmek zorunda olduğu söz konusu kamu hizmeti için ücret alınacağı yolunda açık bir yasal düzenleme de bulunmadığı, Devletin sunduğu asli ve sürekli kamu hizmetlerinin, yasal düzenlemelerde aksi belirtilmedikçe ücretsiz olduğu açık olduğuna göre, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yürüttüğü asli ve sürekli nitelikteki kamu hizmetleri için de aksi yönde bir yasal düzenleme olmadıkça ücret alınamayacağı, Bu durumda; davalı idarece istenilen plan inceleme ve işlem hizmet bedelinin talep edilmesine ilişkin ... tarih ve ... işlemin dayanağı olan, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü 2020 Yılı Birim Fiyat Listesinin "1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/h Maddesi Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İnceleme ve İşlem Hizmet Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller" kısmının IV. Özel Ücretlendirme Bölümünün 10. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin (a) bendinde hukuka uyarlık görülmediği, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işlemi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ve tazminat istemi yönünden; Uyuşmazlıkta, başvuru bedeli istenilmesine ilişkin bila tarih ve ... sayılı Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü işlemi üzerine davacı tarafından, 26/03/2019 tarihinde ihtirazi kayıtla ödeme yapıldığı, devam eden plan çalışmalarına esas olmak üzere plan inceleme ve işlem hizmet bedeli istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı işlemi üzerine davacı tarafından, 22/07/2020 tarihinde ihtirazi kayıt koyulmak suretiyle ödeme yapıldığı, Bakanlık tarafından istenilen bedellerin ödenmesi üzerine plan değişikliğine ilişkin onayın gerçekleştiğinin ... tarih ve ... sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü yazısı ile davacıya bildirildiği, bunun üzerine, bir bütün olan planlama çalışmaları kapsamında ödenen bedellerin iadesi istemiyle, plan değişikliği gerçekleştirildikten ve davacıya buna ilişkin bildirim yapıldıktan sonra, her iki uygulama işlemi ve bunlardan kaynaklanan tazminat istemleri yönünden 13/11/2020 tarihinde, yasal süresi içinde dava açıldığı, Uyuşmazlıkta; davacı idarece yapılmak istenilen imar planı değişikliğinin Üçkuyular Mevkiinde kesintisiz trafik akışının sağlanması ve trafik yoğunluğunun azaltılması için "Marina Kavşağı Karayolu Üst Geçidi Projesi" yapılmasına, bu kapsamda değişen tramvay ve dere güzergahları imar planlarına aktarılmasına ve İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün talebi doğrultusunda mevcut imar planlarında bulunan atıksu pompaj istasyonunun tamamlayıcısı niteliğindeki kum tutucu ünitesi ve koku giderim ünitesi alanının planlamasına yönelik olduğu, bu kapsamda, davacı idare tarafından yapılmak istenilen plan değişikliğinin tamamen kamusal amaçlı olduğu, kaynak geliştirme ve gelir elde etmeye yönelik niteliği olmadığı ve plan değişikliği yapılmak istenilen alanın, kıyı-kenar çizgisinin deniz tarafında kalması sebebiyle devletin hüküm ve tasarrufu altındaki alanlardan olduğunun anlaşıldığı, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/I-(ç) maddesinde, davalı idareye asli görevleri kapsamındaki bir işlemi tesis etmesi karşılığında herhangi bir bedel talep etme yetkisi tanınmadığı, ayrıca anılan Bakanlığın yürütmek zorunda olduğu söz konusu kamu hizmeti için ücret alınacağı yolunda açık bir yasal düzenleme bulunmadığı gibi davacı idarece onaylanmak üzere Bakanlığa sunulan imar planı değişikliklerinin onaylanması işleminin, anılan Kararnamenin 97/I-(h) bendi uyarınca, kamu veya özel sektör tarafından gerçekleştirilecek yatırımlara ilişkin olarak ilgililerince hazırlandığı halde yetkili idarece üç ay içinde onaylanmaması üzerine ilgililerinin valilikten talep etmesi ve valiliğin Bakanlığa teklifte bulunulması neticesinde tesis edilmiş bir işlem niteliğinde de olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin anılan maddeler kapsamında olmadığı, 4736 sayılı Kanun'un 1. maddesinde, aynı maddede sayılan ve içerisinde belediyelerin de olduğu kurum ve kuruluşlar tarafından üretilen ticari mal ve hizmetler için ücretsiz ve indirimli tarife uygulanması yasaklanmış ise de, imar planlarının onaylanmasına ilişkin işlemlerin kamu hizmeti niteliğinde olması ve Bakanlığın asli görevleri arasında yer alması sebebiyle anılan maddenin uygulanmasına imkan bulunmadığı, Öte yandan, dava konusu edilen 2019 ve 2020 Yılı Birim Fiyat Listelerinin her ikisinde de "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV sayılı bölümünde yer alan IV sayılı bentte; "10/12/2013 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Tanımlar" başlığı altındaki genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerin kaynak geliştirme ve gelir elde etmeye yönelik olmayarak tamamen kamusal hizmete dönük içeriği olan her tür ve ölçekteki plan tekliflerinden, başvuru ve onay tarihine bakılmaksızın, başvuru bedeli ile plan inceleme ve işlem hizmet bedeli alınmaz." şeklinde istisna hükümleri getirildiğinin görüldüğü, Mahalli idarelerden olan davacı idare tarafından yapılmak istenilen imar planı değişikliğinin, kaynak geliştirme ve gelir elde etmeye yönelik olmaksızın tamamen kamusal nitelikte olması karşısında, dava konusu edilen Birim Fiyat Listeleri uyarınca istisna hükmü kapsamında olması nedeniyle davacıdan bu plan değişikliğine ilişkin olarak başvuru bedeli ile plan inceleme ve işlem hizmet bedeli alınmasına olanak bulunmadığı, Bu durumda, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97/I-(ç) maddesinde, bu madde kapsamında yürütülecek planlama çalışmaları için anılan işlemlerin muhataplarından döner sermaye hizmet bedeli istenilmesine imkan sağlayan bir düzenleme bulunmadığı, davalı idarenin asli görevi olan bir konuda görevi karşılığı ücret talep etmesi mümkün olmadığı ve davacı tarafından yapılmak istenilen plan değişikliklerinin dava konusu 2019 ve 2020 Yılı Birim Fiyat Listelerinin her ikisinde de "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV sayılı bölümünde yer alan IV sayılı bentte yer alan istisna hükmü kapsamında olduğu görüldüğünden Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işlemi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, Öte yandan, davacıdan başvuru bedeli istenilmesine ilişkin işlemin dayanağı olduğu belirtilen tarife hükmü, dava konusu edilmemiş ise de herhangi bir dayanağı bulunmayan bedelin talep edilmesine ilişkin Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işleminde de hukuka uyarlık görülmediği, Bu itibarla, hukuka aykırılığı tespit edilen bu işlemlere dayanılarak davalı idarece davacıdan tahsil edilen 1.250,00-TL başvuru bedeli ile 12.665,60-TL plan inceleme ve işlem hizmet bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, 2020 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 10. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin (a) bendinin, davacıdan 1.250,00-TL başvuru bedeli talep edilmesine ilişkin Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işleminin ve 12.665,60-TL plan inceleme ve işlem hizmet bedeli talep edilmesine yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline, plan inceleme ve işlem bedeli olarak ödenen 12.665,60-TL ile başvuru bedeli olarak ödenen 1.250,00-TL yönünden davanın kabulüne, 2019 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 9. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin a bendi yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işlemlerin sadece Belediyeleri açısından değil, diğer mahalli idareler açısından da önem arz ettiği, kısıtlı kaynaklarla halka hizmet sunmayı amaçlayan belediyelerin plan inceleme ve işlem bedeli gibi bir engele takılmasının belediyelerin de hizmetlerini ötelemelerine ve kamusal menfaatlerin arka planda kalmasına neden olacağı, dolayısıyla dava açmada Belediyelerinin menfaatinin bulunduğu, Daire kararının ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu edilen imar planı tekliflerinin onaylanmasına dair işlemleri yapma görevinin ilgili mevzuat hükümleri gereğince Bakanlıkları uhdesinde yer aldığı, bu kapsamda onay işleminin yapılabilmesi için talebin tetkiki, süreçlerin takibi ve benzeri hizmetlerin yapılmasının öncelikle zaruri olduğu, kararın iptale ve kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davacı tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın iptale ve kabule ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasa Mahkemesinin 26/10/2023 tarih ve E:2018/118, K:2023/180 sayılı kararıyla; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görev ve yetkilerini düzenleyen 97. maddesinin 1. fıkrasının (ç), (ğ), (h) ve (k) bentlerinin, bu bentlerde düzenlenen imar planları, parselasyon, yapı ruhsatı verme gibi işlemlerin mülkiyet hakkını doğrudan etkileyebileceği, dolayısıyla mülkiyet hakkına müdahale teşkil edebilecek nitelikte olduğundan, cumhurbaşkanı kararnamesiyle düzenlenemeyecek yasak alan içinde kaldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bunun üzerine anılan Anayasa Mahkemesi kararıyla iptaline karar verilen 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97. maddesinin 1. fıkrasının (ç), (ğ), (h) ve (k) bentlerinde yer verilen hükümler, İmar Kanunu'na 05/12/2024 tarih ve 7534 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle eklenen Ek 11. maddesinin 1. fıkrasının sırasıyla (b), (c) ,(ç) ve (h) bentlerine eklenerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine, 2. Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 07/12/2023 tarih ve E:2021/8106, K:2023/9096 sayılı kararının, davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısım yönünden oybirliği, iptal ve kabule ilişkin kısım yönünden oyçokluğu ile ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 26/02/2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY X- Mülga 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 28. maddesine dayanılarak hazırlanan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesinin (h) bendinde; "Maliyet bedelinin altında olmamak üzere, işletme tarafından üretilen mal ve hizmetlerin veya yapılan işlerin tarife, ücret veya birim fiyatlarını belirlemek" Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmış olup, söz konusu düzenleme, döner sermaye işletmesi tarafından bir mal ve hizmetin üretilmesi veya bir iş yapılması durumunda, üretilen mal ve hizmetin karşılığı olarak bir tarife, ücret veya birim fiyat belirlemek konusunda Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kuruluna yetki vermektedir. Davalı idare tarafından plan tekliflerinin sonuçlandırılmasının, bir hizmetin ifasını gerektirdiği, bu hizmet sunulurken idarelerince plan onama işlemlerinin yapılabilmesi için talebin tetkiki, süreçlerin takibi ve benzeri hizmetlerin yapılması için birtakım maliyetlerin karşılanması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, bu görev yerine getirilirken verilen hizmet karşılığı döner sermaye geliri elde etme yetkisi veren dava konusu düzenlemenin yapılabileceği ve bu düzenlemeye dayanılarak, sunulan hizmetin karşılığında bir bedel istenebileceği/tahsil edilebileceğinin kabulü gerekmektedir. Bu durumda, bir hizmet ifasını gerektiren ve bu hizmet nedeniyle meydana gelen maliyeti karşılamaya yönelik getirilen dava konusu 2020 Yılı Birim Fiyat Listesinin 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97/H Kapsamında ve Diğer Mevzuat Uyarınca Onaylanacak Planlarda Alınacak İşlem Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Usuller kısmında yer alan "Özel Ücretlendirme" başlıklı IV. bölümünün 10. maddesi devamında düzenlenen II. maddesinin a bendinde, davacıdan 1.250,00-TL başvuru bedeli talep edilmesine ilişkin Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı işleminde ve 12.665,60-TL plan inceleme ve işlem hizmet bedeli talep edilmesine yönelik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacı tarafından ödenen 1.250.000- TL başvuru bedeli ile 12.665,60-TL plan inceleme ve işlem bedelinin davacıya iadesine imkan bulunmamaktadır. Bu itibarla, Daire kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyorum.