Danıştay 2023/3087 E. 2024/604 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/3087 Karar No : 2024/604 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Federasyonu VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Hizm. Gen. Md. V. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 3- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 21/06/2023 tarih ve E:2022/6617, K:2023/3279 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 16/08/2022 tarih ve 31925 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “ayrıca taksilerde en az 1 adet” ibaresinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 21/06/2023 tarih ve E:2022/6617, K:2023/3279 sayılı kararıyla; 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 1, 3, 4, 6, 26 ve 30. maddelerine atıfta bulunularak, Tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğindeki esnaf ve sanatkarlar odaları ile bu odaların üst kuruluşu olan birlik, federasyon ve konfederasyonların çalışma usul ve esaslarını düzenleyen 5362 sayılı Kanun hükümlerinden, anılan kuruluşların kademelendirilerek organlarının görev ve yetkilerinin ayrı ayrı belirlendiği, odaların kurulabilmesi için, oda kurulmak istenen yerde çalışmakta olan sanat, hizmet ve meslek sahipleri ile esnaftan en az beş yüz kişinin isteğinin gerektiği, oda kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için oda kurulması mümkün olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkarların kayıtlarının birlik marifetiyle tutulabileceği, esnaf ve sanatkarlara odalarca verilen hizmetlerin, ilçelerde şube açmak suretiyle birlik tarafından verilebileceği, odaların görev ve yetkilerinden birinin, üyelerinin mesleki menfaatlerini ilgilendiren konularda dava açmak olduğu, federasyonun kurulabilmesi için, ülke genelinde aynı meslek dalında kurulmuş olan odaların %60'ının genel kurullarının federasyon kurulması yönünde karar almaları ve kurucu oda adedinin 40'tan az olmamasının şart olduğu, federasyonun görev ve yetkilerinden birinin de, mensuplarının genel mesleki menfaatlerini ilgilendiren konularda dava açmak olduğu, Uyuşmazlıkta, davacı Federasyonun, federasyon amaçlarına uygun olarak 5362 sayılı Kanun uyarınca kurulan odaların üyeliği ile kurulduğu, taksilerde çocuk bağlama sisteminin bulundurulması ve kullanılmasına ilişkin dava konusu düzenleme ile ilgili olarak, hakları ihlal edilen kişiler ile bu kişilerin üyesi olduğu odalar veya oda kurulması mümkün olmayan yerlerde kayıtları birlik marifetiyle tutulan kişiler bakımından, birlikler tarafından dava açılabileceğinde kuşku bulunmadığı, ancak, odaların bir araya gelerek oluşturduğu davacı Federasyonun, doğrudan kendi tüzel kişiliğine veya kendi üyesi tüm odalara uygulanma olanağı bulunmayan dava konusu düzenlemelerin iptalini istemekte bir menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu düzenlemelerin Federasyona bağlı oda ve bu odalara üye esnafın mesleki faaliyet alanlarıyla doğrudan ilgili olduğu, bu nedenle dava açma ehliyetinin bulunduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş olup, diğer davalı idareler tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 21/06/2023 tarih ve E:2022/6617, K:2023/3279 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Kesin olarak, 18/03/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- Dava, 16/08/2022 tarih ve 31925 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Karayolları Trafik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin 1. fıkrasında yer alan “ayrıca taksilerde en az 1 adet” ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Oda"; esnaf ve sanatkârların kuracakları ihtisas ve karma esnaf ve sanatkârlar odaları, "Federasyon" ise; aynı meslek dalında kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, üyelerinin meslekî yönden ihtiyaçlarını karşılamak, çalışmalarını ve gelişmelerini ülke genelinde işbirliği ve ahenk içerisinde yapabilmelerini sağlamak amacıyla, kuracakları esnaf ve sanatkârlar federasyonları şeklinde tanımlanmış, 30. maddesinde ise, "üyesi olan odalar ve mensuplarının mesleki bilgi ve eğitim çalışmalarını temin etmek, resmi ve özel merciler nezdinde gerekli girişim ve temaslarda bulunmak, mensuplarının genel mesleki menfaatlerini ilgilendiren konularda adli ve idari yargı mercileri önünde federasyon başkanı marifetiyle federasyonu temsil etmek", federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. 5362 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükümlerinden, bu Kanun uyarınca kurulan federasyonların, sendika ve diğer dernek federasyonlarından farklı olarak, bağlı odaları ilgilendirmese dahi doğrudan esnaf ve sanatkarları ilgilendiren konularda da dava açabileceği sonucuna varılmaktadır. Uyuşmazlıkta, dava konusu edilen düzenlemelerin, taksilerde çocuk bağlama sisteminin bulundurulması ve kullanılmasına ilişkin olduğu, esnaf ve sanatkar odalarına üye olan taşımacı esnafını doğrudan ilgilendirdiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı Federasyonun üyeleri olan esnaf ve sanatkar odalarının üye esnaf ve sanatkarları doğrudan ilgilendiren dava konusu düzenlemelere karşı açılan davada, davacı Federasyonun dava açma ehliyeti bulunduğundan, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.