Danıştay · Danıştay
Danıştay 2023/1526 E. 2025/936 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- Danıştay
- Esas No
- 2023/1526
- Karar No
- 2025/936
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1526 Karar No : 2025/936
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Derneği VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2020/6870, K:2022/6800 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, 11/09/2020 tarih ve 31241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesi ile 13. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "...faaliyetlerine devam etmek istedikleri müstakil binanın..." ibaresinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2020/6870, K:2022/6800 sayılı kararıyla; 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun’un 1. maddesinin birinci fıkrası, 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 13. maddesi ile 11/09/2020 tarihli ve 31241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği’nin 10. maddesinin 2. fıkrası ve 13. maddesinin 2. fıkrasına yer verilerek, Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceğinin hükme bağlandığı, 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesi ile öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin niteliklerinin yönetmelikle belirleneceğinin hükme bağlandığı, 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13. maddesi ile de, ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatının Millî Eğitim Bakanlığınca verileceği ve buna ilişkin usul ve esasların da yönetmelikle belirleneceğinin hüküm altına alındığı,
İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararname'nin verdiği yetkiye dayanılarak davalı idarece dava konusu Yönetmelik hazırlanarak yürürlüğe girdiği, söz konusu Yönetmeliğin iptali istenen düzenlemeleri ile ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde öğrenim görmekte olan öğrencilere hizmet veren özel öğrenci yurt ve pansiyonlarının müstakil binada hizmet verme zorunluluğu getirildiğinin anlaşıldığı, Davacı tarafından, Yönetmeliğin dayanak Kanun maddelerinde, açılacak yurtların müstakil binada hizmet vereceğine dair bir zorunluluk bulunmadığı, dolayısıyla Kanunu aşan yetki ile bu hususun Yönetmelikle düzenlendiği, Yönetmelik ile bir geçiş hükmü getirilmediğinden daha önce ruhsat alarak yurt veya pansiyon işleten kurumların kazanılmış haklarının korunmadığı, şehir merkezlerinde müstakil bina sayısının yetersiz olması sebebiyle özellikle bu hizmeti ücretsiz veren derneklerin yurt veya pansiyon açmasının imkansız hale getirildiği ileri sürüldüğü, Davalı idarece verilen savunma dilekçesinde, ortaöğrenim gören öğrencilerin barınma ihtiyacının karşılanması amacıyla hizmet verilen binaların, müstakil olma şartının ilga edilen Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 06/05/2017 tarihinden itibaren uygulandığı, dolayısıyla söz konusu Yönetmelikte bu hususa ilişkin herhangi bir geçiş maddesinin getirilmediği, özel teşebbüsler eliyle yürütülen ortaöğrenim yurt ve pansiyonlarındaki hizmetin kamu hizmeti olduğu, bu sebeple kanunen izin ve ruhsat şartına tabi tutulduğu, çıkarılan Yönetmelik ile de denetim ve gözetim sorumluluğunun Milli Eğitim Bakanlığına ait olması sebebiyle düzenlemenin yapıldığı, Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan ve alıntısına yer verilen Kanun ve Kanun Hükmünde Kararname'nin ilgili maddelerinin incelenmesinden, ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde eğitim gören öğrencilere yönelik verilecek barınma hizmetlerinin denetim ve gözetim yükümlülüğünün davalı idareye ait olduğu, bu hususa ilişkin usul ve esasların da davalı idarece çıkarılacak Yönetmelik ile belirleneceğinin açık bir şekilde ifade edildiği, dolayısıyla ortaokul ve ortaöğrenim çağındaki öğrencilere barınma hizmeti verecek binaların özelliklerinin de bu kapsamda bulunduğu tartışmasız olduğundan, davalı idarece üst hukuk normlarınca kendisine verilen yetki kapsamında düzenleme yapıldığının görüldüğü, Ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde eğitim gören öğrencilerin barınmasına yönelik açılacak yurt ve pansiyonlarda verilen hizmetin kamu hizmeti olduğu ve dolayısıyla bu hizmetin en iyi şekilde verilmesine yönelik denetim ve gözetim görevinin de davalı Milli Eğitim Bakanlığına ait olduğu, bu denetim ve gözetim görevi kapsamında, davalı idarece ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde eğitim gören öğrencilerin, apartman binaları içinde yer alan ve doğal afetler gibi benzeri birçok olumsuz durumdan daha çok etkilenme riski bulunan, müstakil bir alanın dahi oluşturulmasına imkan olmayan binalar yerine, kendisine ait bir alanı olan müstakil binalarda bu hizmetlerin verilmesinin amaçlandığının görüldüğü, Bu durumda, dava konusu edilen düzenlemeler ile ortaokul ve ortaöğrenim çağındaki öğrencilerin, özellikle ailelerinden uzakta olmaları sebebiyle barınma ihtiyacını karşılayacakları yurt ve pansiyonların, daha iyi imkanlarda hizmet verilebilmesinin ve gerek güvenlik açısından gerekse de sosyal hayat yönünden öğrencilerin sosyal gelişimlerine daha çok katkı sağlayacak müstakil binalarda hizmet verilmesi gerektiğine dair yapılan düzenlemede, üst hukuk normlarına ve kamu hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, Öte taraftan, davacı tarafından Yönetmelik'te daha önceden ruhsat alarak yurt ve pansiyon işleten özel teşebbüslerin kazanılmış haklarının korunmadığı ileri sürülmüşse de; ilga edilen ve 06/05/2017 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinde benzer bir hükmün bulunduğu, 01/08/2019 tarihine kadar da özel öğrenci yurtlarının belirtilen şartlara uygun hale getirilmesi için süre verilerek geçiş hükmü öngörüldüğünden, mülga Yönetmelikteki hükmün tekrarı niteliğindeki söz konusu Yeni Yönetmelikte yer alan düzenleme nedeniyle tekraren bir geçiş hükmü getirilmemesinde hukuka aykırılık bulunma gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Anayasa’nın 124. maddesi uyarınca yönetmeliklerin sadece kanun ve tüzüklere dayanılarak, bunlara aykırı olmadan çıkarılması gerekirken; dava konusu Yönetmelik'in, KHK ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi maddelerine dayandırılarak çıkarıldığı, ayrıca söz konusu Yönetmelikte kanunda yer almayan bir düzenlemeye yer verildiği, bu haliyle yetki ve konu yönünden hukuka aykırılık taşıdığı; iptali istenen Yönetmelik hükümlerinin eski ruhsatlı yurtlarla yeni başvuru yapanlar arasında hiçbir ayrım gözetmeksizin uygulandığından, kazanılmış hakları ihlal ettiği, oysa kazanılmış hakların korunmasının hukukun temel ilkelerinden olduğu; 2012 yılında kurulmuş ve 8 yıldır MEB denetiminde ücretsiz yurt hizmeti veren derneğin, 22/09/2017 tarihli yurt ruhsatı mevcut olduğu ancak Yönetmelikte getirilen “müstakil bina” şartının, mevcut ruhsatı geçersiz kılacak şekilde uygulandığı, Yönetmeliğin dava konusu maddelerinin hukuka aykırı olduğu bu nedenle iptali gerektiği, aksi yöndeki Danıştay Sekizinci Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 23/11/2022 tarih ve E:2020/6870, K:2022/6800 sayılı kararının ONANMASINA 3.Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 4. Kesin olarak, 28/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.