Danıştay 2023/1366 E. 2023/3060 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1366 Karar No : 2023/3060 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : Danıştay İkinci Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2017/4263, K:2022/5887 sayılı kararının, davalı idare tarafından iptale ilişkin kısmı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan ve sağlık mazereti nedeniyle yeterlik sınavına katılamayan davacı tarafından, bir sonraki yeterlik sınavına kadar geçen dönemdeki performans değerlendirmesi sonucunda başarısız sayılması nedeniyle bu sınava girmeye hak kazanamamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 11/01/2016 tarih ve 29590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2017/4263, K:2022/5887 sayılı kararıyla; Düzenleyici işlem yönünden; Kararda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; vergi müfettiş yardımcılarının yeterlik sınavına girmeye hak kazanabilmeleri için, fiilen üç yıl çalışmaları ve yardımcılık döneminde performans değerlendirmesine göre başarılı olmaları gerektiği hususu yasal düzeyde kurala bağlandıktan sonra, performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi, vergi müfettiş yardımcılarının yetiştirilmeleri ve yeterliklerine ilişkin hususları düzenleme yetkisinin yönetmeliğe bırakıldığının anlaşıldığı, Davalı idarece, 178 sayılı KHK'nın Ek 29. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca verilen bu yetkiye istinaden 31/10/2011 tarihinde yürürlüğe konulan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin kapsamı ve içeriği dikkate alındığında; anılan Yönetmeliğin, gerek Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının görev ve yetkileri gerekse vergi müfettişlerinin mesleğe alınmalarından başlayarak yetiştirilmeleri, yeterlikleri, sorumlulukları gibi esaslı hususları kurala bağlamakla Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının temel düzenlemesi niteliğini taşıdığı, Dava konusu Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin ise; vergi müfettişlerinin ve vergi müfettiş yardımcılarının mesleki yeterlik ve yetkinliklerinin objektif, nesnel ve mukayeseli bir şekilde değerlendirilmesi için kullanılan performans değerlendirme sistemine ilişkin kuralları düzenlediği; başka bir ifade ile vergi müfettişlerine ve vergi müfettiş yardımcılarına ilişkin esaslı tüm hususları düzenleyen Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nde belirlenen konulardan yalnızca biri olan mesleki yeterlik ve yetkinliğin ölçülmesinde dikkate alınan "performans" kriterine ilişkin düzenlemeler getirdiği, Bu durumda öncelikle Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin hükümlerinin incelenmesinin gerektiği, Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 30. maddesinde yer alan ve 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'deki kuralın tekrarı niteliğinde olan düzenlemede, vergi müfettiş yardımcılarının yeterlik sınavına katılabilmelerinin iki koşula bağlandığı; bu koşullardan birinin, fiilen üç yıl çalışmış olmak, diğerinin ise, yardımcılık döneminde performans değerlendirmesine göre başarılı olmak olduğu; bu şartları taşımakla birlikte yeterlik sınavına geçerli bir mazereti olmaksızın katılmayan veya sınavda başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarının durumunun Yönetmeliğin 33/A maddesinde düzenlendiği; bu durumdaki vergi müfettiş yardımcılarının, en az bir yıl daha çalıştıktan sonra performans değerlendirmesine göre başarılı olmaları kaydıyla ikinci bir sınav hakkına sahip olduklarının kurala bağlandığı ve bunların, verilen bir yıllık ek süre içerisinde yapılan performans değerlendirmesine göre başarısız olup ikinci yeterlik sınavına girmeye hak kazanamamaları halinde Yönetmeliğin 35. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca Bakanlık teşkilatında derecelerine uygun memur kadrolarına atanacağının düzenlendiği, Üç yıllık yardımcılık süresinin sonunda performans değerlendirmesine göre başarılı olarak yeterlik sınavına girmeye hak kazandığı halde geçerli bir mazerete dayalı olarak sınava katılamayan vergi müfettiş yardımcılarının durumunun ise, Yönetmeliğin 35. maddesinin 2. fıkrasında düzenlendiği, anılan hüküm uyarınca, bu durumdaki vergi müfettiş yardımcılarının, Başkanlıkça belirlenecek bir tarihte yapılacak mazeret sınavına veya bir sonraki yeterlik sınavının kişinin durumuna göre bütününe veya eksik kalan aşamalarına katılarak sınavı tamamlayacaklarının belirtildiği, Özetle; Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nde, yeterlik sınavına girmeye hak kazandığı halde sınava katılmayan vergi müfettiş yardımcılarının, geçerli bir mazereti olup olmaması yönünden bilinçli bir ayrıma tabi tutulduğu; mazeretsiz olarak sınava katılmayan vergi müfettiş yardımcısının, ikinci sınava katılabilmesi için performans değerlendirmesinden başarılı olması koşulu aranırken, geçerli mazerete dayalı olarak sınava katılamayan vergi müfettiş yardımcısının ise mazeret sınavına girebilmesi için bu yönde bir kural getirilmediği, buna karşın, Vergi Denetim Kurulu Performans Değerlendirme Sistemi Yönetmeliği'nin dava konusu 6. maddesinin 5. fıkrasında; geçerli bir mazerete dayalı olarak yeterlik sınavına katılamayan vergi müfettiş yardımcılarının da performans değerlendirmesine tabi olduğunun kurala bağlandığının anlaşıldığı, Bu durumda, 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 29. maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, yeterlik sınavına girmeye hak kazanmış olan vergi müfettiş yardımcılarının, geçerli bir mazerete dayalı olarak yeterlik sınavına katılamaması üzerine, bir sonraki sınav tarihinin 15 gün öncesine kadar ki süre için yeniden bir performans değerlendirmesine tabi tutulmasına yönelik dava konusu hükmün yasal dayanağı bulunmadığı gibi, Yönetmeliğin dayandığı üst hukuk normunu daraltıcı nitelikte kurallar getirmek suretiyle normlar hiyerarşisi ilkesine aykırılık teşkil ettiği; öte yandan, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı teşkilatına ilişkin temel esasları düzenleyen Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nde yer alan düzenlemeler ile açıkça çelişik kurallar içerdiği ve bu sebeplerle anılan düzenlemede hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varıldığı, Bireysel işlem yönünden; Davacı tarafından, aynı işlemin iptali istemiyle -06/12/2017 tarihinde açılan işbu davadan daha önce- 01/12/2017 tarihinde ... İdare Mahkemesi nezdinde iptal davası açıldığı, anılan Mahkemece davanın yetki yönünden reddine karar verilerek dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderildiği, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline hükmedildiği, davalı İdare tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin .. tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine anılan kararın kesinleştiğinin görüldüğü, Bu durumda; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ve aynı hukuki çekişmeyi içeren işbu davadaki istem hakkında, daha önce verilmiş bulunan kesin hüküm nedeniyle davanın esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle, Dava konusu düzenlemenin iptaline, bireysel işlem yönünden ise davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine, 281,00-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan 140,50-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 19.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yargılama giderinin 140,50-TL'lik kısmı ile 19.000,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmelikte değişiklik yapıldığından davanın konusunun kalmaması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği; idareleri aleyhine yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Daire kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının, iptale ilişkin kısmı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın, iptale ilişkin kısmı ile yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle, düzenleyici işlemin iptaline, bireysel işlemin yönünden kesin hüküm nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine, ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan ...-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yargılama giderinin ...-TL'lik kısmı ile ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin 23/11/2022 tarih ve E:2017/4263, K:2022/5887 sayılı kararının, temyize konu iptale ilişkin kısmı ile yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 11/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.